P. Terentii Afri Comoediae. Recensuit, notasque suas et Gabrielis Faerni addidit Richardus Bentleius

발행: 1727년

분량: 891페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

731쪽

PHAEDRI FABULAE.

F A B. XU. Canis ad Agnum. IN TE' R eapellas ' o palanti Canis, Stulte , inquit , erras , non es hic mater tua: Ovesque segregatas ostendit procul. Non illam euro , quae, cum libitum est , concipit , meis portat onus ingratum certis mensibus f s

udsime prolapsam essundit sarcinam:

Uerum isam , quae me nutrit admoto ubere sFraudatque natos iacte, ne desit mihi. Tamen illa es potior, quae te peperit. Non ita est. Unde illa sciuit, niger an albus nciscerer ρ Io Age porro se ei. Cum crearer masculus sBeneficium magnum one natali dedit, Ut exspectarem tantum in horas singulas. Cuius potestas nulla in gignendo fuit, Cur haesit potior , quae iacentis miserita es, I s Dulcemque praestat sponte beneuolentiam pFacit parentes bonitas , non necessitas. His demonstrare uoluit auctor uersibus, Obisere homines legibus, meritis capi.F A B. XVI. Cicada & Noctua.

HUM NITATI qui se non accommodat , Plerumque poenas Upetit superbiae. Gedda

s. Dein portare onus is tum tertis mosibus. Cur unMum s an quia in utero elausum Mnondum vitant atqui eodem nomine de cor. pulmones, intestitia dici possent urista. Cor

rage .mm rtat onus ingratum certis me inus.

Recte elevat matris benefleta; quod non libenter sed ingratiis onus portaret Catull. LxIX. Ingratum ιremuli ιesti parentis onus i 6. Diidiemque spinte praesaι ι M. elarium. Repone non parvo versus commodo tDvitiemque praestat sponte binoelentrum, xUI.

. Cavoque ramo evere somnum isterdis. Ramus arboris non temere cavus est. Ded tAuctor, Cavoq- truneo inere somnum interdiu. ΗΟrat. Carm. Il. s. .atqvi truncis Laria cavis rierare meta. 6. Rogara est aet lateret, murto vadidius.

Repone, quod hiulca ista connectat,

732쪽

LIBRI III. FABULA XVI, XVII.

Cicada acerbum Noctuae conuicium Faciebat , fotitae uteium in tenebris quaerere, uoque trunco capere somnum interdiu. Rogata uti taceret, multo ualidius Clamare coepit: rursus admota prece,

Accis a magis es. Nuctua, ut uidit sibi Nullum esse auxilium , et uerba contemni sua,

me es adgressa garrulam fallacia:

Dormire quia me non sinunt cantus tui, Sonare citharam quos putes Apollinis,sPotare est animus neniar, quod Panas mihi Nuper donauit: si non fasidis, ueni i a bibamus. Illa, quae ardebat siti, Simul cognouit uocem laudari suam, Cupide aduolauit. NdZIua egressa e cavo Trepidantem consectata est, et leto dedit. Sic , uiua quod negarat, tribuit mortua. F A n. XVII. Arbores in Deorum tu a.

o LP M, quas uellent esse in tutela sua,

Diui legerunt Arbores: quercus Iovi, Et myrtus Veneri placuit Phoebo laurea, Ῥinus Cybebae, populus celsa Herculi. Minerua admirans , quare periles sumerent, sInterrogauit causam. Dixit Iuppiter sHonorem fructu ne uideamur uendere.

- , Mehercule, illa, narret quod quis uoluerit, Oliva

7. Honore fructum m videamur etendere: Rectius, opinor. alii II onorem fructu ne videamur vendere. hoe est , Honorem quem tribuimus , fructu quem accipimus. s. At mehercule narrabit, quod quis et ei rati Versus claudieat, quem sic emendandum puto, At, Mehercale , illa, nairet quod quis tolueris. Ita Ill, 2. At illa, Memina qui me save petierint. I, as. At ille. Facium mehιrculo. I, 3 r. At

Rogata uti lateret, multo variatus Clamare coepit. r. Sonare cithara quos putes Apollinis. Repones Sonare eitliaram quos putes Apollinir. ordo est, Citharam sonare cautunx V M. 6. Interrogavit. Causam iuxis Iuviseri Distingues A./ner . ad rans quare steriles sumerent, Iuterrocat ιι cariam. Dixit Iuppue

733쪽

6 PHAEDRI FABULAE.

Oliva nobis propter fructum es gratior. Tunc sic Deorum genitor atque hominum sator: Ioo nata, merito opere dicise omnibus:

Nisi utile es, quod facimus, sulta es gloria. 'Nihil agere, quod non prosit, fabella iamo t.

