Epistolae Gerberti primo Remorum, deid Rauennatum archiepiscopi, postea Romani pontificis Siluestri secundi. Quibus accessit Decretum electionis eius, ... Epistolae Ioannis Sersberiensis, episcopi Carnotensis, ... Epistolae Stephani, ... S. Genouefae

181쪽

MnesIn his tamen omnibus mitius agitur tecum,qui ad omnem auram , ad omnem querelam familiae desolatς praesens non cogeris lachrymari, qui liberioris conditionis fortunam

nactus,nequaquam times tibi aut exilium imminere,autnecessitatem piacularc flagitium committessi. Degis enim sub Principe, cuius memoria in iucuditate & benedictione est.Nos autem timemus supra modum neTeutonicus Imperator circumueniat fraudulentiis suis, subuertat serenitatemPrincipis nostri, nassii tam parum videtur habere discretionis , quem conuenticuli Papiensis praesumptio mouet, v.VtAlexandri,si quis decadu tet, cicctio, etiam partis aduersantis tcstimonio roboretur. Vt enim temeritatem illius praetcream, qui Romanam Ecclesiam,quae solius Domini reseruatur examini, iudicare praesumpsit,& cum qui fuerat exco inmunitatus,sicut Cardinitium indicat in honor tio Bisuntina, edicto peremptorio ollauit ad judicium, & prpudiciali sentcntia alterum veteris ossicij.& diagnitatis nomine , alterum appcllatione Romani Pontificis s lutauit,Senatoribus & populo fauoris sui reuelas arcana: quidquid Papiae gestum, tam aequitati, quam legitimis constituti nibus, Getionibus Patrum imuenitur aduersiam. Quippe absentes condemnati sunt,& in causa non examinata, imo potius non ibi,non sicinon atalibus examinanda,impudente imprudenter,nequiter cst prscipitata sententia. S ed forte absentantes quam absentcs potius dici placet.Hoc plane his qui sanctς Romanae Ecclesiae priuilegium aut Unorant, aut diuimulant. Unia uersalem Eccleuam quis particularis Ecclesis subjecit iudicio Quis Teutonicos constituit iudices nationum3Qbis hanc brutis , impetuosis hominibus auctoritatem contulit, ut pro arbitrio Principem statuant super capita filiorum hominum p Et quidem hoc furor eorum sepissime attemptauit, sed authore Domino totiens prostratus&confusus super iniquitate sita erubuit.Sed scio quidTeutonicus moliatur.Era enim Romς prς-sdente beato Eugenio, quando prima legatione missa in regni sui initio,iantiauli impudetiam timor intolerabilis, lingua i

cauta detexit. Promittebat enim se totius orbis resormaturum

tinperium, urbem, urbi subhciendum orbem, eventuquc facili omnia subamrrum. si ei ad hoe solius Romani Pontificis fauor adesset. Id enim agebat, ut in quemcumquα taurus.-

182쪽

istis inimicitijs materialem gladium Imperator , in eundem' Romanus Pontifex piritualem gladium exereret. N on inuenit adhuc qui tantae consentiret iniquitari psoquc repugnante Moyse. j. Contradicente lege Domini, Besnamitam sibi asciuie Pontificem,per quem malediceret populo Domi Filium it que malediSonis,per cuius designationem & expectationem, per multas successiones, a primis similiae Patrib.ad ipsum, cui

reseruabatur, maledicti derivatum est Ec cognomen 6c nomen. Et forte ad purgationem dc probationem Ecclesiε Romana Teutonicorum, impetus, tanquam Cananeus alter relictus est in aeternum, ut Lmper ad crurutionem ipsam inquietet, victuiaque corruat, ipsaque fortior, gratior, gloriosior Sponsi reddatur amplexibus post triumphum. Sic ad gloriam Patrum te

