장음표시 사용
101쪽
re patro. e. quato. c procurationes.
6 Institutionum Iuris Cano. '.
nam & a murorum custodiis magna imminente ne cessitate excusationem non habent, onus procurationis,quae praelato visitanti persoluitur, effugere non possunt: qua de re supra a nobis, quantum ad renecessarium esse duximus tractatum et . PItem si quis ab initio cum ecclesiam sundaret, vel suis opibus locupletaret,& erus patrociniu nan-ς liceretur, aliquos sibi reditus Episcopo annuente ab ecclesia illa reseruarit, non licebit illi ecclesiae hoc oneris detractaremuod non minus procedit, si res aliquod onus habens annexum a laicis ad eccle- siam transseratur. onus enim suum rem sequetur, &ecclesiam quoq; tenebit. Decimarum quoq; Roma. boni. solue darum onus.ecclesiam interdum adstringit, sed frequentius ipsi ecclesima laicis decima soluuntur. De quare mox subiiciemus. i .
E ei ΜAs a populo sacerdotibus, ac Levitis esse reddendas diuina sanxie aut horitas. His enim verbis praeceptum diuinum emanauit Decimas α-- - primitias non tardabis offerre. Sunt.n.decimae egetium animarum tributa, quas
si quis dederit,non solum ubertatem fructuum recupiet sed etiam corporis ac animae salutem consequetur. e Et decimae vel pr*diorum,quae aliquis possidet,ratione debentur, vel propter lucra ex hominis industria& opera quisita. & hi personales decimae appellantur, ill e praediates . Soluuntur autemdecimae de fructu omni praediorum, de seno, lana, de prouentibus molendi notum etiam eorum, qu vetuo impelluntur,de pili hi his, apibus,' vino,grano,sructibus arborum,pecoribus,hortis, de mili xia..de negotiatione,& de omnibus denique bonis: S ad eas soluendas censura etiam ealesiastica mpellu' . qui
102쪽
quis potest. ' Idque simpliciter de plano sine strepi- e e. no in tu & figura iudicii.x c. M. Oct.
Hoe autem disserunt decimae praediorum a perso- ex parte. nalibus,quod in decimis pretes alibus soluendis nul- f cla. di-Iae deducuntur expensae: g nam neque semen, neque Pendiosam. sumptus co Iendo agro facti ante decimas capi pos- ae itidie. sunt:hnec impensae pro reparanda re factae ex fructi- g Qex parhus,vel pensionibus detrahuntur: veluti expensa do iri ct e. non mul aut molendino, aut similibus reficiendis, vel . i insi. sarciendis.item si sumptu melior factus sit ager, vel h e. tua novin ea: si grex, substitutione in capitum demortuo- bis. rum loco facta, seruatus sit vel auctus. his inquam i e. pam . erogata modis decimas haud quaquam imminuet. ratis. nec famulis,aut mercenariis mercedζs debitae ante e.eurbs exolutas decimas persolui debent, sed decima seu - mines .ctibus lectis conseitim reddenda est . Quae vero ι xl. d. e. ex rebus otara,induit riaq; nostra, puta ex negotia- pa toralis. tione partis debenxur decitias non nisi detractis ex- glo. d. e. adpensis estimandae sunt. b Apostolicae Personales decimet ad illam parochiam spectant , . nales. quae diuina sacramenta ministrat. od sidus m Le. ad Parochiae inter se certent, quia altera baptismatis Apostolicae.
sacramentum confierat,altera autem caeli rasacra me n e. cis cota omnia, illa potior habebitur, quae bapti t.' singat eolis. Pr diales vero deci me ad illam parochiam de- h. ιn priri. ferri debent, inb qua praedia existunt. quod si ea prae o d. e. ad dia ἡ celebritate, & frequentia hominum, &eccle' Apostolicae. si arum ita remota sint, ut nulli ecclesiae subesse dici Abb. d.e.esi possint, Episcopo decimae soluentur: consuetudini S contingaι. tamen,liqua ibi fuerit, ni negligetur aut horitas.' p e quim Laicus certe incapax decimarum censetur.P uis.elmbι Decimarum quoq; solutio prius facienda est,qua bemus.de decensus vel tributi.quod si censuum,aut tributorum cim. e. camsolutio decimas praecesserint,ab ipsis quoq; tributis, ubi duci. decensibus decima deducetur. ι praescript. Ecclesiae quoque ipsae interdum ad decimas Roma. q e.cu n nrontifici soluendi ompelluntur: s pro uniuersa - νιι bomne.