F A n. XVIII. Pavo ad Junonem. P AU O ad Iunonem uenit, indigne ferens Cantus Luscinii quo binon tribuerit: Illum esse cunctis auibus admirabilem: Se disideri, simul ac uocem miserit. Tunc consolandi gratia dixit et ea: sSed forma uincis, uincis maKnitudines Nitor Smaragdi collo praefulget tuo s Pictissique plumis gemmeam caudam explicas. mi, inquit, mutam speciem, si uincor smyFatorum arbitrio partes funi auibus datae: Io Tibi forma, uires aquilae, luscinio melos, Augurium coruo, laeua cornici omina:

Omnesque propriis sunt contentae dotibus. Noli adfectare, quod tibi non es datum s Delusa ne spes άd querelam recidat. I FF Λ B. XIX. Aesopus ad Garrulum.

A E SO' P US riminosius eum esset familia,

Parare

I 3. Omnes amis propriis sunt emuniae vocibus. Egregie Heinmis, Omnesque propriis sunt emtentra dotibus. XIX. . Coepis redire. Et quidam e turba Iam s. Recte Heinsius. Bie quidam, id est, ram. XX . Galli C)ἷHes circum quaestus ducere. Pro DHsius dedit auctor Vicos vel Pares. Babrias in eadem tabula uiarpat t

ille a trans. I, 33. At ille lintus. Narret auistem . potius quam Narrabiis , ut Plautus Pers. III, 1. Dicat quisqvi viat, ego de hac sententia Non demovebor. x VIII. 3. Iliam esse eunesis auribus admirabilem. Codices qui)em Aaribus, sed iam olim reposuerunt Ambus, tam sententia quam versu gaudente. Cum admiratio solius Animi sit, scire velim quo pacto. Aurea admirari posi

734쪽

ILIBRI III. FABULA XIX, XX.

arare cenam iussus est maturius. Ignem ergo quaerens aliquot lustrauit domos ,

Tandemque inuenit, ubi lucernam accenderet.

Tum circumeunti fuerat quod iter longius , erit breuius: namque recta sis forum Coepit redire. Hic quidam e turba garrulus sAesope, medio Dis quid cum lumine pHominem , inquit , quaero s et abiit se ans domum. Hoc si molestus ille ad animum rettulit s Io Sensit profecto, se hominem non uisum seni , Intempestiue qui occupato adluserit. F Λ B. XX. Asinus & Gallinatus es infelix, non uitam modo Tristem decurrit ι uerum pos obitum quoque Tem uitur illum dura fati miseria. Galli obebes circum pagos ducere num solebant, baiulantem farcinas. FHuic , cum labore et plagis ebet mortuus, Detracta pelle, sibi fecerunt tympana. Rogati mox a quodam, Selicio suo euidnam fecissent , hoc iocati sunt modo: ' 'Putabat se post mortem securum fore: Io

Ecce aliae plagae congeruntur mortuo.

Explicit Liber ΙΙΙ.

ni δε mora omnes vicos creumaunus. Glossae

veteres.

s. B eum labore σμνι esset mortuus. Repone a Nuie, eum labara e plagis esset morimia, Detraeta pelle. s. midnam fecissent, hoc Deuti sint modo. Recte Heinsius, Hoc jocatisunt modo.

735쪽

INCIPIT

LIBER QUARTUS.

IOCU LAE RE Boe tibi uidetur: et san/ rei

Dum nihil habemus maius, calamo ludimus.

Sed diligenter si intuere has naenias, euantam sub illis titilitatem reperies pNon semper res sunt, quod uidentur: decipit s

Frons prima multos e rara mens intellegit, euid interiore condat natura angulo. Hoc ne locutus sine mercede exsimer,

Fabellam adiiciam is Mustela et Muribus. F Α B. I. Mustela & Murra.

