장음표시 사용
421쪽
346 Tabula Chorographica: Ladislaus L ob miraculorum multitudinem Sanctus appella
tus , regnavit tempore Mismira altimi oratia o Dalmavi Regis, qui
cum prole destitutus foret, sororem .suam Ladisiai conjugem Regni sui scripsit haeredem. Sed ob hanc ipsam causam soror Regia a multis snnui oppugnata aemulis, strenuum nacta est defensorem Ladisi
um, non Regnum magis ambientem, quam aequitatem amantem.
Hae adlaeo multae virtutes Regiae amicam vim inserebant Regina; paulo post pientissima morte extinctae, ut neminem alium Provi eiarum suarum haeredem eligeret, quam maritum Ladislaum, etsi liberis destitutum: atque adeo Croatia & Dalmatia sub Lassislao Sancto Hungariae Regno sunt adjectar. Consueverunt nimirum ei- flentes sequi honores inulti; praeter alia multa argumento nobis est perij Romani Sceptrum a Germaniae Statibus Ladulao Hung rorum Regi oblatum , ut Henricum IV. Pontificum Romanorum hostem perpetuum Imperij diademate privarent. Haud admisit Rex alienos honores, qui pertaesus proprios, invita Hungaria universa,eosdem Salomoni devicto Regi restituere penitus decreverat. Paui eis multar aequi rerum & Regum arbitri, qui Ladisiai dotes probe perspectas sibi habebant, Toga & Sago clarissimum Regem, Cherubi.
uum m Ecclesia & Oraculum in Curia appellabant.
Bela H. aRcgcColomanno in juventute oculis orbatus,in solium tamen promotus, annis Regni sui prioribus a subditis Argo ovium eustodi est comparatus, ubi dicere non raro consueverat: potius Superis grates habendas esse pro sorte adversa, quam prosperat ex hac namque superbiam nasci & nutriri, illa vero mansuetudin generari & educari. Item neminem nosse frui bonis, qui mala non
sustarit. Finis tamen hujus Regis haud bene respondit principi fa Regina enim vindictae cupida foemina & vino depravatus, Argi
oculos amisisse omnes est deprehensus & reprehensus. Geysa III. contra Henricum Austriae Ducem in arenam victor descendit. Conrado III. Imperatori expeditiones in Palaestinam s cras prosequenti exhibuit amicum constantissimum ; praesertim tum, cum ex Oriente Germanorum plurimi tedcin in Transylvania
rogarent, eosdem Hungariae Rex privilegiis variis stabilivit.
422쪽
Hungariae Regni universi in Andreas II. praestantissimi Regis idea ab Honorio III. Romano Pontifice laudatus, & Supremus Sacrae Militiae Dux electus, Damia tam expugnavit. Filia Regis Andreae fuit D. Elisabetha Ludovici Thuringiae Landgravij , ut vocant, conjux. Bela IV. Rex longe melior, quam felicior , dum Cumanis a Tartarorum multitudine suppressis Hungariaeq; vicinis populis su
currit adeo, eorundem qoo oo. Baptismate Ecclesiae Romanae s ciata suum in Regnum receperit, & clementia summa conservarit, tantum ob hoc suorum incurrit odium, ut hi Cumanorum Regem Zaltum nomine , ex edito loco praecipitarint. Quare Cumani si-truit ad Tartari conjunctas armis universam Hungariam depopulati sunt. Bela primo in Poloniam, & inde in Austriam fugere compulsus haud invenit amicos. Tandem Opera Equitum S. Joannis Hungariae restitutus, dum vicit Fridericum Austriae Archiducem, mox victus est ab Ottocaro Bohemorum Rege. R egnavit annis 4o.
Andreas III. Venetus a matre Veneta hoc nomine appellatus, Hungaris Rex placuit, quod esset e sanguine Regio natus. In Hui gariam itaque contendens Rex clectus, in Via ab Alberio Caesare interceptus, duxit Agnetem ejusdem filiam. erum has nuptias secuta est sterilitas Reginae, & Regum ex eodem stemmate finis si cundum masculorum sexum. s. VIII.
