장음표시 사용
251쪽
INTERMITTENTIBUS, I SSaturata infusa amaricantia absinthii, Centaurei minoris, chama drios, fumariar, c rdui benedicti, radicum helenii , pyrethri , gentjana' plerisque remedio esse testatur Auctor Quibus vero poli paucos paro Xysmos vires dejici vidit , cortice per uviano opus futile fatetur, qui tantos illico praristitiι effec us, ut non tantum febris cessavero , sed & omnis tumor disparuerit, & brevi redierint vires, & sanitas, Notandum est , frictiones in paroxysmo auxilIe febrem, anxietatem ; e tra paroxysmum vero ad reliquias tumori rq lvendas inultum contulisse
Cau βυ, dc symptona ala non differunt a ξenem
ratib is iis, quae de intermittentibus bini versim tor quenteS enumeravimus . Speciatim vero in hac frigus tenue est, ut IODOCI LOMMe I verbis utar nempe sine rigore , aut exiguo tantum horrore
incipit; calor iegnius , dc magis inaequaliter se exie it, re mitior , humidiorque apparet , licera liquam acrimoniam manui tangenti exhibeat . Febrilis motus' plerumque lento passu progredi tur ; saepe ad horas octodecim, dc ultra protra' hitur, antequam desimat. Id vero nequaquam, ut perpetuum , accipi debet; nam eZtant apud clinicos e Xempla quotidianarum , quas brevissimis circuitibus continebant .r . Phlegmatici , torpidi OreS , caCOChymici, pueri , so minae frequentius in eam incidere dicuntur, praesertim aut ditanali, a 'que hyberno tempore, aut tempeltate praehu j da. Neque rarum eli, quotidianam ab aliis interm mittentium generibus per 1uccessionem dc quam
252쪽
dam periodi mutationem derivari. Sudor, si log I ririna , dc exquisita fuerit, licet non multus, ea PB- en remittente rumpit ; nullus vero, aut ferme nullus, si s uria , dc notiss. Urina pariter post re missionem in illa prodit pauca, subjugalis, lateri tia ; in hac vero multa, alba, tenuis 5c minime subsidenS .
Ad i purias in primis spectare videntur Ocotῖdianae secundariae, dc 16 vlom .ut be , quae frequentissimae onanium clinicos eYercent . Harum duplox genus constitui potest , alterum , quod a morbo totum corpus assiciente, alterum, quod ab alicujus tantum partis vitio sit. Morbi totum Corpus ais cientes speciatim sunt hypo rhondriaca, hysterica, scor butica passia, aut ii milis alia totius corporis affectio, ut cach exta, Cacochymia , hi es venerea, arthritis. Qui vero ab alicujus tantum partis labe pendent, atque huc referri postulat , hi in obscuris praecipue , dc latentibus quibusdam pulmonum , aut viscerum abdominalium assectibus consistunt, unde hujusmodi febres oc oriuntur, dc
Quotidiana ab hypochondriaca , aut hysterica affectiune prosciscens , frequentissime o CCurrit . Eam plerumque ante edunt graviora animi pathe mata, in primis, in Eror, dc tristitia, dc taedium, dyspepsia , viscerum imi ventris obstructiones , alvi adstrictio , interdum immodicae harmorrhoi dum , uteri, alvi evacuationes, spastici , dc con Vulsivi affectus, aliquando etiam epileptici; sae
253쪽
pissime vero calamentorum suppressio; aut dissicilis, dc parcior eorumdem fluxus. Initio accelsoriis pedes frigent; capat calet, & dolet ; frequens oscitatio, dc mingendi necessitas est; urinae tenues& percolatae, saepe magna copia, redduntur ; cor palpitat ; pullus inaequaliter subsilit, dc crebrius solito micat; tussicula sicca interdum Ue Xat ,' re spiratio quodammodo arctatur, sensus quidam qua sit globi oesophago infixi percipitur, ventricali re gio tenditur, atque intumescit, & quasi insolito pondere gravatur. Pos: aliquot horas omnia remit tunt , dc paullatim febris sine ulla sensibili epacua tione solvitur. Comitantur eam vigiliae, appetitus dejectio, pravus oris sapor, si is, Oc totius Corporis languor. Virgines, in primis vestales, hystericae, oc vitae genus, cui addi sunt, jamdiu
pertaesae, prae ceteris ea corripiuntur. Saepe eampssi vehementes motus convulsivos, aut post sanguinis in imonem vidit antiqua amicitia mihi coniunctus, dc doctrina mes la olim praestantissimus PETRUS PAULUS DALI ARMIUS a).
a) Vid. Saggi di Medicina Pratica Par. 2. p. IO8. aedit. cum additam. FaenZa in A. I 763.
