장음표시 사용
121쪽
aut impossibiles matrimonium non vitiant, sed re-aa e. f. iiciuntur tanquam non adiectae. δδ ndi.anο- Si qui contra supra dicta prscepta matrimonium
f. inierint, ubi perpetuum subest impedimentum nihil agunt,& ubi consanguinitas, vel assinitas subesset,vel cum monialibus, aut religiosis, aut cum sacratis clericis initum esset, excommunicationis sententiae ipso iure illigati essent qui tale matrimonium contraxissent: eosque ecilesiarum Pr lati sie excommunicatos publice pronuntiare debent, aut suis subditis, ut notum id publice faciant, iubere , donec errore cognito se separarint,& absolutionemn eb.is . impetrarit .hh & proles ex talibus matrimoniis su- de eo ang. scepta prorsus illegitima habetur. quq poena etiamo assis. in clandestinis matrimoniis seruatur. ος aliaeque ce citi. F. poenae statutae sunt, quas aliunde cognoscere quis si uero . de potest. erundeLI. d. Sed & sacerdos parochus, qui huiusmodi coniu- pationibus obuiam ire neglexerit & quilibet regu laris,qui eis interfuerit,per triennium ab ossicio su inspenduntur, gravius etiam puniendi, si culpae qua--d αβ litas posti larit.d isn. de eian- Altero autem coniugum morte sublato, ubi cem Ost. δεδοα tum nuntium de hoc fuerit allatum, superstiti li-σe e. Eu- cebit ad alias nuptias transire . Nec mulierem rhemia. 9.L infamis metus deterreat tempore luctus a Caesareia M. q iii legibus nubenti praefixus.ςς In secundis nuptiis &si coniugum alter duntaxat bigamus sit, neutri tamen eorum a presbyte- πλιοι ii- ro benedicendum est . Praesbyter haec pr ceptatu.deseeun. non obseruans ab ossicio, & beneficio suspendi-ηvt. tur .ifra ele.ῶ- In causis super matrimoniis vellentibus, vel eaastendi em quo quomodo tangentibus, proceditur simpliciter.
Oivas c. & deplano sine strepitu,& figura iudicii. Ss
122쪽
D M o N E T nos tractatus de matrimonio modo a nobis habitus, ut hoc loco aliquid etiam de sponsalibus dicamus; quet licet matrimonium in contrahendo praecedant, nos hic tamen idcirco postponenda existimavimus, ne matrimonium a caeteris sacramentis hoc titulo interposito diuideremus.
Sunt igitur sponsalia mentio & repromissio suturarum nuptiarum,&a spondendo dicta sunt. na moris suit veteribus iii putari & spondere sibi uxores suturas, unde&sponsi, sponsaeque appellationata est. a Li.ύ.cteisq; constituendis,uel nudus consensus sussicit.h issi de ston . Vnde qui de matrimonio contrahendo pure S s- sal. , ne aliqua conditione fidem dederunt, commonendi b l.fuscis Iunt,& omnibus modis inducendi. ut praestitam fide F.ὐθonscobseruent,si autem se inuicem admittere noluerint, eap. su seir. ne forte peiora inde contingant ut eam scilicet dv xxυii sit. cat, quam odio quis habet, videtur, quod ad exemplum eorum, qui societatem fide interposita contrahunt, & postea sibi inuicem remittunt, hocpos sit aequanimiter serri. μ ε e. rLeod. Ex sponsalibus, ut etiam titulo superiore docui- tu mus) oritur publicet honestatis iustitia, si pure contracta sint, ct consensus non desuerit, quamuis loqui frigiditatis,consanguinitatis, vel amnitatis impedimentum nuptiis Obstaret.d Si vero spon d e. iiii. e.iusalia etiam carnis commixtio fuerit subsequuta,iam uenis. ea.aa. matrimonium iuris interpillatione censebitur, at si audientiam. duntaxat ad copulam enisi fuerint, nec persecerint eo.ri. ediciu quod cupiebant, ex hoc haud quaquam matrimo, in M.
nium censebitur contractum.φ e c. ansse
Illud non ignorandum est, sponsalia ad suturas penui. α pti s prsparandas tanquam exordium priri usia sin.
123쪽
et si iurata etiam sint per aliud tamen matrimonius e sicut ex praesentibus verbis persectum dissolui. xliteris. Aetas sponsalibus contrahendis apta est post septem annos.
De desponsatione impuberum. Tit. X.
VI A circa impuberum sponsalia,quedam iura praecipua seruantur, idcirco de his hoc speciali titulo, quam bre uissimis vel bis poterimus dicendum
est. Impuberes igitur matrimonium contrahere non- possunt,quod etiam superiore titulo docuimus.& impuberes dicuntur, qui propter artatini generare non pollunt. magnae tamen alicuius necessitati, causa, puta pacis conciliandae, quan.
