장음표시 사용
211쪽
Adaequata Omnia percipit attributa rei alicu
Q. Quomodo definis Ideam Incomis pletani PR. Cui aliquid deest, ut objectum ipsi respondens existere possit. . Quomodo Completam desinistR. Completa tot realitatum ideas complectitur, quot conjungi debent, ut existens res aliqua statuatur. , Quae Incompletarum causae 8 R. Impersectio mentis nostrae, quaecum uno actu, rem aliquam, ut est caeteris similis , alio, ut a caeteris eth diversi, percipiat, Huldem rei duos effugit conceptus, quos dive sos & diversis etiam ruspondere Objectis , quia actibus diversis formam tur , supponit.
4 Quid intelligis per Meam ada. quatum R. Quae omnia quae in subjecto
aliquo continentur contemplationi
objicit. id per In adaequatam 8
R. Quae alicujus rei aliquot tantum attributa assequitur. Qi Juxta definitionem Adaequata Idea eadem, videtur cum Totali pR. Et eis si accurate loqui velimus ; non enim totalem rei alicuius ideam
212쪽
ideam percepisse vere dici potest, qui ideae ninpartem tantum attributorum , qui- 'hus res illa constat, cognoscit; At iuri es taeum rei integrae nomen impositum accur fuerit, & nomina quoque partibus tum. ejus separatim fuerint indita inde factum ut qui nomen usurpat rem de-sgnans integram , integrae rei ideam sibi inesse credat, cumque plenam &perfectam notitionem rei illius, cujus integrae dicit se formare ideam , non habeat, distinguit ideo totalem ab adaquata , cum potius dicere deberet, aliud , esse totali nomen imponere , aliud totalem ejus ideam habere. Q. Et inde nonne plurimi errores Iz.
R. Omnino , nam partialem Ide- bestui tram Toralem suom entes , quod de talis com rei alicujus parte duntaxat, eaque se- fusionis paratim spectata, Verum eri de re tota origo. assirmatur. Vel Parti cuipiam id tribuitur, quod Parti diversae unice convenit. aenam Idea dicitur Vaga 8 I3- R. Alicujus rei Vagam Ideam dicitur habere, qui rei illius aliquod attributum percipit, cui altibulo plurimae res, in caeteris diversae similia attributa continent.
213쪽
Q. Definito Determinatam PR. Determinata dicitur idea alicujus rei, quae attributa rem illam a caeteris distinguentia exhibet. Sunt ne Vagae pariter Varin ,& Determinatae pariter Determinat R. Μinime, nam Idea eo magis determinata est , quo paucioribus in rebus attributa , quorum est repraesentamen, Occurrunt: Contra eo magis vaga fit, quo pluribus in rebus , atque a se invicem magis discrepantibus , attributum , cujus talis idea vaga Repraesentamen est, Continetur. Vaga quotuplex dicitur ZR. Vaga po stive dicitur quae plu- sitive & ribus subjectis pariter applicatur , ut nςSRtive. Idea Trianguli, pariter omnibus &singulis competens. Negative Vero vaga, quam cui subjecto applicare de debeas, nescis , ut Idea arboris elonginquo spectatae, de qua an sit CN rasus , Pyrus, Castanea &c. ambigis. Cur Vaga frequens occasio er- Vaga injι. toris Zoit e R. Quia cum Vagae uni subjaceant cipitieiti, plurimae iiD1t , eVenit ut quod ptu applica- ribus applicari potest, id omnibus &xione. singulis applicet;
214쪽
COMPENDIUM. I 89 Quibus aliis nominibus effertur Uaea idea 8 R. Dicitur & Infinita & Illimitata.
Et quae sunt aliae nomenclationes Determinatae R. Vocatur Limitata Se Finita. Nonne Res Singulaxes quandoque limitantur ZR. Ubi videlicet indicamus rumaliquam singularem secundum unum ex attributis sui; considerari , &talis limitatio Reduplicatio dicitur.
a sunt Concretae & Abitractae quae requirunt definitionem ZR. Concreta considerat simul ea attributa quae conjunctim exiliunt , attributorum vero conjunctim existentium Alis icta idea seligit aliquod, separatim contemplandum. Abstractio quotuplex rR. Triplex Formalis, quae partem substantialem , a parte itidem suta
215쪽
Paratim concipere, aliud percipere separ tima 4 cauti ne
subitantiali seorsim, percipit. --
datis , quae modum unicum Contemplatur seposita substantia , cujus est modus & caeterorum, consideratione. versalis, quae ea seligit attributa seorsim contemplanda, quibus, Plurimis in rebus , similia occurrum , unde nascuntur Ideae Universales, id est, pluribus applicabiles. Nonne errat qui, quae sep rata non sunt, separata tamen conis templatur stR. Sine dubio, sed qui attributum aliquod concipit, minime attendens ad alia quibuscum jungitur, non comtinuo illud attributum separatum conincipit.
