장음표시 사용
431쪽
DE VICINIS HUNGARUE REGNIS ET PROVINCIIS HUNGARORUM REGI HODIE SUBJECTIS.HActenus Huneariam a vicinis Provinciis separatam consider vimus, quas si Hungariae conjunctas, & veluti in unum Regnum compositas intueri malimus Hungarorum Regi subjectas hodie Regiones singulas & universas, tunc enimvero Regnum profecto permagnum sua longitudine & non minori latitudine aequare videbiamus milliaria Germanica plura centenis. Quoniam vero qui bene distinguit, clarius docet, hanc ob causam eum nunc sequamur ordinem, ut post Hungariam primo collocemus loco Sesavoniam, secundo Serviam, tertio Boseiam, quarto Dalmattiam, quinto Cro tiam, sexto Transylvaniam.
DE SLAVONIA. SClavonia inter Savum& Davum fluvios media, longitudine 66.
circiter,latitudine vero plerisoue in locis numerat milliaria Gemmanica Io. A Septentrione adjacet Hunbariae, ab oriente Se viae, a Mer1die Bosmae, ab occidente Croatiae & Styriae. Scimonia olim longe majoribus descripta finibus comprehem debat Sclavoniam hodie restrictam, Boiniam, Serviam, Bulgaria Dalmatiam, Croatiam &c ἔ hoc amplum terrae spatium Seculo vI. Iustiniani Caesaris aetate a Sclavis ex Scythia transmigrantibus inopulis occupatam conati sunt vendicare sibi Imperatores Su Iessores, praesertim vero Constantinus IV. & Seculo IX. Ludovicus Pius, quo tempore Doctrinam Christianam amplecti coeperunt, C
432쪽
De vicini Hungariae Provincta. hsst eidem Sacrum & orthodoxa Dogmata lingua promulgantes patria, cujus dialectos sed adi nodum diversas mitantur etiam hodie in D stria, Dalmatia, Bosnia, quin & in Bohemia, Silesia, Lausatia, & P lonia populi &c. Imperatores dein Ludovicus II & Otto I. nec
non Danorum Reges Canutus & Suenon contra Stavos pugnarunt, donec denique ab I ungariae Regibus magna ex parte domiti tribu- lta solverunt. Anno I sqq. armis victricibus succubuit haec Provin-:cia. Seculo huic proximo cum an. I 687. amissa victoria Turcarum
exercitus jussa Vegirij sui, ut vocant, diutius exequi detrectaret, Sclavonia Romanorum Imperatori simulque Hungarorum Regileaput inclinavit, sub cujus praesidio etiam floret hodie. Caeterum praecipuae urbes inSclavonia sunt sequentes: Essectum, alijs Esse um. Varadinum. Respo. PO ga. Gradisca. --ἐmanicia. Verovitia. Salankemum. Selinum. Fanum S. Critiacis. Vivarinum. . II. .
SErvia longitudine sua aequat 7 o. milliaria Germanica, latitudine vero 3 . Jungitur a Septentrione Hungariae ab oriente Kal lachiae & Bulgariae, a Meridie Macedoniae & Albaniae, ab occi
dente Boisiae & Sclavoniae. Servia a Romanis quondam Moesia superior dicta, & inter Thraciae partes numerata est. Seculo XIV. Ubsan aut Dusam appellatus Serviae Rex primus, cum simul Bulgariam, Bo iam &α suae fecisset Ditionis: Regis Serviae&Imperatoris Graeciae nomen attribuit sibi. Verum eodem Seculo Stephanus Serviae Rex ultimus extinctus, reliquit Regnum suum nunc Turcis, . ne Boisiae Ducibus subjectum. Duces a j denuo Serviae suprenti excussis penitus Mahometanorum habenis vim vi repellere non cessabant. An. I 388. Lazarus Serviae Dux contra Amurassim N carum Imperatorem prope Casso viam in apertos pro ressus est cani- ipos, ubi quinquaginta militum millia utrinque sunt deliderata. C eidit is pugna Lazarus , post pugnam Vero Amurathes, quem ni- leritenm Ducis Lazari fidistimus mὶlta inter caesin & ipse ac pro gra-
433쪽
Vulnere prostratus, collectis viribus erect6que in pedes eo ore per cussit subito, cum forte Amurathes interfectorum corpora obam bulando oculis lustraret. An. I et O. Anaurathes alter tentato in Ser viam impetu Nevomentum , Scopiam & Sinderoviam Serviae urbes expugnavit, ubi Georgij Ducis duobus filiis in captivitatem a stractis, & probrosissimum in modum mutilatis, horum denique duxit sororem amens simul & amans nimium quantum. Atque hoc ex tempore Servia fere perpetuo gemuit sub barbarorum potestate, donec denique sub annum I7I8. a Carolo VI. Alba Graeca post reportatam denuo victoriam multorum sanguine est redempta, & tan dem initis in annos et . induciis Serviae pars maxima Hungarorum Regi est reddita, cui adjectum novimus Kallachiae tractum talem, ut fluvius Alautha inter Hungariae Regnum & Turcicum Imperium terminus sit constitutus; proximae fluviis Savo &Dravo Provinciae Hungarorum Regi etiam confirmatae, & terminus alter Unna Cro aliae fluvius sit fixus.
