장음표시 사용
281쪽
bet mens nostra, ut tertias ideas,
subjecti & attributi relationes elucudaturas , inveniat 8 R. Primo, Ideae quibus componuntur subjectum & attributum quaestionis propositae, quam attentissime fieri poterit, stini excutiendae, partes quibus constant nunc sigillatiira, nunc conjumstim examinando, & definitiones loco definiti substituendo; haec enim sedulo facientibus sistentur idem subjecto A attributo quaestionis affines, & consequenter idoneae ad nexum, inter utrumque intercedentem. manifestandum. Secundo, A se ipsi quaerat oportet mens nostra,. quidstitu opus sit ad solvendam quaestionem, quae proprietates subjecti, quae attributi, semel cognitae , relationem utriusque patefacerent ; Talia, quaerenti haud dubie se sistent proprietates quarum Lux deside ratur: Tali attentione subjecti Mattributi Ideae ampliabuntuν , atque tandem in) iis quid deprehendetur , quo inter se devinciantur. Tertio , Mabitum eliciendae & inveniendae rertiae illius , quam Argumentum V in lamus, ideae, inducont, Primo Diti gynsi
282쪽
COMPENDI M. 2s7 gens Auctorum studIum , qui quo
ordine, ipsi inventa sua excogitarunt,e6dein & ea libris suis disposuerunt. Secundo, frequentiae Colloquia cum talibus. Tertio, Singulariter Algebrae lecti' atque praxis. Quarto, Imitatio ejusmodi Μagistrorum, quae selleius succedet. Quinto, si tempora seligantur quibus mens est maxima vivax & serena.
in Sunt qui post expositum sta
tum quaestionis praecipiunt adeundas esse singulas relationes quas idcirco vocavi Locos Communes , ut pote omnibus quaestionibus auxilia suppeditantes, atque ordine quaerendum, num Causa , num Effectus, num Adiunctum, quicquam sint subministratura , unde lux quaestioni
affulgeat. R. Talis a determinatis relationibus quaestionis propositae, ad vagas relationuum iitriis reversio, mentem distrahit, emitque demum, ut pro determinatis relationibus , quae ii monstrantia Argumenta suppeditarent, vagae tantum ideae excitentur, quae non assurgunt ultra probabilit
283쪽
tes & ab oppositis vagis itidein, ne minoris ponderis infirmantur. Q Vellem aliquo Exemplo memtem plenius declarares 8R. Sic igitur Quaestio propositanum bellare liceat 8 Locum communem causiarum consulendo , in mentem venient, Cauta bellorum,
Ambitio, Crudelitas, Avaritia, Vindictae cupido, indeque concludendum erit merito inter illicita reponi causarum adeo injustarum genuinam prolem. Quae conclusio & falsa
esse potest & ab opposita, similiterque deducta revinci, gum inter causas bellorum veniat quoque innoce tiae adversus usurpatores tutela, atque suorum, sibique jure debitorum, ubi denegantur, violenta repetitio; Praestitisset igitur. Primo, quaerere quid sit bellum. Secundo, quotu-plex, Tertio, quid justum, id V. e. quod ad societatentituendam & conservandam conducit, Quarto , Diversis bellorum speciebus illam definitionem applicare. Orationis partes singulas ad
suum quemque locum vocare, nou-
ne necessarium judicas R. Pota
284쪽
COMPENDIUM. 2 9R. Postquam res ipsa, attente in- γ. specta, tibi indicavit ad quam claD De Ana-sem Argumentum quod excutitur um
pertineat , non negaVeram majoris
eonfirmationis causa, classis illius canones & requisita utiliter mente percurri & praesenti negotio applicari, ut ex iis observatis Argumenti vim confirmes, aut ex iis neglectis , de ejus imbecillitate adversarium convincas pertinacem, quod regulae itilae generales omnibus tanquam Observatu necessariae probentur e, S cundo, Fatearis tamen oportet vim
Argumentorum tutius dijudicari ab iis qui haerent ideis determinatis , quam ab illis qui ad vagas notiones divertunt , a prioribus Lux & Distinctio, a posterioribus Obscuritas, Confusio & Error ; Tertio, nec nisi
post determinate cognitas orationis partes, tuto aflirmare potes ad quam classem singulta pertineant, non igitur revocatio illa aperit Auctoris se sum, quin contra prius cognoscitur oportet, quam illa revocatio fiat. si Quintilianus. Jam petatis est se ususque nostri, a capite quod umsi limus arcessere, Quis enim Orator
285쪽
m magnus & gravis, cum iratum acuo Versario Iudicem facere vellet, ha ,, sitavit ob eam crasam quod nesciari rei quid sit Iracundiae is 4 Sunt qui, memoriae firma dae gratia locis illis communibus f quendis, & juxta eorum seriem Drationibus suis disponendis assilescant. R. Nisi juxta eandem locorum t communium seriem , Orationis partes semper disponantur , leve erit quod inde petitur memoriae adju-
