장음표시 사용
41쪽
- 33 ferretur. Utrique, quorum numerus non erat definitu S, Salarium definitum accipiebant pro singulis operationibus quibus interluiSSent. VIII. - Servientes. Servientes Praepositi jussa exsequebantur, in civilibus denuntiationes faciebant, bonaque proscribebant in criminalibus, de quibus solis nunc disputamus, jubebantur' noxios
comprehendere, adesse animadversionibus damnatorum, in Super pro re nata judicare ipsi; nam vi Si sunt postri naum permutare modum supplicii o S col, fessionem in extremis a sceleratis saetam Parisiis, laeterea, Securitati Urbanae plurimum consulebant.
Collegium erat praepotens et Opibus valens in ossidiis Xercendis Stipendia optima faciebant, lustra etiam extra ordinem; agebant enim multos dies in aedibus, qua jussi erant insidere, et plura piae dabantur denique ex judiciaria urbanaque auctoritate magnam pote Statem habebant in ei Ve S, quos Suo arbitrio exul, an impune. Quamobrem Sirxientium munus apprime ambiebatur, et numerus in die auge8cebat, quamvis editi regiis coarctatus, rege eos ad Statum legitimum reVOcante, conquerentibus vero iis qui laesi fuerant, nec clamitare desinentibus. Si)rvientibu duo ordine erant, peditum nempe et equitum pedites Oeabantur etiam Virgati, gallice si Sergent a verge s in civitale interiore Parisiorum ope labantur;
equestres vero extra ciVitatem, et OnStanter nece Ssi erat
renovare piae scripta de jure duorum istorum ordinum intra fines tenendo serviente utriusque orditiis Sibi invicem plurimum in , idebant, Surpantes jura alii aliorum, quum definiri non posset limes in locis ubi utrique perabantur. Ineunte XIV Saeculo, equite fuerunt numero Octi inta, centum libra satisdato praebente et Suo Sumptu armati pedites etiam octoginta. Eo tempsere, pro denuntiatione Parisiis duos denarios accipiebant, X ira autem civitatem duodecim denarios Turonensium qui remotiu prosici Seebatur,
42쪽
- 34 tres solido gauronensium pro eadem denuntiatione expostulabat'. Obstantibus frustra regiis mandamentis, numeru utrorumque crevit insuper lucrum cupientes, bona sine judiciario jussu proscribebant, necn0 et cives insimae requisitionis causa in carcerem conjiciebant Quilibet ossicium servientis USurpabat, atque non Praepositus Solum, et etiam singuli auditores cuilibet tabellas serviendi dabant; omnes illorum extorsionibus vexati sunt. Rex anno 1309, Spe reso imationis, decrevit ut numerus equitum ad sexaginta redigeretur, numeru vero peditum ad nonaginta proveheretur Parisiis
residere jussi sunt, prohibiti exire ad instrumenta iacienda, nisi Praepositi aut eo absente, illius qui vices explebat expreSSum mandatum nacti essent. Inde nulli servientium bona alicujus proscribere licuit, vel aliquem in carcerem detrudere sine eorum virorum mandato, nisi gravi de necessitate, Verbi gratia, in celere manifesto. quili quotidie sex solidi Parisienses solvebantur pediti vero pecunia erat constituta pro singulis operati inibus, se ilicet duo denarii pro cle:iun tiatione Parisiis acta, et quatuor pro denuntiatione in Suburbio Jubebantur expres Se utrique auxilio esse clamantibus uacia justi e du ruin, qui jussu innuitur studium eorum medioere fuisse. Denique nefas fuit eum Servire publice qui
justas tabellas probe et rite Castellet sigillo impressas n0n
obtinuerat, edict0que posteriores quo eae regulae enuntiabantur. Pi depositus auditoresque fuerunt vetiti constituere Serviente supra numerum definitum quod si serviens deprehendebatur operationi vacans, nec haben S legitima inStria
menta quibu constaret eum S Se e numero probato tu Ti, in carcerem Sine mora detrudebatur .
