장음표시 사용
41쪽
sciΙicet non contradicit adoptandus, etiam septennio minor. Transieno adhue Lodie adoptatus' in potestatem rioptantis f sed bodie Si filiusfamiIias extranea per fome in udo ι. 8. ff. de ptionem detur, non transit: 'neque iura patr3s R. I. naturalis dissolυiantur . Robuniora siquidem illa sunt , quam ut civili aliqua rationem tollantur ; nec quidquam ad patrem adoptivum transit, & adoptatus remanet in potestate patris naturalis, quasi adoptatus non esset. Hoc tantum ex adoptionis actu ado- i. penuit, , ptans conseqnitur , quod adoptatus etiam
seri bisie filius dicatur eius, qui adoptat, & ad legi-
c. h. r. limam successionem admittatur, si intestatus pater adoptivus decesserit
Quid , si a persona non extranea fuerit
adoptatus 33 i a Tune adoptatus in adoptantia familiam ' ρς' ' pol suum omnino transit: puta, si avo filia materno, vel, patre naturali emancipato , etiam avo aut proavo paterno, filius datus fuerit in adoptionem. Manet quippe tunc stabile ius patris adoptivi, cum Concurrarhoc casu in unam eamdemque personam &naturalia & adoptionis jura i ita ut ado-PtatuS hoc modo , a patre naturali ni nuamplius expectare queat, neque tabulas ejus molestare , sed solum adoptivum agnoscere iubeatur a nisi & ab eo fuerit iterum ein mancipatus . Quo casu diritas ad domum revertitur Patris naturalis , diuoluta vIω- licet adoptinue Transitne ch arrogatus in potestatem arrogantis
Gel . s. e. omnino, & quidem indistincte , sive is
ro. Ip. in vesticeps fuerit, id est, pubes, qui olim ar-frag. r. 8. . rogara tantum poterat ; sive impubes , ex cum aurem On-
42쪽
L I B. I. TI T. XI: Ni 'Constitutione Antonini Pii, dummodo Do- steriori casu causa cognita , an boneta sit , h. t. I. iτ ια expediatque pupillo, arrossatio fiat se & ar sese togator caveat personae pusticae datis fide ς bd.l. a. iussoribus, se bona arrosati , si is impubes C moriatur, restituturum illis , qui , si arrogatio factae non esset, ad successionem ejus essent venturi iastuis igitul effectus est Arrogationis Quod non Qtum arrogatus, sed & liberi l. illiadac bona eius transeant in potestatem arro propritim natoris.. Unde cum AugustuS adoptasset Ti- ε. t.ha .is. herium , unae cum Titierio & Germanicus , ct M. F. quenti Tiberius ante adoptδverat , transiit eod. ani potestatem Augusti Qui effectus ad ptioni speciali tribui non potest. Ratio di ferentiae est, quod arrogatus fuerit ante paterfamilias , atque ita filios habuerit in potestate , qui simul cum patre per arrogationem transeunt in alienam familiam : cum, qui in potestate alterius est, alium in potestate. sua habere nequeat . Adoptat M. Vero , qui x filius familias ex se natos non habuit in potestate , qui propterea una cum patro nota transeunt ine potestatem ad plantis
Quid, si arrogatον emaneipet filium
Tunc, si causa cognita dignus fuerit emancipatione, reddere . eidem bona sua tenetur . Sed & si arrogator decedens eum exhaeredaverit, ve, vivus sine iusta causa emancipaverit. 'aeter bona ad arrogatorem translata, iubetur quartam partem, bono-x- ω'rum atroyato relinquere. Quae quarta accipiendi vadetur de quarta portionis ah intestato debitae; argumento discto a liberis naturalibus ,. quibus ea quarta sussicitia excludendam querelam inossiciosi ; nec
43쪽