DE REGIBUS FIUNGARIAE EX DIVERSO REGUM
TIginti tres Reges numerat haec Regum pars ultima, quor V natales si consideremus, diversas omnino stirpes, ex quo descenderunt Hungarorum Reges, deprehendimus, uti nobis demo strat praetens ultimorum Regum Series. I. Rencestaus Stepilani V. Hungarorum Regis abnepos ex stemmate Bohemorum, cujus avia crat Anna Belae IV. filia. d. otio Ludovici Henrici Ducis filius ex stemmate Bavarico. Ma
423쪽
Tabula Chorographica Carolus Robertus Neapolitanus Caroli Manelli Regis & An nae Stephani V. filiae natus. Ludovicus M. Roberti filius ex stemmate Andegavens. Maria Ludovici M. filia Hungarorum Maedicta. Carolus Parvus Neapolis Rex & Dux de Durarao appellatus, Mariae Stephani V. filiae tanquam aviae nepos. Sigismundus Imperator Mariae dictae Regis, conjux Augustu ex stemmate Luxenburbico. I. Albertus Imperator Essabethae ex Sigismundo filiae conjux Augustus , ex stemmate Austriaco. Ulaclislaus I. ex Hed wige Poloniae Regina, Ludovici M. Hungarorum Regis filia nepos stemmatis Jagellonici. Ladis laus Alberti Imp. filius posthumus. Mathias Corvinus ex stemmate Hunniadum. Uladislaus II. Casmiri Bohemorum Regis & Elisabethae Atiberii Austriaci filiae natus. Ludovicus II. Uladistat filius. XIV. Joannes Scepusius, seu de Zapolia ex stemmate Ducum vana sylvaniae adversus Ferdinandum LXV. Perdinandus LXVL Maximilianus dia
XI. XII. XIII. XVII. Rudolphus XVIII. Mathias XIX. Ferdinandus II. XX. Ferdinandus III.
XXIII. Carolus omnes ex stemmate Austriacorum simul Imperatores & Hungariae Reges. s. IX.
DE MIXTORUM EX VARIO STEMMATE EORUMQUE PAUCORUM HUNGARIAE REGUM GESTIS.
424쪽
Hungartae Regni universi. go Bavarorum Ducis conjux, otionem hune sit enixa. Primus Regni annus erat I3o . quo Tencestaus otioni ex Bohemia in Hungariam usque Coronam Regiam remisit, abdicans se omni potestate in Hun- garos. Postquam itaque Otto Corona ornatus Regia se Hungaris Regem exhibuit, in Transylvaniam iter adornavit, ubi amicorum fidissimo Coronam Hungaricam secum vehendam commisit, & tan- ti thesauri jacturam aliquo tempore incurrit dolore Regis maximo: . amicus enim ille Regius commissum sibi Regium Diadema in via perdidit , sed & mox viam repetens reperit. omen dixθre omnes
. futuri R egni neu uaquam diuturni. Et vere eventus monstravit omensuisse; in Tnansylvania enim a Ladislao Duce captus Rex Otto eo usque in captivitate est detentus, donec se Regia potestate penitus
Carolus Robertus inter potentissimos Hungariae Reges numerari est meritus. Abrogaxit hic Rex probationes, ut vocant Iuris- periti , vulgisj, in judiciis ignis & aquae testimonio publico adhi-hitas. Vicegradi dum mensae accubuit, a Feliciano, quem tamen inter fidissimos Regis numerabat ministros, repente percussus gladio, vulnus accepit in dextro brachio. Regina Elisabetha non mi- .vus a regi cida morti destinata, quatuor dexterae digitos amisit. Te . tio caedis loco petebantur filij Regh; interea tamen tantum prodiatorem gravissimis poenis servandum, trucidarunt ministri ad mensam Regiam reliqui. De Roberto dicere solebant multi, eundem fuisse Regem Regnorum noVens, nimirum Hungariae, Dalmatiar, Cro
tiae, Bolaiae, Serviae, Galatiae, Lodonteriae, Cumaniae & Bulgariae.