Talibus praescriptionibus non obstantibus, malae iteS1inem non habuerunt, immo succreverunt ossicium enim in dies quaestuosius fiebat, et quotidie postulabant plures creabanturque. Querela vehementissima regi ea de re tradita Versu annum 1320 nos doget Praepositum, pretis decretis
1. Ordonnan es, I, 352. s. Fragmenti 'un repertorre de jurisprudenee, nos 111 - 112, p. 55. 2. Ibid. I, 465.
43쪽
- 33 regiis instituisse Ca slellet servientes quam plurimos, populare SuOS, agnitio Aque et cognatos, fratres et consobrinos audientium. Huc accessit quod, quo plures Serviente erant, eo petulanti Oriri suerunt caedebant vulgus opprimebantqueu et lant mouit, 'aut res exces et messuis'.
Uno anno elapso scilicet anno 1321), auctoritate regia ordi' natio quaedam prodivit. Jam Philippus V anno 31T Praeposito mandaverat ut servientes ad numerum reducerentur,
quem Ludovicus I statuerat. In edicto quod promulgavit anno 321, regi placuit non
redintegrare pristinum numerum, et infirmare, Saltem
partim serviente qui non fuerant rite creati et tulit ad 9 numerum equitum, et numerum peditum ad 133. De aetero, verisimile est hoc augmentum aediliciorum ministrorum recte profectum esse ab extensa Parisi 0rum urbe, ab ad aucto civium numero, et a litium multitudine Perturbationes hoc regio edicto ne tunc quidem inhil illae sunt, et crevit ei Vientium num eius, modo sane inaudito, ita ut anno 132T 700 Servientes computarentur. Rex ad 120 reduxit virgatos et id 80 equites laici esse debuerunt et satis dare, hi centum libras, hi quin quo ginta coacti sunt insuper se offerre quotidie Praepo Sito, qui eo modo ego gnoscebat equite Serviente S us Prius, ut ipsorum equis et armis instructi sunt omnibus erat nece, se in Parisiorum suburbi residere q. Nova servientium auctio, anno 369 Sane ita Si inde ex iterunt 220 equites', qui numerus die 4 mensis augusti, anno 1388, sui confirma us', et nulla tandem mutatio laeta est toto tempore cui studemus. In litteris regiis mensis junii 1 405 notamus virgatos fuisse numer 220 qui numerus suit constitutus.
2. Ibid. I, 251. 3. Ibid. II, J. 4. Ibid. V, 194. 5. Ibid. VII, 20 . 6. Ibid. IX, 75.
44쪽
- 36 In edicto itaque mei, Sis mali, anno 1425, o numero Servientium nihil reperimus rex statuit neminem ore Servientem nisi luteum aut matrimonio junctum, et nisi ita litteratum ut signaret instrumentari jussit iterum habitari in suburbis Parisiensi; praecepit ut Servientes suorum instrumentorum relationem agerent apud judices intra triduum, quod significationem sequebatur re insecta, relationem fieri nullam paecepit etiam ut Si quem ad Castelletum duxissent,
curarent scribendam in codice causam cur hominem In carcerem conjecerint, et quo requirente comprehenderint, quod nisi fecerint, decem solidis mulctabis tur. Numerum autem servientium pristinum retinuit, qui decretis prioribus desinitus fuerat existimandumque Si eum non Sine ratione adauctum fuisSe'. Etenim Servientes rationem repererant Sua privilegia tuendi, et impediendi ne multiplicarentur : Scilicet confra triam constituerunt, Strictam, anguStamque ita ut nemo fieret serviens niSi confratriae Odali e SSet; nomine confratriae agitur de confratria virgatorum et Oti fratri equitum, quae ambae acri invidia ardebant, ad litigandum usque provecta.