4o I 'NSTIT. IMPER. enim est ratio, cur plus iuris tribuatur arrogato, quam liberis ex iustis nuptiis procreati S nauinam adoptare vel arrogare possint 'Omnes, quibus vel natura, vel lex impedimento non est . . Qui natura imped antur 3 In primis Minor natu nasorem adoptare nou potes optio enim naturam imitatur : Ο pro moustro est, ut maior iit filius , quam Pin. ter. Ne me itaque est , ut adoptans plena pubertate ; id ess, octodecim annis , Praece dat adoptandum : Licet enim generare ante possit, rariuS tamen est , ut generet ἰ oni leges iis, quae frequentiora sunt, accommodentur. Itaque adoptio in his personis lo- eum habet , in quibus etiam natura potest habere. Impediuntur & illi natura adoptare , qui S omnis generandi facultas & spes de rugata est, ut castrati. Spadones vero', aut quibus ob accedens aliquod vitium non datur generare , possim t adoptare, uti & nuptias contrahere : quia retinent tales principia procroandi, & tublato vitio, redire facultas illa potest. Potesne qui filium non babes , adoptare in locum nepotis Potest tam iη locum, filii , quam Myoris , prone oris , s deinceps tamquam ex stim, etiam quem quis n=mqtiam habuit, aut Babereris it . Id quu per fictionem iuris , favore propasandae familiae. Adoptio adtem nepotis, tamquam eκ filio vivo non procedit , 'nisi eius consensu, ne ci invito agnascatur suus 3 haeres, mortuo scilicet avo, sed e Contrario, si avus nepotem ex filio velit ad piandum alteri dare. non exigitur filii co
44쪽
L I B. I. TIT. XI. Qui per legem impediuntur adoptare 'In primis foeminae, ςuia nec nat&rales libe- in . ros iu potestate habens o quamvis eκ indu L ' 'Tgentia Principis ad solatium liberorum q2ami florum adoptare possint. Deinde impedit 7δs S δ'
quoque civilis vatio , quominus pater ado- c. I I L ptivus dimissum a potestate su a Mium ado- ' ς Ptivum iterum adoptet: & ne minor sit se- 3φ'xaginta annis qui arrogat, quia magis ς' liberorum procreationi studere debeat ; nisi forte valetudo, aut alia causae. gener tionem impediat , vel si quis conjudiam sibi personam velit adoptare. Sed nec illi per- .mitrit lox arrosa re, qui tutelam , vel ciseram alicujus au ministrat , propter metum intercipiendarum rationum : nisi is vitricus fuerit , cui concessum est adoptare privi-pnum suum , cessante in eo suspicione
Apud Catonem bene scriptum refert anti- squitas, fervos , si a bdomino adoptari sine , 'i' ex foe ipso ροὴν liberari . Unde & Imperarator constituit, servum , qtiem domisus aia ,sts, 'μς, qHis intervenientitas filium nominaυor i , peν si' ' ἰεοe liberum fimi. Licet hoc ei non sum ciat, ut consequatur ius filii, quia adoptio tantum in liberis personis locum habet . Ut autem quis liber fiat , voluntas sufficit domini.
45쪽
41 INSTIT. IMPER. TITULUS XII.
Patria potestas ut certis modis eonstituitur, ita & certis modis dissolvitur: de quibus jam dicendum est. 2 ibus igitur modis selυitur patria potestas SEK aut septem , de quibus hoc Titulo , quorum duo in personam filii dumtaxat cadere possunt, summa nimirum Patriciatus dignitas, & emancipatio; caeteri, ut mors, deportatio, servituς, captivitas, parentibus& filiis possunt contingere : atque utrovis modo patria potestas solvitur. I. Est mors naturalis patris , aυi, vel filii: quia mors omnia iura solvit : ergo & jussatriae potestatis. Mortuo quidem patre; fili filiaeve omnimodo ossiciuntur sui iuris: mortuo vero avo , nepotes neptesve ita sui iuris fiunt, si in potestatem patris sui non sirint regasuri, eo vel emancipato, vel modi
ΙΙ. Deportatio in insulam, patris atit filii; quae mors est civilis. Nam, si pater ob aliquod maleficium in insulam deportetur , essieitur peregrinus , tolliturque e numero civium Romanorum: & sic ius patriae potestatis, quod est civile, solvitur. Patri ratione filius, qui est in potestate, in insu lam deportatus, desiuit esse in potestate parentis.
