장음표시 사용
691쪽
liquor virescebat. Ex liquore, is qui praeparaVerat, scyphum, capacitatis dimidiae librae, singulis admetiebatur sociis, affatim evacuandum, rotato subinde Vase, ne farina subsideret. Hoc liquore, velut mero,delibuti S ad laetitiam conformati se reddebant itineri. Sunt, qui pulverem cum Jrupo subigunt, pro efformandis placentis &bulis, in eundem usum deglutiendis. A foliis Cannabinis, velut a potiori inebriantium specie, homines medicamentis inebriantibus dediti, in Persia Indiaque vulgo appellantur Bengi. Theombrotion magicum, quod, a Regibus Persariim comedi & bibi solitum, prodit Plinitis L. XXIV. c. II; IJerbamque, cujus fumo Scythae abstemii; dc Semen, cujus in ignem injecti nidore Thraces se
olim inebriaverant, referente Alex. ab Alex. D. S. L. III.
cap. 9. I fers, Baeu ladoneo fuisse, non alienum est sulpicari.
Ulteriori Asiae, quae India dicitur & ad Sinam usque
extenditur, varia serviunt ad eXhilarandum, inebriat dum, vel efferandum animos, remedia. EX numero eX- ternorum, praeter Tabacum, communissimum est & in
ore omnium Versatur apophlegmatismi quoddam genus, Indis Pin g & Betei ab admissis speciebus dictum. Componitur ex folio,fructu & calce. Folium,quod nomine totius plantae Malabaris Belel, Malariis Siri vocatur,saporem habet ex Mentha aromaticum, odorem Malabathri, sive folii Canellae sylvestris, figuram vero solii Piperis ix Cu-bebae: quarum plantarum ipsa stirps scandendi genium faciemi exhibet; fructu eXcepto,quem fert rarum, piperi longo similem, saporis perquam aromatici , & ad ipsam compossitionem , si haberi potest, expetitum. Fructus
NuY est, vel potius nucleus, Indis Areek Pinans , Persis Arabibusque Fufet & Faufei dictus, nuci myristicae magnitudine & colore variegato similis, substantiam obtinens
692쪽
6 8 Amoenitatum exoticarum nens ligneam, facultatem cerebrum turbantem & summe adstringentem. Crescit in quadam Palma, cujus descriptio extat apud Bolanicos. Olx non eX lapide minerali coquitur, sed ex adustis ostrearum & concharum testis, ab Oceano in littus depossitis. Ex his tribus buccella, quam Medici Massicatorium vocant, hoc modo conficitur: Folio Beret in trochi formam convoluto prius enervato) inditur nucis arecae, in lamellas vel frustula diis sectae, pars circiter tertia; tum momento calcis,fere dimidium scrupulum pendente,interior superficies inungitur: quo facto,ne contenta eXcidant, trochus clauditur, ut fiat bolus tantae magnitudinis,qui buccam quodammodo impleat. Hic dentibus volutus ac confectus salivam copi0sam prolicit,prolectamque rubore tingit sanguineo; dum Ecgingivis robur, labiis colorem purpureum, d gratissimum ori halitum conciliat, &, quod palmarium est, cerebrum leviter inebriando spiritus demulcet & exhilarat. Usui ejus omnes Indi, praesertim nigritae intra Tropic0s, non exceptis extraneis ibi demorantibus, mire sunt adsueti atque dediti. Sunt, qui domo haud exeunt, nili velo Ventris, vel Vestimenti marsupio, trochis probe instru Et5, nec a mandendo cessant, nisi quando comedunt, vel dormiunt. . In componendis igitur Betelis mulierculae,in otio & mollitie educatae, toto die, plebeiae omni mane se cupantur, ut in promptu habeant, quos tum ipsae mansetent, tum hospitibus & familiaribus pro more gentis osse xant. Magnates masticationibus sit verbo v enic prae ce teris luXuriose vacant: unde ora continuo rubore essu
unt ; foedi flamum aspectui dum & dissicile est,tingua alien
motu occupata, sermones eorum intelligere. In aulis Ma
labaricis vidi non procul a Principe stare, qui subinde Π0 Vam Betelen porrigeret; non digitis, sed furca tenui, ar gento Obducta, dc trochorum apparatu in longam seriem adornata; exhibendi hic ritus ad aulae magnificent, ip
693쪽
spectabat. In Stamensi curia obtinet, ut illis, qui Re a