Prior fuit confratri equitum de ea sit mentio XII saecul ; quisqui creabatur ServienS, Onfratriam idcirco invitabat ad coenam vocatam si Past , quae addit tempore, magni constitit : 0Spes enim non rem expediebat min0ri pretio quam decem librarum ad Summum, centum Solidorum PariSiensium quum autem mediocre ebsent ministrorum fortunae, ea pecunia exitio fuit multi visi sunt qui bona et equum vendebant ad exSolvendam impensam, nee memor rixas talibus negotiis excitatas Praepositus demum si pastum n suppleSSit, in ejuSque locum a Singuli novis Sodalibus, consi atriam ingressuris, viginti Solidos pendi jussit. Praeter hos viginti solidos inaugulationis, Singuli servienteS, Singulis antiis, octo Solido Solvebant, et post lunera haeredes viginti solidos dabant: qua pecunia cantabantur res missae, ingulis hebdomadibus, cum diacono et subdiacono,
45쪽
in ecclesia Sanctae Crueis dicimo de a Bi se tonneri is se iaSecunda, seria quinta et sabbato, scilicet feria secunda in
commemorationem defunctorum, seria quinta de sancto Spiritu sabbato dei. Virgine Pecunia usui erat et inmemnae communi, cui omne QServientes aderant in eadem anela Crucis ecclesia, quo die annuum conventum agebant. Sed malum l Iale pecunia conferebatur, et multis Sodalibus non solventibu S, des alienum confratria contraxit, primumque coaeta fuit a rege mandamentum expetere, quo lenti debitum exsolvere juberentur, rexque eis morem gessit Nee salisl Anno 140T, servientes iterum magistratibus suam egestalem patefecerunt, enarrarunt trium missarum quotannis lumina sibi constare
triginta sex libris , quae erat ipsi ingens pecuniari S a quinque annis lege agere in Partamento cum virgatis Castel-lset potir aison de limitastion et exerci es de leurs iasees se quidem litem obtentam, sed permagni constilisse, Suam S Se pecuniam Xhau Stam, etiamque Se coaetos fuisse pes alienum agere, urgere landem creditores quibus
quadraginta libras Parisiensium debebant pro luminibus ecclesiae Sanciae Crucis et permultis aliis . Petebant a rege ut imperaret sodalibus quorum et nonnulli sane nollentincollation m annuam duorum solidorum PariSiensium, quos penderent pestiva festivitate sancti Martini, id est quarta die julii, duodecim solidis Pari tensium tunc valentibus circiter pro salario unius diei. Eadem opportunitate usi, petiverunt a rege ut benigne vellet sibi dare lacultatem habendi procuratorem legitimum a confratria constitutum, qui ipsorum commoda in omnibus rebus et ubicumque foret neceSSe propugnaret; insuper facultatem etiam eligendi inter se quatuor vel octo sodales, quibus futurum esset negotium confratriae reditus percipiendi exercendique, et qui sodalitati postridie sancti Martini festivitatis rationes redderent. Postulata rex
concessit', aes alienum exsolutum est statusque confratriae inde melior evaSit.
46쪽
- 38 Pediles non confratriam habuisse videntur tam probe constitutam quam erat equitum coaluere in communitatem quamdam, quae collective agebat, lites suscipiebat, eligebatque vicarios. Itaque, anno 1399, potuerunt apud regem, grege facto, conqueri quod multis disputationibus litibusque cum privatis implicarentur, qui pro saetis instrumentis, debitum
aes solvere nollent, causam inserentes illud ess multo pluris aequo quibus auditis, Carolus V Praeposito Parisiens imperavit ut definite virgatorum mercedem statueret ita literati0nes collatae promulgataeque Sunt'. Comperimus eo SVersuSannum 1 405 conveniendi acultate usos sui se ad eligendos nonnullos suorum, duo tresve, qui negotia ipsorum procurarent reSque tuerentur. Singuli servientes collaturi erant sodalitati binos Parisiensium denarios singulis hebdomadibus ; quemadmodum in confratri equitum non glosodales, Sed unus tantum rationes quotanni apud quemdam coetum, qui ex se vel octo delegatis servientibus Anstabat, reddere debebat'. Observavimus quid statim eveneiit ex facultate utrisque data sibi invistem intendendi lites ea tamen facultas esse ei ut arctius sodales sibi invicem adhaererent meliusque consulerent ne quis illegitime in ipsorum sodalitatem intruderetur. Ad deo nominatum scimus fuisse u sergent li a dou Zaine n manipulum quemdam mediocrΡm Servientium duodenorum, qui aes armati supertunicaque amicti, ab ipso Praeposito seligebantur .
47쪽
RATI PR0CEDENDI IN CRIMINALIBUS.