Ludovicus M. primogenitus Roberti filius per Transylvaniam &Wallachiam pristinae discordiae semina eradicavit. Inter bella, quae
gessi complura, dignissimum memoria est, quo auditis de fiatris Andreae morte fama & nuntio, persecutus Joannam Datris viduam de Regicidio, ut vocant, suspectam, anno I 3 49. Rex Neapolis, Siaciliae & Hierosolymae fuit coronatus. Bello altero ea felicitate vicit Venetos, ut iidem Dalmatiam centum militum millia numeranti ultro reliquerint. Interea
425쪽
dovicum sibi Regem deposcebant: argumento Polonis inter alia erat, quod Hungarorum Regem Romanis Aris nossent esse adductum adeo, ut Hebraeis Hungariae maximopere innutritis, multis licet dissiladentibus interdiceret aditu, & Romano Pontifici in ro. bus momenti maximi promptam exhiberet obedientiam Rex ad nu tum paratos habens subditos, ad nutum & ipse paratissimus. Prom- ptissimis profecto instructus militibus ter Lithuanos superavit, & te Italis victor succurrit, quorum compositis rebus in Bolnia seditiosos compescuit ita, ut corundem Ducem Statim trum Imperatoris nomen arrogantem sibi, captivum duxerit. Etiam Imperator Carolus IV. partim invidia accensus, partim a Venetis persuasus, postquam ad arma provocavit Ludovicum, ab hoc praeventus, & partim in fini bus Hungariae Superioris, partim in Moravia devictus, amicitiam, Ludovici exoptavit pristinam. Inter virtutes Ludovici Regias ce- .i lebrant etiam hodie Historici singularem prudentiam, fortitudinem, justitiam, Religionem. &c. Sigismundus Transylvanos& πallachiae popuIos subigere Iab travit, quos inter conatus diem extremum obiit Maria sine haerede Hungariae Regina. Novae igitur seditiones exortae, praesertim inlHungaria & Wallachia Reipublicae Christianae univctiae obfuemne plurimum: Uallachi enim BajaZethem turcarum supremum tyrannum in suppetias vocarunt ultro venire volentem; contra quem tametsi ingens Christiauorum exercitus pugnasset, victoria tamen ex parte hostium stetit, Francis primum pugnae honorem ambienti bus, sed parum in proposito constantibus. Rex itaque amissa vi-' ctoria tristis, & ab Hungarorum furore male metuens sibi, secundo Danubio cognitus paucis, sero Constantinopolim usque descendit; inde vero per Graeciam, Dalmatiam penetrans rediit in Hu pariam ; ubi reducem Regem duris adeo modis excepisse seruntur . . Hungari, ut alij barbam Regiam vellicaro, alij capillos evellere nom fuerint veriti. Quin in carcerem datum Regem, nisi precibus libe
rasset vidua, de capite fortassis periclitatem fuisset supremnm Humgariae caput. Usque adeo dissicile est etiam Regibus pugnare & non' vincere. AL
426쪽
Hungariae Regni uni resi. gs ambertus Austriacus Sigismundi gener Rex Hungariae, Boli miae & Imperator, eodem fere anno Corona triplici coronatus, dum vicit in Hungaria hostem maximum, hosti succubuit morti, vix non cruentis desicieratus lacrymis. Elisabetha Alberti vidua plurimis invisa Hungaris, ut ingruentibus malis publicis Obicem poneret, quam, eo post natales mense filium Ladislaum posthumum Corona Regia curavit exornari: dein vero tanquam re prospere gesta in Austriam ascendit clam secum afferens Coronam Hungariae Regiam, eamque cunctis eo in Regno Regibus communem ac Dropriam. Interea Flungarorum pars forte maxima Uladisiam Poloniae Regem Cor na Regia exornatura, cum Diademate se destitutum