consilio sunt ora eos vocano Betelum receptaculu praeferatur, quo a Maiestate donari solen t,artificiose eX auro, argento, vel metallo sequiori, pro cujusque dignitate, fabricato. Sine hoc adepto nobilitatis insigni comparere in Regia vel illustrium convivio,non audenti Theca illa adornatur capsella plena calcis,ad unguenti conssistentiam praeparatae; spathula,ad tractandam calcem facta C forfice si1ngularis structurae, qua areca durior sine difficultate findi potest; & loculis, ad recipiendum folia, nuceS, S. ex his compossita volumina sive trochulos. Folia regio haec aliunde repetit, flaccida quidem cum appellunt, Virtute tamen integra,& diu servari apta. His eX penuria alii solia Menthae substituunt, quae illorum sapprem quam proxime reserunt. Ex tribus his simplicibus, folium composito gratiam saporis & odoris tribuit; fructus cerebrum
cum voluptate turbat vel inebriat; calx addita vires exatricat, vehementiamque castigat; ipsius vero calcis aerimonia obtunditur adstrictoria nucis virtute, sine hac linguam palatumque misere corrosura. NuX parci US addita impedire non potest, quin continuo mandentium linguae tandem occallescant, Zc gustus reddantur impotes; tum& ipsi dentes, quos alioqui firmare solet, erodandantur. Arecae plures dantur varietates,& inter has mitioris genii, quae teneriores ac recens additae cerebrum minus turbare perhibentur. Ego,quamcunque speciem reciperem, mandere betelem nunquam potui, quin continuo mihi anxietates, sudorem Ogidum & vertigines,
aeque ac tabaci sumus,commoveret:
De Opio, ejusque Persis Sc Indis communi usu, diximus. Addo abusum execrabilem, qui viget inter Indos nigritas,ad emerandum animos ad homicidiorWm patrandorum audaciam; dum vel vitae suae, vel injuriarum pertaesi, se devovent morti, per Ultionem dc mortes aliorum
ψppetendae. Eo fine Opii deglutiunt bolum: ex quo in-
694쪽
6s Amoenitatis exoticarum tentionis idea eXasperatur,turbatur ratio, & infraenus red- ditur animus, adeo, ut stricto pugione,instar tigridum rabidarum , eXcurrant in publicum, Obrios quos vis, sive amicos,iive inimicos, trucidaturi, donec ipsi, ab alio perforati, prosternantur. Aesiis hic vocatur Hamuh, apud incolasJavae&ulterioris Orientis crebro spectabilis. V0.cabuli sonum ibi horret,quicunque audit; nam qui vident homicidam, illi vocem Hamuh summopere eXclamant: monituri inermes,ut fugiant,& vitae suae prospiciant: dum ad eYtinguendam beluam accurrere debet, quiSquis ar-m atus & cordatus est. Opii etiam eXternus usus est apud nigritas: nam eodem aqua diluto Nicotianam inficiunt, Ut accensa caput vehementius turbet. Vidi in Java tabernas levidenses ex arundine, in quibus id genus tabaci hauriendum reponebatur praetereuntibus. Nulla her Indiam merx majori lucro divenditur a Batavis, quam auri omo carere adsueti non possiant, nec potiri, nisi navibus Batavorum eX Bengala&Choromandela advecto. Aia ista EX inebriantibus, apud Indos ditiores, utramc, replent , -- pagina quaedam prorsus magicae operationis Electuaria, quorum descriptiones recipiunt semen Duir seu Daturae, succum papaverinum sive a un, pollinem Cannabinum I Bers, aliaque eX phytologia Venenata, pro vario abfectu, quem concitare pharmacopoeus desiderat, selecta; additis aromatibus, quae ferociam corrigant, & vitales manducantis spiritus roborent. De dire ione pharma' ci ad diversa pro lubitu inducendum phantasmata, mul ta referuntur admiranda, sed partim incredibilia dcfabu Iosa, quorum eX numero est: quod propinato pharma eo eXcaecare adulter maritum possit, ut praesentis torum inultus conscendat; referente Nobilissimo Mandelsi & Linscholo. Mihi in variis Indiae regnis versanti, Veri'tatem ejusdem effectus eYplorare non contigit; saltem hoc edoctus sum, quod stupenda in manducantis cerebr0
excitari positat-α phantasmata, quae ignari
