Io. Balthasaris Wernheri ... Principia iuris ecclesiastici protestantium instruendo inprimis pastori adornata

261쪽

146 CAp. XIlI DE CAvs MATRIM f. V. Quamobrem recipienda haud est, III. Thomas sententia, qui peculiari Dissercis futurorum se aliorum, voim . Morti m egit, ut euinceret; nullam iis idem obligandi uim inesse, sed tantum lniam, mutuo conuersandi, Mores ultro citroque explorandi per illa concedi Cuius generis paeta non praesumuntur, sed, qui huiusmodi intentionem fovet eam liquido exprimore debet nec nisi rarissime, talem conditionem admitti solere, experi .entia ostendit. Quod argumentum in Dissae obligationeexpactisfuturorum sponsaliorum, late persecutus sum a s

f. l. Distinguuntur sponsalia in ea, quae fiunt de praesenti, di quae sunt de futuro. Quae uistinctio priginem suam Juri Canonico debet, Iure Civili cognita est. Hoc enim ignorat alia sponsalia, quam quae sunt de futuris iuptiis siue pure, taesth conditione ineantur.

f. Vil. Dicuntur autem Iure Canonico, sponsalia de praesenti seii matrimonio quae praesens coniugium inuoluunt ab e que intuitu uinculi, indisi inhilitatis, nihil differunt in hinc non, nisi improprie sponsalia dicuntur. ulla autem I quaedem tur scit matrimonio, audiunt, proprie a lia sunt,in futurum coniugium respiciunt,

. c. . eadem-

262쪽

Sprci xΥlMQUE SPONSALIBUS. 37 eademque uel pure, uel sub conditione, contrahuntur. Vid. e. a. X. a. Sponsg. Vli I. Cuius abutem generis sponsalia, partes inire uelint, ex signis externis, quihus uoluntatem suam declarant, iudicanctum. Cumque, signa mentis linuidissima. sint uerba, inde Jus an in distinguendis sponsalibus, de praesenti,4 de futuro, regniariter attendere iubet, utrum uerba pra sentis, duco te uxorem, accipio te uirum; an futuri temporis i. g. ducam te accipiam te, usurpata fuerint. Vissi c. gr. ωga. X. E. Sponsi. 3. . de oonf. r. Quo ipso tamen non solis uerbis praecise inhaeret, sed uult, paciscentium intentionem, quaCunque ratione de illa constet, principaliter specta

g. IX. Reiecit has Juris Pontificii desiit 'tiones . Lutherus, in Libello, on

263쪽

praesentis te mi, ni*futuri Daruin

tensen in sequentibus deinde subiicit. admitti posse memoratam diuisionem, spo

264쪽

Spgei AΥi M. SPONsALI Bus nysponsaliorum, ii depraesenti dicantur, quae pure δε sine ulla conditione, sunt contracta, de futuro autem, quae in diem, uel sub Condicione inita sunt. q. X. Itaque B Luther diuisionem quidem sponsaliorum, in sponsalia de praelemti,in de futuro. Jure Canonico, inuentam. retinuit, sed, aliter explicandam esse censuit. Cuius delinitiones qui intuetur, facile intelligit sponsalia de praesenti, prout ab eo describuntur, iuxta Jus Canonicum, esse de futuro. Haec enim uel pura, uel conditionata esse superius dictum. g. l. Definitiones Lutheri successu temporis, Theologi pariter, GCti Protestantes, re perunt quidem, iisdemque hodienum communiter utuntur, sed in applicatione non mediocrem errorem ne dicam confusionem, introduxerunt, dum ea,

quae Jus Pontificium, de suis sponsalibus de praesenti, quae sunt uerum matrimoniisum, tradit, ad nostra monsalia de praesenti, quae illo Iure de futuro sunt, applica

runt.

g. XIl. Jure Canonico igitur eulogia, seu

henedictio sacra est mera solemnitas externa, quae ad Ormam in ellentiam conia iugii, nequaquam pertinet, sed a paciscentium uoluntate, di formula conuentionis. depen

