장음표시 사용
231쪽
48. Quid sttsivisio. 49. Sensuum multipli
et os LOGICAE R. Omnia dcfiniendi prurigine ;
pleraque non notiora sed obscuriora evaserunt, & simpliciuin notionum nomina pluribus exponi nequeunt quae mere *nomina non sint; non enim simplex notio, plura attributa involvit definitione evolvenda. Q. Quid confert ad voces eluc
dandas , Divi re uti rR. Ubi vox aliqua plurimos &diversos sensus completiitur, est
monendus auditor, an secundum omnem significationem, an secundum ejus partem tantum sumi debeat.
Unde fit ut eidem voci significationes diversae subjaceant rR. Vel quia eadem vox res diveriasis designat, Vel quia diversos ejus. dem respectus indicat. Vox Vaga, quia pluribus applicatur rebus , quotuplex est y R. Triplex ; Univoca nempe, si similibus eodem sensu imponatur, si vero diversis, sed inter quas sit affinitas , connexio & similitudo communis nomenclationis fundamentum, analoga dicetur talis vox. Si nihiIIale occurrat mere aequivoca erit.
232쪽
Q. Ut Analogarum vocum discutiatur Ambiguitas , quid faciendum' R. Sunt periphrasibus lingulae distincte & simpliciter exponendae. . Tquivocatio quota Plex δR. Duplex aperta V occultior,
illa sensibus, ista sola ratione dijudi
Inter aequivocationes dijudicatu non ficiles , quaenam maxime imponunt ZR. Maxime , aequivocatione Occulta in erro ciem inducunt vo CeS Rmplae signifieationis, quarum significatio sensim mutata fuit; dum non satis attendentes mutationi, eadem, prorsus , iis vocibus nunc designati, quae olim , nobis persuademus. Imponit quoque maxime aequi Vocatio, ubi notionis alicujus compositae nomen nunc has nunc illas, relationes& proprietates de lignat; quo sensti nomina Comparatiυa Plerumque Eequivoca esse solent.
Q, Ut quo ordine perceptiones ipsas luitravimus eodem vocabula excutere absolvamus, supereit a 'iquid addendum de Universilibus , Pattu
cularibus , ct Singularibus. R. Prit
233쪽
vox du R. Primo , vox iniυersata vel stributi' Collectiva est , ut Totum vel Distributiυa , ut unusquisque 3 imo eadem Q vox nune distributiva, nunc collectava est ut omnis. SecunM , Distributiva particula Vel Genus partitullis Species suas, vel decies in Individua e prior distributio clicitur in genera singulorum, cum scilicet non in singula individua , sed in certos individuorum ordines , vox distribuitur , posterior in singula generum
Obscurus est sermo cum eo quid aesignetur non intelligimus; obst ius etiam quRDd. Objectum quidem .uette designat, sed illius objecti naturam non aperit.
234쪽
Judicat y tam ti R. Mens judicans,
rum pluriumve Ιdeas contemplatur. Secundo harum relationibus, ac inter se habitudinibus attendit. Te sis Ideas hoc modo collatas conjungit vel separat, seu conjunctas agn
stit vel separatas fatetur: Q. Quis
235쪽
Quis vero horum mentis amtuum Iudicii essentiam praecise constituit r*: R. Certe, cum post examen diu- Acqui ζς turnum, Judicium vel feramus, vel dicio ma pφ'd'mus, patet Judicii naturam xime es demum actu mentis constitui, sentialis. quo ideas conjungit vel separat, vel conjunctas aut separatas cernit & f tetur. Ubi Idearum conjunctio agn
scitu Iudicium Alfirmativum, ubi earum separatio animadvertitur N eatiυum dicitur. Μens igitur nomdum certo videns, sed adhuedum inquirens in agitatione est: at judicans agitari desinit, ac quiescit. 3 Judicium verbis expressum 'ropositio quomodo vocatur 'Enuncia P esitio sive Enunciario. tio, Q. Quibus nominibus veniunt 4 Partes ejus verbis expressae 8 subjec- R. Notio cui alia adjungitur sivetum prae- a qua alia secernitur , Vocatur βλ
'' separata notio, Attributum, Vel P dicatimn A ctus mentis, notiones illes conjunctas aut separatas agnoscentis, Copula nomine Venit.
s. Q. An tres illae partes distincti,
236쪽
COMPENDIUM. a II vocabulis sempor en unciantur ZR. Minime. Saepe enim Copula, saepius Subjectum non raro utrumque subintelligitur, Attributum quoque in ipsa copula latet. 4 Circa Subjectum & Praedicatum quinam feruntur Canones 'R. Duo, primo Praedicatum a Sub-jsito diυersum esse debere monent. se cundo Subiectum Attributum sese invicem declarare & illustrare. Qi At de re aliqua nonne solent affirmari ejus attributa , quae ab ip-st illa re non differunt ZR. Attributa a Subjesto differunt saltem ratate ad cognitionem nostram, sive cognitione docentis sive discentis. Quomodo vocantur illae pro positiones quarum subjetum ab a tributo nullo respectu discrepat'
catum eodem termino efferuntur,
sed plus dicentes in Attributo quam in Subjecto Z
R. Tales propositiones dicuntur latens a. in Secundi Canonis sensum plenius enarra R. In
dem Ver bis exprimuntur. 6. canone .