Similia quotidi na laborantibus a scorbolica a Dfectione eveniunt; sed in his praetereri maculae , iis
suggillationes , ecchymoses corpus deturpant ; gRo i , membra , in primjs crura , doloribus vagis , dc punctionibus conflictantur ; halitus oris 1 ageet gingivae flacCeicunt, turgent, nigriCanr , aut in re nitu6 rubent, 1anguinem facile fundunt; dentes Vacillant, saepe carie exeduntur, aut decidunt ;Grinpe rubent, cito perturbata , sedimentum sum
254쪽
1 I DE FEBRIBUS brum , interdum a renulas lucentes demittunt, &superficiem cκhibent colore variegatam , dc quasi pellicula quadam pingui, aut salinis crystallis con spersam . Major in his quoque crarum imbecilli-tds , dc torpor, palpitatio, pulsuum inaequalitas , dc debilitas , & ad quemvis corporis motum anhelatio est.
Si a cachexia, aut cacochymia , a lue Velle' rea, ab arthritica labe , aut alia lymphae univer sar dyicratia profluat; externus habitus, Color Cutis, cede malosi tumores, rheumaticae aste tiones , dolores articulorum, modo una'i, modI alteram partem occupantes, saYi nes ut vocant, dc di stillationes catarrhales , glandularum conglobatarum obitructiones, indura tioiaesque; aut, cum UiruS Ue' nereum caussam praebet , gonor rhoea ue ulcera penis, bubones praegressi , dolores artuum in primis noctu ingravescentes, pustulae crustosae faciem , dccaput praecipue multantes , tophi, gummata, C-Xostoses , aliaque syphi litica symptomata diagno sim atteoliori , oc sagaciori Medico comiUUn
Paullo disscilior cognitu est ea, quam pulm0 num abdita vitia, uti tubercula cruda , incipi Untia, strumosa, aut phthisica alia quaecunque dia' thesis fovent. Tusticula sicca, & respiratio aliquanto impeditior stigna haberi sole fit hujus magis propria. Sed haec quoque in sesterica, atque M-pochondriaca . CXXXIX.) praesto esse 1 olent . - , i tamen hystericae , aut hypochoadriacae , si a
255쪽
l s T E R Μ Ι Τ Τ E N T I B O ssmodicaeve alius affectionis signa deficiant ; si ha bitus corporis tenuior, & gracilior sit; si collum longum, pectus depressum, atque angustum con tra observetur; si haereditarite labis timor aliquis adsit; si morbi antecedentes pectori prorcipue vim intulerint; si tussicula, & respirandi diis cultas etiam extra febrim aegrotantem non deserant, aut ad quemvis corporis citatiorem motum CX citen tur, alit intendantur, si decubitus in alterutro latere tussim magis moveat, aut respirationem lae
dat ; si is lita glutinosa, aut salsa, aut dulcia, aut striis sanguineis tincta interdum prodeant ; si de
naum febris erratico, & Vago typo suos circuitus obeat , si macies corpus e Ytenuet ; si haec, in quam, Omnia, aut plura concurrant, de pulmonum abdito quodam vitio, a quo quotidiana febris symptomatica oriatur, jure & merito erit judi
' Ad hanc speciem perisnet sebris intermittens pector iis, quam vidit deschip sitqu- Gl. STOR CRriis Ana. med. z. pag. Ι67. edit. nov. Amstelodam. ) . In hac pulmones inreco viscido , ct glutinoso obst Iebantur; isque erat morbus primarius; febris v ro ' tomatica. Nil mirum ergo , si cortex frustra datus fuit .
Abdominis viscera , quando ab his quotidiana
ess, plerumque antiquis infarctibus, atque Obstru ueribus ctionibus laborant. He par, pancreas , lien , me Vς' ienterium frequentius hujusmodi vitiis obnoxia vita 'μ dentur. Deteguntur aut manus exploratione, aut functionum nOXa, & laesione . Si igitur alicubi ma laus ostendat aut tumorem , aut duritiem , aut do lorem , aut in stationem , ibi sedem habere morbum s
256쪽
igo DE F E B R I B V sbum , iacile patet. Sin autem nihil horum manui objicitur, aut ambiguum negotium Videtur , prospiciendum est , utrum ciborum concoctio , Chylificatio, bilis secretio, forcum egestio, urinae CΟ-lor, murmura ventris aliquid vitii prae se ferant , quod vi lcerum illorum oppilationi tribui possit . Luridus quoque faciei color , aut subflavus , aut subviridis, abdomen unde quaque tumidum, urinae paucitas, prava Vi ius ratio praecede S, aquarum patulirium potus, glutinoso um ciborum abusus , regio, atque aer ipse, in quo aeger degit, Non pa- tum lucis asserent . Progno L.
