장음표시 사용
771쪽
versus, ad- id cenopolae nomen est) divertit: qua
vix dum salutata, de vertigine querens, animo delinquit, anteqUam opifer comparerem, extinctus. Eadem limina, paucos ante dies, ingressus juvenis Anuus, commerciorum scriba, cum per suburbanos campos festinanter ambulasset, inopinato exanimatus est. Par fatum diverasse tempore duos sub aerumna prostrabat baiulos nigritin cum pridie ad onerandam navim rure, ubi aestivabant cum sociis revocati, aegre comparuissent. Epibatarum unus eX decursu sitiens,admota gutturi amphora,sub amystide exspirabat; alter, ab apricatione lassus, cum somno requiem capiebat aeternam; tertius ab usu balnei frigidi in praedicto viridario) asinino tergo redUX, praecepS e halavit animam. Gubernator Provinciae, quod abitum tardasset, ex sequiori sexu septenuercim sed ante infirma tas eX squalore recens extruisti palatii) in itinere amisisse dicitur. Ipse, Clim propediem secuturus esset, duas comiuges, quas sibi comites retinuerat, cum socero uno domi suae amisit; contracta pridie ex balneo frigido febricula, levi0ri, uti dicebat; nam vocatus ego, in agone esse indicavi , quas ipse serio aegrotare non credebat. Nec brutis parcet ignitus ae equis hoc fidere hic retentis percipe visum adimit, quem tamen restituit bruma subsequens. canes, quorum firmitatem proverbio ludimus, ex sol riradio in gyrum actos protinus exspirasse bis vidi. Solis asinis & camelis Persicis Salamandrorum genius est, Scnaturalis quaedam firmitas ardentem Sirium sine damno
rium,qui horis pomeridianis,velut eX orco pulsus,hψc cae-l0 flagrat, vitae animantium usque adeo inimicus, ut rUri correpta aliquando suffocet; incertum incolis, malignitdie etiam, an solo ardore. De siti & fauciurn siccitate 9. -Bris
772쪽
- 11 itatum exoticarum..is is, set . perpetua; de immodico per corporis ambitum, non stilatis, β γ, lante, sed pluente, praesertim inter bibendum, sudore; de ex ' - scabiosis exanthematis, quae acri stante axillas, femora dc partes ob honestatem reconditas eXcoriant, deque cetexis non dicam amictionibus,tanto calori sociis, quae vel s0iMihinc te ad antipodes fugaverint. Eiusdem genii sunt Vicuscula. quae furunculos vocant chirurgi. Dire, haec
mala seges, humana corpora, non omnium tamen, nec
omni aestate, eXcruciat; & quod pessimum est,manu tra stata chirurgica, numerosiori prole per totam sobolescit corporis superficiem. Uni ego archi talasso nostro in pedi parvo & maligno corpore furunculos numeraVi amplitis centenos, quibus indies pertulis, accidere mihi visum est, is a poetae referunt: nam paucos intra dies, quasi sub cuspide succrescentes,trecentesimum numerum, atque omnem supputandi rationem confusa multitudine EXcesserunt. His autem sordibus & sudoribus nullum remedium est magis proficuum, quam patientiae. Qui per laesi stolam, qua induebantur, aqui subinde humectabant, vel diem fallebant in cisternis aqua mersi, illi exstincto vitali igne, vix annum supervixerunt. Furunculorum grata est accessio demorantibus,velut beneficium naturae Pancratice valentis; nam a graviori morbo sospitant posses forem, imprimis a contagio febris i&dracunculorum, ill0
brevissimo sed ferali, hoc longo &foedissimo: fortasse interna causa declinante ad superficiem. Conjectura in proclivi est, si hos sanos dc felices praedicamus: qualis sit conditio eorum, qui in hoc orbis ergastulo aegri vel mi Amsectis seri dicendi sunt i Ab insectis etiam,si interdiu pax est,
