Io. Balthasaris Wernheri ... Principia iuris ecclesiastici protestantium instruendo inprimis pastori adornata

281쪽

et et Ap. xllhi Chusis ATniin liae conuentiones in diem, uel sub condi. tione initae. Fieri etiam potest, ut a u- naparte, promissio coniugii pure ab altera uero in diem, aut sub conditione, fiat; cui si haec renunciet, altera pars, ad matrimonium consummandum, limpliciter adigi potest, iuxta uulgatam regulam, quod quisque fauori suo libere renunciare queati

g. XVu Adiici potest sponsalibus, non

autem matrimonio, hoc enim conditionale esse nequit, quaecunque conditio possibilis, siue sit 1uspensiva. u. g. de certa Gote ins renda, e.3. X. d. condit appoc siue resolutiva. qualis est Lex Commistaria, utra g. dote intra certum tempus haud soluta, sponsalia nulla censeri debeant.

g. XVII. Idem de pacto addictionis in diem, . g. ducam te uxorem, ea lege, ut,

oblata mihi, intra annum, meliore conditione, sponsalia pro insectis habeantur, dicendum putat Nob Dn de Berger, in Oecon.Jur.

p.st . de quo tamen ego, aliter sentiendum. existimo. Quid enim ut messor conditio, ne mo hic aestimare potest, nisi is, cui oblata; in cuius potestate semper futurum est, sponsalia hoc obtentu rumpere. Secus est in contractu emtionis uenditionis, ubi de pretio, in certa pecunia consistente, agitur sed alia

282쪽

alia sponsa, uel sponsus ex multiplici eapite, melior censeri potest. Et quid prohibet, quo minus, alia causa deficionte, uulgatum illud in subsidium uocetur Non amo te, Volusi, c Quamobrem, sine poena, dimittendos non putem, qui sponsalia, per modum addictionis in diem, non sine scandalo vi temere, celebrant.

g. XVlli. De impossibili conditione uulgo tradi solet, quod ea, sponsalibus addita,

pro non adiecta habeatur, nisi contra ipsam matrimonii substantiam pugnet eoque fine allegari consueuit c uir. X. d. ondit. apis. 3w. Qui textus tamen, de ipso matrimonio potius, ct modo, seu conditione resolutiva, loquitur; id Boebmeri in unGia Protes L. IV. r. 6. . I. seqq.' hodie,

ne quidem in ipso matrimonio, locum habere potest. Quia consensus matrimonialis, coram Parocho, aestibus, purein sine ulla conditione declarari debet.

f. XlX. Quamobrem ex principii Jutis

Naturalis, atque Diuini, simpliciter dicendum, quod sponsalia perinde, ut aliae eon. uentiones, per conditionem impossibilem adiectam propter defectum ueri consen. sus, uitientur. Vid. . si. g. d. o. sa E sibi altera pars imputet, quod talem conditi ne admiserit, quam reiicere, eidemque

R a contra

283쪽

contradicere, in procliui fuerat. Quod, cum in ultimis uoluntatibus fieri haud possit impossi hilis conditio merito in illis, pro non adiecta habetur. L. M. f. d. condicis t. Neque fauor matrimonii tantum effi- Cere potest, ut, qui uere non consensit, pro consentiente habeatur. Plane, si seria intentio, negotium contrahendi, ex tircumstantiis, liquido appareat, nec sponsalia, nec aIium contractum, adiectione Conditiis

unis impossibilis, uitiari puto semper enim, quid reuera actum sit spectari opor

tet. . .

g. XX. Praeterea diuiduntur lponsalia, iapublica, & clandestina illa Jure tu a

que an audiunt, quae cum consensu parentum, quamuis pbsentes fuerint, contracta sunt clandestina autem, ubi parentum consensusdeficit. Vtroque enim hoc iure, testes non ad formam, sed tantum ad prohationem , sponsaliorum requiruntur padeo, ut probatio aliter quoque, quam per

testes, in Ddocumenta, neri possit. L. .ρα L. . pr. d. Spons . . . . eianissi des Q

Hodie, in Saxonia, ct alibi passim, eo casu, ubi uterque parens, ex parte sponsi par, ter,in sponsae non amplitas in uiuis sunt. testium praesentia omnino opus est alias sponsalia clandestina censentur, ipso iure

nulla

284쪽

nulla sunt, etsi de illis ex utriusque partis

consessione constet Uid. iam Ecia. Sax tiri

haben Qusdsus prouinciale, cum a Jure Communi recedat, strictissime intelligi, atque adeo, ad sponsalia, inter praesentes celebrata, restringi debet unde consequitur, cum sponsalia literis ineuntur, opus haud esse, ut testes iisdem subscribant. Add.