Lateranensi Palatio, ubi hoc inuisibilibus semiris di Iaici I gunt, ad floriam Patrum, Schismatici, quos secularis potestas

intrusit,cuuitur Pontificibus pro scabello, & eorum mem riam recolunt posteri pro triumpho. Libera debent esse iudicia. de quisquis ea viribus nititur perturbare, capitalem ab an π Constitutionibus meretur poenam. Porro Ecesesiastim mi esse liberrima de sacrorum Canonum sanctione, sicut electio pastoris est in Ecclesia libere, desine mundanae potest iis petenomitiatione Celebranda, sic eadem in Ecclesia a iudi- cibus Ecclesiasticis, amotis secularibus terribilibusque peri

nis,secundum regulas Ecclesiasticas examinanda est: quicquid vero contra presumitur, in irritum deuocatur. At haec velut in eastris, Acsub gladio,minis,terroribus,spes cxaminationis a sin plicibus ameticulosis,fraudulenter, violenter extorta, a dot sis, violentis, malitiosis,contra ius,ias,precipitata est. Quid tamen inquisitum est, quid probatum utrius scilicet electorum Canoruc aut sanior esset electio facti quistio simulabatur . Miuris. Factum itaque,pro voluntate partis, quae ponit Carnem, brachium suum,propositum est, & probatum. Probatum inquam Victorem solum electum, a saniore parte Cardinalium

petitione populi , consensu fit desiderio Cleri, Et solemniter

iumentatum locatum esse in Sede Petri,prpsente Rossando, non Contradi rite, immo consenti te, ficisis Clericis pra

cipienteries obedirent , quem in Sede Apostolica videbant Pontificum insignibus decoratum.Hoc quoquc probatum est,

183쪽

12 quod duodecimo die post promotionem Victoris, egressus ab urbe Rollandus prope terram Seculi in loco non celebri primumestiummatus. An no inspexisti probationis modumλHoc enim jurauerui, Decanus Bassicae B. Petri,& duo fiatres eius in persona totius Capituli, jurauerunt Religiosi, Rectores Cleri Romani hoc ipsum Praefectus urbis, ali; ciues iurare obtulerunt: Sed Clericorum dumtaxat recepta sunt juramenta,quoniam haec omnia tractauerunt manibus suis. Quis Caecus non deprehendat tam manifestam malitiam, mendacia tam aperta Nam fere omnibus notum est, cuius momenti sint, praeiertim

in electione Rom. Pontificis , Re ctores illi, quos ad tuendam malitiam suam Concilium Papiense magnificat. Cui non est incredibile eos haec tractasse, qui jactitant. Sed esto, quod interfuerint initio Uirgiorum, numquid R. usque ad conseruationem suam per dies duodecim persequuti sunt Numquid hoc vidit Capitulum B. Petri in cuius persona juratum cI an Rectores qui pro se jurauerunt 8 Numquid haec omnia Praefocius vidit, exul, & cui urbem intrare non licet λ Sed & ipse, ut vulgariter dici solet, Octaviani nepos est, & e vicino , ut rectius dixerim, diagnatus,vi pote sororis filius. Sed alii ciues

haec omnia inspexerunt, ut tuto jurarent. N umquid ad terram Seculi accesserunt Plane fideliter examinati sunt testes, quili scomnia, praesente illo sacro Concilio, jurauerunt. Sed de industria ciuibus remissa est necessitas juramenti, quoniam non erant utique juraturi. Nam si non Conscientiae,at Limp disependium apud conciues suos incurrcre verebantur. Caeterum sanioris partis numerositas quo defluxit Si prudentiae, justitis incolumitate vigebant, quo motu recesserunt a veritate &iu stitia quam tenebant λ Anne pecunia illa corrupti sunt, quam Scnatores se ab Octauiano accepisse conscis sunt,ut iurarent promotionem eius quae reparationi murorum a populo addicta est, acclamantibus multis, quod non licet mittere eam in

Corbonam, eo quod pretium sanguinis est 3 Ex illo magno neruo soli tres remansuerunt, digni quidem Cardinales de quibus Tcutones in castris ferrent sententiam. Audiuit haec Omnia V villelmus Papiensis Cardinalis S. Petri ad vincula, praesente Concilio non negauit. Sed qui S pro Victorea si ruit Z quare neglecta est attustatio eius p Interrogandus erat:

184쪽

fatis enim habebat oris & pectoris, artatem, ut pro se Io ere tur. Sed plane interrogatus non est, quod fuerat negaturus , &scicnter obmutuit in tumultu, qui furoris videbat impetum, & quod haec praesumptio in nullo praejudicat Ecesesiasticae libertati. Unum tamen edoctussium silentio eius, quia qui in tanto discrimine Ecclesis non videtur ad martyrium properare, si Victoris adeo sana fuit clectio, quarc Cardinales Episcopi omnes alij, exceptis his tribus, quos tu quidem noueras, scd amodo mundus agnoscet, consecrationi illius defuerunt)Quid ascitos T uscita Episcopos a consecratione inhibuit. nisi sacrilegij conscientias Miror quod omnes pauperem sequuntur Alexandrum, maluntque cum eo exulare a

facie Principum, quam adhaercntes aemulo cius cum Principi-h'imperare.HicEpiscopi,hic Presbyter hic Diacon hicCuria tota,& Ordine de lato quisquis no exulat, hic est: eos Papiensis Concilis sententia non terret, sed in ipsum Imperatorem , Midolum suum cum omnibus cultoribus suis, spcrantes in Domino, in potentia virtutis eius, confortati Spiritu sancto sententiam anthematis intorserunt. Transeo ad nouas S inauditas decretalis Synodi subscriptiones, in quibus ex Episcoporum defectu pro eis Comites admittuntur, in quibus illi praecipuam sibi vendicant authoritatem Episcopalium sedium, quarum aut nulla est aut electio reprobata. Raginaldus enim Cancellarius Imperatoris se Coloniensem gessit Archiepiscopum, cum Certum sit electionem cius a Romano Pontifice, beato Adriano , fuisse damnatam, nec Video quare, Cum Episcopatum dotauerit, a Victore suo distulerit consecrari, nisi quia imminentem ruinam timet. Guido Comes de Planderada, Rauennatis Archiepiscopi suppleuit vicem, cum nec filius suus, cuius electio quassata est , licet bonus juvenis sit, adhuc vice Archiepiscopi fungi possit. Cui non haec ridicula via deantur 3 Scenae theatralis haec species est, potius quam reuerendi imago Concilij. Quid, quod Regnorum & Prouincia-

Tum magnus, falsus tamen, Collectus est numerus, ut subscriptores isti ignaros rerum secum facilius in praecipitium trahant 3 Quis ad illius Concilij statuta moueatur, ubi sedere P

tres censere parati, Si r um si templa perae, Senatxs, . Pasturarique infanda nurus. Diuili od by Cooste

185쪽

& si quid tyrannicum atrocius excogitari potest λ Et quidem bene cum Ecclesia actum est, quod Caesar qui aderat, plura jubere crubuit, quam ipsa pati. Possem pluribus ad ea quae scripsisti rescribere, sed lisc satis esse arbitror ad p suadendum, ut si fieri potest, Alexandrum Dominus R emensis recipiat , & conscia sus, si ita viderit cxpedire, donec fiat, commode differatur. Nam hoc satis persuasum credo ut non acquiescat Imperatoris idolum adorare. Si vero pcriculum immineret , rc minterim differri commodissimum cst. In rcbus arduis periculosa est prscipitatio, moraquc in rebus expeditis puriculum trahit, Dequenter parit opportunitatem gerendorum. Papiensis de Placentinus Episcopi supra modum , pro parte quae confidit in homine,supra modum sollicitati sunt,sed iacuter eorum cosesit cosillio & actib' iniquorum,quonia expectat ipsi regnum Domini ,eis tamen imminet Imperator, Ut corumcXemplo roborati remotiores verbum faciant pro veritate securius, ascendentes exaducrso luporum, scipsos murum opponant inexpugnabilem pro domo Israel. Et quia tibi non aialiter ac milii loquor, quicquid feruet in pectore, patenter exponam. Tu quasi vicinior, dc cui rerum facies familiarius innotescit, poteris de singulis plenius dc fidelitis judicare. Si Schismaticus furor roboratis partibus minus ingruerit, Vt penes quos Ecclesiae Romanς Constet authoritas, csse possit ambiguum, nihil mihi videtur consultius , quam prςclectionis scotcntiani differri in dicin reuelationis justi audicii Domini, quam illa sola dies vietum factura nocentcm cst. Si quidem, ut ait ille, Nulla manus besti mutato judice tura est. minis justitia meritorum veritate non plane, non pleno intellectu, aliqua erroris nube plerumque subuertitur. At justitia Domini in aeternum institia est. Interim donec illunii-nctabscondita tenebrarum , inuocandus est & rogandus, ut manifesto demonstret judicio, quem ipse praeclcgit accipercsoricin ministerij huius. Si tamen nihil est quod quaestionifaciat locum, aut dubitare permittat vel Acadenticum sere ad Omnia fluetuantem , ciun nouum par decertantium , in Omnium intuentium stuporem Domino permittente procesic erit, hinc tota stante Ecclesia, inde sollis tribus flagellis arun