noctu tamen tuta non datur quies, ab aestu fortasse irrita tis in rabiem. Nocent in campo phalangia, domi dormi' entibus scorpiones, utrobique vespae acutissimo armatae Veneno: haec pessima progenies ab urente sole cohibita,
primo diluculo ad praedam evolat, muscarumque flacia
773쪽
ta turmis dulcem eXpugnat dormientibus somnum, quem aurora, mater benigna roris gelidi dc praeter cinii Assiatici indolem hoc loco innocui, gratiose indulgebat. Scias enim hac anni parte dormire neminem nis1 nudum posse sub dio, dempto omni papilione, aut, quod coelum &rorem arceat, Velamento quovis levissimo. Quem in finem domuum summitates ubique superficiem referunt planam& pavimentatam , in quam ex interiori parte ad requiem
capessendam per scalas ascenditur. Taceo turbatoress anni, glires no 'iVagos; taceo, quae vestes comminuunt depositas, tinearum perniciosum genus; taceo albaS, quaSv0cant, formicaS, Verendum in rcatoribus insectorum
genus, quod vel una nocte integri mercium volumina destruit; taceo quamcunψ aliam possessionum magis,quam
c0rporis perniciem,demorantibus molestam. Pro com- δευον εχ
plemento habes foetorem, qui eX arescente alga, & holo- s i uinthuriis putrescentibu emanat; nam utrum* excrementi genus ab unda maris, mixe per caniculam eXuberantis,in
littora copiose propellitur: cuius teter spiritus, velut Tryph0nis e specu halans, perniciem cerebro & commorandi taedium nulli non demorantium inducit.
Peregrinationishaec sunt antecedentia. Vicinae vel co gnatae domus, in itineris societatem coeuntes, accersitis eametariis, de vectura rationem instituunt. Rarenter
cum his pactio fit pro universo itinere; usitatiUS ita contrahitur, ut indies solvatur pro camelis singulis circiter uncialis: posteriori pacto paulo tardius, priori citiuS, ut veredariorum astus est, iter absolvitur. ProXimo quo vacat die, jumenta omni onerantur domestica possemo-de; sed quam speciosal utribus, hydria, fiscella cibo reserta, fuso,girgilio Sestoreis: scruta adesse alia non memidi. Utrinque ad sitellas alligatur cophinus cum catis Sc
774쪽
14 Amaruitatim exoticarum liberis, quorum capita, quod lepidum aspectu est, duo aut
tria promicam. Asserculus,clitellis per transversum affixus, iuXta, considentes recipit mulierculas duas vel tres, quae infantes, quos lactant, sinu complectuntur. Herus
ipse, canis domesticus dc filii, si qui sunt adulti, iter pedes occipiunt. Abducendis aegris dc nobiliorum foeminis arcul in serviunt, quas abah vocant Flu OLLR L . . M.) stinguis ad ephippii latera assigenda . Ad caveae norisam fabricatae sunt, pannoque obductae, ut in iis Iatitare singuli inssidentes possint. Has invenit magnatum luxus δc Zelotypia, ut gynaecea sua in iis circumdu-benda occultare ab hominum intuitu possent. Nam suevit polygama haec Sc mire suspiciosa in amore natio pere rinari cum luxuriae apparatu,siaepe ultra possessionis m0ulum. Cameli unius sunt in dorso tuberis, dromedarii
dicti, sed minores Sc alius genii, quam quos alit Persia b0- realis; hi sunt coeli ferventis, illi impatientes frigoris, sed