3. XX l. Quod si ad sponsalia clandestina

concubitus accesserit, ab eo tempore, pro publicis habentur, neque parentum dissensus amplius itendi debet. Quod tamen capiendum, de auore solius sponsae; quippe qua ad hunc, spe matrimonii, inducta cen- etur; non uero sponsi, qui nullum exinde ius agendi consequitur in uniuersum autem naec hypothesis, magis usu fori, quam principiis iuris sustinetur. Neque enim solida ratio reddi potest, cur sponsalia clandestina quae illicita sunt per concubitum, ceu nouum delictum, robur accipere,& sic parentibus ius suum auserri debeat. g. XXII. Sponsalia contrahunt omnes. qui non prohibentur, etiam impuberes hi tamen semper tacita conditio subintelli-- stur,

285쪽

gitur, modo puberes facti, ab illis recede re nolint. t. t. de Sponsi ab Adeoquet lia sponsalia reuera nudorum tractatuum

instar habent, omnique ui obligandi destituunturi

f. XXlli. Prohibentur,sponsalia inire,pe sonae in gradu prohibito consanguinitatis, uel amnitatis, constitutae. Prius agendum de Consanguinitate, deinde de Amnitate. Consanguinitasaie Elut&greund schalit, describi solet, quod sit coniunctio, seu Dininculum personarum ab eodem stipite descendentium, carnali propagatione contra-estum. Estque uel uera quae modo definita est, uel ficta. Haec rursus uel Ciuilis, quae v. g. ex adoptione oritur uel spiri in lalis, qualis inter susceptorem eiusque filium,& susceptam in Baptismo, fingitur. r. ca. d. Cognat spirit. Add. L. s. c. d. - . traque hodie, inter Protestantes, nuptiis impedimento haud est nisi alicubi aliud speciatim constitutum , aut usu introductum sit, quod de Ducatu Brunsvicensi, Luneburgens, testatur Hasn ad mesemb.

f XXlV. Vera Consanguinitas est, uel legitima, uel illegitima illa ex iusto matrimonio, haec ex concubitu illicito, otitur. Vtraque, in nuptiis impediendis, eundem effectum habet. s. XXV.

286쪽

g. XXV vera, eademque legitima Con- sanguinitas, uel contrahitur, per uirilis se. xus personas, diciturque Agnatio, Saxonibus, hie Schaeerbimagen schalit, uel per feminini sexus personas Mappellatur C gnatio in specie, apud Saxones, hie Spiu. 3Inagensia'. lndeque gnati audiunt, bie Ethmerbi, Uragin cognati uero, hie Spiti

vagello g. XXVI in computandis gradibus, im rimis attendi debet, linearum diuersitas. in ea nihil aliud est, quam series plurium personarum,&graduum. Gradus est transitus, de proximo in proximum,4 indic tu per lineolam rectam, sicuti persona per circulum,in matrimonium, per lineolam

curuam.

g. XXVII. Diuiditur linea in rectam,&collateralem, seu traiisuersam in illa constia tutae sunt personae, quae ab inuicem generatae sunt, in hac uero personae, quarum una alteram haud genuit, sed tamen a comm ni eodemque proximo stipite descendunt. f. XXVlIl. Linea recta, die gerabe liniti est uel ascendens, uel descendens Iliaco tinet personas, a quibus generati sumus.

Patrem, auum, proauum, abavum, at uum, tritauum. Ceteri, qui longius absunt. generali nomine Maiorum ueniunti Linea

287쪽

αι GRXΗLma Avs MATRIM.recta descendens continet personas, a nobis generatas, ilium, nepotem, pronepotem, abnepotem, inepotem, trinepotem reliqui in genere Posteri appellantur. g. XXIX. Linea transuersa, seu obliqua,

hi Sed enixinit est uel aequauis, uel inam qualis in illa sunt personae, quae a com lmuni sipite aequaliter distant, in hac uero lillae, quae ab eodem ipaequaliter absunt. Communis sipo dicitur, qui proximus communis parens est earum personarum ,

de quarum cognatione quaeritur.

g. XXX. Ceterum, in schemate formando id obseruandum ut ab una personarum, dein pus quaestio est, initio facto, ascendatur omnibus intermediis personis expressis, ad stipitem communem, indeque, eodem mmo ad alteram ne sonam descendatur.