103쪽
lIs Ecelesqvsibus sit necessarium, quo ea fusiquis dubitet, de quibus rebus solui debeant, distu se hoc ν set extra declarauit Bonifacius viii. sua Constitutione, AMag. com .c. nonnulla quoque addidit Clem. V. ut ex amborum vni . Constitutionibus vobis patere potest. LI eis. H.
4 g- uurndo , O quibus solesinitatibus res Ecclesia alienari possint. Tit. X V.
AAM vi, leges Ponti scis curent , ne clericis facultates idoneae ab Ecclesia desint, & propterea illis praebendas
suggerant: ea tamen bona clericorum
ipsorum in dominio censeri nemo ex iis stimet, vel quod illis possint suo arbittio uti,& ii, quoscunque usus transferre: nam praeterquam quod supra docuimus, quibus nam usibus sint illae facultates destin tae, praeterea etiam canendu est,ne alienentur,ne patrimonium Petri prodiga Praelatorum& clericorum libidine exhauriatur. quo facto inestemabile damnum ecclesiae inueheretur, si opes deinde non suppeterent, quibus subleuari possent, quum inisteriis diuinis omnem operam suam dicarunt δquapropter ex Concilio apud Sylvanum statutum est, ne cui liceat alienare rem immobilem ecclesiae, nec mancipiu, neque specialis hypote caelitu locut- quam addicere. Alienationis autem titulo diffini-ru est contineri conductione, donatione, Veditione, permutatione, & emphyleuticum contractum pera c. nulli. petuum. R Et sancitum est Leonins Constitutionide reb. subiacere eos,qui hanc concilii conititutionem sue Hesi. non a- rint transgressi: nempe ut ossicio priuentur, & omne Iun. damnum illatum ecclesis restituant ipsi qui corram ctum inierint,aut eorum successores:tabelliones audde alienatione instrumenta conscientes ex eadem
Leonina Constitutione relegantur, & iudices alistu
104쪽
.nationI authoritatem priellantes bonis & dignitate, priuatur.h quibus Synmuchus piae men. m.POnt. b Gube: addidit, 't si quis praesbyterorum, diaconorum, seu in s.6.aeco -dςfensorum, lienanti ps aedium eccissiae subscripse- Gmui. C. rit,anathemate striatur et nisi sorde, & alienator, S d.Iairo. e ' qui acceperit, c. teri restitutione sibi prospe exin p. liceat praeterea quibuscunque ecclesiallicis personis contradicere, & rem cum fructibus alienatam repetere. x Sed & Clemens V. in Concilio Vi R' e e. si quis . nensi constituit, β ne quis religio su S inyn stςIi Q , p=e,utero -
priora tui, ecclesiae, seu adminiitrationi cuiui p κ dium . extra sidens, iura, reditus, aut possessiones eiusdem alicui ad vitam eius ., seu aliud certum tempus, pst uni d ele.i.eo. etiam inde recepta,quovis modo concedra, nisi ne i ce Sicas,aut utiditas monasterii, prioratus, Ecclesiae aut administrationis huiusmodi hoc exposcat, On
uentus sui, aut si conuentum non habeat praelati sproprii assensu accessente,& qui contra haec recerit, pinnam sustansionis ab ossicio eo sipso incurrat: necox conces ione ipsius recipienti ius aliquod acqui-xatur: Quod tamen ad locationes, vel etiam redi- suum, aut fructuum venditiones ad tempub modi ., cum faciendas non extenditur φ Prohibentur ite a d eli. i.