Quid , si ex indulgentia Princ0is deportari fuerint restituti Tunc per omnia pristinum statum recipiunt . Quod accipiendum de restitutione speciali, quae est instar iuris postliminii, quo pristina jura recuperantur, non etiam de remisisione
46쪽
sione poenae, quae in patriam i
stuta de relegatione Hate non tollit civitatem, nec e R , quae L Ret g. in consequentiam civitatix sunt: proinde- ' stque patres relegati, in potestate liberos suos, bona, & jura omnia retinente S ex contrario, liberx retegati , in potestate remanent , parentum .. Dicterentia autem inter deporta- : q. n. etos & relegatos aec ea, , quod in. insulam inreta. πrelegari & aci tempus & in perpetuum quis N eg possit l, deportari 'onnisi in perpetuum . III. Servitus poenae, quae s ipsa ciυilis quae- 9- p πσdam mors es : velati cum quis per senten- Ier tiam iudicis e tae alicui poenae addicitur , putae damnatus in metallum , seu opiis metalli, vel ad bestias i, quia hoc modos amit-A sep π titur libertas simulque patria potestas, quaeliberorum hominum. & civium Romanorum est propriac Sei, haec servitus poenae thblata est iure novissimo ; ac moribus quoque nostris nulla est talis servitus.. Itaque damnatio ast remos , poena. quidem est, servitus
IV. Dignitas filii r non, quaevis , sed sola& summa Patriciatus. Patricius enim quasi pater quidam Principis erat & 'dicebatur; filiusque ideo liberabatur a potestate pater' μυ I. a 2 uae, quia Videbatur absurdum , eum esse in potestate privata, qui publica potestate Rem--l. publicam administraret . Nec militaris igc. ., tur,. nec Consularis, nec Senatoria dignitas eo sit. I. olimi memit ae patriae potestate k neque Do- i, ctoratus, neque Clericatus . At Iure novo& Consularis dignitas, & Praesectura secrorum Praetoriorum , &i alia quaevis a Curia Iiberans. v liberat & a patria eciaestate. Idem Veruenit Ii- tributum Episcopatui v qui enim omnium eia l.Fn.c. parres sunt spirituales, quo modo sub alio- de decurum Potestate consistent 3 Libertatis autem rion. LIo hoc Νου. 8.
47쪽
ult. μυel. hoc modo patriae potestatis noecu manet , 123. c. I. nihilominus 1 alvum jus familiae ; ne quod favore eorum introductum fuit, id vertaturi ii damnum .
ς εο Cuptivitas 'attis , aut filii ; quia persiisvj l. 16. caeli itatem quis fit iervus hostium, & de- , H... f. it esse civis Romanus , incapax parium
da .apii civitatis Romanae. Non tamen ita extingui- abii. tur haec potestas , quin rexersus jure postliminii cum reliquis juribus, etiam patriam recuperet potu statem e quomodo di hic dicitur pendere jug liberorum . Fingit enim postliminium, eum qui captus cst , in civitate femper fui ste . Si vero decς sterit apud lio-ites pater , fingitur per- lenem Corneliam mortuus liber, ipso nimirum momento captivitatis , R erinde filius a potestatie ejus exemptus. Iuris postliminii ratio posita est in commiseratione, ne afflictio addatur a Gflicto eis Corneliae in favore , ut te itamentum factum conservetur.
I.praeterea VI. Emancipario filii , quae definiri potest
L pen. s Relaxaris patriae potestatis ccram competen stili. C. de Iudice . Olim haec variis fiebat circuitibus emane. & solemni laetibus, per trinam emancipationem ct imaginarias venditiones , ut latius hic per Teophilum . Anastasius eam ex rescripto Principis coram Magistratu fieri psse se permisit et Iustinianus postea ne quidem rescripto opus esse decrevit. Est autem hic s.fin h. t. iaecessarius consensus, & patris emanci an-i.69-ΟΙ56-tis, ne cogatur invitus rem suam emancipa- -μlς-1sd: parti, id est dimittere e manu sive porcita-E J- . te; & filii emancipandi , ne in cujusquam iniuriam aut invito beneficium tribuatur: quo siensu Ulpianus, Quod cuqur pro eo pν
48쪽
legitimus tutor , eidemque i succedit ab in- quis a par. tuitato ', exemplo patrona, qui servum im- manumis. puberem manumisit. Si vero pubes, ct mo- I.ult. dextatur facto testamento, in quo patrem prae- eman. l. teriit, habet pateri contra testamentum filii ult. de le- bonorum possessionem cantra tabul3s : singit. qu. autem moriatur intestatus , pater eidem le- succes.