186쪽

dineis, In se, dum scindete unitatem moliuntur, diuin pro

uocantibus ultionem. Si personam personae conferas, alter litteratus est, modestus, humilis , iustitiae zelator: alter solam semper amplexus est vanitatem: si causam causae, alter ingessit, se tanquam fur & latro manu violenta, exquisitis dolis,S ponso indignante, in Sponsae amplexus irruit: alter casto pudore sebstitit antequam introduceretur a Sponsa. Vnde verendum ne tam manifesti lceleris dilata damnatio seum schimati vide tur praebere consensum. Licet Dominus Cantuariensis langore grauissimo, ut nosti, teneatur, huius tamen necessitate verbi conuocatis Episcopis de Ciero totius regni,Londinum properat, ut fratrum conuocato concilio, quid si rus sit, Domino Regi eum consulenti significet. Timebamus ne ex causa itineris amplisis grauaretur: idcoque Acardum vestrum per aliquot dies detinui renitentem, ut de flatu Domini, ipso referente quae viderat, certiorari possis. Ex quo autem lecticam ascendi aliquatenus videtur confortatus,ucet adhuc nimium infestetur :aliquantulum interdum quicuit vomica sponte naturali , purgatio reparatur. Vuinton. & Duneimcnsis,ut aiunt, fio mulino palam auderent pro voto suffragari, libenter Cederent in partem eius: Econtra boracensis, & Τhesaurarius noster fouent totis vitibus Alexandrum , non tamen solim quoniam pars hax pluribus est de melioribus accepta , sed eam vehementius tuentur,

otium sic mitigare, lenibus & amaris contemperare dulcia, ut cumin nouam: eciem,saporem, efficaciam coaluerint v- niuersa dulcescant,& ad stantersionem mentium incaciora sint uniuersa, quam quae singula. Hoc autem idcirco forte q- pius euenit quod ea quae duriora sent, sumuntur auidius, immoderatio sobrietatis metam deserit,cum hostem qui minimEpraecauetur, gratia dulcedinis introducit. Tu quidem an pigmentarius quandoque fueris incertum habeo ,certus equicem quod pigmentarios in aliquo imitaris, 'si tamen recte diceris

imitari, quos in quarum conspetaone specierum videris re ctius

187쪽

EPISTOLAE. I 33

rectius anteire. Et forte in Domino , praecedenti vini species coemisti,quarum qemptio & comportatio, sancte te mihi scripsisse recolo operam tuam a gerendis aliis auocabant. S ed licet manum vulgaris pigmentari, dedigneris, linguam ta-mcn & calamum cum uniuersi pulueris pigmcntarij, qui tum

Philosophum decet,vim Icdoleant,nequaquam sussicicS cXcusare: nam loquela tua manifcstum te facit, dissimulantem pagina nupcr mini missa conuincit. In amicum siquidem imperitum sermone & scientia ingenium illud Lexoviense exeris,

linguam acuis Lexoviensem, cum qua nunquam manum conserere mihi propositum est ab initio,vel dici orator praepotens: nunc tua stabiliens, nunc destruens aliena, mihi omnem dckn-ssionis praecludis viam, & quidem praeclusa csici, ut mutire non possem, si occupationes meas nouisses ad plenum. Scd in cobene cum simplicibus, mei scilicci similibus, agitur, quos vos sapientcs Spiritus Prophctiae non semper illustrat Facile tamen crediderim Lexovi classes,cum plurima sciant, quaecumque Volucrint eloquantur, csse diuinos.Nunquid ergo ex quacumque

causa ausu temerario contendam tecum,qui authoritate & merito Lexoviensib. Patribus adaequaris. Domini si qui nLcXouienses Patres non modo eloquentiu scd eloquetia /damodo sunt. Nam cumAureliacensii b. qui multaru reru peritiam S usum habet, aequetur in plurimis,in co facillime antecedunt,quod hic nascuntur & fiunt cloqucntcs, adco quidem ut