MUSTE L A, cum annis Et senecta ribilis

MurEs ueloces non ualeret adsequi, Inuoluit se farina, et obscuro loco Abiecit negligEnter. Mus escam putans Adsiluit, et comprissus occubuit nece. F

ADEr iliter pEriit, deinde et tἡrtius. Aliquot

P a D L. r. Iocalare tibi visietur: o sene bia, Duin nihil habemus majus, calamo ludimus. Iete in codicibus est, imi a Sehessero venit. Atqui haud dixerit quis uvi calamo, eo sensu quo Levi brachio, Loiore l*ra, quia Levis generale calami Epitheton nenue quicqtiam novae signifieationis addit. Virgil. Eelog. U. Tu calamos in re leves , ego disere etersus. Martiat. IX, 7 .Frane leves ealamos, Thalia, tib Ilos. Mallet autem Heinsius, Ioctilares tibi et id mur: frustra nisi fallor , eum Iocosus quidem tam .e Persona quam Re praedicetur , Iocularis de Re tantum. Dedit, opinor, Auctor, - Iiculare hoc tibi videtur: c Iane rei Dum nihil balemus maius, talamo ludimus.

Nihil rei, ut Ter. Adel. IV, Tibi isto quid isti e rei fuit. Niliit mihi quάdem.& II. r. sed id tibi rei m cum es Nihil.

Mi in fine versus, ut Noster IU, 3. Parvae vindιetam rei Dum quaero demens. Dum rei nihil halemus majus, dum graviore negotio non occupamur, Terent. And. V, 4. Babit aliud, m.rgis ex sese, ma , . s. Non semper ea sunt, quae et identur. Ea ad Memas referri, semis Neutrum pro hibet i nihil autem est aliud, quo reseratur Repone: Non semper res sunt, quod videntur. Exemplo in proxima Fa ula blustela est, quae Fatina

736쪽

LIBRI IV. FABULA II, III. ιο

Aliquot secutis, uenit et retorridus , ut saepe laqueos et muscipula est gerat i Proculque insidias erexiens hostis callidi , Me uaisas, inquit , ut farina es quae iaces. IOF Α B. II. Vulpes & Uva. FAME coacta Vulpes alta in uinea Uvam Edpetebat, summis fallens uiribus : am tangere ut non potuit, discedens ait:

dum matura est , nolo acerbam sumere. facere quae non possunt, uerbis eleuant , sinscribere hoc debebunt exemplum sibi.

E RUG S sedare fluus quo fuerat sitim,

Tum sese Aper uolutat, turbauit uadum. Hinc orta lis es. Sonipes iratus Fero Auxilium petiit Hominis: quem domo leuans , B in hostem laetus. Iactis hunc telis eques Postquam interfecit , sic locutus traditur: Laetor tulisse auxilium me precibus tuis i

Nam praeaeam cepi , et didici quam sis utilis:

Farina & esca videatur, sed non erat. . interiora rarusidit eura angulo. Repono, Quid inuriore condat natura anguis. Ter. Phorm. V, 6. Num tu intellegis, quid his narret Noster III. 3. Naris emunctae ferax, Natura numquam verba tui potuit dare. Ni tres versiis non ad fabulas has spectant, sed mina. sum & generales sententiae. s. Adsiluit, er eompressus occubuit neci. Recte iam olim reposuerunt Comprensus. 6. Alter similiter, deinde pirm renim.

Atque

Repone Codires habent, Pertisinteram .

Attor similiter periit, deinde m tertius. Romulus in hae Fabula: stersi uter ea situr, deinde . tertius. III. s. Rediit ad hostem. Ianis hune telis eques. Codiees se exhibent: Reiut ad h.'m laetus ejariis hune telis eques. Viri eruditi ex versu eiecerunt Laetus: quod tamen sine sententiae damno abeste non potest. Dedit Auctori It in hostem laetus. Iaesis hune telis equer. Virgil. Aen. XI. Nee lorie scilicet Hoste eiιaerendi nobis i eircumsant undique muros.