aptiores nati ad perferendam in desertis inopiam. Ca- melos duplicis gibbi in regno non vidi, praeterquam qui bus Bactriana merces suas, & Legatos mittit Tartaria. Adornati ad iter, per series copulantur, ita ut ad antecedentis ςphippium firmetur lorum proxime sequentis, ex cujusque nare perforato propendens, donec septent,nonnunquam seni aut quini omnes, conneXi fuerint. C0Pulata hoc numero series camelorum proprio gaudet n0'mine Mathar; quemadmodum tota illa iument0 Tum turma, nomine Icho pleb, ct universa iter faciem' tium χcietas Larawaan appellatur. In deductione angulas series singuli praecedunt pedites camelarii, manu ducentes primi semper cameli retinaculum, cujus ductui & ceteri obediunt, narium funiculo lacessiti; Dum interim ductores cantilenam aliquam sylvestri modulan
775쪽
tur gutture , qua tardipedes pecudes eXcitare, dc gressivis quodam,modo dirigere satagunt. Per hos ordines pauci quoque discurrunt velites asini sine habenis aut capistris; quibus sarcinas suas accosve penarios pedisequi imponunt, aut ipii, cum fatigantur, per vices insident. Diaetae incerto mensurantur horarum spatio, quoniam stationes definiendae sunt locis ad pernoctandum idoneiS, i. e. aqua dulcia natura instructis. Progressus ocientis incedit gradibus, & paucis tamen horis ipsa diaeta absolvitur; ita,qui
ante crepusculum demigrant, stationem proXimam profunda assequuntur nocte; aut orta non pridem luce, si secunda, tertiave vigilia discesserint ex quo diaetarum brevitatem nullo negotio conjicias. In stationem ut deventum es , ductores jumenta quique sua exonerant; hinc de pabulo soli cith in campos, si lux permiserit, eXcurrunt, ut
virgulta colligant apta pastui. Sed quid tellus arida S deserta pariat 3 praeter alias paucissimas nihil, nisi plantam exhibet bipedalem spinosam, a vicim Charis
tur, id est, spina camelina propterea nuncupata, quod in desertis camelos satiet; Bolanicis vocatur
Aru 1sirin, id est, Aru dulcis, ad differentiam
Aru talch, u amarae, quod illius folia in Carmania colligendam praebeant Marinam notae praestantissimae, quam persarum officinae appellant Terendsubiis. Hic frutex, nullo quidem melle hic loci rorifer, pabulum camelis exhibet, cujus cum collecta dc in fasciculos colligata
c0pia, stationem repetunt. Tum in gyrum deductos, Ruram bide Ret VIII. g. 3.) barbaro screatu gutturis, 11c asesuefactos,adcubandum instigari eo situ,ut clunibus aversis capita mediam gyri aream respiciant, in qua camela
776쪽
Amoenitatum exoticarum manducandos, quos manu ita dirigit, ne transversi, aut inversis. summitatibus fauces subeant, secus eXpanssione
renisuri & noxam infli sturi aculeis. His assumptis, pro colophone unum bolum ingentem, recens eX farina hordeacea cum furfuribus subaistum,collo quam profundissime ingerit deglutiendum. Si stirpes ad satietatem deficiant, vel si jumenta eX graviori onere, Vel diaeta longiori, viribus exhausta sint, aut si in antecessum roboranda fuerint ad iter salebrosum Sc arduum diei sequentis, tum bolo gemino, vel pluribus, eos nutrire solent. Haec dum aguntur a camelariis, locum sibi in statione deli ni viatores, in quo explicata storea consideant, sorte in aquarii, arboris,rupis,vel si adsit, Xenodochii parte aliqua,quae aurae pernanti patet, & maxime opaca est; ibi ferventis diei lucem placide exigunt, somno, lotura, colloquiis ; d0- nec cadente sole camelarius iter proferendum moneat. Pari ratione postridie pergitur Jc diebus ceteris, donec ad metam deveniatur itineris. Habes migrandi modum,sed magnis familiis usitatiorem, S ad aestiva procul dissita; vulgus enim civium impar expensiti ac deficientis memor peni, palmeta quaerit propinquiora Laribus: Quae dum quotannis repetit, de numeroso comitatu non multum solicitus, solis cum domesticis, vel cum paucis vicinis discedit, quandocunque vacat,aut volupe est.