omnc in artatem S sexum geminus cloquentiae usus imbuat,

informet. Quid ergo impcditioris linguae homuncio, torrenti tantae eloquentiae respondebo Z Licet auicni nequeam de pari resistere,tamen quibus me immerito inustum perstrinxeris, impune forte percurrere licet, licebit venia impetrata. Accusas itaque diuturnitatem silentii mei,nonne silerc licitum csty imo S iustum apud sapientes,&facundos eum qui inisseditioris linguae est,& animi obtusioris. Nonne si frequentius loquatur auti cribat, ad haec minus idoneus, suam ignominiam denudabit aut perpetuabit Transeunt enim quae dicuntur, sed quae scripta sunt permanent. Qui tamen te ipso taciturnior videor, tibi, qui scribenti rescribo semper , interdum scripto praeuenio te scripturum. Sed forte illiterata facies litterarum, Sc aridae linguae color exanguis, scripturientem aut dicturicntem expri-

188쪽

munt potius quam scribentem aliquid , aut dicentem. Recte quidem sic dicor elinguis aut mutus, cum & simili vcrborum schemate male formata mulier dicatur informis, litterae quae

minimum sonum mutarunt, nomine Ccnseantur. Caeterum taciturnitatis meae aliam cxprimis causam, notans supercilium

clationis me. e, qui de throno potestatis, qua me uti fingis,amicum humilem quali quali cartula visitarc dedignor: vndc peccatum hoc in me jacis, aut ' quibus eorum, cum quibus vixi, criminationis huius author est , aut delator. Thronum mihi potcstatis &vsum improperas : at quantulacumque temporis expetentia didicistis, nam desola dicrum, quibus Commorati sumus,conqueror breuitate, didicistisinquam quod in do mo Domini mei primos recubitus non usurpo , quod sponte mea & vltronca voluntate pluribus Cedo. Iustum liquidem est ut in tanta patris domo, sicut meritis, dignitatibus, ita me honoribus,vsu potestatis plurimi antecedant. Amicum inquis humilem. Quid quaeso aliud est haec humilitatis professio , quam callida quaedam ostentatio dignitatis S gradus, subassectata dissimulatio celsitudinis Si honoris Qualiquali cartula adjecist inam enim aliam , nisi qualem qualem , videlicet inc-ptia mittet indoctus&rudis, qui praecisus ab aliquo Lexoviensi, tanquam Moeris alius obmutescet λ Hic utique apertos oculos habuisti, de viribus meis recte iudicas, diim a me nonnisi cartulam qualem qualem expectas. Deinde ut supercilii

me conuincas, aut negligentiae, numerum nostrorum qui To

locam aggrediuntur mihi obij cis , ac si omnes Tolosipetas per

Urbem Lexoviensium aut Bajocensium transitum nouerim habituros. Situm namque urbium vestrarum ignoro , & nescic, qua transituri erant, quos in urbe Pictauorum ex Edicto R egis 'portuit conuenire. Tequidcm minime ibi inueniendum credidi, nec audieram quod tu scelicem expeditionem alio modo quam orationibus prosequaris. Noveram tamen cX relatione multorum quia res sine L cxouicnsibus duci non poterat, quia linguae eorum incendia belli facta sunt, ipsique in manibus ignem serentes Ec gladium Domino exercituum famulan-rur. Vnde liquet , &quavis luce clauus est, quod legem requiri oportet ex ore eorum: custodes cnim scientiae sunt, Mau- thoritate qua praec lacn possunt, & debent, Vt in se concum

