장음표시 사용
111쪽
Institutionum lata Canoo De Baptismo Tit. I Io
APTISMus tanti est momenti,ut sine eo nemo saluus esse possit,quemadmodum Christi ipsius voce docemur is hoc enim crimen ingenitum abster-- gitur , quod coelestem ianuam nobis obseruauerat. Est autem baptismus,exterior hominum abIulio cum certa forma verborum , originarium peccatum delens, R & longe maiorem utilitatem affert Baptismus, quam olim circuncisio asse ret : quippe per Baptismum renatus ianuam coelestem sibi, reseratam inuenit,quae circuncisis occlusa
erat, quamuis culpa ingenita eis per circii cisionem ipsam remitteretur.b Et duplex est baptismus: solenis,& simplex, ille multas ceremonias exigit prε- ter Verbum Dei, & aquam: nam & cathecismos, &exorgismos, & multas praeces, multasque alias solennitates desiderat, hic autem in casu necessario in usu esse solet. praecipua autem in hoc sacramento verba sunt haec : Ego te baptizo. addito sanctissimae trini tatis nomine . Et quamuis hoc munus baptIZandi sacerdotum proprium sit,tamen & laicus recte & utiliter necessitate exigente bapti Zare poterit.nec, si hereticus, Vel paganus,aut ludeus baptizarit,dummodo debita materia forma & intentione utatur, sacramentum repeteΠdum erit: cum non dignitate ministri, sed virtute verbi diuini,& spiritus aneti constet. βSed quamuis hoc sacramentum iterandum non sit, si de aliquo tamen ambigatur,an sit bapti Zatus, nec ne, poterit ei baptismus huiusmodi verbis conferri: si baptizatus es te non rebapti Eato, sed si nondum bapti Σatus es ego te bapti Zo. addito trirnitatis nomine. ς
Nemo tamen seipsum baptizat. At quicunque
112쪽
prqsbyter commendatum sibi qgrum baptizare neglexerit , adeo ut ille sine baptismo e vita decesserit ab ossicio deponendus est. x f Lcinna
De Confirmatione. Tit. III. ses
os T baptismum confirmatio quoque Est Christiano adhibenda, qua Vndequaque munitus sit, tanquam duplici thorace aduersus maligni hosti; insidias: ita enim fit, ut per baptismum genitus, postea per hoc sacramentum enutriatur, &crescat, & per viditutem spiritus sancti confirmetur: quod olim impositione manuum dumtaxat celebrahatur, hodie ex Apostolorum traditione chrisma quoqi adhibetur cum impressione signi sanctae crucis, ut externo signo intima unctio, quam spiritus sanctus emcit,significetur. hinc septiformis spiritus sanctus hoc sacramentoaccipitur, spiritus sapientiae,& intellectus. spiritus consilii,& sortitudinis. spiritus scientiae,& pietatis, ac timoris. Minister autem huius sacramenti est Episcopus, quamuis cstera, unctiones etiam simplex praesbiter g nrisia valeat exhibere, nec nisi ieiunis S a ieiunis ex ho- scra vin.