E ea.ii. doque talis coniuncito concedi solet. R. .Sponsalia quidem impuberibus,dum leprennium excesserint,vi etiam supra diximus, habere licet: a quibus tamen, ubi ad pubertatem uterque peruenerit, poterunt discedere . sed si eo ium alter id aetatis maturius attigerit, alterum tamen,quoad ille etiam eo aetatis peruenerit, praestolari erit necesse . Sin eorum alter iam tum, cum sponsalia iacta sunt,ma- trimonio maturus esset, non licebit ei a sponsalibus discedere nisi & eius consors pubes factus in id con-ο αδε illi . senserit.h nihil susTragante callida verborum interpretatione, ut inter impuberes matrimonium consistere possit: adeo, ut quamuis huiusmodi verba emanarint, quibus praesens matrimonium significemo e. β- tur,sponsalia tamen dutaxat essiciantur.ς nec quicquam pro delit, quod impuberes hi sponsalibus cond e. alte. tractis ad carnis copulam sint enis .d stationes. Quemadmoduiri autem ab impuberibus matrimonium contrahi non potest, ita etiam ab insantibus sponsalia contrahi prohibentur,cum eorum nullus sit coo sensus. quare ab his cotracta sponsalia ne
124쪽
pubi et quidem honestatis iustitiam parIent, quod
etiam supra docuimus. nec elate iusta superueniente quicquam eis roboris accedet, nisi per cohabitationem,& consuetudinem eorum mutuam,aut aliud factum vel verbum eorum aliquod appareat, eos in eadem voluntate maiores leptennio factos perseuerare, x quo tamen casu per subsequens aliud matrimonium solui poterunt. g Plane si maior septenio minorem septennio duxeri r uxorem, & ad se traduxerit,& hoc publicae honestatis iustitia orietur. nPorro ex sponsalibus,quae parentes pro filiis puberibus, vel impuberibus contrahunt, filii siue tacite,siue expresse consenserint, obligantur, &ex eis publicet honestatis iustitia oritur.
V o D diximus supra, diuortium hodie iure diuino prohiberi: de mat si- ώmoniis secundum leges canonicas contractis intelligendu est. matrimonia vero legibus eanonicis inrerdicta , non dubium est,quatenus de facto processerint,retracta in xi: quos casus serE supra recensuimus. que tam edissociatio absq; iudicio ecclesiae seri non debet. a ..isi. σα Item cum mulier viro absente,cuius de morte sal titu. sum nutium acceperat,alteri se se copolauit,eo post reuerso quem mortuum falso crediderat, posteriore matrimonio dimisso, ad prius quam citissimE redire est compellenda. h b Hime, Item si coniugum infidelium alter ad Christum iii.xxxiiii. iconuertatur, altero in vetero errore perseuerante, .i. di vel cohabitationem detrectante,vel blasphemiae Causam praebente, poterit ad alias nuptias absque ecclesiae licentia transire.ς ε Illo quoque casu diuortium permittitur, cadiuer- εν.
la religionis homo, qui ex sua lege plures uxore ' habeb I
125쪽
- habebat ad nostram postea religionem melioribu auspiciis migrans, caeteras omnes praeter primam dimittiere compellitur ex nostrie legis praeceptis, vel ad primam rc dire quam alia superducta repudiaue - Ωgaude rat .d Sed si eontingat coniuges Christianos quandoq; a se inuicem separari ob alterutrius sorte adulterium, vel aliam similem causam, non tamen id proprie erit diuortium, quia matrimonii vinculum s lutum ex hoc non est; unde neuter eqrum altero superstite alias nuptias experiri potest.quod & supra
De Conuersione coniugator . 1 it. XII.
T SI religionis causa semper & ub que praecipua sit, non tamen sic ei sa-uent iura Pontificia, ut matrimonia legitime contracta altero coniugum inuito hac causa dirimi concedant et neque enim vel Deus tale lucrum cum tali dispendio compensare. Quare,si coniugum alter sine alte- riu consensu religionem fuerit ingressus, potericab altero ad thori consortium retrahi. nec tamen matrimonio alterius morte, luto ad monasterium a redire compelletur, quamuis in coelibatu eum pqsl- AE e. quida hae vivere oporteat. Sed & si vir consensu per 3ntrauit. metum vel dolum ab uxore extorto religioni se de- .uouisier, uxori petenti esset nihilominus restituen- f. cceias dus. b si tamen carnis copula inter coniuges nonubiis M. dum intercessorit , quamuis praesentibus verbis matrimonium eslsit contractum, poterit coniugum al- . - . ter etiam altero inuito ad monas erium transite: αalter in seculo remanens etiam alteris nupti IS ope ram dare , si continentiam monitus non seruarit,
126쪽
eum nondum una caro effecti essent. φ e ea. R. Sed ne hoc veluti commento opportuno ad nuptias deludendas post iam pristitum conse sum abutantur, erunt partes Episcopi certum terminum cautione idonea recepta pri figere illi, quia matrimonio ad monasterium transire se velle dixerit, intra quem vel religionem ingrediatur, vel in coniugio constans sit. 4Poterunt etiam post confirmatum,& consumma- blico. tum iam matrimonium coniuges pariter concordes monasterio se dicare, vel alter eorum altero continentiam vovente, cum suspitio nulla subesset, ne integre eam esset seruaturus.ς Vnus est casus quo e e.cu sis. Vel renitente uxore maritus se religioni addicere potest: cum videlicet uxor adulterii rea est etiam
sub matrimonii specie contractis f c eis i-
De gradibus cognationum. Tit. XIII.