Legisperili, cum de rationibus pro edundi medio aevo in usu habitis disputant, in errorem lacile dilabuntur effingentes scilicet exstitisse juridica quaedam principia quibus homines
uti cred0ntur. At onstat in criminalibus rebus sane non extitiss0 lx speculo reapse disciplinam juridieam, Si nomen speculative consideretur, sed potius seriem quamdam morum plerumque primitivorum, qui raditione vigΡbant quique e textu nullius segis, nee o conc0ptu juris absolutipend0bant; lox erat nulla. In descriptione itaque nostra nem ii seris si de more potius quam lege sermo sit. Stylus nempe in editus Castelleti, quoties eumque 'signare intendit discrimen pro ed0ndi quod inter Castelletum et Partamentum comparet, his serbis utitur: si Ilis'est paston de prondri exemple aiax jugement ne nux X ploi de partem 'n', car a colari 'est se ne oblige de Rustiane O ne a Ruennstille, tello mentaque olli ne puisse sire e contraire quant illii pluist, ear 'est a colari capitali royaum et te ro estem pereur en On Ob num et y pe ut latre Ois et elabiisse mons se ii lui pluis et puis te de fratre, at les au tres Ourssoni iees au stilless . , Quod autem hic de Partamento asseritur, de Castellet etiam verum est, at certe in criminalibus, quippe cum aliter procedatur in civilibus Caslelleti
judices non nisi certas consuetudines Ob SerVant, Stγlos nunquam evocant Ordinationes autem fere nunquam nee aliter quam per accessionem ad defendendum interdum genus quoddam Singulare poenae. Quum enim de casu,
48쪽
- 40 aliquo inaudito res erat, sententia quasi empiri a serebatur. non inquisito ure nec enim extabat , nec inquisito modo quo im similes species judicata suissent id enim minus cura ha tur), sed interrogat quc libet ex causidicis seu Partam )nti scribis, seu consiliariis etiam majori curiae. I. Quae sit Castellet jurisdielio et quo pertineat.
Primo statuendi sunt fines inter quos valuerit jurisdictio Praepositi Parisiensis, quodque suerit genus hujus jurisdictionis, quales demum sontes vel qualia maleficia judicanda habuerit. Judiciaria Praepositi potestas erat in toga praepositurae subjecta, videlicet in suburbium iste comitat iamque Parisiorum. Inde vero intelligitur praepositurae subjacuisse civitatem ipsam. 'en appelle bant leue de Paris a circuitu de contenant en viro une lieno, Si comme a Chappelle, ain t-Denis qui est de laianli 0ust, parti de a Villet te, ain t-Ladre, Pantin, Baigneiax, ain t-Εllant, Clisthy, et: n Vicecomitatus vocabatur denique ager Parisio circuien S, capi 'nsque varias Castellanius quale erant Gaianissa, is Si assum Cor-bolium, Mons Lethericus S. Germanus, riollum, Bria Comitis Roberti, orna cum Quum singulae illae Castellaniae apiae posito adminiSirarentur, qui sui agri proximus judex erat. Praepositus Parisiensis erga judices secundarios in reliqua Gallia personam ballivi agebat; ad eum videli det provocabatur a Sententii quas isti minores Praepositi pronuntia-Vis Sent; miramobrem princeps Franciae aliivus dicebatur . Praepo, itus Parisiis et in suburbio judex proximus fuit, duo ideo fora habens viceci imitatum scitisset in quo per pro Moentionem judicabat, et praeposituram, in qua ipSe proxime juS dicebat.
Die 23 mali anno 1369, rex litteris patentibus declaravit
1. Style, Chutelet, sol. 149, ' L Grand Coutum ier, p. 37. 2. Ibid. Cf. Delamare, Traite de a Police I, p. 30 99, 139. - Ord. , II, 3, uota. 40γSeau, Trait des Sesneuries, cap. 6, 7 8.