Omnis quotidiana febris diuturnitatem, dc longitudinem affectat; sed prae primis symptomatica, α secundaria. Hinc facile in continuam lentam , aut hecticam degererat, nisi, cum pura, dc Prl- aria est, ejus progrestionem intercipere artis ad jumento enitamur. Histerica, pochondriaca, aut fp. modica j. CXXXIX.) contumaci Ir est, magisque medicamentis obsistit, saci usque , si aliquas do substiterit, revertitur , ad magnas speciatim an ut temporum mutationes. SPorbutica, et si pertinari ec ipsa, de diuturna sit, minus tamen periculi ha bet, dummodo sanguinis dysdrasia nondum confirmati scor buti naturam attigerit. Ceterum haec quoque, uti oc ea, quae a viscerit m abdominalium Vitiis CXLIII.) gignitur, non raro in hydropem , aut alia exitiosiora mala, acutas nimirum tu bres, inflammatorias , suppurationes , abscessus veterminatur. In phthisim vero sospius, aut tabem pre monea b. CXVI.) sub litica, rhrumatica , ar
257쪽
Primaria, sinplex, pura curari debet, quem adumodum in curatione generali febrium intermittentium . CVI. ) praeceptum est. Lenium tamen purgantium , & salium neutrorum usum haec magis exposcit, dc bene fert, quia plerumque primarum Viarum pituitola saburra eam , nisi gignat , certe alit, de fovet. Saepe his s olis extirpatur, auci altem ita mitescit, ut cortici per aviano confesti rucedat. Maligna, dc perniciosa, aut corruptida con tinuo post venas sectionem , aut purgationem , si indicentur , antidoto supprimenda est . Spuria, etsi primaria, catharsim adhuc magis requirit, ac Per epicratim, dc quandoque, quia Cum lymphae vitiis conjungitur, aut ab his originem trahit , antica tari halia, dc s udorifera remedia etiam expostulat . In 1ecundariis , & in symptomaticis ad morbos
primarios animum advertere oportet . Quae punmonum in farctus, catarrhum, rheuma, aut cruda
dc lymphatica tubercula pro caussa agnoscit , g. CXLIL ) chinae chinae Vim aspernatur , imo abGjus usu intenditur, atque ingravescit. In hac contra proiicuum plSne est, sanguinem parce, ted iteratis vicibus d c per intervalla mittere ; bechicis oleo sis, mucilagineis, dc demulcentibus tussim lenire ;congestiones, concretionesque lymphaticas sero la illis , decoctis herbarum pectoralium leniter aperientium, atque attenuatitium , 1 a pone venet O , asel toruin pulvere cum succo fumariae , aut hederae te iris ris subacto tesolvere . Interdum jura Celauia. BURSER. Via I. L rλ-
258쪽
ranarum dc cancrorum fluviatilium, quibus succus nasturtii ad aliquot cochlearia ad 1ectus sit; alias lac dilutum, & radicis chinae, aut arundinis montanae decocta magis profuisse visa si int.