Imus in adversos 3 qui/ cessu D in hostem, hostili animor Redit ad hos/m, etiam qui in gratiam rediturus es . G I s. Detio

737쪽

PHAEDRI FABULAR

Atque ita coegit frmos inuitum pati. Tum mosus ive: Paruae uindictim res io Dum quaero demens, seruitutem repperi. Haec iracundos a onebit fabula, i

Aesopus.

F LUS esse in uno saepe quam in turba bonia,

Narratione posteris tradam breui. euidam decedens tres reliquit filias i amformosam, et oculis amantem uiros sAt alteram lanifico, frugi, et rusticam , sDeuotam uino tertiam, et turpissimam. Harum autem matrem fecit heredem senex Sub conditione, totam ut fortunam tribus

Aequaliter distribuat, sed tali modo: Ne data pessideant aut fruantur, tum, ut Io

vere res desierint quas acceperint, trea matri conferant Iesertia. Athenas rumor implet. Mater sedula Iuris peritos consulit. Nemo expedit, Go pacto non possideant quo uerit datum, IFFruectumue capiarit ι deinde quae hau merint nihil, Abanam ratione conferant pecuniam. Postquam consumpta es temporis longi mora, Nec te menti potuit sensus colligi sFidem .duocauit, iure neglecto, parens. a.

Seponit

IV. patro non possideant, quod fuerat datum. Lege. Fuerit. 6. Fructumve eapiant: inde quae tuiderint nihil. Repone. Minde quae habuerint nihili ut suis Pra v. II. Tum I Al liabere ras desierint. as. Aiso us media subito id turba tonsisti. Repone Li, quod fere senaper onuserunt

Librarii ,

Aesopus media suliso in turba ut confisit 3 M Interpretari non potuissent antiri. Lege Potuerint. 38. Agros, vites c pecora eum potiri L. Illud Visei, cum syllabam posteriorem acuat, tam metro, quam sententiae nocet. Codices, habent non intes, sed inius. Repon , Afros dc uillam e pecora cum pastoribus. Firmat hoc versas 13. Lo cas

738쪽

LIBRI IV. FABULA IV. si

Seponit moechae uestem, mundum muliebrem , Laucitionem argenteam, eunuchos glabros rLan cae agellos , pecora , uiuam, operarios , Boues, iumenta, et instrumentum ruincum: Potrici plenam antiquis apothecam cadis , a F Domum politam, et delicatos hortuus. Sic desinata dare cum uellet singulis ,

Et adprobaret populus, qui illas niserat sis pus media subito in turba ut ebnstitit: O si maneret condito fen statri , 3 o tuam grauiter ferret, quod uoluntatem suam

Interpretari non potuerint Atticis Rogatus deinde , fluit errorem omnium: Domum et ornamenta eam uenustis hortulis Et uina uetera date lanis cae rusticae. 3s sem, uniones , pedisequos, et cetera Lui ci gnate, aetiam quae luxu trahit. Agros et uillam et pecora cum pasturibus Monate moechae. Nulla poterit perpeti , Ut moribus quid teneat alienum suis. o Deformis cultum uendet , ut uiniim bibat Agros abiiciet moecha, ut ornatum paret. At illa gaudens pecore , et lanae dedita , macumque summa tradet luxuriae domum.

Me nulla pessidebit quod fuerit datum ,

Et dictam matri conferent pecuniam Ex pretio rerum , quas uendiderint singulae.

Ita, quod multorum fugit imprudentiam, Unius hominis repperit solertia.

Lanificae agellos, pecora, villam, operarios. Atqui Vi-- petere, est ex taberna venale sabinde petere. non domi in penu possidere. 4r. Deformis μυ- vendet, in vinum paret. Repone, Cum Paret etiam proximo versu εe eodem Deformis ciatam vendet, in vinum bibat. pede iteretur, Grono ius ex conjectura Petat.

739쪽

, PHAEDRI FABULAT

Pugna Murium & Mustelarum CUM uicti Mures Motelarum exercitum Hisbria quorum et in tabernis pingitur'

Fugerent, et artos circum trepidarent cauora Aegre recepti, tamen euaserunt necem. Duces at horum, qui capitibus cornua

Suis ligarant, ut con icuum in proelio Haberent Agnum quod sequerentur milites Haesere in portis, suntque capti ab hositas:

uos immolatos uiector auidis dentibus Capacis alus mersit tartareo θecu. euemcumque populum trisis euentus premit, Periclitatur munitudo principum,

Minuta plebes jacili praestato latet.