Filium babens in potestate , s ex eo neps rem , quem emancipabit pHoc in arbitrio est emauci pantis , dimit . admo-tere nimirum e potestate, & essicere sui ju- nyndi .ris; vel utrumque , vel filium solum, I. 18LU.eod. tento nepote in potestate ; vel solum nepotem , retento filio t, idemque de pronepote juris est. Nepos , ante emancipationem fui pap is conceptus , in cujus potestate nascietur 3 In potestate avi ; conceptus vero post β.illud emancipationem , vel adoptionem , ejusdem rem , 14. f. patris sui emancipati , vel avi adoptivi po- de adopt.L
testati subjicitur. Ratio , quia in his , qui ap. ν de
nascuntur eae iustis nuptiis, tempus inspici- fletu hom. mus conceptionis , ct liberi 1 equunturipatrem , quem iustae nuptiae demonstrant. adoptio: facta non quidem extraneo , sed β. θη ροβRVO Vel proavo naturali , quo casu pater lin v. Potestas eatris naturalis , ct nova introdu- C. de udo ..itur, scilicet avi , vel proavi ; ea rati, OG β. sed ne , quia nemo in plurium potestate esse hodie .possit . Et quatenus haec adoptio procedat ,
plenius dura diximus. s, i 'i' 'Potesne compelli pater emancipare liberos
Non potest, ne quidem rescripto Princi- β.ult.l. 3.C. pali ut nec avus nepotes de potestate di-de emanc. mittere coqitur: quoniam patria potestas l. 31.ρο seq. inaestimabilis est , per quam filii nostri fiunt de adopt.
iuria di sui haeredos i utilis di parentibus, i. pz. ff. de
49쪽
46 INSTIT. IMPER. . . demons. qu 1a eis hoc modo per filios acquiritur . . I a. de Sunt tamen casus , quibus pater cogitur i. audis emancipare. i. Si impubes arrogatus si , & post pubertatem probet, arrogationem tibi esse inutilem , seque 4n ea circumscriptum. a. Si pater legatum sibi relictum acceperit ea conditione , ut filium emancipe tr tenetur enim implere fidem . 3. Si filium vater durius tractet, vel ad peccandum compellat ; 4ndignum enim se imperio reddit, Qui eo abutitur. Postremo sciendum , quamvis per superio- . Tes modos tollatur privia potestas, Non minimen aboleri reverentiam ct observantiam s quae parentibus debetur a di beris jure natu aeali, quod non potuit Roili per Ius civile
Dictum hactenus de iis, qui sunt alieni Iuris , vel patrii , vel dominici : sequiturnuuc, de sui juris hominibus, qui in Po, ., testate non sunt, & patresfamitias appellantur ; sive puberes illi sint, sue im
. Estne aliqua barum personarum diυisio
in ptine. M' Si cane ι uam ex his personis, que in m f. c. To te state non sunt , quaedam mei in tureia sunt, veι in cinctione , quaedam neutro jure tenentur .. Quae divisio est tonsormis illi, qua omnes homines vel liberi sunt, vel 1ervi. Nam qui neutro iure tenentur , liberis hominibuς sunt similiores qui vero in tu- tela vel dura sunt, speciem quamdam ho- . minis servientis prae 1e ferunt .
Est vis ne potectas in capite libero, κὰ maen-
50쪽
dum eum, qui empter aetatem se defendere ne- Text. hioquit, jure cisiis data ac permissa . Vis , id oe in I. i. sest , auctoritas regendi personam pupilii ; p.F. eod. LPotestas, vero bona eius administrandi, quia Ir. β. 3. Stutor ct moribus pupilli & bonis praeponi- I. ao. n. detur, atque vice domini habetur. Verba, in admin. capite libero, non tam aetatem pupilli, quam tui. l. I s7.
eius eonditionem declaranti quod ninurum F. de R.I. persona, cui tutor datur, debeat esse libera, tuique iuris; quia qui patriae aut dominicae subjectus est pote stati non indiget tutore, culus praecipuum officium est , ne indefensum pupillum relinquat.
Triplex, Te ment4ria , Legitima, S DAE' I. I. b. I. . tiva ; de1umpta a triplici causa efficiente, C. qui dare testatore , lege , & judice . Nam tutelam tui. polis. omnem Ius civile suis institutis sermavit , partim perminendo , testamentariam sci licet di dativam; partim dando, quae inde legitima dicitur, quia legitimos tutores ipsa lex facit , testamentarios autem & dativos permittit dari r illos a parente, hos a Magistratu, in defectum testamentariorum ac Ie
Q .i ει quin s testamento tutores dare possunt. Parentes liberis suis impuberibus , quos I. permisein potestate habent , sine discrimine sinus sum i. 73. idque vel testamento , vel codicillis test f. r. Is demento Confirmxtis . Matres , quia liberos R. I. i. 1. in potestate non habent, dare nitis tutores 2. .s P. F. non possunt , nisi eosdem & haeredes insti- de te'. tui. tuerint. Quo facto, tutores datos confirmat l. I. c. de Praetor , praemissa inquisitione , seu causis confiν. tur.
Potesne aυus nepotibus suis res amento dare autorest l. itaque si Potest utique : si nimirum tales non sint alius d.ι. I.