Histericae, Quotidianae hystericae, aut hypochondriacae . .hὸ CXXXIX. causia cum multiplex sit , pro ejusca curati, Varietate curandi etiam ratio differat, necesse est. Quando a nervorum systeia rate nimium mobili , atque ad spasmos prono ea fit , neque febrilis fo-meS Valde multus , neque valde conspicuus argui tur , utpote animo potius affecto, quam corpore ituuc Jh modica, s e conetiti ion, nrrdosa, Vulgo nominari consuevit, curarique debet animi qui e te, atque hilaritate , anthystericis , dc nervinis , uti Castoreo , Camphora, moscho, succino , galba'no , dc praecipue opto ante accelliones dato. MOX ab initio SELLlos a) suadet usuim cortici S per u viani cum cardiacis, ct chalybeatis copulati. Verum hocce remedium vix aliquid praestat boni in febre hujus speciei, quae cortice plerunque nequaquam tollitur; de si quando cardiaca, &chalybeata dari debent. tum solum debent, cum malo corporis habitu, Chlorosi , viscerum atonia stipatur , aut diuturnitate corpus universum fregerit . HOriSa febre vacuis ut extra lectum aegri maneant , redeambulent, quoad fieri potest, imperandum est . Sic enim viribus prospicitur , dc febris paullatim
temperὼtur, observante DALLARMIo - At si nimie evacuationes morbo occasionem dederint, tum debilitati inde natae, humorumque acritudini Occurrendum est analepticis, corroborantibus, dc enchymis alimentis . Contra ubi consuetae evacuatione. deficiunt, aut imminutae sunt, aut viscera oleru
259쪽
iNTERMITTENTIBUS. I ita videntur, omni cura illae revocentur, haec vero reterentur aperientibus, saponaceis, gulum ossis si& tonicis . Hic purgantia, hi mitissima fuerint , immopere noxia esse solent. In casu pertinacio re aeris mutatio, vectio, rusticatio, animi quaevis oblecta menta omnibus reliquis artis praesidiis antecellunt ι sensimque febrem arcUnt . a) Rudim. Pyretolog. method. p. mihi 3I3 ἰ
Scorbaticae g. CXL.) succi recentes, aut cori- Scorbuti creti herbarum cichorei, beccabulagae , acetosae, nasturtii aquatici; cochleariae, raphani rusticani, tri- niant, O
folii fibrini , simillumque temperamento aegrotan et Elabus,
tium accommodati , potus acidulati fructus matu- ii, victris vegetabilis; peregrinatio, aquae thermales, lactis serum, lac ipsum egregie prosunt. SUC- . cos plantarum antis corbutica uini cunn chiria china 1ubactos su miri is laudibus efferunt adversus diutur nas, rebellesque febres; ideo fortasse quod saepe ali corbutica labe ortae , aut complicatas C inae chinae purae , & soli renituntur , nisi ejus vis additisne antiscorbuticorum acuatur. Abdumaticam , arthriti cam, cactocismitam, veneream, sive syphilitiscim , t tollunt ea , quae morbi, primariis tollendis idoneat lunt. Demum de quotidiatia dicam , quam Ulsco
itum abdominalium obitructiones CXXXVIII.
CXLIII. ) antecedunt , non subs quuntur, quarto' iti ioni que iduo ad 1yinplomaticas retulimus . In hac ob- bui structiones , ut ejus caussa; prius auferendae sunt salibus neutris, Phabarbaro, extractis amaris , de' coctis aperientibus; deinde cortice peruviano uten' dum, & ferro. Raro sanguinis missione opus est . Interdum tamen si febris vehementior videatur s
260쪽
& timorem inflammationis incutiat, nec quidquam aliud contra indicet, sanguis tum e brachio, tume venis haemorrhoidalibus mitti potes i. Sin vero 1 anguinem educi omnino vetent res aegrotantis in sumino discrimine positae, tunc antiphlogistica, atquς enemat fervorem , aestumque febris , SYDEN- ΗΑM o obiervante, mirifice cum peicunt . Ceterum quando obstructiones febri superveniunt , ut ejus tympio mata; inutiliter deterenda viscera non sun , neque catharticis, neque aperientibus, sed ad corticem illico properare expedit . Eo enim non si, tum febris , sed etiam ejus effecta protinus CUR nescunt ; qu*d millies expertus sum. Lienes' prae- prandes, qui ita accelsionibus enormiter intumesce hant, detumescebant vero non parum finita accessione , solo cortice per uviano , quo febris sistebatur, Continuato , ad pristinam Inolem, di sedem
TERTIANA INTERMITTENS. . CXLVIII.
stu--,ab AN hoc febris genere accessio tertio quoque die
kife t a iive alternis redit, deCeditque, sic, ut inter unam, ς' 't 4 φ alterantique dies integer excurrat a febre Vacuus . Hinc tertiana intermittens fit plex tunc ei nomerest. Si vero accessiones quotidie fiant , dc quotidie eas integritas , sive intermissio subsequatur . ita tarpen, ut alternis solum diebus tam hora in vasionis, quam Circuicus gradu, & durati ne simi les inter se reperiantur, atque ad amussin sibi res filana pondeant; non simpleX , sed dup ex tertiana inter simplex O mittens habetur. Haec autem duplex tertiana, ets' 'P quotidianum typum sive ordinem servet , disseri