.ecclesiae,earumque bona immobilia, & iura laicis su-higi, absq; capituli consensu, & Romani Pontificis
Venia, sed omnis contractus quouis sint robore mu niti contra haec celebrari inanes docernuntur: nec
impune abeunt prslati qui haec suerint transgressi, R clerici,qui sese non opposuerant. sed & laici, qui Prelatos ad hoc compulerint, dignis poenis subiiciunturis Cum igitur incidunt tempora, quibuβ f e. ii.in vi. vel utile est ecclesiae , vel sorte etiam necessarium g e. non si
alienationem fieri, ei erit consulendus cum totius cert e. abe cleri tractatu consensu & subscription : S qua λI nat iones.eψῆma non seruata nullius erit momenti alienatio. h ne inreptio
Sed longe omnium plenissime huic rei prouidit, ne. xii. q. ii. Paulus Venetus II. dum sua constitutione, quae Π b ea in vi. . G et viridi
105쪽
viridi est obseruantia, prohibuit omnium rerum Adibonorum ecclesiasticorum alienationem: omneque pactum, per quod dominium ipsorum transfertur: concessionem, hypotecam, Iocationem, & conductionem,ultra triennium et nec non in seudationem , vel contractum emphyleoticum, praeterquam th casibus a iure permissis, ac exceptis rebus Sc bonis in emphiteosim ab antiquo concedi solitis & tunc ecclesiarum euidenti utilitate).demptisque fructibus& bonis quae seruando seruari non possurit, pro i stantis temporis exigentia, praedecessorum constitutionibus, prohibitionibus, & decretis aliis superhoeqditis in suo robore nihilominus relictis. & d
creuit contra haec facta nullius omnino roboris &momenti,& tam alienanteira,quam eum qui aliena xtas res,& bona pridicta receperit,sententiae ex communieationis subiacere. Alienanti vero bona ecclesiarum, monasteriorum , locδrumque piorum quorumlibet inconsulto Romano Pootifice, aut contra
ipsius constitutionis tenorem, si Pontificali,vel Abbatiali praefulgeat dignitate, Ecclesiae ingressum interdicit; qui si per sex menses immediate subsequentes sub interdicto huiusmodi obstinatis auribus pedi seuerauerit regimine, & administratione ecclesiae, vel monasterii cui prssidet in teporalibus,&spiritualibus sit eo ipso suspensus. Inseriores vero prq la
vi, commeudatarii, & aliarum ecclesiarum rectores beneficia vel administrationem quomodolibet obtinentes,prioratibus, prsposituris, dignitatibus per sonatibus, administrationibus,ossiciis, canonicatibus,prebendis, aliisque ecclesiasticis cum cura, &sne cura,secularibus,& regularibus beneficiis, quorum res,& bona alienarunt, duntaxat, ipso facto priuati elistant: illaque absq; declaratione aliqua vaca re censeantur,possintq; per locorum ordinarios, de alios, ad quos eorum collatio pertinet, personis ido
nus illis exceptis quae propterea priuatae fuerint
106쪽
libere de Iure conserri, nisi alias di spositioni Ap stolicae sedis sint specialiter reseruata, vel generaliter:& nihilominus alienatae res, & bona huiusmodi ad ecclesias monasteria &.loca pia ad quae ante aliemationem huiusmodi pertinebant, libere reuertan
Non lice etiam Episcopo vel Abbati xerri unius
AEcclesiae ad aliam vertere, quamuis ainbs in eius sint potestate,s tamen eam commutare vola erit, cu ambarum consensu hoc faciat. Et permutationes re rum ecclesiasticarum ab antecessore inconsula E saetae a successore emendari poterunt .Re Causae autem iustae ad alienationem rei ccesesia sicae esse possunt: veluti si gre alieno ita sit oppresse in ec Helia, ut illi exoluendo fructus non sussiciant:si rem alienet, quo meliorem emat: si captiuos Christianos redimere velit: aut si res quae alienatur, damno potius S oneri sit ecclesiae,quam emolumento. i- Sed interdum & si nulla solennitas in alienatione facienda prosthabitavit,ab ea tamen resilire licebit: vis graue dispendium ex ea alienatione serat ecclesa, rescindetur enim tunc alienatio per in integrum restitutionem. MSed cum ex supradictis appareat,ne ecclinastieis quidem personis licere ecclesiasticas res alienare, quo detestabilior est iudicanda Principium secularium temeritas, qui falcem in messem alienam in- Iicere, resque ecclesiasticas prophanis sacrilegisque manibus contrectare,easqu e iure suo, quasi earu domini sint, at iis donare non dubitarint, atque ita egentium clericorum substantiam rapere, vel q*i ab eis haec petere ausi fuerint: quippe hoc modo tentata, irrite esse omnia ex concilio Lugdunensi iubentur. hocque impium & temerarium hominiam genus a communione ecclesae excludi. μh in extra
107쪽
De Peculio Clericorum. Tit. XVI.
