Io. Balthasaris Wernheri ... Principia iuris ecclesiastici protestantium instruendo inprimis pastori adornata

271쪽

gitur, modo puberes facti, ab illis recedere nolint. t. t. de Spons impuι. Adeoque t lia sponsalia reuera nudorum tractatuum instar habent, omnique ui obligandi desti

tuuntur.

g. XXlli. Prohibentur,sponsalia inire,personae in gradu prohibito consanguinitatis, uel assinitatis, constitutae. Prius agendum de Consanguinitate, deinde de Amnitate. Consanguinitas, bie Bluta greund scita iit, deseribi solet quod ni coniunctio seu ui culum personarum ab eodem stipite descendentium, carnali propagatione contractum. Estque uel uera, quae modo definita est, uel ficti. Haec rursus uel Ciuilis, quae v. g. ex adoptione orituri uel spiritualis, qualis inter susceptorem, eiusque filium,& susceptam in Baptismo, fingitur ι.ε. X.L Cognat. Uisit. Add. Las. c. d. - . traque hodie, inter Protestantes, nuptiis impedimento haud est nisi alicubi aliud speciatim constitutum, aut usu introdu-etum sit, quod de Ducatu Brunsvicensi, Lunehurgensi, testaturiata ad mesemb.

g. XXIV. Vera Consanguinitas est, ne legitima, uel illegitima ossa ex iusto matrimonio, haec ex concubitu illicito, otitur. Vtraque, in nuptiis impediendis, eundem effectum habet. s. XXV.

272쪽

g. XXV vera, eademque legitima Con- sanguinitas, uel contrahitur, per uirilis sexus personas, diciturque Agnatio, Sax

nibus, hie Somerhimaginfodist uel per seminini sexus personas, lappellatur C gnatio in specie, apud Saxones, hie Spia. 'nagensia fit indeque gnati audiunt, die thmeri t. Uragin cognati uero, hie Epiti g. XXVI in computandis gradibus, imprimis attendi debet, linearum diuetiitas. Linea nihil aliud est, quam series plurium petionarum,&graduum. Gradus est transitus, de proximo in proximum, & indic in per lineolam rectam, sicuti persona per circulum, di matrimonium, per lineolam

Curvam.

f. XXVII. Diuiditur linea in rectam,&collateralem, seu traiisuersam in illa constutulae sunt personae, quae ab inuicem generatae sunt, in hac uero personae, quarum una alteram haud genuit, sed tamen a comm ni eodemque proximo stipite destendunt. g. XXV ill Linea recta, die gerabe liniti est uel ascendens, uel descendens silico tinet personas, a quibus generati sumus.

Patrem, auum, proauum, abavum, at

273쪽

generataS, filium, nepotem, pronepotem, labnepotem, inepotem, trinepotem reli lqui in genere Posteri appellantur. , g. XXIX. Linea transuersa, seu obliqua, hiemeitem tme, est uel aequalis uel inae squalis in illa sunt personae, quae a communi sipite aequaliter distant, in hac uero illae, quae ab eodem ipaequaliter absunt. Communis sipe dicitur, qui proximus

communis paren est earum personarum, Me quarum cognatione quaeritur. I XXX. Ceterum, in schemate formando id obseruandum, ut ab una personarum, de qqibus quaestio est, initio facto, ascendatur omnihus intermediis personis expressis, ad stipitem communem, indeque, eodem mouo, ad alteram personam. descen

datur.

g. XXXl. Computatio graduum, alia est Juris Ciuilis, alia uris Canonici illa comtinetur unicat hac regulat: Quot sunt gen ratione inter personas, quarum contu noctio in uestigatur tot sunt gradus. Atque adeo, in linea obliqua, ab una persona γscenditur, ad stipitem communem, indeque ad alteram descenditur,in omnes imiermediae generquones connumerantur.