265쪽

14 CAp. X IN DECAvs. MATRI M. dependet, utrum statim uerum,' indiis lubile matrimonium, an uero nuda pomsalia inire cupiant. Sed in Concilio Tria dentino, Seg. XXIV. c. r. inualida declarata sunt matrimonia, sine parocho , testibus. h. e. copula sacerdotali, contracta. Quamobrem hodie, inter Romano-Catholicos, sine dubio, memorata copula, de essentia

coniugii est neque adeo amplius sponsalia de praesenti, in sensu Juris Cata agno

s.cilli. Neque uero aliud, de Protestantibus dicendum puto. Quamuis enim, neque autoritatem Concilii Tridentini admittant, nec uniuersas lege iublica cautum sit, quod copula sacerdotalis, ad essentiam matrimonii, pertinere debeat, idemque nec Jure Diuino praecipiatur, moribus tamen, consuetudine generali, inualuit, ut non prius matrimonium contractum intelligatur, quam si benedielio sacerdotalis acces.serit, adeoque consensus non alius, prora trimoniali habetur, quam qui publice in facie Ecclesiae, coram parocho, est declar tus. Quod qui negant, experientiam quotidianam, stylum, in Consistoriis receptum, uel ignorant, uel eidet temere cona

266쪽

f. XlV. Hinc publica quoque sponsalia, concubitu lice nrmata propter inimicitiam irreconciliabilem accedente inprimis utriusque partis consensu quotidie rumpi atque distatui solent. Vt hinc fallantur omnino, quicunque putant talia sponsalia,

propter eoncubitum hodieque in matrimonium transire. Hoc enim , nonnisi ob adulterium malitiosam desertionem, statui potest. Nam etsi ex concuhitu. cum persona, cui quis fidem, de coniugio, dedit non tam sornicatio quam consensus matrimonialis, praesumatur. e. rLus M. MAE. Sponsad. c. d. X. d. Condit a poscis tamen defectum sacerdotalis copulae, ceu reqUi

sti essentialis . hodie lapplere nequit Nee

obstat, quod Jus Diuinum, hinusmodi copulam nequaquam exigati Certum enim expeditumque est , posse, per legem uel consuetudinem effeti, ut essentiam negotii tale quid ingrediatur . quod Jure Natu

rati, atque Diuino positivo. necessarium haud est. I. XV. igitur nodie sponsalia cie praelemti dicuntur quibus matrimonium futuri rum, pure&simplicitur, promittitur, sponasalia defuturo autem, quibus dies, uel conditio, adiicitur. Quae ad tempus, uel euentum, cxpectandum, obligant perinde ut a -- iac

267쪽

et et Ap. XIlI. D Chusis ATRlM. Iiae conuentiones in diem, ues sub condi. tione initae. Fieri etiam potest, ut, ab u- naparte promissio coniugii pure ab altera uero in diem, aut sub conditione fiat; cui si haec renunciet, altera pars, ad matrimonium consummandum, limpliciter adbgi potest iuxta uulgatam regulam , quod quisque fauori suo libere renunciare queati

g XVu Adiici potest sponsalibus, non

autem matrimonio, hoc enim conditionale esse nequit, quaecunque conditio possibilis, siue sit suspensiva u. g. de certa dote inferenda, α3. X. d. condit appoc siue resolutiva, qualis est Lex Commisibria, ut v. g. dote intra certum tempus haud soluta, sponsalia nulla censeri debeant.

g. XVII. idem de pacto addictionis in diem, . g. ducam te uxorem, ea lege, ut,

oblata mihi, intra annum, meliore conditiaone, sponsalia pro insectis habeantur, dicendum putat Nob Dn de Berger, in Oecon.yur.

p.ρ . de quo tamen ego, aliter sentiendum, existimo. Quid enim sit melior conditio, nemmo hic aestimare potest, nisi is, cui oblata; in cuius potestate semper futurum est, sponsalia hoc obtentu rumpere. Secus est in contractu emtionis uenditionis, ubi de pretio, in certa pecunia consistente, agitur. Sed alia