comperisset, Coronam alteram e tumulo D. Stephani ablatam Uladislao imp suit, eventu sub principium Regni faustissimo, sub finem funestiss-rno. Rex namque Amurathem II. Turcarum Imperatorem debeti laturus, selectis luis copiis praefecit Joannem Hunniadem, qui rei tis crebro de hoste potentissimo victoriis tantum terrorem incussit victis, ut non raro Hunniadis tantum audito nomine aut praesentia pugnam detrectarint. Tandem vero Ulassislaus datae Turcis fidei, sed non servatae reus, & consilij ab Hunniade subministrati parum observans, amisit in pugna decretoria & vitam di victoriam . dumtaxat annorum in Hungaria ReX. Sepulto Uladislao cum Hungariae StatusLassislaum posthumum. in Austriam a Regina matre clam translatum nec precibus impetr . re, nec armatis manibus extorquere valerent ab Imperatore Fride rico III. eam ob rem per annos 8. Supremus Hungarorum Moder tor constitutus cst Joannes Hunniades totius Regni& Ecclesiae emolumento permagno: vigesies namque Turcarum copias strage ma Igna prostravit, & post Constantinopolim an. I I 3. expugnatam tanta constantia Albam Graecam arctissima obsidione a Mahom te II. Turcarum Imperatore circumcinctam propugnavit, ut licet. Mahometanorum exercitus numeraret I OoOO, & horum pars tertia tentatis assultibus cecidisset, hoc tamen munimentum minime expugnarim : unde Calixtus III. Romanus Pontifex successisterum Hungaricarum laetus, diem Transfigurationi Domini edacra- R. P. Comps . et . - Υ Ω
427쪽
tra , Tabula Cac: ogra: hica, tiorem esse praecepit. Tum vero de Ma metanorum victoribus mors triumphavit ; ejusdem enim falci succubuit Joannes Hunni .
des, cujus filius primogenitus Lassislaus per invidiam a Cillejensi Comite potentissimo ad Regem delatus, & ut fieri solet in Hung
ria praesertim, patratis mutuis necibus vulneribusque inflictis, post oecisum a Ladistat famulis Cillejensem Comitem, etiam caput Lari .dislaus Hunniades amisit, carnificis manu timida ter percussiis in th . atro publico. Mathias frater Ladistat in carcerem conjectus , Rex vero Ladiuaus posthumus, cum an. aet. I7. nuptias Regias cum Magdalena Caroli VII. Galliae Regiscitia celebrare pararet, immatura morte defunctus est an. I 37. Nemo ea tempestate Solio idoneus. magis Hungariae Statibus fuit visus, tum ob parentis Ioannis Hundi madis merita, tum ob fratris carnificis manu interfecti necem, tum, ob ipsius Mathiae in carcere detenti aerumnas & dotes eximias, quam hic ipse, Hunniadum pars reliqua : e carcere igitur Bo hemico ini.. Thronum Hungaricum elevatus est Mathias Corvinus non absque praeviis vaticiniis & faustis ominibus, quibus respondit uberrimus fin Hungariam maxime &Ecclesiam Romanam fructus. Anno I 49αὶ apoplexiae morbo succubuit Rex Mathias eodem die, quo Budae Lemones ad recreandum Regem maxime servati, simul omnes concid
runt exanimes. Erat profecto Mathias Rex fortissimus & Duciat 'di gregarij munus implere doctus, testibus ipsorum etiam hostium oculis. Ex facinoribus quam plurimis unum alterumve huic inser tur compendio. Cum Mathias Friderici Imperatoris quopiam tempore hostis Viennam obsidione premeret, inter tormentorum tonia uua & globos passim in Regem volantes, Legatum Turcicum praesentis periculi metu sere exanimem Rex eodem loco, nec corpore nec animo motus, oratione dimisit elegantissima. Die alia, chm t tus exercitus pridem debita, & recens denuo promissa suo tempo- , re non jam peteret,' sed postularet stipendia, Rex vero ipse auro, veluti nostris etiam temporibus fieri amat, indigeret maximopere, in arena promptissimum invenit consilium, quo fretus gregariis V , lere optime jussit, Ducibus vero ad pretiosos lusus provocatis, tantum auri brevi temporis spatio lucratus est, ut par fuerit solvendo