237쪽
recta. Iaa Quom do indiis rectae mutentur
2Ia LOGICAE R. Innuit tale esse Subjectum, quale ut sit per Attributum licet, &vicissim Praedicatum per sumituta
masteria naturam & proprietates enplicari debere, unde ea propositio nonnunquam fit Vera, cujus Subje to pars aliqua Attributi adjungitur, citra quam adjunctionem salsa foret. in An Subjectum priore, Attributum posteriore loco semper prunitur 7R. Non, sed ordo saepe evertitur,& tales propositiones Indi recta vois
. Ut vero Subjectum ab Aurubulo discernatur, & sedi suae, naturali loco, restituatur, quid faciem dum est y R. Inspiciendum est , Prima de qua re aliquid dicatur, affirmetur aut negetur, haec res quippe erit Subjectum. Secundo quid de illa te dicatur , quid ei tribuatur, quid ab illa removeatur, illudque erit ΛιnL
238쪽
COMPENDIUM. a I 3 CAPUT. αμ prapositionibus universalibus , pamricularibuι , in itis, F indefiniti, plicibus, est cumpositis. Ropositionum divisiones un- m:.M
IL de deducendae 8 nes pr R. Ex tribus unde constant par- positionistibus ; Quae enim ad constituendam Rb ejus propositionem nibit conserunt, ea neque ad eam distinguendam qui muntur. quam faciunt; petuntur ergo divisiones vel ab Extremis , id est a suta jecto vel praedicato , vel a Copula. in Ab Extremis quae deducuntur a. species 8 proposi- R. Primo, propositiones quarum ti'subjectum & attribum unicum est, Simplices dieuntur, opposite ad Com- sita. positis quae subjecta Vel attributa 3.
complectuntur plura uno. Secundo, Finita SFinita quoque dicuntur, aut Infinitis Infinita. prout terminus subjectum aut prae- . 4
dicatum designans, finitus est, vel Simplς infinitus. Tertio , subiectum Rut compo.
praedicatum si enuncientur terminis di.
simplicibus, Simplices si complexis,
239쪽
. complexio plo positioni essentialis vel acci- ω malis.
Complexm, constituunt enunciationes. Qd. Circa Complex, quaenam h bes observatu digna R. Primo, terminus ille quo adjuncto subjectum vel praedicatum termini complexi fiunt, ad propOsuionis essentiam nonnunquam per tinet; nonnunquam vero propositionis essentia illaesa, sensu immutato abelse potest , quod materia dequa agitur orationisque series indicant; ad euentiam Explicatrix cominplexio nunquam, Deterniinatrix verti frequenter pertinet. Secundo , Omnis terminus complexus quandO-
quidem Ideas inter se junctas designet, Vim includit propositionis af. firmativae, & illa propositio quae subjecti vel attributi partem constituit , Incidens dicitur , Opposite ad Principalem, quae in Conjunctione il-
itu; subjecti sive simplex sit siva
complexum cum attributo polita est, aut in alterius Bb altero separatione.
Perge in enumerandis divisionibus Propositionum a Subjecto pe-
240쪽
COMPENDIUM. 2Isrevi efficit propositionem ι COm- 7. muniS vero terminus in omni sua proposi- latitudina acceptus Uuiversalem; Secundum aliquam sui patiem Par '- I .
sicularem nobis praebet enunciati- particula.
in Singularis utri potitis accedit 8. Universidi an particulari Z Singui R. Universali, nam utriusque ri reus eaedem sunt proprietate , utriu quo ur eis quippe subjectum in omni sua latu lem.
tudine accipitur. De singularibus quid habes Nomina praecipiendum y societa- R. Nomina societateς designantia propositiones singulares constituunt, eo quod societas quasi unicum corpus spectetur 3 Eadem vis inerit vo- consti tabulo Ouinis , ubi sumitur Colle tuunt stiVe propter eandem rationem; uni prop0suςVm quippe corpus delignat. tiURes.
Q. Circa Universales quid censes k ἔφ'
monendum Z . niversa R. Primo, notas Uuiversales pro hum va- linguarum diversitate Variari. Se- riant.
cundo, saepe sub particulari notionis II. signo latet notio Universalis, ut Atque sa- multi pro omnibus; Adeoque ter 'py lmini isti pro subjecta materia interia pretandi ex qua patebit, an Uni veta