V N C:videamus quemadmodum gradus cognationis naturalis numerentur.Et primum admonendi sumus, cognationem aliam supra numerari, alia infra, aliam ex transuerso. Superior cognatio est parentum. hoc enim vocabulo generaliter omnes appellare licet, qui per directam lineam ascendunt, quotcunque personis, seu gradibus a me a fidissent. Inferior cognatio est Iiberorum, que vox . , omnes continet, quicunque a me descendunt quo . tuscunque gradus inter me & ipsos interiectus sit. Ex transuerso autem cognati sunt, qui cum a parentibus meis, & ipsi oriantur, in me tamen non influunt, neque ego in illos, sed aliorsum deflectunt, a linea discendentes,quae ex me perpetuanda est. velut gratia exempli, frater mihi transuersalis est, nam & si ab eodem patre ortus sit, a quo ego, alium tamen cursum a me tenet is in me enim non influit, et neq
127쪽
nee item ego in illum. & alia ab eo linea ducenda est, alia a me. Sic patruelis frater, vel consobrin uxeundem quem S ego auum reserunt, sed diuersis tamen rivis ab eo descendimus, cum diuersis patribus orti simus. quae exempla in his duabus speciebus posita ad multas alias transferri possunt.Contra parentes linea recta nullis flexionibus in me decurrunt. nam abavus in proauum, isque in auum,qui auus in patrem, & pater demum in me influit. quae ratio pariter in descendentibus constituenda e si, quotcunque in lineas, vel riuos se dividant. inter hos igitur perpetua prohibitio matrimonii est, & si in alias, atque aliasistirpes in infinitum essent propagati, quo circa haud male sentiunt,qui tradiderunt Adamo illi primo totius humani generis pareti, si hodie ' ageret in humanis, nullam repertum iri mulierem. - quae citra violatae legis poenam nubere posset . a quo tamen quis nescit, quod quamque saepe prorogatis & multiplicatis stirpibus deducti sumus. Gradus autem hoc modo secundum ius noli rum
- Primo gradu supra sunt: pate materi infra filius, filia. ex transuerso frater, soror. quamuis secundum leges ciuiles frater,ia soror in secundo gradu locentur.&Iuslinianus Impera. docuerit,lineam, quae eX transuerso ducitur, a secundo gradu,scilicet fratrisae Inst. o. & sororis incipere. Ret ii prin. . . Secundo gradu supra sunt:atius auia. in se nepos. neptis.ex transuerso,fratris, sororisve filius, vel fi-.' lia.& conuenienter, patruus amita.auunculus, matertera.frater patruelis,vel amitinus, soror patruelis vel amitin a. consobrinus, consobrina . . Tertio gradu Iupra sunt, proauus, proauia. infra,
pronepos, proneptir,.ex transuerso, patruus magnus, amita magna. auunculuS magnus, matertera magna. propior sobrinus, propior sobrina: D corum filius, a filia: fratris patruelis vel amictui, sor oris Ra
128쪽
truesis, vel amitinae . item consobrini, vel con- iobrinae filius filia, fratrisque, vel sororis nepos, vel neptis. Quarto gradu supra,abavus. auia. infra, abnepos, abneptis. ex transuerso, propatruus, proan ita. proauunculus, promatertera, & eorum filii & filiae, nepotes, et neptes.pronepotes,& proneptes. ite propioris sobrini, & propioris iobrini nepos neptis. Item fratris patruelis, vel amitini, sororis patruelis vel amitinae, consobrini, vel consobrinae nepos neptis,& demum fratris S sororis pronepos,& proneptis. Et haec usque ad quartum gradum tradidisse iussiciat. nam cum hodie usque ad quartum gradum duntaxat nuptiae prohibeantur,nihil attinet hoc loco ulteriores gradus cognoscere.