R. Primo obstractis nostris concepistibus non sunt fingenda objecta quae respondeant , separatim existentri. Secundo postquam quid res aliqua V leat per aliquod ex suis attributis ,
sepaiatun spectavimus, quid possit per alia, quae simul possidet, inspiciendum. Tertio , Adeoque non est judicium serendum de re tota ex uno aut altero attributo separatim spectato, quod tamen saepe peccatur iaspe
216쪽
speculativis & maxime in practicis. Q. Ex abstractione , quam Vocas s Universalem, nata videntur decantata illa scholae miυers alia δR. Omnino nam Intellectus no- Univers ster finitus , diversis actibus ad res lium Or cognoscendas sese applicat, qui si er s'
ga res plurimas eodem modo verseniatur, Communes, Universales & Praediacabilia vocantur, suntque Idearum , quibus res ipsas concipimus , nihil aliud quam depletiones, nam emerales ideas detrahendo , Peciates ad- .dendo ngimus.
Universalia nuno distribue 7 . R. Ideae illae pluribus applicabiles objectis, vel sunt ideae substantiarum, stributio
modorum ve ad instar substantiae spe- in suas ctatorum , vel sunt ideae modorum, classes. aut substantiarum, quae ad instaranodorum spectantur.
Q. Ρlenius expone quibus uteris mterminos e R. Substantia spectitur ad instar Explic modi, quando spectatur ut alteri con tio illius juncta, & Modus ad instat substaniatiae, quando spectatur ut aliorum modorum subjectum. mersales Ideae substantiis applicatae , quomodo dividuntur S.
217쪽
R. Idea Universalis quae applIcatur Ideis iterum spectatis ut universalibus, Generalis nomine venit. Quae vero consideratur ut subjacens Ιdeis Universalioribus, Speciei appellationem sori tur inde patet eandem Ideam, diverso respectu, generis & speciei
. Id eas Universales attributorum modulium quomodo dividis 'R. Tripliciter, pro ut illa attributa sunt. I. Prima, vel primis anne xa , vel ab iisdemseparabilia, inde nim nascuntur , dioerentia, proprium& accidens.
Quis usus ex ideis illis unive salioribus elici potest y R. Rerunt sub generibus suis collocatio , atque in species suas divisio, docenti uiam praestat, mem
. An igitur ab Ideis Universali bus semper incipiendum est ZR. In rebus Contingentibus , Pam& P0fieis, ubi a singulorum examune, ad universales propolitiones proceditur , in naturam generis inquirere , singularium constitutione nondum pensitata, ossicit nonnunquam
218쪽
perspicuitati & veritati. In rebus vero necessariis quarum scientia sita est , in propositionibus apte applicandis cum Buctu adhiberi solet. Res contingentes quae hoc vel illo modo esse possunt, quales sint scire si cupiamus, singulatim contempla dae sunt & sensibus usurpandae; At quod attinet res necessarias , quales eae sunt ex ideis earum sussicienter Accerto cognoscimus, cognoscimus quo que ex earum ideis quales esse debeant, quidve naturae earum conveniat aut repugnet.
In Idea Universali quaenam sint distinguenda 8
R. Comprehensio & Extensio. Comprehensionis nomine veniunt Idea paritales, quibus Complexa Idea si qua constat, quae idcirco de rahi non possunt, quin Idea Totalis evertatur, Extensionem vero dicimus, Ideas quibus applicari potest. Ioe
219쪽
sermonis virtutesct vitia in perceptiones disis fundum
Sermonis definitio Logi GR. Definitio
L Ur de Sermone Logico imcumbit dicendum y
R. Quia tanta inter sermonem a que cogitationem connexio deprehem .ditur, ut vix ullius rei formemus ideam , cujus appellatio menti protinus non Occurrat, unde fit ut sinceros a curatus, distortos vero conceptus, sermo ineptus eXcitet.
SPrmonem quomodo definis ΤR. Hoc nomine mihi veniunt soni, vel characteres ab Hominibus Deove instituti ut essen tsigna conceptus me tis declarantia ' sensibus objicientia. Et quis eis tibi Sermo accuratus R. Qui veritati ponendae in apertum maxime congruus & appositus est. Q. Quaenam , ut Sermo talis esset, requirerentur ZR. Ut cogitationes rebus, & Se mo cogitationibus rursus , apte res
i. An in sermone usitato insunt istae virtutes 8 R. Minus.
220쪽
R. Minime, nam I. quandoquidem vulgi opiniones raro stent cum rerum veritate , signa quibus ad comceptus suos exprimendos utitur, non possunt a rebus ipsis non esse distona 2. Vocabula usu trita non quid res in se sint, sed quales relate nos indicant. 3. Conceptibus mutatis vocabula tamen mututa non fuerunt.
Q, Unde igitur certus fies num cuipiam voci sensus idem, olim qui nunc, subjectus suetit 8
R. Historia illorum temporum eis volvenda, atque in Opiniones quae floruerunt inquirendum erit, Omicaque omni praeconcepta notione, ad auctorum lectionem vacuUs, accedere debes , quasi ipsis esses copet Deus, Vocesque suas explicantibus, attendere , quasi tunc primum tibi Occurrerent, nutamque adhuc dum
significationem ipsis affinxisses. 4 Quid circa sensuum perceptiones indicantia vocabula singulariter observas r Sensatio R. Quod, I. Iulgi opinionibus num n erroneis accommodata sint. a. Non ' λ fisatis determinata, sed diversas senis V kRip