428쪽
Hungariae Regni universi. 3s3 debita universo exercitui non modica. Alias cum exploraret Ma-hometanorum castra, & explorata satis vix haberet, agrestis habia tum indutus, annonam in Turcarum tentoria Rex auriga factus Inv xit, sex horarum spatio per hostium instidias vagatus. AEtemas pro
in laudes dicunt Hungari huic Regi, qui praeter alia multa encomus dignissima facinoma saltiberrimis legibus Hungaros instruxisse, viros doctos summo in honore habuisse, & barbaros mores subditam sibi gentem per annos Regni sui 3 a. dedocuisse fertur ab Authoribus fide dignissimis. Mathiae denique Solium potius onerarunt, quam ornarunt Ut disiaus II. Hungariae simul & Bohemiae Rex, ataue hujus filius Lud vicus II. sub quibus Hungariae fere tota est disibi uta ac desolata: Ulassislaum enim in utroque Regno suo aemuli complures, nimirum Μ ximilianus Austriae Archidux, Albertus Uladistat frater Polonorum Dux, Joannes Corvinus junior, & rebelles in Bohemia Hussitae,ac denique duo parum selicem reddebant Regna, quorum utrumque e. Praesertim temporc praesentissimum poscebat Regem: Ludovicus v
ro nimium cito natus, & anno aetatis octavo decimo jam canis refer. tus, dein post trium annorum intercapedinem a Solymanno victus
ac fugatus, vel Danubij aquis, vel paludi immersus, Albam Graecam di Regni sui partem maximam victoribus barbaris in praedam reliquitan. Is 26. Praeter trucidatos Episcopos, Duces, Comites & inter Hun- garos nobilitatis numerum copiosissimum feruntur in captivitatem, abstracta hominum 3o OoOo. s. X.
DE HUNGARIM REGIBUS EX STEMMATE IMPERATORUM AUSTRIACORUM.
IN tristi adeo statu derelictum est Hunsariae Regnum Regibus exsanguine Austriaco natis, ut non niti duorum seculorum intem vallo longissimo potuerit e dura Mahometanorum captivitate eripi auam in rem momenti profecto maximi opus erat non paRcorum egum ac Ducum strenuissimorum Christianis auxiliis. Rem pa c. accipe Leetor Benevole.
429쪽
3s4 - Tabula Chorographica . Ferdinandus I. Carolo V. Imperatoris frater, Anhae Ulassislai mliae conjux Regibus, cum an. Is 27. ab Hungarorum parte in Regem foret electus, pars Hungarorum altera Joannem Lapolium TransyLVaniae Ducem Ferdinando opposuit. In armis ponenda erat Coronae spes ultima: armis igitur victus rapolius ad Solymannum perpetuorum malorum caput auffugit, a quo in bellis deinceps socio &amico reductus, Jaurino capto Viennae Austriacorum, exercitum VR lictissimum admovit, cui, licet septuaginta assialtibus tentatae,&am ctissima obsidione circumcinctae, haudquaquam tamen praevaluitaoo ooo. Mahometanorum Imperator Solymannus. Tanta Viennentium constantia auctores & Duces suos venerabatur in Philippo&Friderico utroque ad Rhenum Palatino Comite, quorum poste Horan. II 32. I ooo. Turcarum ad agendas praedas & procul asecendos Christianos emissa ad unum omnes ita aelevit, ut ne quidem cladis nuntius ad Solymannum redierit. Tandem inter Ferdina dum & rapolium ea lege pax est firmata, ut non minus huic, quam illi Regis nomen maneret; adhaec si Lapolio filius nasceretur, isTram