ne state confertur, exceptis infimis, & in tenui di- c. quanis de scrimine leti positis,hnec iterandum est.ς consuetud. . b c ut epiDe poenitentia. Tit. IIII. scopi. Geon
4 secra.dULυ. V M omnes per baptismum renati sunt, c e.dictumst pe in grauiaetrimina labuntur, qui- e 1.ea. dict.bus ne opprimantur instituit Chri- α e.secunitus sacramentum poenitentis, quod da.de poeni---. post baptismum sit nobis tanquam se- ten. GELLcunda tabula in naufragio, δ cuius opea lapsu nos b e. i.issi. rigere possimus,h si nostra vulnera criminibus co- desum. tri-
tract medico, id es sacerdoti nudaverimus debita niti. cordis
113쪽
cordis compunctione . in corde enim si adsit contritio, in ore consessio, in opere satisfactio, sacramenti huius vis operatur, qui in absolutione sacerdotis
. . consistit. illi enim soluendi & ligandi potestas diuinitus data est, quam non poterit utique cum iudi- cio exercere hunc pro meritis soluens, illum vinciens , nisi ex peccatorum enumeratione proprio ore facta, etiam crIminum occultorum notitiamc QVo se habeat.ς
sent. de ρα- Sed quia parum suerit sacramenta esse instituta, nisi etiam cura adhiberetur, ut hi quorum utilitati eorum inuentione, &institutione prospectum est. ea non recipientes dignam mercedem habeant: idcirco in Concilio generali Innoe. sancitum est, vequilibet Christianus, ubi ad nos iudicii peruenerit, quolibet anno hoc se sacramento exerceat, sua crimina proprio sacerdoti aperiendo, nisi a Chri- l stianorum communitate repelli velit,&ab ecclesiae ingressu arceri,&post mortem ecclesiastico sepulchro interdici. quo concilio etiam poena sancita est aduersus sacerdotem, qui peccata sibi poeni-d e. omnis tentiae causa retecta quouis modo prodiderit. i
vi homo poenitentiae ope a Iapsu exurrexit in domino, tum vero ei cauendum est,ut in hono perseueret,ac crescat, quem ad usum instituit Christus sanctissimum Eucharistiae sacramentum,sub visibili specie panis,& vini,quar veru Christi corpus εἰ sanguinem nobis praebet. quo quidem
sacramentum nullum maius esse potest,nec ulla po-a e. Ubit tior oblatio: cuius sorma in illis verbis solennibus Geonsec. di conii stit,quae Christus nobis reliquit. a. ii. Nemo autem illud sacere potest nisi sacerdos,
qui rite si ordinatus, secudum claues ecclesiae, qua coaceate
114쪽
concessit A po stolis, eorumque successoribus Christus.b Illud autem sumunt vel illi ipsi qui id sece- b c derunt,id est sacerdotes . aut alii,siue laici, siue sacerdo sumim. f. tes quibus per sacerdotem alium propinatur, su- penuit. munt vero ipsi sacerdotes, dum missaria celebrant, na . . a quotiescunque sacerdos sacrificans corpus & san-
guinem Domini nostri Iesu Christi in altari immo re lat, toties percepti opis corporis S sanguinis Domi , ni nostri Iesu Christi participem se praebeat, nisi ab
ipsa communione annum velit esse suspensus. ς e creti Misis autem celebrationem Iacobus frater Domi turn.is.sident. & Basilius C sariensis ad inuenerunt. β Eaque consere. Δ- non debet nisi a ieiuniis celebrari,qnec nisi una mi D sin inere. sa a quo uis sacerdote, una eademque die,si iusta ςau- seq.sa non subest, celebrari potest, die Natiuitatis Do- d e. Iacominicae excepta. x Qui vero pecunia indoctus. vel bus. Geon adulationibus secularium plures eadem die nussas secr.disi. i.
celebrare non formidarit,hic non creditur damna- e c. Sacrationem euadere.η Caueat vero sacerdos, nedum menta. μου.
missam celebrat, ct sacramenti milietium facere si- dist. mulat,suppressis verbis solennibus, quibus sacra- f c. seulmis. Mentum conficitur, panem & vinum inane tantum-iea.d0.e tu. modo sumat: dum forte veretur missain celebrare, de eel . fquod se sciat letali crimini obnoxium : & eam ta- sar. men propter aliquam necessitatem intermittere g d. c.'s non potest. nam & si leuis non sit eius noxa,qui cri- M. minis grauis sibi coustius sacramento impudenter sese iugerit, lovgd tamen grauius crimen illius exi- . et stima dum est, qui praedicto modo aliud agere, aliud smulare non formidarit. Ille enim Deum solum:
At laici sacramentum de manu eorundem sacer mino de -- dotum expectant, & clerici praesby ter is inseriores. lebra.missa. nemo enim illud ministrare debet excepto presby- λ peruelcro: adeo ut prειbyter puniatur, qui per altu aegro nis de em alacramentum miniitrat. Sed quaaniis olim qui- cra. dict. b. libet
115쪽
Iibet Christianus aetatis legitims ter in anno saera- a mentum astu mere i uberetur, id est in festo Pascha CO si iis, Pentecostes,& Natalis Dominici hodie ta- nonfrequenmen quia decrescente fidei feruore aegrε hoc obsertius ea.di A. batur, o concilio generali sancitum est, ut quo-Ab.d.e Om- uis anno saltem semel, idque in Paschate Resurre nis utrius- ctionis ad hoc conuiuiti quilibet accedat , delictoruque. confessione praemissa: alioquin xcclesiae ingressia, de ecclesiastica sepultura prohibeatur, nisi proprii sa-ι d. e.οm- cerdotis consilio legitima de causa id distulerit.inis viriuio, Hoc autem sacramentum non nisi ieiunio stomaque. cho regulariter suscipi debet .m Consultiusque - e. liqui faciet si etiam a propria uxore tribus saltem diebus do. de eo e-lante, totidemque post se continuerit. η Praesby- erat .di i ii. ter curet sacram Eucharistiam ad omnem aegri cu-n e. omnis iusque repentinam necessitatem semper paratam homo.ea.di- habere, ne sine ea aegros mori contingat. ' Hin. ubi glo. Et diligenter observetur, ut in cunctis ecclesii is c. prae- Chrisma, & Eucharistia sub fida custodia clauibns: abier .aad. obsignata seruentur,ne ad illaqueat temerariama Hylin. nus extendi ad aliqua nefanda patranda . Si vero is,ad quem spectat custodia,nocte diesque stertensi . . ea incaute reliqueri tribus mensibus ab ossicio suspendendus erit, at si propter eius negligentiam ali in quod ne phas inde contigeri sigrauiori etiam subdens p e.i.decu. dus est ultioni. P
ris. De Sacra visione. Tit. VI.
O M e it etiam omittendum sacrae unctionis Sacramentum, cuius duae sunt species: exterior, & interior. illa, quae materialis est, & vis bilis inungit corpus . hse, quae spiritualis est, di inuisi-α αλ6. da. bilis Inu 'git cor. haecque per illam exteriorem si-
sacra unct.. gnificatur. i l. . . . . .. . Vngitur ergo quilibet Christiatius, primum ini. - . . baptismate
116쪽
baptismate bis : oleo qui de cathecum Inorum prius ante baptismum, mox chmismate ante solennia baptismi peracta .vngitur etiam chrismate,dum confirmationis munus accipit: quod non nisi ab Episcopo impedi potest, quamuis ceteri unctiones per quemuis praesbyterorum seri possint . ungitur demum,
cum infirmatur, ut & corpus & anima seruentur . quae unctiones cuiuis Christiano communes sunt: aliae vero non omnibus conceduntur. Episcopus enim chrismate caput, manusque inungitur. Vngitur altare dum consecratur. templum cum dedicatur. calix cum benedicitur. Item ungitur Princeps
secularis in bracchio, seu in humero,vel harmo non1n capite, ut olim.h
De Sacramento Ordinis. Titi VII.
VI A supra libro primo satis docuisse
arbitramur, qui sint clericorii ordines, superfluum existimamus hic circa sa. cramentum ordinis pluribus in si stere: quod sacra metum institutum est, cum ligno impositionis manuum, aliisque ritibus solennibus. quamuis enim Christiani omnes sint sacerdotes, ut spiritales hostias, id est semetipsos Deo ς' 'rre, & nomen eius laudare, & utiliter inuocare in omni loco possint: non omnes tamen sunt ecclesis ministri, sed iam inde ab ecclesiae initio sele-CLi sunt quidam,qui muneribus ecclesiasticis fungerentur:& hi in nouem classes distincti sunt, quas supra libro primo recensuimus. quamuis Theologian simam Zc supremam classem inter has no ecen-leant. Hoc autem sacramen in m verbis Christi
nititur pluribus locis repetitis, & duplicem potestatem confert, Ordinis videlicet, & iurisdictionis. sub quarum altera cadit verbi diuini ministerium administratio sacramentorum, S ecclesiaru ordinatio ad. ii aedificationem.
117쪽
aedificationem .sub altera potestas excommunicandi, & poenitentes absoluendi.
De Sacraraento Matrimonis. Titu. VIII.