Poeta.

TV, qui nasutus scripta defringis mea, Et hoc iocorum legere fastidis genus sParua labellum fustine patientia,

. Seueritatem frontis dum placo tuae: Et in cothurnis prodit Mesopus nouis. Utinam nec umquam Pelii nemoris iugo

Pinus bipenni concidisset Thessala s

3. Cum vim mures mustelarum exerritu. I est exercita, quo sodes exemplo sie loquamur Repone, Cum vi. 5 mures mustelarum exercitum

Fugerent.

Et hoe est Etiam 3c Ileinsius viderat. Duces eorum, qui capitibus tarnua Recte Heliasius e Duces at horum. v I. . Tu qui, nasine, scripta destrinvs nua. Repones

Tu qui nasutus scripta δεμ nais mea.

3. Parva libellum Astine patientia. Quid est sustina libellum t ne pondere suo de cidat . aut taedio tuo proiiciatur Nugae. Restituo sibi manum Auctoris. Paria labellum sustine patiensia. In fastidio . eontemptu, offensa labium inserius exporrigi solet. Tu, inquit, qui fastidis hoc genus iocorum, sustine parumper uber-

Ium , omitte fastidium oc severitatem. Per. sus III, 11. Murmura eum secum Cr rabisse Hentia rodunt, Atque exporrecto trutinantur ver a labello. Iuvenalis xlv, 3 3. Hoc quoquη si rugam trahit, extenditque labellum. hoc

740쪽

Nee ad professae mortis audacem uiam Fabricasset Arius opere Paludio ratem: Inho italis prima quae Ponti sinus Io Patefecit, in perniciem Graium et Barbarum. Namque et uperbi luget Aeetae Amtis, Et regna Pesiae scelere Medeae iacent: mae saeuum ingenium uariis inuoluens modis, Illic per artus fratris explicuit fugam I FHic caede patris Peliadum infecit manus.

uid tibi uidetur λ Hoc quoque insulsum es, ais, Falybque dictum: longe quia uetusior Aegaea Minos classe perdomuit freta,

Iustique uindicauit exemplum imperi. 2 O

uid ego e*o possum facere tibi, lector Cato pSi nec fabellae te iuuant nec fabulae Noli molesus esse omnino literis,

Maiorem exhibeant ne tibi molestiam.

me illis dictum est, qui consulto nauseant, asEt, ut putentur sapere, nil non uituperant, F A n. VII. Vipera & Lima.

Mo R D XC Ιο R E M qui improbo dente adpetit,

Hoc argumento se describi sentiat. scinam fabri uenit Vipera:

Hic cum tentaret si qua res esset cibo, Limam

hoe est, ut ibi Scholiastes, Si ἀθωει σιmssem fatit. dc X, 67. de Seiani lastu & Ω- perbiat labra, quis illi

latius erat f

xo. Iustoque vindicavit exemplo impetum. Codices seripti Imperium, Egregie Heinsius: I liq- vindicavit exempιam -peri. Imperi, prisco Genitivo, ut I, II. Malefici. 21. ergo possum facere tibi, lictor Caior Lege, Cuid ego ergo posum.

a s. me issi, dictum est, si qui sulti nauseant.

L , πι putentur sopere, carium ιιικperant. Caesiam vituperare, numquam, quod salso aiunt, proverbii loeo dictum est. Caelum enim crassum, insalubre , hibernum meruo ituperatur. Pro Siqui studii Codices 2 inflat-titiam. ReponerHoe illis dieium est, qui eonsulto nauseant , Et, ut putevtur sapere, nil non vituperant. v II. . mee cum tentaret, siqua res esset tibi. Res cibi, inquiunt, ut Graeci pallim xs μασοἰσece. Friistra tamen Hellentinius huc advocatur. Repone 3Ηἰe cum tentaret, si qua res eset cibo.

Siquid esset, quod edere posset. Hor. Serm. II, 6. e juvat, in melli est , non mentiania 3 I. Iim

SEARCH

MENU NAVIGATION