Urbes in Servia Principes sunt Alba Graeca, alijs Bellogradum. Semendria, aliis Senderovia. Nis . Vidinum. Scopia. Novosorum , Novibraar. Gliscovatium, Eliscoaeu 3. Vid. Gu ον.
. III. DE BOS NIA. Boseia longitudine ao. circiter Germanica milliaria, latitudine
Vero plerisque in locis Ir. numerat, junctam sibi habet Ses VOniam a Septentrione, Serviam ab oriente, Dalmatiam a Merialdie & Croatiam ab occidente. Boseia vetustissimis Seculis pars Pannoniae, a Gothis dein &l Slavis, seu Sclavoniis, ut vocant, in Regni methoduim est redactria ISeculo XIV. subesse coepit aliis Ducibus, qui Hungarorum Regi C irolo & Successoribus tributa solverunt. Seculo XV. Boisiae Dux ν ultimus Sigismundo Hungariae Regi promissum tributum mittere palam renuens, Mahometanorum imploravit auxiliares copias, a quo tempore nunc Hungariae, nunc Boisiae obedivit Regibus, quorum
434쪽
De vicinis Hungariae Provinciai. ..a omnium ultimus Stephanus an. I 72. a Mahomete fraudibus ex um ine Iescisa pellectus, a Barbaris tortoribus inter cruciatus maximos, pelle est exutus ι Bos a vero dehinc Mahometi & successoribus ty- irannis subjedia gemuit, donec denique Austriacorum Imperatorum victoriis Turcarum juso est liberata hoc Seculo nostro XVIII. secvn-
Urbes in Boseia sunt Pristenda, Pristendi. Novopyrgum, Novomoni. Pristina. Oracum. Ser um. Ba alucum. Cettina. Jaitia, Dictaa. Dubilia. Dubiicis. Viae AEnram Sylνium, Cloniamo Forestium m. de Regno Hungaria. φ
DAlmatia longitudine sua numerat circiter εο. latitudine vero, si simul terrestrem & Insulanam intelligamus, potioribus interminis, I 8. milliaria Germanica. A Septentrione & oriente iungitur Boisiae, a Meridie Albaniae & mari Adriatico, ab occis: dente Croatiar. Dalmatia quondam pars Illyrici longe amplius spatium occu- pavit, quam occupat hocile. Gregorius VIL post Con*lium per
Legatos suos Salonae m. Io76. habitam Dalmatiam dixit Regnum , . cujus Regem omnium primum coronavit Demetrium. Concilium alterum ibidem celebravit an. II99. Innocentius III. pariter per L gatos Pontificios. Dalmatiam etiam suis natalibus celebriorem. reddidir D. Hieronymus; obscurarit vero Diocletianus tyrannus in . Dalmatia natus, & post abdicatum Imperium in eadem mortuus. Incolla in Dalmatia plerique Sacra prcstentur Romana. Eadem . quatuor hodie partes dividitur; partem enim suam dicit Imperator tanquam Hungariae Rex; partem alteram retinet Respublica Veiista; partem tertiam Respublica Ragusina; partem quartam occupat Praefectus Turcicus. Praesidet suus Dalmatiar Archiepiscopus in usta Jadera sedem figens.
Ex urbibus Hungariae Regi iubjacet Senia, sing oder
435쪽
REIPUBLICIE VENETIECEmma. Jadcra, Sara. Sebenicum. Traguria, Trau. Clipsi. Spalatrum. Castellum novum. Cattara. Nerenta, aliis N ro, Nareneta. Salona quondam Sedes Regia. Butua, Budo
Ragusa. Portus S. Crucis, S. Croia. Vega, Veglia. Corcyra nigra, Cureola. Melita, Meleda.