695쪽
homines magice dc genii ope fieri facile crediderint; ct credunt revera, de dato pharmaco ejusque effectu haud eruditi. Cujus rei hic annectere placet eXempla, quae propria experientia didici. Festum celebratur in Malabaria mediterranea, in quo tempestatum &annonae caritatis auctori, Idolo suo, ejusque Geniis obsidendae OM-runtur virgines Vestales Deo IVVthmi sacrae ut hac voluptate conciliatus parcat frugibus S. armentis. Obsessio in campo publico spectanda exhibetur hoc annuo ritu ac serie : Virgines, ex templo Bralimenum comitatu eductae, primum populo sistuntur contuendae, pulchrae, bene comptae, Vultibus ad modestiam compositis & nihil prae se ferentibus insaniae. Nec mora, dum eX Medam Bibliis gentilibus) verborum formulam sacerdos praelegit, puellae leviter moveri, moX tripudiare, demum subsilientibus crebris & inconditis motibus fatigare corpus,t0rquere artus & Oculos, spumare, & horrendas actiones edere: opinante populo, ita illas agitari ab inditistis daemonibus. Haec dum aguntur, cymba la tympanaque lE tum res fiant, populo etiam voce &suspiriis applaudente. Lassatas Brahmanae reducunt in templum S cubare jubent; elapsaque horula menti restitutas denuo educunt in publicum, ut turba gentilis liberatas a geniis videat, &id0lum credat conciliatum. Sed o lepidam fraudemi illi
Sacerdotes ante primum processum propinaverant optatum quoddam furiosum, cujus virtute ad hos praeconceptae intentionis actus efferabantur; eo quidem citi US,MO fortiori motu fermentatio dc Deultas medicamenti eXagitabatur. Alterum pharmacum reductis propinabant, . prioris antidotum, quod fermentationem compesceret: peutrum suspicante turba, quia haec mysteria peraguntur in adyto tenebricoso,unica lampade illuminato, quod templorum tertiam ac postremam partem constituit; ut est tripartita eorum structura. Haec propinasse,inihi reserebat
probatae fidei Indo-Batavus, idioinatis bene gnarus, qui
696쪽
εςr Amoenitati exotisarum ostiolo propior caput adyto ingesserat, fraudis intro attentissimus spectator. Aliud sub eodem coelo vidi: Ili praealta machina curuli, ex duabuS ferreis uncis, per dorsi musiculos adastis, suspendebantur alterne septem nobiles athletae,iant manu instructi gladio,altera ingenti clypeo,ut in honorem Dear Rhauni armis luderent: quia haec victrix heroina maxime cruore & ludis palaestricis delectari creditur. Sic illi a baiulis spe statoribus Deae illius templum
tribus continuis vicibus circumvecti,arma sua lanistarum more fortiter vibrabant; tum etiam caput, aXillas, crura histrico lepore,velut per aerem natanteS, motabant,ne minimum, exactionibus & cruenta suspensione, praebentes doloris indicium. In circum, qui suspendendos stringebat, me continuo intrudens, video a Brali mene propinari ex nucis Cocos putamine haustum aliquem,procul dubio narcoticum,qui dolores sopiret, quos a Deo, templi praeside, aboleri, credebat populus. Interroganti mihi,resp0ndebat sacerdos: succum esse Lirnytes, quem adversus sitim S deliquium propinarent. Lanses est nux Cocos immatura, liquorem dulcem continens, qui successu temp0ris coagulatur in nucleum. Aliud in meipso dc sociis expertus Him. SeX Europaei, cum Directore Domino locochthone , a Berianis convivio excepti fuimus, in viridari una eXtra Gamronum leuca. Inter epulandum, singul0'rum dum bibimus in sanitatem, Benjahi abstemii, in c0m pensationem,capiunt bolum inebriantis electuarii, recens sibi missi ex patria. Gustandi avidus obtineo buccellam
non contemnendae magnitudinis; & laudante me ambro
fiam, ipse capit quo Dominus L sochthon, ceteris eXem' plum Directoris nostri imitantibus,praeter fominum Her dunkium, qui olim virtutem expertus, solus repudiavit Quid fit φ Perfusi &hepleti sumus, quotquot Nepenthela etati, gaudio quodam inexplicabili, quali me nunquam in Vita affectum memini. Nec aliud toxico illo delibutis licuit,quam ampleXus miscere,ioqui parcissime,arridere ab