Sed quo unusquisque per se discat has computationes graduum inire, hoc praeceptum generale et , tenendum est: vi in subducendo ascendenti um, & descendentium calculo tot gradus censeantur, quot intercesserint personae una dempta. Veluti gratia exempli, a me, ad abavum,quinq; persong numerantur. Ego, pater,auus,proauu S,abavus. hic igitur inter me & abavum quatuor gradus recensebuntur. In transuersalibus vero haec sit regula generalis, ut quisque ex collateralibus meis tot gradibus a me
distare dicatur, quod gradibus a stipite is distet, ex nobis, qui ab ipso itipite remotior est, quare si ego stipiti duobus gradibus vicinus sim,tu ab eodem iii-pite quatuor gradibus absis,quarto gradu mihi eris coniunctus .h At si neuter altero longius a stipite b αβυbi absit, tot gradus inter nos cognationis reseren isti. de eontur, quod nostrum utei uis ab eodem stipite remo- ID. assi.
Supradictorum autem vocabulorum significatio haec est: patruus,dicitur frater patris. amita est m-'tris soror.auunculus, frater matris. matertera, ror
matris. Fratres patrueles dicuntur, qui ex duobus KO, fratribua
129쪽
fratribus nati sunt, quemadmodum & sorores patrueles . Fratres amitini vel sorores amitinae sunt. qui quaeue ex fratre & sorore sunt orti vel ortae, coasobrini,qui ex duabus sororibus. Patruus magnus , amita magna, sunt aut frater,& soror.auunculus magnus, matertera magna, sunt auiae frater & soror . propior sobrinus, propior sobrina dicuntur, filii,& filiae ex patruo magno, amita magna, &auunculo magno,& matertera magna .Propatruus,proami ta, dicuntur proaui frater & soror . proauunculus, promatertera, proauit frater & soror.
De gradibus 9 generibus agnitatis.
Titu. X I I I I. V M re supra tacuimus quaedam iura
etiam inter amnes versentur matri-1rri onus obstantia, non erit ab re de a
finium quoque gradibus & generibus pauca hie disserere . Est igitur assinitas ut Ioanni Andreae placuit. personarum necessitudo ex coitu proueniens omni carens consanguinitate, id est sanguinis parentela. Nec resere an coitus sit legitimus, id est,per nuptias legitimas contractus an id minus, quando quidem etiam pereoniunctionem illicitam assinitas contrahitur impediendis nuptiis apta. omnes enim qui mihi consanguinei sunt,illi essiciuntur assines:cum quq mihi coniunctio carnis consummata suit, & inuicem ipsus mulieris consanguinei omnes mihi amnes sunt. ego vero & ea mulier inuicem amnes non sumus. nos enim tantummodo amnitatis principium & origo sumus. consanguinei quoque mei nullo assinia Ioann. catis vinculo iuncti sunt conlanguineis sceminae a
Loas. Amnitas Ripsa tres ordines habet quemadm idum
130쪽
uum cognatio: videlicet ascendentium, descendentium , ct collateralium. Ascendentium amnium nomina sunt, veluti, socer, socrus, id est mariti vel
xoris pater & mater.vitricus, id est,presens maritus matris meae, a quo tamen ego genitus non sim . Nouerca, id est praesens patris mei uxor, quae me tamen non genuit. aliorum autem superiorum affiniunomina non recenseo,cum serε snt eadem, quq consanguineorum, vel sola particulae huius, Pro adiectione distinguuntur, ut pro socer, & similia. Infra sunt,ueluti gener, id est filiae maritus. nurus, id est , filii uxor. priuignus, vel priuigna, id est uxoris vel mariti filius filia ex alio marito, vel alia uxore suscepti, & ulteriores, quibus praepostio Pro, solet accedere, Ut progener, id est maritus neptis. hCollaterales affines sunt, qui vel uxori, vel marito consanguinei sunt ex traniuersa linea iuncti. Eorum autem affinium, qui iustis nuptiis parant ur , specialia nomina sunt haec videlicer, leuir, qui est frater mariti. Sororius qui est vir sororis . Glos, quae est soror mariti. Fratrissa, quae est uxor fratris et quae & ipsa glos, rectius dici potest. Inani trices, seu in ateres, quae s uni duorum fratrum uxores. ς alii autem specialia nomina non habent, sed illo continguinitatis nomine fere solent appellari, quo nomine vel gradu ab eo nuncupantur, cuius causa affinitatem contraxerunt: veluti, qui uxore meae consobrinus,vel patruelis est, is & mihi consobrinus, vel frater patruelis apppellabitur, & de similibus. In his igitur, cum scire voluerimus, an cum eis nuptiae contrahi possint,non solum inspiciemus, quoto gradu assinitatis inter se deuincti sint.sed etiam ut supra attigimus inspiciendum erir, quo in genere a finitatis existant. nam&si olim, & in secundo, & in tertio assinitatis genere nuptiis non es et locus, hodie tamen aliud seruari ex Concilio generali Innocentiano supra demonstrauimus . ut scilicet in pri-