N Q v.L R E N D v u est praeterea, si quis piqsbyterorum de reditibus ecclesiar,vel oblationibus, vel votis fidelium, alieno nomine rςs comparuerit, quia quemadmodum suo, ita nec alieno nomine is udem facere praesbiter de facultati hus ecclesiasticis potem quoniam hoc sacrilegium is est.& par crimini Iuds,qui sacras oblationes aspora c.inqui' labat,& surabatur. - ,
b e. i. vendum. eo. . Et qui patrimonii nihil habebat praesbyter, quo tempore ad sacrum ordinem promotus est, si postea praedium emerit,ecclesiae illud acquirit, ad quam inops promotus est.h Idcirco Episcopus res, quas ecclesiae occasione post consecrationem acquisierito c. iv. propris ecclesiae relinquere tenetur.* Et prae by ter qui dioecesim tenet,de his quae emerit, ipsusee Uesis nomine conficere instrumenta debet, aut ab ea discedere.d Si quis sane clericorum agellos vel vin editas staparasse sustentandae viis causa probatus fuerit, usq; ad obitum suum ea possidere poterit: sed post eius decessum ecclesiae erunt restituenda, nec tellamen tario, aut successorio iure cuiquam haeredum pro- haeredumve relinqui possunt,nisi forsan cui Episcopus propter obsequia Ecesesiet pristita elargiri voluerit.ς a: l . . t
De testimentis. Tit. XV II. Omn
o NIalienum fuerit hoe loco breuiter etiam de testamentis aliqua retulisseet, nam & si nobis propositum si hoc volumine ea duntaxat tractare,quae Pon
tificii iuris propria sari tamen qui
108쪽
aec materia secundum sius nostrum fropria liq
am prςcepta habet a iure ciuili discrepantia, necessarium esse duximus, ea qύoq; demonstrare. sed pri mutat tamen ab ii sis Iureconsultis Caes. dissinitio- Est igitur testamentum nostrae voluntatis iusta se tentia de eo quod quis post mortem suam facere voluerit.R In quo cond do quamuis leges ciui- a I.ist MIes maiorem testium humerum requirant, ius tamen ostrum ea quoq; testamenta recipir,qus coram suo Praesbytero,& tribus vel duabus aliis personis idoneis lacta sint: & executionem eis concedit omni cosuetudine resecta, quae maiorem testium Mumerum desideraret .. b e. eum Item hoc iure, qui extremam voluntatem suam csis in alterius dispositione 'a confert, non videtur intestatus decedere.ς Nec minus executioncm mere e e eum tibitur testamentum ad pias causas, quamuis per V - bi. ba enuntiativa ad aliud prolata. scriptum sit.q d e. d. Sciendum est,Episcopis,Praebby teris, S aliis cle- siueeq. ab inricis,qui-per hereditate, vel alium modum, intuitu testa. personae aliquid acquisierint,donare id licere,cui voluerint,dum vivunt uini ante obierint,quam hoc secerint, altari cui seruiunt,omnia perpetuo consecra . tur,& in ius eius transeunt, si nullos consanguineos habςant.ς Haede rebus sufficiant, nunc de sacram e e. i. eod. mentis Ecclesiae tractemus.