274쪽

g. XXX il. Computatio graduum, iuxta Jus Canonicum aliter fit in linea recta, aliter in collaterali. In recta utitur hac re. gula: Quot sunt personae, tot sunt gradus, una demta. Quae in essectu, cum Juris Ciuilis computati p. coincidit. g. XXX lil in linea collaterali autem, Jus Canonicum nonnisi unius lateris, inuidem, in linea inaequali longioris rationem habet. Vnde in linea aequali hac utituri gula: Quoto gradu alterutra personarum,

de quarum cognatione quaeritur, a Cominmuni stipite abest, eo gradu personae a se inuicς distant. In linea inaequali uero, illa regula Quoto gradu remotior persona a communi stipite abest, eo gradu personae inter se distant. f. XXXlvi Hae computandi ratio, ab

ea, quam Jus Ciuile sequitur, multum di Dieri, sed non tam accurata est; cum sic personae, diue simode sibi iunctae, in eodem gradu reperiantur; quod omnino inco

gruum.

s. XXXV. Computatio Canonicia hodie, etiam laxer Protestantes , etsi ex libera re-Ceptione in causis matrimonialibus, attenditur; ciuilis autem, in aliis causis, e g. su cessione ab intestato, dictione testimonii, cautione rati c.

275쪽

trahitur tantum, inter maritum, uxoria consanguineos, inter uxorem, atque mariti consanguineos igitur inter consanguineos utriusque coniugis, erga se inuicem spectatos nulla assinitas, adeoque nec ut culum, quod matrimonium impediat, in. tercedit in Saxonia lectorali tamen, prohibitae leguntur nuptiae, Cum noueris

rre, nuptiis.

g. XXXVII. Afinitatis tria lant genera. primum, secundum, aertium. In primo genere mihi est, qui, quaeue matrimoniisum, cum consanguineo meo uel consanguinea mea, contraxit in secundo mihi est, coniux assinis mei, primi generis in te tio mihi est, coniux assinis mei, secundi generis. Non igitur, quot matrimonia, sed eum qua personaeontracta sint, respiciem dum uenit. f. XXXVlIl. In affinitate non dantur peculiares gradus, sed computantur hi, ad similitudinem consanguinitatis, iuxta unicam hane regulam Quoto gradu quis iumgitur uni coniugum, in consanguinitate, eo gradu iungitur alteri, in assinitate. Cuius computationis fundamentum est, quod ma

276쪽

ritus, uxor, una caro, hinc una persona esse censeatur. Sedin illud notandum, quod persona, per copulam carnalem, unis

et personae mihi assini, genus quidem attinentiae, non uer gradum mutet.

f. XXX lX. Circa prohibitionem nuptiarum, diuersa iura considerari debent. Jure Naturali, in linea recta, prohibitae sunt nuptiae in infinitum, tum propter pudorem naturalem, tum quod familiaritas conis iugalis, cum reuerentia, parentibus dehita, stare non possit. In linea collaterali uero, hoc iure, nullum matrimonium, ne quidem inter fratres,& sorores est interdictum. Id quod non tantum a priori, ex eo ostenditur, quod ratio prohibitionis, quae in linea recta occurrit, hic cesset, sed & a posteriori, quia tempore protoplastorum, huius generis nuptiae contractae sunt cum tamen Deus, contra Jus Naturae, haud dispenset Unde etiam illud per se patet, nuptias in linea recta, cum Juri Naturali aduersentur, omni Iure positivo, tam Diuino quam limmano, non posse non prohibitas esse. De Jure Diuino, vid. Leu. XVIII. r. aero De Imre Civili, Inst. d. nupsia r . . seqq. L. s. f. d. nut. Add. Ord. EGI Sax.,abr. iron

g. XL Jus Diuinum Positiuum Vniue

sales

277쪽

sale, in specie sic dictum, seu uoluntarium, quale .sne dubio, datur, prohibitioni ,

turali duas asas prohibitiones addit, nempe, inter fratrem in sororem, nec non mister eas personas, inter quas parentalis respectus intercedit, h. e. quarum urer, in linea transuersa, immediate stipiti communi subest, altera uero longius ab eo recedit, in infinitum. Reliqua matrimonia omnia, in consanguinitate, Jure Diuino, licita sunt, adeoque humana eorum prohibitio, dispensationem admittit ff. XLl Ius Ciuile prohibitiones longius, quam Jus Diuinum, haud extendin igitur utroque Jure in Diuino, & Ciuili, inter

duorum fratrum, sororumque liberos, nuptiae sunt permissae, nec dispensatione

s. XLV. illud uero sedulo notandum. quod, ubi Jure Diuino, personae, inire nuptias, prohibentur, inrege gradus in quo illae constitutae sunt, o rationis iden-xitatem, prohilatus es intelligatur. Sic, v. g. cum prohibentur nuptiae, Leu XVIII. D p . cum amita' materiera, interdictae censentur cum patruo ranuncul, quia . idem respectus,&aradus, adest. g. XLul. Jure Canonico, prohibitio nuptiarum,cessante, respectu parentelae,mque