697쪽
loquentibus,3c cachinnis se invicem lacessere. Soluto subnoes em convivio,ubi equos conscenderamuS, VirtuS pharmaci,quasi mutata scena,alia cerebris nostris creaVit pha tasmata. Haud enim aliter nobis visi fuimus, quam,cum Pegaso,volatu per nubes & irides ferri, lucida elegantissimorum colorum specie hindiquaq; obversante oculis nostris. Appulsi domum,& coenae,quae noS eXpectaVerat,ac
cumbere jussi, quicquid quis 3 ante se invenit, capimUs appetitu lupino,& ciborum qualiumcunt sapore ita oblectamur, ut cum Diis ipsis coenare nobis videremur. Postridie, gravedo, qualiter solet post crapulam, Russi vocant Pochm li) nulla cerebrum infestavit: sed discussis somno
vaporibus,in statum suum: restituta est ratio,& optime habuimus. Obliterata pridie gestorum memori3, quam Te-fricabat Herdunckius) minime gaudiorum de incompar bilis,quae nos foverat, laetitiae immemores fuimUS; recordati etiam quod singulare noto l) metus ruendi versus latus deXtrum, quo equitantes & euntes continuo angebamur, cujus idea tam fortiter impressa, non poterat etiam mente excidisse. Habes, Lector, crapulam magicam, a pharmaco inductam : quale sub noctem si propinaveris Melancholico, credet eXpergefactus, dc tortus fatebitur, per aerem se volitasse in Bructrum, feralemJCtorum ViXelapsurus sententiam.
Ligatum Magicae Macasdronim, sive
Ex Indorum magia naturali alteram, si haud pudicis petrita
auribus, contemplatione tamen non indignam de- promo observationem , de Macatarorum depraedicata inter Indos ligatura: qua illi virilitatem aliorum ener- Nn nn 3 Vant,
698쪽
6 Ammnitatum exoticarum vant & enervatam restituunt. Magiam hane non nupernatam esse,patet ex Virgilii Eccloga 8, quae elumbem hane artem sic docet: IVecte tribus nodis ternos, Amar Illi, colores, die Amar 'lli modo, d , Veneris, dic,vincula necto. Fidem essicaciae subscribunt prisci omnium gentium doctores, i in causis allegandis nil dubitant, naturam in operatione suffulcire ope daemonis. Quin,illusi rata pu-viori religione aetas posterior non adeo obsequio credulitatis & vanissimis superstitionibus renunciaVit, ne Vir0s in omni facultate enutriret, qui, cum in ceteriS rebus de-λcati judicii & praestantissimae eruditionis documenta OPhi eXponant, de hoc tamen argumenti genere ubi disserunt, non erubescant vestigia credulae antiquitatis legere,& ex illis multas causas citare. EX quibus prae ceteriS B0'minare mihi fas sit Del Rionem,Arnigaeum,Hier.yord mdc Rodericum Θ Castro. Sed ad Macassaros. Est huic nationi infractus in bello animus, gravitas in conVersati0 ne, &, generosia indoles, quibus illa dotibus tetricitatem coloris & formae corporis rependens,nobilissima gens ni gritarum creditur. In illa,uti maxime laudatur fides er ga fidos reciproca & constans, ita nihil culpatur acrius, quam arcana & tenax in infidos & perfidos vindictae cupi ditas,quam in annos dissimulat, donec expleverit. Iud sequior sexus maritos & amassios, perfidiae in amore reo , sine poena indilicti fascini nunquam dimittit: generose ta men Vitae& viscerum incolumitati parcens, perfidiae dud toat instrumentum laedit, in tantum, ne consuescere pose sint eum ulla mortalium, quam cum uxore vel cum illa, cui soli fidem stipulati erant. Sed Sc viri,conjugeS parὶ tῆ lione cohibent vicissim,ut, quicunque illis compressi0Πζ'maehinentur adulteri, ad quosvis conatus inglorii mar Cescant. Haec magia & fascinandi consuetudo a Macas 4 vis ad alias migrasse videtur gentes circumsidenteS, prη
sertim quantum cognovi) Javanos, Mal os &Siamente i
699쪽