189쪽

rant populi, imperare. Te interim domui tuae composita pace

quiescere arbitrabar,ignorans an te visurus esset aliquis eorum, qui egrediebantur a finibus nostris. Nam cum de vestris plurimi reuertantur,nemo priter Vuillelmum nuncium mihi tuae salutationis & alloquium reportauit. Vidisti tamen de domo, mensa Domini mei plurimos redeuntes. Tu quidem haec fecisti, & tacui: immo tu tacuisti,& ego conticui. N egare non possum,quin pluribus transeuntibus operam ded crim,quoru nonnullos, ut tibi in aure loquar, cum liticris ad te perfercndis libentius dimisissem,quam cum variis portionibus iupellectilis meae, qua me militantium nudavit improbitas. Postremo genius mihi, ut ais, iterat defraudandus, & somniorum dulcedine,& solemnitatibus epularum. Nosti si dem quia voluptatis amatorem nihil aliud impedivit. NamqDomini mei amicorumque negotia, sed nec curam rci familiaris attendis. Cum itaque innocentiae meae, superbiae, negligentiae, & voluptatis notam inusseris, haec in Epistola, quasi conterens velut varium puluerem pigmentarium miscuisti,&quia poterant amarescere

singula, aures mihi ante dulciloquio perfricuisti ; ne intelligam quid loquaris. Charitatis hoc igne concoquis , ut uniuersa propinata dulcescant. Fiat ergo quod vis, cedo maiori,

ει omnia bene & amice interpretor. Domino Rem Anglorum. E P I s T. LXI.

MAiestatem Regiam excogitatis circumuenire fallaciis, sacrilegii instar est, praesertim ubi indignationem potestatis aduersus innocentiam procurat dolus, it in dispendia

salutis laborans impietas odii seminatrix fraternam molitur extinguere charitatem. Cum alia crimina Deus oderit, hoc est quod ob insignem sui malitiam detestatur anima eius. Vcstramucrosan ratem, sicut accepimus & dolemus,iniqui circumuenire conati sunt,litteras vobis nostro coccptas sermone porrigentes, quibus significabatur, me in extremae difficultatis articulo positum poeniterc super promotione venerabilis fratris nostri Rog. Eboracens s Archiepiscopi, & maiestati Vestrae preces porrigere,ut quia mihi quod in hac parte deliqui negatum est amendare , vos illud per collatam vobis

190쪽

a Domino potestatem, accepto tempore iustitias iudicandi, exercendi vindictas,in nationibus emendetis. Ecce Domino inspectore &iudice Ioquar in auribus vestris quod verum est. Litteras istas nec scripti,nec scribere volui,nec ab aliquo meorum scriptas noui. Falsae sunt,& eis ad dclusionem vestram, di sui damnationem solus seliarius scienter usus est, quisquis sit ille, plane suum portabit iudicium, & eX authoritate sacrotum Canonum in laqueum anathematis incidet, quoniam qui talia agunt, tanquam diseordiarum, stissurarumque satores & inccntores detestatur animaDomini. Supplicamus itaque serenitati vestrae, ut tantae malitiae authores, si placet, comprehcndi iubeatis ad poenam, & eos tam acerba administratione puniri faciatis, ut qui vindiaam audierint doceantur, & doccant vero &iusto Principi lacias, & malitiam non placere. Regi An oram. EPIs T. LXII. V Irtus Principum nullo clarisis elucet indicio,quam siMajestate esus pacem populus, Ecclcsia quietcm, & Religio

gratum Domino recipiatincrementum.Rcgum enim thronus in eum vigore solido roboratur,qui tantarum virtutum niti ut fundamentis. Haec enim auribus vestris crebro repetimus

quod constat ipsam gratam csse auditui vestro:& sicut in opere clariora, ita ex usu stequenti Maiestati vestrae gratiora sunt. Dum in his vestra versatur intentio, prosperabuntur in Domino, & in totius mundi gloria gressus vostri. Nam & hoc Sanctorum,quorum quieti prospicitis, seMagia impetrabunt. lncumbit orationibus pro vobis ad Dominum Monacterium SanctaeMariae Eboracensis quod tanto vobis fiducialths commendamus, quanto ex Omnium Prouincialium testimonioetu lud, & vero Religionis cultu, & pia deuotione in vos & liberos vestros commendationedignius esse confidimus.Turbatiit pacem eius diutius, sicut pro Certo accepimus, stater quidam,qeri tandem urgente se malitia & lcuitate morum, Velut palea imm-lis ab area Domini auolauis. Deinde vestram adijt Maiestatem. ut ex eo se odibilem Domino conuinceret, quod monasterio detrahere non erubuit, & contra Regulam B. Benedicti pria uilegium delinqvcndi conatus est impetrare : pro reuerentia