mentum, quique V. c. a causis ad
effectus, ab effectis ad adjuncta, ab his opposita progredi solet, ille turbabitur , si ei sit incipiendum ab es metis, inde procedendum ad opposita , ab his remeandum ad adjuncta, uquibus ad Causas astendendum erit nam semper ab evidentioribus procedendum , ad ea quae illustrari distinctius opus habent. Quibus ergo allis fulciminibus memoriam juvares R. Nisi psittacorum propemodum more Orator recitet, primo scopumeerte sibi quo tendat ante omnia praestituit, cujus assequendi cupiditate incensus , media secundo ubi de-
286쪽
ζ o M PEND I U M. 26 Itexerit ad hunc ducentia finem, qu modo eorum oblivisci poterit. Temtio Finis assequendi gratia est quoddam medium usurpandum, ad quod paro obtinendum auxilio secundi opus est, quod secundum tertii opoecomparabitur. Oratio eujus partes tali nexu devineiuntur, nec titubanter recitari, nee successu destitui poterit. a Quae observanda praecipis tertiam Ideam applicaturo ira R. Conferatur illa idea seorsim eatione cum quaestionis terminis , ut deinde tertiae inter se componantur illi termini, ideat muro qui vocata
a HOR. D. AN. 'EL . 38. Sumite materiem vestris qui scribitis
viribus; & versate diu, quid ferre rec sent. Quid valeant humeri. cui lecta potenter erit res , Nec facundia deseret hunc nec lucidus
Ordinis haec virtus erit , & Venus, aut ego fallor , Ut jam nunc dicat, jam nunc debentia dici pleraque differat, ct praesens in tempus
287쪽
pro ratione suae cum tertia idea r . relationis; prima collatio constituit Praemissas; Secunda conclusionem, &quidem duae Praemissae sunt, in qu rum una Idea media cum Subjecto , an altera cum Attributo compura: ur 3 Secundo eodem sensu accipiatur promsiis medium collatum cum subjecto, eodem collatum cum attributo comtlusionis, terminique in conclusione accipiantur praecise quomodo accepti fuerant in praemiisis ; Imprimis diligenter attendendum, quo sensu suta jectum, quo sensu attributum, cum tertia idea jungantur , nam quo se si cum illa idea conjunguntur, eodem
inter se jungi, non alio inserre licet; Si cum parte subjecti, media illa Idea
societur, eam demum partem, non aliam attributo connectere jus erit , ardeoque & ex particularibus praemissis univertatem inserre conclusionem contra rationem foret, nisi aliunde pateret eandem esse rationem omnium ac nonnullarum; sic ex neces.saria mediae ideae cum subjecto &attributo connexione necessario quoque subjectum & attributum inter se conjungi concludes , sicuti societatem
288쪽
tem utriusque contingentem, eX com
tingenti & possibili eorum, cum m dia idea, societate. L Quo nomine veniunt apud Logicos Sophismata in Regulas pr Time praecedentes peccantia R. Primo, Sophismata Acciaeutis, I r. quando ex contingentibus praemissis sophis necessaria conclusio infertur cui so- mata ex phismati amne est quod dicitur a Perperam dicto secundum quid ad dictum pliciter. Quod sophisma; committitur, ubi quod relative &, incertis circumstantiis, verum est , id asseritur universaliter & absolute. Sic effectus, qui vires naturae superat, absurde impossibilis omni sensu, pronunciatur. Secundo , CompositionuF divisionis dicitur , quando , ὲ sensu diviso inserimus ad Compositum , & a composito ad divisium,
Sensus nempe Vocatur amisin quando quae alicui subjecto inesse dicuntur , ea non simul, sed succes. sive ei competere concipiuntur ;Sensus contra compositus est , quando , quo tempore attributum unum subjecto adiacet , eodem temporect alterum. Tertio Petere principium
289쪽
dicebantur, qui ex Principiis Conclusionem deducebant, ipsis conclusione minime evidentioribus , sed quae non minus quam ipsa concluso in disceptationem venire mere-
290쪽
CAPUT TERTIUΜ. De risimoηis V consequenter de assensu fidei.
Uot sunt Argument rum species R. Duae primariae, et b
-- -- nam argumentorum Divisio
alia essiciunt, ut attributi ideam im argumem tra subiecti notionem ipsi contentam luxum cernamus; aliis vero obtinetur, nou
ut ipsi quidem attributi Ideam intra subjectum percipiamus, sed contem tam supponamus, talique suppositioni non secus ac visis adhaereamus. 4 Quomodo vocatur assensus ri 3'. . quem posteriora impetrante Ed.; 'R. rides.