Dimae; Stationes; Aquaria; Hospitia
arratis faenerabor lucem, si diaetae, stationis & h0 spitii conditiones & nomina explicavero. Id igi tur intercalari relatione praestabimus. Diaeta in
777쪽
727Mesil appellata, tantum complectitur viae spatium, quantum uno die viator absolvit: diaetis enim peregrinationes & Urbium distantias metiuntur, retitio paras angarum usu geographiS isc curiossis. Sunt autem diaetae omnes haud paris longitudinis, sed incertis stationum & hospitiorum, quibus in via pernoctari potest, distantiis metiuntur , quin eaedem pro peregrinantium a
bitrio, sive illi praepetes cursores Syathir, seu nuntii equites . IVPapar, seu iumentorum tardigradi actores
fuerint, corripi vel produci solent. Observavi tamen, nunquam intra Matuor, nec ultra octo paras angas diaetam contrahi vel eXtendi, Ut, qui intra mensuram illam substiterit,dicatur ignium dimidiam diaetam,qui ultra progressus ssit, unam cum dimidia absolvisse. Parasanga autem dc fersach, id est, leuca Persica,
quam Turcice vocant agacis tantam notat longitudinem vel loci distantiam, ut viginti duae cum dimidia uni respondeant coelesti gradui.
Stationem Persae eodem quo diaetam vocabulo insi- δώ-.gniunt, est , locus ad viam aedificio publico, quod Lara--nfera Vocant, donatus, aqua potabili naturae artisvehenefici se instruaus, atque ita adornatus, Ut peregrinantibus commorandi praebeat occasionem. Stationum in Regno modicum invenies numerum circa vias Regni primarias : saepe in his, sed maYime in provinciis australibus ad alteram tertiamve paras angam patet illustre diversorium cum aquariis. In ceteris viis,quas non ita frequens ealeat multitudo, praecipue torridioriS Persiae, tota quan-d0que diaeta unicum tantum indulget aquae conditorium, cujus benificio commorari sive coetus peregrinantium possit; quod aliquando aridiori solo tribuere, aliquando ignaviae liceat accolarum. In desertis di ad palb
778쪽
28 Amoenitatum exoticarum meta deviis sola aquae dulcis cujuscunque conditionis occursaverit, praesentia stationem determinat; seu illa sit pluvialis, cisternino fornice collecta, quam aabcnbaar, Sc seu in lacuna rupis ubtro considens, quam cabi bovird, dc Orta cabi gadiir, seu puteis excepta, quam cabi isa
seu viva scaturiens, quam aabi UJesymeh, seu r,vo defluens, quam aabi ruari seu per incilia in al-Veum adducta, quam aabi haus vocant: His enim vocabulorum disserentiis stationes dignoscunt, dcipsiam aquae copiam Sc bonitatem in siticuloso climate distinguunt. Hospitia hic frustra quaesiveris : coelum tibiteistum est,sed purum & nullo foetens fuligine; lectica humus est, nullo contagio aut sudore infecta; fons dolium exhibet, non vini, sed liquoris sinceri, nullo mangoni0 adulterati, promptuarium, Hospitari h1c sine sumptu licet, dormire impavid ς, bibere gratuito, satiari epulis, non
quas hospes obtrudit invidus, sed quas ipse providus αfrugalis tua manu asportaVeri S.