TRIMONIvM est Sacramentum, quo vir unus Unaque mulier perpetuo , & in dissociabili vinculo coniugantur. duae etenim Christiani matrimonii leges praecipue sunt, altera, vest inter duos tantum: id est unius viri, & unius mulieris coniunctio: & neutri eorum liceat corporis sui tertio potestatem facere. altera, ut haec coniun-
ΟΜ ctio sola alterutrius morte dissoIuatur.& fi enim lea ge antiqua repudium non prohiberetur, id tamen illis populis durissimi cordis Moses permiserat, grauius ducens uxorem occidi, quod in illis metuebatur quam odii causa dimitti: quod hodie ces ante iam illa tanta duritie minime necessarium existimatur: at quod dicitur, uxorem ob fornicationem dimitti posse: non sic est exaudiendum, quod propterea matrimonii vinculum scindatur, sed duntaxat thori & mense consuetudo separatur: quare adulte rii reus erit,tanquam alienam contrectans,quisquiν se dimissam duxerit. Causae autem contrahendo matrimonio, vel iam contracto aduersantes hae sere solent hoc iure enumerari. In primis votum solenne contrahendum impedit, & contractum diuellit. simplex autem votum contrahendo quidem obesse potest, non conat e. i. ct tractum dirimere. R Item duo quoriam alter se si quieteri. Christianus, alter infidelis se inuicem matrimonio vel vo .. copulare non possunt .h Error quoq; quo coniu-b c. ca1 e. gum alter ducitur, dum vel in persona coniugis lacum seriisen. bitu credens gratia exempli esse Corneliam, quae a Lm. .i. Sempronia erat, vel quo in coniugis conditione de- civitur, existimans ingenuam esse, quae serua erat ,
118쪽
solet nuptiarum validitati ossicere.ς Item cognati & amnes nuptias inter se contrahere prohibentur. & cognatorum quidem per lineam rectam inter se coniunctorum prohibitio perpetua est , nullo certo sne concius ae eorum vero, qui ex transuerso gradu cognationis iunguntur, prohibitio ultra quartum cognationis gradum non protenditur,&cum dispari in gradu sunt, remotior spectatur gradus. ψ Cum autem tres speties cognatio
nis sint. scilicet carnalis, & Iegalis, & spiritualis,
quae scilicet contrahitur per baptismum, S confirmationem. quaelibet harum matrimonium impedit, S infirmat, licet diuersis modis, ut infra docebimus. Cognatio autem legalis dicitur, ut si qua per adoptionem mihi soror esse ceperit: nam quamdiu durat adoptio, inter me & ipsam, nuptiae consistere non possunt.s Assinitatis aute ratio in primo duntaxat genere habetur,non in secundo, nec in tertio: quod in Concilio generali Innocentiano statutum fuit,cum antea & secundum & tertium assinitatis genus nuptias impedirer,& irritaret. ea autem prohibitio ultra quartum gradum non prouehitur, Cum ante illud concilium ad septimum usque gradum
extenderetur. fItem ex his quae paulo supra a nobis tradita sunt, constat, eum qui iam uno matrimonii iugo praemitur,altoum subire non posse. quo fit, ut si quis cum duabus mulieribus verbis praesentem actum significantibus matrimonii contractum inierit, eoru prior sola sutura sit uxor,& posterior dimittenda, quamuis cum ea se iam im naiscuisset. g Eadem ratione, di qui uxorem ducit eam,quam alter sibi desponsam verbis praesentibus habuerat, eam dimittere cogendus est, poenitentiamque subire. hPublicae quoq; honestatis iustitia nuptiis obesse solet: puta, si consanguineus meus cum aliqua muliere sponsalia tantum contraxerit,quauis nondum
119쪽
ii. ii presentibus verbis confirmatum se matrimonium,
mihi tam e sponsi ipsius consanguineo collocari matrimonio propter honestatis quandam publicae rationem prohibetur: quod non minus locum habet . quamuis illa sponsalia consanguinitatis vel assinitatis, aut frigiditatis, aut religionis, aliaue ratione essent nulla, dummodo eis consensus non deesset. si quis vero sponsalia sub conditione contraxerit, si
