장음표시 사용
291쪽
consuissiones operati nis educendas.
266 LOGICAE Qi An de istis dicere Logici mu
nus est y R. Omnino, cum enim Omnium testes ipsi esse nequeamus, nec Omnia nostris usurpare o ulis, cavendique rumores incerti, regulis aliquot
muniendi sumus, ut fabul is seponamus a veris testimoniis, quibus non minor fides habenda, quam a propriis sensibus perceptis. in Quaenam ea sunt, ad quorum demonstrationem argumenta hujus generis non sunt adhibenda R. Primo, Contradictoria , talia quippe narranti fides omnis merito denegatur, haec enim credere Impoc sibile est. Secundo, Quae ex principiis ope multiplicium consequentia uin ded cuntur conclusiones, a nulla auctoriatate humana vim demonstrationis incipere possitnt, nullius enim hominis lautum est acumen, tanta perspiacacia, tanta liditas, ut in talibus su-Pra errorem positus credi debeat. Rationibus oportet quare quid
quid sit ita docere, non eventibus iis praesertim quibus mihi liceat non
292쪽
COMPENDIUM as Q. Nulline casus sunt in qPeritiorum auctoritatem imperiti tenentur Z - .
R. Sunt, nam ubi agendi nece s- ' qui
tas incumbit, probabili standum est, etsi non si certum & indubitatum adipisci indvivon detur. . biam, Duplex est via quam sequimur,chm rerum nos Obscuritas movet . aut Rationem, aut certe auctorit
Quaenam ergo proprie subja. ιγ.ςeat Testimonio ' Testimo. R. Rei faciti , quae sensibus dijudia i cari possunt. in Sunt ne o nnes pariter planae 8 et R. Minime; sensibus quippe dete- Quandoa
guntur nonnunquam tenuia, remo- que ars
ya, composita, evolantia, R in qui- d.VM bus decipi pronum est; in istis ig1tur vis test1monii ex testantis acumine , solertia, diligentia, prudentia, cautionibus observatis pendebit; hinc periam in sua arte potius cressitur quam adtas. In genere unde pendet Tesia g. monii auctoritas Τ Τestimo- R. Ex acumine & veracitate testis nil ful- Irobis comperta. crum dum
293쪽
'. Sinceritas ex quibus indiciis cerita- manifesta fit & indubia ristiti ' i Testantis sinceritatem Primo ,
arguit morum probitas, vitaeque tenor integer. Secundo , testi fides tanto securior accedit, quo loqui inutilius, tacere vero aut contra dicere utilius ipsi fuisset. Boni nullo emolumento impelluntur in fraudem. B -- probi saepe parva. Cic. pro Milone. Sic vita hominum est, ut nemo ad maleficium conetur, sine spe atque emolumento , accedere, pro Rose Am. Quis
jura omnia mutare unquam conatus
est cum vitae periculo sine quaestu. Tertio , ex multitudine testium Midem & perseveranter Testantium confirmatur fides; quae Quarto, m rito supremum certitudinis gradum obtinet, si divitias paupertati, decus
ignominiae, vitam morti commutamdam praeviderint testes. Quinto, i stium auctoritatem roborant res ipsae narratae, si falsae facile resutari potuissent, neminemque assentientem habuissent. Sexto, roborat cons
quenter & inconcusse stabilit conse sus eorum, qui testantibus ipsis fidem habuerunt, si sint numero plures,
294쪽
prispicaces , quorumque plurimum intererat salso fidem denegare. Quod illi, in quibus affectuum vim & pa tium amorem suspicari non possit-mus, constanter asserunt id certum esse omnino debet. Quae vero Comtinent, quae illis temporibus, quibu scripta fuerunt convenire non pos. sunt, aut quae nullo illorum temporum, certae fidei, auctore memoranis tur testimonii vim non habent.
Q. Quaenam Testimoniis accenseri iosolent 8 Testim R. Primo , Sententiae illustres & nio in Proverbia vulgi , quod testantur , αδ
qui mores & quae opiniones receptae fuerint tum cum tales sentcntiae, taliaque proverbia introducta & vulgata fuerunt. Secundo, res quoque ipsae testari dicuntur, quando monumenta sunt actiones quasdam, non secus ac vocabula fecissent, decla
4 Silentium quibus in casibus II. vim habet testimonii Z Silentium R. Cum tacuit qui, si res extitis qillania set, de qua quaestio instituitur, &quae ob eous silentium nega εur, stl- faciem
295쪽
visset, debuisset, potuisset, voluint testari. 12. 4 Ubi non consentiunt inter se de Testium eadem te Testes quid faciendum rcollatio. R. Quaerendum uter Sincerior , uter Doctior I rebus narratis propior; uter diligentior ' nia is accuratus; utri dissimulare utilius fuerit. 4 Nonne ex Verisimilitudine na rationis merito argumenta ducuntur p
ij. 8- Νonnisi probabilia, nam sunt
E ismi θ fibulae Verisimiles , plurimaque litudinia quotidie evenire possunt quam facil-
visi lime, qDae tamen non eveniunt.