268쪽

s prci ATiM E spoNsALi Eus. Malia sponsa, uel sponsus ex multiplici eapite, melior censeri potest. Et quid prohibet quo minus, alia causa deficionte, uulgatum illud in subsidium uocetur: Non amo te, Volusi,dc Quamobrem, sine poena, dimittendos non putem, qui sponsalia, per modum addicti is in diem, non sine scandalo vi temere, celebrant.

s. XVili. De impossibili conditione uulgo tradi bleti quod ea, sponsalibus addita, pro non adiecta habeatur, nisi contra ipsam matrimonii substantiam pugnet eoque fine allegari consueuit e uir. X. d. condit. apis.

g. Qui textus tamen de ipso matrimonio potius,in modo, seu conditione resolutiva, loquitur; id Boebmer in Dr. Eces Protes L. IV. t. 6. s. r. seqq.' hodie. ne quidem in ipso matrimonio, locum habere potest. Quia consensus matrimonialis, coram Parocho, aestibus, purein sine ulla conditione declarari debet.

f. xlX. Quamobrem ex principii Juris

Naturalis, atque Diuini, simpliciter dicendum, quod sponsalia perinde, ut aliae eon.

uentiones, per conditionem impossibilem adiectam, propter defectum ueri consen. sus, uitientur. Vid. .st. d. o. cs A. E. sibi altera pars imputet, quod talem conditimnem admiserit, quam reiicere, eidemque

a contra

269쪽

contradicere, in procliui fuerat. Quod, cum in ultimis uoluntatibus fieri haud possit impossibilis conditio merito, in illis, pro non adiecta habetur L. M. f. d. condicis t. Neque fauor matrimonii tantum eff-cere potest, ut, qui uere non consensit, pro consentiente habeatur. Plane, si seria inistentio, negotium contrahendi, ex circumstantiis, liquido appareat, nec sponsalia, nec aIium contractum, adiectione nditionis impossibilis, uitiari puto semper enim, quid reuera actum sit, spectari opor

g. XX. Praeterea disIduntur sponsalia, is publica, ct clandestina illa Jure tu a

que an audiunt, quaecum consensu parentum, quamuis pbsentes fuerint, contra esta sunt clandestina autem, ubi parentum consensusdeficit. Vtroque enim hoc iure, testes non adi formam, sed tantum ad probationem , sponsaliorum requiruntur p

Hodie, in Saxonia, alibi passim, eo casu,nbi uterque parens, ex parte sponsi par, ter,in sponsae non amplitas in uiuis sunt. testium praesentia omnino opus est. alias sponsalia clandestina censentur,vi ipso iure nulla

270쪽

nulla sunt, etsi de illis ex utriusque partis

consessione constet Uid. Ordin. Ecia. Sax tis.

haben Qupd Jus prouinciale, cum a Jure Communi recedat, strictissime intelligi, atque adeo, ad sponsalia, inter praesentes celebrata, restringi debet. Vnde consequitur, cum sponsalia literis ineuntur, opus haud esse, ut testes iisdem subscribant. Add.

g. XX l. Quod si ad sponsalia clandestina

concubitus accesserit, ab eo tempore, pro publicis habentur, neque parentum dissensus amplius attendi debet. Quod tamen capiendum de fauore solius sponsae; quippe quae ad hunc, spe matrimonii, inducta censetur; non uero sponsi, qui nullum exinde ius agendi eonsequitur in uniuersum autem naec hypothesis, magis usse fori, quam sirincipiis iuris sustinetur. Neque enim χ-ida ratio reddi potest, cur sponsalia clam destina quae illicita sunt per concubitum, Ceu nouum delieium robur accipere,& sic P rentibus ius suum auferri de aci g. XX u. Sponsalia contrahunt omnes. qui non prohibentur etiam impuberes. U-hi tamen semper tacita conditio subintelli. gitur,