S. XXXl. Computatio graduum, alia est

Juris Ciuilis, aliaesuris Canonici illa continetur unicat hac regulat: Quot sunt gen rationes inter personas, quarum Oniunio investigatur, tot hunt gradus. Atque adeo, in linea obliqua, ab una persona ,scenditur, ad stipitem communem, indoque ad alteram descenditur,4 omnes imiermediae gener*tiones connumerantur.

f. XXXII.

288쪽

g. XXXil. Computatio graduum iuxta Jus Canonicum aliter fit in linea recta, aliter in collaterali. In recta utitur hac re. gula: Quot sunt personae, tot sunt gradus, una demta. Quae in emetu, cum Juris Ciuilis computatione coincidit. g. XXX lli in linea collaterali auten , Jus Canonicum nonnisi unius lateris, inuidem, in linea inaequali longioris rationem habet. Vnde in linea aequali hac utituri gula: Qupro gradu alterutra personarum, de quarum cognatione quaeritur, a Commmuni stipite sest, eo gradu personae a se inuicem distant in linea inaequali uero, illa regula Quot gradu remotior persona a communi stipite abest, eo gradu personae inter se distanx. g. XX lv Haec computandi ratio, ab ea, quam Jus Ciuileioquitur, multum dis-

fert, sed non tam a urata est; cum sic personae, diuersimode sibi iunctae, in eodem gradu reperiantur; uod omnino incom

s. XXXV. Computatio Canonica hodie,

etiam inter Protestantes, etsi ex libera receptione in causis matrimonialibus, attenditur; ciuilis autem, in aliis causis, e g. su cessione ab intestato, dictione testimonii, cautione rati ς.

289쪽

trahitur tantum, inter maritum, uxoris consanguineos, inter uxorem, atque mariti consanguineos igitur inter consanguineos utriusque coniugis, erga se inuicem spectatos, nulla assinitas, adeoque nec nin-/culum, quod matrimonium impediat, in. tercedit in Saxonia lectorali tamen, prohibitae leguntur nuptiae, cum nouerin

rre, nuptiis. - .

g. XXXVII. Afinitatis tria sunt genera.

primum, secundum in tertium. In primo genere mihi est, qui, quaeue matrimonium, cum consanguineo meo, uel consanguinea mea, contraxit in secundo mihi est, coniux assinis mei, primi generis. In tertio mihi est coniux assinis mei, secundi generis. Non igitur, quot matrimonia, sed eum qua persona eontracta sint, respiciendum uenit f. XXXVIII. In assinitate non dantur pe leuitares gradus, sed computantur hi, ad mmilitudinem consanguinitatis, iuxta unicam hane regulam Quoto gradu quis iumgitur uni coniugum in consanguinitate, eo gradu iungitur alteri in assinitate. Cuius eomputationis fundamentum est, quod maritus

290쪽

na esse, censeatur. Sed & illud notandum, quod persona, per copulam carnalem, iuneta personae mihi assini, genus quidem attinentiae, non uero gradum mutet.

g. XXXIX. Circa prohibitionem nuptiarum, diuersa iura considerari debent. Jure Naturali, in linea recta, prohibitae sunt nuptiae in infinitum, tum propter pudorem naturalem, tum quod familiaritas coniugalis, cum reuerentia, parentibus debita, stare non possit. In linea collaterali uero, hoc iure, nullum matrimonium, ne quidem inter fratres,& sorores, est interdictum id quod non tantum a priori, ex eo ostenditur, quod ratio prohibitionis, quae in linea recta occurrit, hic cesset, sed & a posteriori, quia tempore protoplastorum, huius generis nuptiae contractae sunt cum tamen Deus, contra Jus Naturae, haud dispenset Unde etiam illud per se patet, nuptias in linea recta, cum Juri Naturali aduersentur, omni Iure positivo, tam Diuino quam h mano, non posse non prohibitas esse. De Jure Diuino, vid. Leu rem. r. s,o De Imre Civili, g. . Inst. d. nupt. L. r . g. tis q. L

ehe.Saahen, tit. Iahenspersonin. f. XL Jus Diuinum Potitiuum Vniue sales