109쪽
INSTITU TION V M. IURIS CANONICI
De Sacramentis Ecclesiae . . Tit. I
V. t A mortalium conditio omnium ita comparata Est, ut longe plus caliginis, quam jucis nostrio uti habeant in his speculandi qme non caduca, aut fluxa sunt, sed coelestia, & aeterna : cum tamen ad illa aeterna aecessus alias nobis non pateat, quam si ad ea mente erecta saepe suspexerimus : propterea, ut in becillitas nostra, quam maxime fieri potest adiuu tur,& sensim animos attolere, aeternaque illa contueri discamus, nec semper mentem humi defixam teneamus, diuina authoritate via ad inuenta est,qua ex terrestrium rerum oculata inspectione. ad ea ru, quε supra nos sunt,mente perceptam cognitionem S cogitationem peruenire possimus. Hacque ratione septem ecclesiae sacrameta instituta sunt, quae praeter id quod ut modo diximus supra nos docent: suspicere, & efficiunt, ut animus quamuis inclusus in corpore, tamen foras emineat, longe se a corpore abstrahens : sunt praeterea tanquam signa & vexilla congregationis illius, quae ecclesia appellatur, sub quibus in unum fideles congregantur . Sed & aliud nobis conserunt, nam calle a nobis, & incorruptae obseruata humilitatis, & submissionis cuiusdam in nobis
110쪽
v Is specimen ostendunt: ex quo effritur, ut dum
non dedignamur nos rcbus infimis earum contemplatione,quae in eis significantur, pronos,& obedientes eringere, ternis digni praemiis apud Deum habeamur. quibus item sacramentis dum nostram operam integre,& sincere nauamus, nosque in eis exercemus,& animum nostrum agitamus, essicitur, otiosi ne sedeamus, multaque malorum semina hoc pacto vitemus.' a glo. e.in Est autem sacramentum corporeum quodda ele Etitutio . damentum extrinsecus cum sensu inflictum, inui bi- consecrat dilia,Se incorporabilia propter smilitudine referens, Liin. ii Ab. di propter institutionem significans. h 1 deoq; di- is γι b. deIacuntur sacramenta : quia in eis aliud videtur, aliud eram. non in intelligitur,quod cernitur speciem habet corporea Dν. in f quod percipitur. fructum habet spiritalem. ς Vnde b Abb aca secretis virtutibus, vel sacrisiacramenta dicun- νμb cola. i. turaquia sub tegmento corporalium rerum diuina e eap. qui virtus secretius salutem eorundem sacramentorum manducat. operatur. ψ i. ead. dist.
Sunt autem haec septem infra scripta ecesesiae sa- d e. rentis cramenta: Baptismus, Confirmatio, ordo, Euchari- ώ minerau. ilia, Ι'oenitentia, Matrimonium,& Sacra unctio i. q i. Horum tria prima caracterem animξ imprimunt, ideoq; illa iterari nefas est. Alia vero quatuor po frema, caracterem cum no infligant, nihil impedir, quin iterari possint.' Rursus holum sacramento- e Abb. d. rum quinque sunt, quibus non habitis vel neglectis diob. eblsi. i. eorumque aliquo, nulla homini salutis aererni spes-ii. esse potest: quare & necessaria appellantur. Atia Yero duo matrimonium,& ordo, quae & dignitatis di- c.remisecuntui liberae sunt voluntatis unicuique, licce Vni- senem.i Luerso ecclesiae corpori sint necessaria:& tametsi quis i. q. thaec nunquam acceperit, animae tamen salutem, S g glo. ei.
gratiam diuinam sperare potest. De his igitur sin dist. iiii. gulis videamus:& primum de baptismo, qui reliquis omnibus ianua est di principi uae. S Lx ιι. n.