CRoatia longitudine sua aequat milliaria Germanica 36. Iatitudine, si terrestris & Insulana limes metiantur , IS. A Septentrione adhaeret Sesavoniae, ab oriente Boseiae, a Meridie Dalmatiae & m ri Adriatico, ab Occidente Carniolae. Superius memoratum est, . ultimum Croatiar & Dalmatiae Regem Zolomirum Seculo XI. d functum sororem suam & Regnum S. Ladulao reliquisse ; a quo tempore Hungariae, si quaepiam intervalla excipiantur, conjunctae hae Provinciae, aut Regna hodie Austriacis simulque Ηungariae Regia hus subduntur, & per Praesectos Regios aliosque verbo &opereῆ scientiis & consiliis instructos viros gubernantur. Bannum Croatiae nominare consueverunt Praefectum supremum. Urbes Hungariae Regi subditae sunt sequentes : Carolostadium)Petrina. Narasdinum. Castanowitium. Clirinowstium. Siss kium, aliis Sisacum. Urbes alias possident Turcae. S. VI.
N Ransylvaniae Ducatus 1 . circiter milliaribus longus, & 4o. A latus , a Septentrione contingit Russiam Poloniae Rubram, ab ente Moldayiam di Uallachiam, a Meridie Comitatum Te
436쪽
- Τversi Polonhe Reges. stme ariensem, aliis dictum Temelvensem, ab Occidente demum Hungaris Regnum. Fluvij prae reliquis nobiliores sunt in Transylvaniae Ala & Metischa, nominibus his potius Germanis, quam Latinis noti. Transylvania quamvis montibus magis & sylvis, quam Hu garia sit distincta, eosdem tamen in plerisque plagis fert fi uetus &opes, quibus abundare diximus Hungariam; unde & ipsa Hungarorum Regi in annos singulos posset parere septem aut octo tforcnorum milliones, nisi in petris & montibus obstarcnt quaestorijs obices varii nunquam tacite amovendi. Inter obices jure censentur Ieterodori, quorum multis arrident placita Lutheri, alijs Calvini, alijs Arij, alijs demum doctrina ne quidem suismet aestimatoribus abunde cognita. Vasari passim dicuntur etiam Arabes , Cingari,& his non absimilis tax hominum. Caeterum in tres potissimum Hasses distinguuntur per Transylvaniam cives & incola reliqui, nismirum in Germanos origine Saxones, Hungaros & Siculos Germ
Urbes prae reliquis in Dansylvania nobiliores sunt Cibinum,aliis Hermanstadium. Bras via, aliis Corona. Alba Iulia. Bistriatia. Segesvaria. Claudiopolis. Ne forum. Fogara: Agnettianum. Bransea. Marosia. Martenburgum. Fanum S. Michalis. Rodnotum. Ulpia Trajani. Vide Lexiren DUens. Roblaram, Historiam
ΡΟIonis Regnum a septentrione Mari Balthico & Livonis a jacens. Orientem versus jungitur Rusitae Nigrae seu parti R b. M
437쪽
3ς ' - . Tabula chorographlea ni Moscovitici; versus Meridiem Wallachiae, Transylvania &Ηun-'gariae; versus occidentem Silesiae & Pomeraniae. Longitudine sua aequat milliaria Germanica fere ducenta, latitudine centum triginta circiter. Seearatur a Livonia fluvio Dwina; a Moscovia Boria sthene; a Transylvania & Hungaria montibus Carpatiis. Mem ratis duobus fluviis accedunt alij duo, nimirum Vistula, qui percuriarit Poloniam stricte dictam & Prussam: Tyras separat Podoliam a
Universa autem Polonia dividitur divisione prima & maxima in Poloniae Regnum & magnum Lithuaniae Ducatum, olim dive isis capitibus subditum ac leparatum, hodie vero uni Polonorum Reῆi subjectum. Utraque pars haec magna, imo maxima dividitur in diversias Provincias, quas in sequentes silis. dividimus.
g. II. DE REGNO POLONIAE A LITHUANIA' SEPARATA
D Egnum Polaniae tres complectitur partes, quarum prima dicia' A tur Polonia Minor, altera Polonia Major, tertia Russia Rub-lra, seu etiaua Minor. Polonia Minor Ducatui Silesiae proxima con- , tinet tres Provincias, quas Poloni Palatinatus, seu Germanicis non
ignoto nomine mortvodschaisten appellant. PALATINATUUM OMNIUM EST
poloni a Major pariter tres complectitur Provincias seu Palatina tus, quorum primus dicitur Polonia Major strictiori modo sum-
438쪽
nniversi Poloniae Remi. ta .ptat alter Mas via, tertius Culavia. In Polonia majori hoc modo restricta sunt Palatinatus rL Positaniensis, in quo sunt urbes Positania. Frauenstadium.
II. Calissinensis, in quo Gnesna. Calissium. Cosinina. a III. Siradiensis, in quo Siradia. Petricovia. IV. Lenciziensis, in quo Lenclatum. V. Ravensis, in quo Rava. f. IV.
w via Prusae Brandeburgicae proxima in duas minores divi- , ditur Provincias, quarum prima hoc ipso nomine dicituh: I. in via strictiori modo accepta, in qua sunt urbes War via.
tur Palatinatus, scilicet I. Nestiensem, in quo Brestia. Uladistaria. Crusticia. ; AU. Inolocietas, in quo Inoloctinum. R. . s. VI.