' quae gentes, Vel eX petulantia procos & concubinas, ves in ultionem maritos & uXores infideles ligare, dc ad rem cum aliis habendam inhabiles reddere, mutuo consueverunt. Viget fascinandi hoc artificium, sed magis fortasse supe stiti sum, apud Christianos Orientis; qui inter sacerdotales cerimoniaS, praesertim in ipso planao copulationis,de bilitatem sponso inferri ac inferendam declinari per maleficia posse, firmiter persuadentur; & ab his adeo me tuunt, ut nulli non magnates & divites copulationis actui adesse curent sagam,quae ligaturam inhibere, & hoc ipso adesponsandis dividia eX hoc fonte oriunda declinare noverit. Quod, ut eX ipsis saepe auditu accepi, ita copulationibus praesens, his didici eXemplis. Dum circa Aulam Rusticam versarer, quidam a latere summi Principis, Dumdial e) mihi familiaris, cum illustri virgine nuptias celebraturus, id e primis consilio utrius familiae agebat, ut ades t vetula, magiae nomine apud Mabo die suburbii a Germanis habitati) incolas celebris, quae inter sacerdotales cerimonias, ligantium, si qui adessent, conatus,arte sua illuderet. Atqui hanc referebat consuetudinem in magnatum nuptiis obtinere usitatam ait licitam. Quod equidem non mirabar; cum qui superstitiones prohibere debean Imperator &Ρatriarcha,superstitionum tenebris ipsi involuti ac graviter effascinati sint. In Armenorum suburbano Civitatis Isiphatianensis templo primario ad solemnitates sponsalium noctu celebrandas, cum Legato invitati, vidimus sortuito fascinantem virum, post temhli ostium latentem; qui virgulam longam, quam sub aXilsa tenebat, in taleolos mussitans dissecaret. Rogatus a Dn. Levenan- nobili Sueco, qui primus gesticulatorem adverterat:
quo fine id faceretἶ & de reverentia loci monitus,nihil dedit responsi, nihil ab actione remisit. Accurrit tandem cognatis,qui impedimenta submisse deprecatuS,narrabat: id jussu fieri nupturientium, ut si quis coetui inter
piset alligator magus, suo ille irrita intenta redderet.
700쪽
6 6 Amoenitatum exoticarum superstitios, dc magicae adtiones, uti publice inter Christianos Orientis permissae sunt, ita quo , occulte versan tur inter Christianos occidentis nostri, etsi1 a superstiti0num veneficio Legibus & Religione prohibitos. Nec de . sunt iis Philomphi, qui ligaturas per seram clausam, ligulam constrictam, cultrum parieti infixum, aliosve actus in puncto sacerdotalis copulae institutos, induci posse contendunt ; ac praestigias praestigiis opponendo,illatas ex tali causa ligaturas migione per annulum sponsionis, vel perans am lapidis sepulchralis, similibusque ineptissimis phy- Iacteriis, nullis naturae causis nitentibus, curanda'publice docent. Indignam sane Philosopho sententiam l Nam ia- fallibilis veritatis regula est: docente Sennerto inmpon
PDf., Nihil agere ultra vires suae deciei; quominus as
firmare congruum est,constriiniones,compressiones sera
rum, vel ceteras sagarum gesticulationes & verba mus lata, quicquam posse exserere virium; nisi forte in anim0 superstitiosi hominis, qui imaginatione sua influentes spiritus ad membrum expandendum requissitos, nullo neg0 tio impedit, vel promovet: quos vero &ipse pudor n0a raro in noviter nuptis ligat & ab ossicio retinet; solvit de inde ac restituit consuetudo & longior familiaritas. Qgi effectus istos per incantatoris intentionem & vim imagi nativam, in alius personam & corpus directam, explicare laborant, actiones immanentes Sc transeuntes male distinguunt; dc, Verulamio licet at 3 Helmontio sibi praesidibus, sententiam suam explodendis exponunt abiurditatibus.
mio specie De Indorum, ac in specie de Macassarorum, ligaturii paulo fortasse mitius sentiendum est; quod non soliSper agantur actionibus vanis Sc ad rem nihil facientibus, s
praeterea requirant modos mediaque naturalia: qu0rum effluviis dc magnetica conspiratione quandam mentis alio nationem eXcitari in adultero, dc accedente levi consciea