g. II. Q Aquaria, quibus dicimus stipari KarWanseras, nil
SP . s.) ut plurimum illius generis sunt,quae condunt brumaleS imbres ex terrae superficie receptos. Strin&ura
birheb, lacus aab anbaar vocatur. La teritia sunt, figurae rotundae, cellis ingentibus similia, triginta & amplius passuuna in imbitu; in terram tres qua
tuorve orgyias demissa, unica tantum vel gemina orgyJ ultra terrae planitiem exsurgentia. Summitatem claudit ingens unius arcus hemisphaerium, quod radios eminus
779쪽
arcendo, aerem intus temperat, ad gelationem liquoris momentum tribuit. Quatuor habent portas in erucena oppositas, angustas, patulas, undique imbris affluentiam, auram spirantem, &hospiti aditum permittentes: interstitia portarum, si major ambitus sit, humi perforata quoque sunt, ne qua humor arceatur allabens. Duo in aquariorum contemplatione animum suspendunt: unum oblectatione, alterum fastidio. Oblectat sonus immanis, qui in eo excitari potest levi ante portam collisione; innumeris enim duplicationibus agitatur, tempore non breviore deficiens, quam quis orationem recitaret dominicam. EX tonis unum prae ceteris audies resonare clarius & longius, prout iS, ConcaVae magnitudini & figurae certa proportione responderit. Fallidium sordes pariunt innatantes, videlicet busones, phalangia, cicadae & illapsorum animalium cadavera; ut taceam foeditates telluri abstersas, quae tamen,quod pessum acta haud conspicuae sunt . infibbus omnibus potabilem Varie inquinari, nemo negabit, nisi cum Musulmannis credat eX Imamorum Theologia, quod aqua in loco excedente tres pedes trina dimensione,
in longum, latum & profundum a receptis impuritatibus nunquam possit inquinari.
Xenodochiis, quas Laretosa era Vocant, frequentissimis gaude Persia borealis, singulis propri mn0men referentibus, vel a conditore su , vel quacunque sorte nactum; Raris admodum, nec nisi ad Vias. regias donata est regio australis: haec enim e pers 4riuriarum, quas domuum praesidio declinamus,lectis nitem pro Ur braculis utitur. Malunt viatores diurn umbram & meridianam requiem capessere ub obvia quadaria Acacia,
cupresso,Platano,aut consita prope D t Iarbustula q)
780쪽
ao Amoenitatrem exoticarum vis, quam inter squalores anhelare parietum. Diverso ria gratuito usui dicata sunt,magnificis tamen sumptibus ex saxo vel latere constructa, aliquando tanta mole & majestate, ut Principum palatiis comparari possent, modo sumptuosis parietibus accederet externus decor specios, supelleistilis. Splendidiora sunt ut plurimum, quae ORlandimus in populosis urbibus, quam quae ad vias inhabitati ruris, vel in locis ab hominum frequentia remotis. Nam, cum illustrium operum conditores non solo publicae utilitatis, verum etiam studio gloriae suae atque post- humi nominis, ducantur, malunt illi pecunias eo potius in loco erogare, quo sacrata bono publico pietas plures ad miratores & crebra hospitantium encomta invenit, quam ubi praemio expectatae laudis destituitur. Ne quis autem dubitare de auctore possit, frontispicia magno charactere incisum eius nomen exhibent, addito factae extructionis tempore S proprio etiam nomine hospitii, si id alio, quam conditoris appellari debeat. Haec tria, condit0ris, temporis & aedificii, nomina, persaepe arguto ad ind0lem gentis Epigrammate definiuntur, quod mire legentem, vel artificipso conciliat scripturae sexu, vel capit udente facilitate profundi acuminis. Laudat inscriptio saepe M'gritam, Regii gynaecei eunuchum; nec rarius negotiam tem apud Indos mercatorem Persam; nonnunquam pri' marii in Aula ordinis Senatorem, Provinciae gubernat0 rem, matrem Regiam, matronam viduam divitiis affluen tem, d s. quos alios. Ubi vero beneficentia voluntaria
defuit, ibi ex publico aerario Provinciae cujusque Mode rator providit, ne vel urbi vel viae publicae, ad mediae Vel unius diaetae distantiam Hospitia deficerent; Is, licet e alieno dispensaverit, curae tamen suae praemium sectatu est nominis sui epigraphe. Non patitur prolixitas,vel dis ficultas etiam scripturae & explicationis, ut eXempla In scriptionum inseram. Ingens mihi illarum farrag0 sul