Milia Rubra dividitur in quatuor partes,nimirum in Rusam Rutaram posteriori voce acceptam, Vothyniam, Podoliam &U raniam. Russia Rubra hoc modo restricta Τransylvaniae & Hum .gariae propinqua continet Palatinatus tres, quorum primus euI. Lembergensis , in quo sunt Leopolis. Premistia. Halitia. Javoravia. Zoluievia. II. Biezensis, in quo Belzium. Zamoiscium.
439쪽
364 Tabula Chorographira , III. Chel-nsis, in quo Schelmum. Castostovae
Vothynia in Palatinatus non dividitur, ipsa tamen erebro appellatur Palatinatus, in quo sunt urbes Luceria. Les via. Podolia est Uallachiae propinqua Provincia, eaque fertilissima, in qua est Camenecum, Munimentum SS. Trinitatis. inrania a fluvio Borysthene divisa continet Palatinatum Ki viensem & Bractaviensem. Provinciam hanc inter sese diviserunt amnis proximis Poloni, Moschi & Cosaci; Poloni servarunt Bractaviam. Bialaquercam &αMosci occuparunt Chioviam &c. Cosaci rapuerunt Baturinum. CVrcassium. Κudacum. Tecta timerovam. Pultavam. I. VII.
DUcatus Lithuaniae dividitur in tres Provincias, nimirum in Ibthuaniam strictiori modo intellectam ; in Russiam Lithuanicam& in Samogithiam. Lithuania hoc modo accepta complectitur Palatinatus tres .
Vsinensis, in quo sunt Vilna. osmiana. IL Trocensis, in quo Trocum. Grodna. Lida. III. Bresscensis, qui vocatur etiam Polesia, in qua est Brescia sest Brescia. Pinskium. Russia Lithuanica comprehendit sex Palatinatus, quorum I. Novogradensis, in quo Novogrodecum, Lachovicum II. Minsciensis, in quo Minscum. III. Mcsistaviensis , in quo Mcstilavia. Mohilaria. mlovecia
IV. Ritepskiensis, in quo Vitepscum. Brasiavia. V. Polocensis, in quo Polocium. L Smolescensis, in quo Smolensuum sub potestate Moscorum. Samogithia inter Frussam di Curiandiam sita continet urbes Rosennam. Medniciam. Biram. Hinc pertinent Ditiones
Principibus de Radiavit subjectae.. s. VIII.
440쪽
amvis Curiandia Equitibus ordinis Teutonici quondam erepta, & Gotthardo Ketclero a Polonorum Rebe Ducatus no- mine fuerit relicta, in eam tamen jus amplum sibi servavit idem Poloniae Rex : quamquam & hoc nostro & priori Seculo nec P lonorum Rex, nec Κetuerus Dux inde multos collegerunt fructus, saepenumero a Suecis & Moscis , quin & aliis hostibus occupati. Curiandiam proinde Poloniae Provinciis addimus, in qua sunt urbes Mittavia. Doblinum. Selburgum. Nithavia. Lunka. Pars altera vocatur Semgallia , in qua sunt Goldinga. Vindavia. Liba. Pilia &c. s. IX.
DE NATURA POLONIAE ET CONJUNCTIS PROVINCIIS EARUMQUE PROPRIETATIBUS.
TN plerisque Provinciis hactenus enarratis datur abundantia fruia I menti & aliorum diversissimorum fructuum, quibus accedunt apes melliserae, greges equorum, boum, ovium, animalium sylv strium, & copia piscium maxima. Non deest Polonis etiam in R egno suo amplissimo argentum, mercurius, stannum & plumbum. Ses quo que ingens gignit pretium. Verbo: sola vini copia Polonis deest,
quibus tamen concedunt maxime I ungari mercimoniis Poloniae notissimi.Unde Lectori licet colligere, quantam possit parere proventu- .um summam Regnum latissimum simulque longissimum, sua natura nequaquam sterile; ob hoc fere infelix solum, quod hyemis perfrigidae injuriis sit sane obnoxium. In Polonia nihilominus major est copia omnis generis fiuctuum, quam pecuniarum; quare ex multorum opinione Polonorum Regi non nisi unum alterumve florenorum miliationem concedunt Poloniae Status Provinciales, ut inde se Regem possit serere. Curiae & necessitatibus publicis iidem Status provis dent, praesertis cum Mars ad arma Vocat. An vero his nostris Seiaculis, veluti quondam, in medium bene consulant, & commodum
privatum publico postponam , statentia sit penes ipsam Poloniam.