ante conditionis euentum cum alia prioris consanguinea per verba praesentia contra Xerit,cum secunda remanere tenebitur,nam ex sponsalibus sub conditione initis,ante conditionis euentum, tanquam incertis,& puro consensu carentibus,nulla publicaei c. iuuenis . honestatis iustitia oritur. cad audien Item non potest quis eam uxorem habere, cuius riam.delon ope eiusdem maritum interfecerit. nefariae en inhol.e.vm.eo. habentur nuptiae,quibus conciliandis mariti prioris ritu.m G. sanguis & Vita pr*m ii quodammodo nuptiarum lo-c.ide eo co petita suerint.Quo exemplo nec quis eam duce Mers inst. re potest uxorem,quae in prioris uxoris ipsius necem
aliquid fuerit machinata, siue ei fidem dedisset, set ea uρὸν eam priore defuncta ducturum,sive non .quae prohi-hος. de εο ρ bitio perpetuo est sernanda.i Item non valet ma- xu in ma trimonium cum ea, quam per adulterium polluit,3ri quampo sciente contractum .m Cum ea quoque matrimo tuis. nium non consistit,cuius consanguinea ego olim p m e. i. O tius sim.' Et qui cum priuigna sua sciens sornica-6. ubi Abb. tus fuerit,nec a matre debitum thori exigere,nec h- de eo et dux. liain Vnquam habere potest uxorem .imo nec priui- in matri. gna, nec ipse ullo unquam tempore alii se poceruntn iciti.de eo matrimonio copulare,nisi sorte iuuenilis eorum ca- qui Gn anm lor mereretur, ut dispensatione cum eis ageretur .R. e. i.de eo Item qui debitum carnis reddere non possunt,ma vi cogno. trimonio apti non sunt . quare nec impuberis vllum
It c.impube erit matrimonium .impuberem autem eum vocamus
res. de demo qui ex habitudine corporis pubertatem prae se non D. Aptib. seri nec generare potest. P. Et quilibet impoten i 1 repellituri
120쪽
repelliturip quod ta in muliere, quam in viro pro- q ea.K. decedit. x & hoc contractum etiam matrimonium di- frigi.et maximere valet. Sed quia potest euenire, ut qui a prin lefici.
cipio impoteus videbatur, potens deinde ex cursu r efrater temporis ericiatur,vrhse quoque res suos fines ha- nitatis. eod. beat, ultra quos omni spe iam consumpta alteras ritu.
nuptias contrahere possitis,qui nullum impedimentum patitur, si frigiditas citius probari non potest, statutum est, ut coniuges triennio simul habitent aconiugii celebrati die,quo triennio lapso, si alterius impotentiam adhuc subesse fuerit probatum, licebit alteri a tali con uge discedere, aliumque sibi mirimonio iungere. sin ambo simul habitare consen- s e laudaisserint potius quam diuertere, fratris, & sororis loco bilem. δερι potius sibi inuicem,quam coniugum erunt. od.
. Atq; ut caeteris negotiis, curisque vacui maiore di- s c.capeIaigentioremque operam certis temporibus orationi- ianus . debus, piisq; aliis operibus nauare possimus, statutum fer. est etiam,vt illis temporibus quae diuino cultui po υ soto tritissimum dedicata sunt,nuptias contrahi quodam- den rararimo. modo nefas habeatur: nempe a septuagesima usque comr.con.ιra ad octauam Paschatis: & a tribus diebus rogationu, ter ecese. usq; ad octauam:& per totum Aduentum. x-e. ad Id. Item matrimonium contrahere prohibentur hi, quod. ea. quibus ecclesia,ne contraherent, iustis orationibus consultatio- interdixerit. V Et cu matrimonia libera esse opor ni tuae. Miteat,satis constat, vi contractum matri mouium nul gl. ii. et Abilius roboris haberi,nisi copula libere subsequuta. de Jonsal.c. hinc fit, ut poeni promissio in matrimoniis nullam inbuenqui
obligationem pariat. r Furiosus quoque matri marr.accit. monium contrahere non potest , quia legitimum non po. consensum praestare nequit, nisi dilucida interual- I e. gem
Ia tunc haberet. - Item conditionibus contra mace an .
matrimonii substantiam appositis, tale matrimo- sal. nium nou consistit: puta,ut proles viteturri vel donec x c dile nuptiae digniores inueniantur: vel ut coniunx quae- ειμι desponitum turpiter iaciat: aliae vero conditiones turpes, sac