49쪽
et in suo nomine ad Praepositum pertinere, ita fuisse a rem Olis ima antiquitate, ita a se penitus ori firmari, sequu vello et statuere ut Praepositus solus lites cognosceret, Xelu Si Omnibus caeteris judicibus, corrigi reique et pimii et Omnia male sit
cla delicta quo Parisiis admissa et a quolibet . Sed reapse privata judicia jam incipiebant constitui et contendere cum Caslellet ut usurparent ejus jura et libera evaderent. De u olei ossicialis nihil dicam privilegium enim episcopi Parisiensis in udieando quolibet clerico absolutum erret, videbimusque quantum studeret di tus offigialis se quis tonsus in soro pessulari perseveraret. At, offigiali praetermi880, etiam tum si Magistri re questarum hospitii regis D contendebant sibi esse jus judicandi, attributum edi et anni 135 et confirmatum iit ris palentibus di 1 septembris, anno 1406.
Sub iciamus tamen si magistros equestarum is obtinuiS nonnisi ivilia dijudicanda . Insuper regii camerarii sibi indigabant incultatem judicandi quidquid ad domum regiam attinebat. Cubicularius quid im Caroli Ι, nomine Cotinus e No
ble, cum contumeliose maledixisset Joanni de Sa int- Simon, hic que apud Praepositum questus esset, qui Colinum com- p ehendi jusserat, eumque mulet et sumptibus damnaverat, ad camerarios pro voeavit, qua Si in eorum oro versaretur; oportuit litteris palentibus praescribere ut sententiae contra cubicul strium pronuntiatae considerentur, invitis camerariis ratisque Colinum a sua jurisdietione 'ndere'. Verisimile est eam jurisdictionem extitisse sicuti pro re magi Stris requ08-tarum n solii in civitibus. Pringi pio, Parisiensis Praepositus quaelii et omnia male si ei ad eliet que in palatio Par lamenti admissa eodem jure judieabat quo quaelibet admissa in locis publicis Auno autem 1 358, patentibus litteris Carolus, regni procurator, duXque Normanniae, concergerium palatii creavit suum gutari sim, Philippum de
Sav Oisy iisdemque litteris, sub specie enuntiandi pristina
1 Delamare, p. cit. I, 131. 2. Ibid. I, 168. 3. Ord. VII, 696.
50쪽
illius muneris jura, attribuit ei etiam jus dicundum, jurisdictionemque Superiorem, mediam et inferiorem in palatii septo ut explicitius loquar, agebatur de augendis concergerii redilibus . Nemo ausus est illas litteras Partamento proserre et in solius Castelleti codices fuerunt registralpe Paulo post
lempore, quum concergerius u Suum exercere voluisset in porticuum mereatores, hi reel amantes curiae postulationem obtulerunt generalis pro durator ur eo agere pronuntiavit, Partamentumque reclamationem confirmavit decreto 15 ultis 396, constergeri non obstante. Cum ver Joannes J0uvene lcreatus fuisset concergerius, litteris patentibus quibus creabatur redintegratum est ei jus superius judicandi mediumque et in serius; et quum missae essent ad camiram compotorum eae litterae quae in labellas publicas referrentur, Praepositus Parisiensis intercessit, camera ero ejus intercessionem nihili habuit, et temperationem tantummodo adjecit, scilicet omnes ministros, quibus in foro suo opus foret coinc ergerio, ab ipso Praeposito creatum iri, concergetiumque Observaturum eorum mores, et, si quid providendum esset, apud Praepositum relaturum. Hic tamen adhuc vel saltem empore de quo loquimur, perspicuum esse videtur, comprehensis iis qui delique rant, examinatum fuisse an delictum esset civil si esses, judicium apud constergerium habebatur; si autem eriminale,rens inlittebatur ad Praepositum . Exempli causa, quispiam nomine dehanninus te Oirrier, quum deprehensus e S Set u Opant e mordant de a ain ture 'argent 'un om me en lachambre de Parte mentis, comprehensus sui et ad Castelle- tum deductus'. Caeterum, Par lamentum studebat colendis liamque tuendis
in ea re uribus Castelleti. Vidimus illud contra concergerium sententiam dixisse pro Praeposito alias, ad Castelletum dimisit reos, quos sane judicare potuisset' die 2 mariti anno, 389 Partamentum sententiam dixit qua exclusit episcopum Parisiensem expostulantem pro sua jurigdictione du0 reos,