sylvanis Dux praeesset. Verum natus post aliquot annos filius non modo Transylvaniae, sed & Hungariae fere exitium peperit: infans
enim recens in lucem editus, a genitore mortuoSolymanni curae coma
missus , & hujus instinctu ab Hungarorum seditiosis copiis in Regem electus, Hungariam universam complevit Mahometanis r lio . rum enim supremus Imperator Solymannus pulsis Ferdinandi Regis 'es nec numero nec robore paribus copiis, Budam Turcico praemunivit praesidio , & nefando dolo Hungarorum plurimis exarmatis, nec non Lapolij filio in castro Turcarum clam ablato, propemodum impunc expugnavit complura munimenta : nam brevi temporis intem
vallo subjugatum est Strigonium, Quinque Ecclesiae, Alba Regal
&Vicegradum. Alternantibus dein nunc bellorum, nunc induci rum temporibus, sub Ferdinando & Regiis Successoribus plurimum sanguinis fusum est, praesertim cum nunc Heterodori, nunc seditiosi Hungari ipsi, nunc Imperatorum Austriacorum perpetui hostes Gau . ili, juratos Ecclesiae hostes ad capienda arma adversus Imperium RO manum & Hungariam animare non dubitarent. Tandem tamen
430쪽
' Hungariae Regni univer6. 3sstribus nimimh postremis Seculis exoptata salus multis victoriis a L opoldo M. & duobus Augustis filiis Hungariae est restituta: quinque
etenim fuerunt suprema Turcarum capita, Mahometes nimirum IR
Solymannus III. Achmetes I. Mustapha II. & Achmetes II. Quos
omnes vicerunt armis & victoriis in Hungaria relatis Imperatoresti Reges glorios stimi. Viderunt quippe Victores Germani tum alias saepe, tum vero cladibus amigi maximis Turcarum exercitus copi sistimos in Hungaria ad S. Gothardum; inde Viennae in Austria; ru sus in Hungvia juxta Moliatium & Salanuemum; post aliquot verim annorum spatium prope Zentham urbem ἱ alias ad Tibiscum flu- .vium, nec non prius in Boseia & Servia vincentibus & triumphai tibus Ducibus maximis, nunc Joanne III. Polonorum Rege, nunc Maximiliano II. Electore Bavaro, nunc Joanne Georgio Electore Saxonico, nunc Carolo Lotharingo, Ernesto Starnbergico, Ludovico Badensi , Eugenio Sabaudo &c. omnium jucundissimae Rearunt nobis v1ctoriae ultimae sub Carolo Imperatore VI. & Hungar rum hujus nominis III. relatae, quibus expugnatae & restitutae Christianis sunt Temeswaria & Alba Graeca cum adsitis late Regionibus,
quarum prior ab anno IF a. usque ad annum III 6. posterior vero ab anno Isaa. usque ad annum I 688. tanquam Hungariae & via cinarum Provinciarum claves in Turcarum manibus retentae sunt;
ruin Alba Graeca copiosissimo Christianorum sanguine an. I 688. r empta, lapsis annis non nisi geminis Christo rursum erepta, ad an num usque III 8. sub Mahometis jugo ingemuit. Hungaria itaque sub gloriosissimis Caroli VI. auspiciis hoste gemino, domestico nia mirum ac extero felicissime liberata, gratulatur plurimum sibi cui assini Austria, imo Regnis haereditariis, & Imperio Romano univere so eum Caesarem ac Regem, ex quo velut ex speculo eluccnt Caes rum ac Regum optimorum Virtutes Regiae I quem igitur ut diu tissime sospitem, sortissimum, invictissimum & gloriosissimum in se & suis haeredibus conservent nobis Superi, nunquam non vota
faciemus. Vide Fugerum, Forsiηm , M.trerum , Laxicon D cise , Pa