278쪽

Spaca ATIMQUE SPONSALI Bus ass: d quartum gradum lineae collateralis aequalis . inclusiue se extendit. c. x x. d. eon- v. oea mi Sine dubio, eo fine, ut dispensatio, ast aula Romana, eo frequentius, cum eius lucro, peti debeat.

g. XUV. Et hanc iuris Canonici, dispositionem etiam Euangelici sequuntur; ubi peculiaria iura, qualia tamen, in pleris que prouinciis extant, deficiunt in Saxonia Elect u timus gradus prohibitus est tertius, lineae collateralis inaequalis, ademque tertius gradus in linea collateras aequali est primus permissus ubi nulla di , spentatione opus; idemque pluribus aliis Ordinationibus, Magdeburgica, Altenburgica, Antiastina, Luneburgensi Brunsvicensi . cautum. Sed in Marchia Branden- burgica , tertius gradus in linea collaterali, tam aequali quam inaequasi, prohibetur.

. .XLV in Amnitate, sicut gradus ad si

militudinem consanguinitatis computantur , ita etiam se res, cum nuptiarum prohibitione habet. Quamobrem unica haec

regula obseruanda, quae tam Juris Diuini quam humani est Quoto gradu matrimo nia, in consanguinitate, interdis sent, eo gradu etiam in assinitatu prohibita interi,

279쪽

1 o C Ap. X IN DECAvs. MATRl M. dependet, utrum statim uerum,' indiis lubile matrimonium, an uero nuda sponsalia inire cupiant. Sed in Concilio Tria

dentino, Seg. XXIV. c. r. inualida declarata sunt matrimonia, sine Parochod testibus, h. e. copula sacerdotali contracta. Quamobrem hodie, inter Romano-Catholicos, sine dubio memorata copula de euentia

coniugii est, neque adeo amplius sponsalia de praesenti, in sensu duris an agnoscunt Axili. Neque uero aliud, de Protestantibus, dicendum puto Gamuis enim, neque autoritatem Concilii ridentini admittant, nec uniuersali legepublica cautum sit, quod copula sacerdotalis, ad essentiam matrimonii, pertinere debeat, idemque nec Jure Diuino praecipiatur, moribus tamen, consuetudine generali, inualuit, ut non prius matrimonium contractum intelIig tur, quam si benedictio sacerdotalis acces.serit, adeoque consensus non alius, prora trimoniali habetur, quam qui publice in facie Ecclesiae coram parocho, est declar tus. Quod qui negant, experientiam quotidianam, mylum, in Consistoriis receptum, uel ignorant, uel eidem temere com

280쪽

3. Xl V. Hinc publica quoque sponsalia, concubitu licet Πrmata propter inimicitiam irreconciliabilem, accedente inprimis utriusque partis consensu quotidie rumpi atque distatui solent. Vt hinc fallantur omnino, quicunque putami talia sponsalia, propter eoncubitum hodieque in matrimonium transire. Hoc enim a nonnisi ob adulterium. malitiosam desertionem, distatui potest. Nam etsi ex concubitu. cum persona, cui quis fidem de coniugio, dedit, non tam fornicatio, quam consensus matrimonialis, praetumatur em c s. u. Sponsa c. d. X. d. dis a poscis tamensti essentialis . hodie supplere nequit Nee Obstat, quod Jus Diuinum, huiusmodi copulam nequaquam exigati Certum enim expeditumque est, posse, per lagem uel Consuetudinem, emei, ut essentiam negotii tale quid in rediatur . quod Jure Naim rati, atque Diuino positivo. necessarium haud et g. XV. Igitur hodie ponsalia de braesenti dicuntur quibus matrimonium futurum, pure simpliciter, promittitur, sponsalia de futuro autem quibus dies, uel Conditio, adiicitur. Quae ad tempus, uel euentum, expectandum, obligant perinde, ut a -- iac