4 Unde fit igitur ut pr/ni adeo, δ' ' simus ud assentiendum narrationi t dZ'' verisimili st
timur ve equitur mens, in praebendo, risiimili. Lissensu, Vim habituum & consuetudinu, hus. atque grave ipsi esse solot assensum cohibere. t Rei cum iniando paris ponderis argvleste col- menta stant, hinc pro narrationis ablutio sus- surditate, inde pro testis auctoritate pendit quid faciendum et circa di Oi es, ex rei na ratae na- rei verita tura & circumstantiis desumptae, adtem. narrationem falsi arguendam non vali-
296쪽
validae sint minus, quam quae ad testis acumen & sinceritatem stabiliendam adli hentur, judicium profecto suspendendum erit. At si Testes quorum auctoritas omni dubitatione major, quid narrent in redihile & contradictorium ,
quo te pacto geres, nam contradictorium crudere nequis, nec auctoritatem tantam in dubium revocare potesa R. Neutrum igitur faciam, insem .
te contcntus non intis a me intelligi Test imo testium mentem, obscurumque esse nil semnarrationis sensum , sive propter rei sum. narratae naturam, siVe propter sermonis indolem.
Q. In quo posita eli Fidei obscu- I .riiri y Fides qb- R. In eo quod proposition g e)us, Rur-- quam fide recipimus, attributi cum subjecto nexum non Videamus, sed supponamuS. Q. Lux igitur omnis a fide abesse debet & potest' VK. Μinime, nam primo ride. per- ni respeeipit sensum propositionis cujuS Ve- ctu sed fitit item amplectitur, & consequenter dei lux habet aliquas cotiones subjecti & ata duplςX
297쪽
tributi, quibus talis propositio comstat, qui enim fide credit, ille assentiatur non verbis tantum sed idias. Secundo fides supponit claram intelligentiam argumentorum Testis auctoritatem demonstrantium. Tria sunt finitima quidem, sed distinctione dignissima intelligere , credere, Dpinari, primum semper sine vitio, secundum aliquando cum vitio, teristium nunquam sine vitio, Quod intelligimus, debemus Rationi, quod opinamur errori, quod credimus a ctoritati, qua semper in aliqua rati ne fundatur Aug. de utilitate credendi Idem, Nullus credit aliquid nisi prius cogitaverit esse credendum. 19. Sed e plebe chriitiana multos Assectus videre est, Deum timentes & ama sidei non- 'n eum sperantes & ei obsequen- nunqu- tes ex animo , qui claris argumentis scripturam a Deo prosectam demonia straro minime possent, & qui ut de ejus divina orgine nunquam dubii, sic de ea, ex argumentis confirmanda nunquam solliciti pR. Sunt quibus Scripturae νSacrae dogmata, praecepta, exempla, promi Lia adeo placent, ut toto corde in sua-
298쪽
vsimam illam revelationem recum bant, nec unquam fide υacillante spectent ea, in quibus credendis talicit iis suae summam reponunt; qui co dis assensus 3 ex sanctissima origine procedens, Deo , a cujus gratia dein rivatur, non potest non summe pla
De Sophismatibus Auctoritatu, Q. I Tonne argumenta ab auctO- I. ritate ducta sua quoque ha- Transitio,
R. . Et quidcm saepius, quam d per tuseantata illa in scholis, in errorem in- adsenten- ducentia, quandoquidem hominibus tias arguis laboris impatientibus & molestiam mentari examinis fugientibus commodum vi Qt M deatur, misso rei examine, ad senistentias aliquas admittendas vel rejuetendas , argumentis induci ab auctoribus illarum sententiarum desumis piis. . . . a
Quibus rationibus inducuntur mensum ut Auctoribus assentiantur r Dipetran.
299쪽
R. Iis omnibus quae amorem Avenerationem excitant, & tales sunt fama, divitiae, dignitates, morum colaitas... Quaenam ea sunt quibus Mens humana decepta, ab auctoribus etiam verum dicentibus avertitur pR. Qui odio in aliquem caeteros praeoccupare student, primo naevos ejus propalant, secundo in maius e tollunt ; tertio quae sunt dubia & tnse ambigua, ea in sequiorem partem trahunt; quarto quae recta suspicionia. bus obscurant; quinto traducunt prae ser tim sibi adversos, quasi motivis agerent scelestis, uti sunt in nova prurigo , turbarum amor, superbus caeterorum contemptus, in superiores animus insurgens, legumque proculcatrix libido. Sexto , praeoccupantur quoque mentes & avertuntur ab auctoribus, inepta sententiarum quas fovent explicatione. Septimo, argu
mentorum quibus eas confirmare tentant, si quae debilia forte Occurrant, refutatione, risu, contemptu, sibilis. Octavo, Consequentiarum cum ne tessariarum , tum secus deductarum imputatione. Sententia quae impu-
300쪽
gnanda imputatione suscipitur, damnatis aliorum hominum sententiis
confertur. Pondus tenuissimae sententiae eXaggeratur.
Vox aliqua mutata in gravissimum crimen imputatur. Adversarii rationes occultantur aut minuuntur, & quibus ipsi premuntur Difficultates dissimulantur. In deteriorem partem accipiuntur, quae commode explicari possent &deberent. Ad praeoccupatos judices
Exempla quoque non infrequenter occurrunt iniquorum hominum, qui ex aliorum detrimento crescere cupientium, quibus possiunt odiosissimis artibus eos traducunt atque infamant , quorum scripta ab aliis legi reformidant, ne furta & plagii crimina quibus rei sunt, luci exponantur. Quae enim ab illis autoribus descripserunt tanquam suos scelus impudenter publicae luci exponunt. Mores contrarias sententias nostris defendentium traducere, cum nihil ad sententiae sive vetitatem sive falliatatem mores conferre prosunt, comM s