장음표시 사용
51쪽
paucis .neque diu fefellit,ut inducta stibio facies, & producti oculi. Tegi veritatem verborum purpurilla, ut cineribus ignem, concedo. Verum erumpet co potentius, quo densitis tecta. Et sane tenue omne mcndacium est, si diligenter inspexeris; nillil enim solidi fraudes habent,quibus eueniremini videtvi,quod Sodomae 5 Gomorrhaeὐ ubi pomum gignitur, quod licet speciem referat maturitatis, mandi tamen non potest. nam fuligine intrinsecus sisuillaceam ambitio tantum extimae cutis cohibet, quae vel leui pressa tactu fumum exhalat, de fatiscit in vagum puluerem. credas bilingui poma haec nata, ita ad viuum illius inprimunt mores . extimis nimirum hic vcrbis amicum loquitur, probitatem imitatur: remove hanc sit Perficiem, hostilia omnia re. peries. caue proinde quisquis saluti studes. nam,ut diu late- similiario rc non pollit, si propnis inse exeris; primo tamen accursu improvidos ferit. ingcniosior enim ad excogitandum simulatio veritate,Vt seruitus libertate est Videbis enim non raro facies fingi, Δ ad austcram quamdam maturitate compositas, intus libidine, crudelitate, inuidia inaestuantes. δε- vita. nocent attactu. Lib his coloribus suauc ridentibus v nona latent: ne crede. non fallent,si fidem negaucris: minus etiam, si contraria dictis cogitaueris. Nec magna h aec habet opus arte. aflirmant negasse crede. negantὶ ammasse.spondent3 nihil spera. iusiurandum interponunt mimis etiam
assentire. quo fortius & splendidius addixerint, hoc tius insidiarum metue. fuge Tiberios hosce. singuine fere finiunt & ferro .vi ut quidam: Spetaosa verbu, re mania a ub- doti; quantaque maiore tibertatu imagine tegebantur , tanto er
plura ad infensius seruitium. Prou.ic. Bene & Vere Sapiens: Verbasusinonu quasi plici Vipse perueniunt ad intima cordis, quandosubmserit vocemβιam, ne cre dideris ei, quoniam'tem nequitiae sunt in corde ibias. Q ais pro fundum hoc tanget Z o caue. & omnium hic simulantium mos est: & krc in magnis verborum offficiis simulatio latet.
52쪽
time,quisquis praeter morem speciosioribus verbis,tanquassoribus integeris. Memento aucupum; dum ludunt, fallunnec nisi ludant,fallunt. nil possunt sine cantu retia: cantata
fallunt; non fallent muta. Idem in homine. nimia ciuilitas hostile sinat. simplex veritas est, & aliquid incomptu dc utita dicamin rusticitatis permistum habet. Tu ante omnes candorem indue, nihil in verbis fucatum, ac quasi calamistris inustum. Neque humilis tantum & parui animi, sed seruile vitium mendacium est, indignissimun libero ingenio,& educatione liberali. Sed haec aetas alios mores dep scit. falleris. etiam illi ipsi fallendi artifices candorem in aliis amant & venerantur; as si qua dignitas speranda,in hos malunt,quiis sibi similes collatam. metus enim his a patibus: ab aperti positoris εἴ oris metus nullus. ant ergo hos, licet non imitentur; oderunt, quos imitantur: e suo enim ingenio reliquos metiuntur, Vcrenturi ne sitis artibus c
dant. &, quod ille de Principe, deceptus es Princeps, nisi qui prius ante decepit, dc se riualibusq; cogitant; decipiendos se ab illis arbitrantur, fraudum suaru conscis. quas cum ab aliorum manu vcrcantur, oderuiit in illis damnantque vitia sua,iudices facti delichorum suorum. colunt rcliquos, quorum moribus fraus & doli exulant,&delcctantur ci- iam consuetudine talium. fugiunt fingendis virtutibus subdolos,qubd c suo ingenio sciant in scelera erupturos, postquam remoto pudore & metu, suo tandem ingenio uti libere poterunt. Illorum autem amicitiam ne si aeres, quos sela munera I Maa- iungunt. bene Isidorus: Nonseunt fideles, quos munus, nongratia copulat nam cito desierunt, nisi per accipiant. Fortunas hi
de opes tuas,non te amant. imo sic in tuis om nibus amant, te non amant. nemo amat,qui, Vt rebus suis studeat, nudatum suis amicum vellet. tales reperies mulacrum amicGS:exuaris
omnibus, modis illis omne accedat quod decedit tibi, bene est nectam quantum tu dones, sed quantum ipsi accipiant C 1 in-
53쪽
CAR. SCIO 2ANI INSTITUTI intuentur. Et serendum sors esset, siqua apud tales acceptorum memoria rosideret. erras, si hoc putas: perit cum munere, nec longior memoriae munere cit Magnae heredis Eremoto Venientu lacrymae sunt; intus natat gaudio, oculi moerorem mentiuntur. idem in re dispari, in nis munerum vulturibus roperies. accipiunt tanquam perpetuae memoriae recondituri, aeternae recondunt obliuioni. Quid Z quod in ipsa propc manu pereat memoria, &, Vt lacrymasgcnae
siccant, sic auidae manus hae memoriam detergunt. Vt c- ni reposuerint munus, mortuo immersum mari arbitreris, tanquam si ipsum munus mcmoriae inimicum memoriam perimat. Vis deinde videre quantum illi ament accedat iuratus. tibi hostis, & maioribus, semper extensas, simpcr vigilantes has impleat manus, ex amicis hoste& cxperieris. quod si nouis exinde maioribusq; beaueris, amicos rursus reperies.Fuge hos ementiri amoris suxus ac refluxus,. Euripaea pcctora: mergent, non sesuabunt; non deuehent, depriment nauigantem. Nihil enim magis infidum hoc hominum genere. irrcspirabile hoc profundum est, si semel te credideris. Et tamen in humanis non omnino neglligendi, qui multum accipiunt, cum multum possint; non tam ut prosint, quam ne obsint,imὁS ut in bona caussa prosint. nanaelicet amor tui adiuta obsequia praestanda non impellat,impellunt non raro munera. &, quod nec aequitas, nec ratio, nec insita tibi virtus, non vitae moriami integritas, non montium instar tua maiorumq; merua, munera poterunt.Nam
ut a sola virtute omnia speres,suleris . aliud saeculum quaere. virtuti meritisq; si munera iunxeris, magna spera. cx hoc felici connubio, faecundi partus prosiliunt patrcm sortuna
turi. Iterari tamen in his potius munera probo, quAn Vno sinu profundi. recentior enim memoria ex repetitis exsurgit. Sed haec tamen omnia in causta bona, nec alia, & ubi virtus Duiligeo by Coosl
54쪽
FOLITICO-CuRI sTIANA. arvirtus promeretur, sed incomitata destituitur. claudant illi munera latus, de sponte sua, nullo alio impellente, reserabuntur. clausa ante ostia. . Nam & pannosa plerisque virtus selitaria est. & quis saeculi magnorum admittetὶ non
intrat magna atria trita lacerna. adde ornatum, & combiantium turbam, nullo impulsa patebunt omnia, ade*que & domus intima. 6 morosi & serrc tamen cogimur. Ec ni virtutem alienis vestiueris,. nuda vapulabit, esuriet, concrescet frigore. Vertam indignum , virtutem ascititiis
induere, cum seipsa splendidior, quam alienis sit. Quid agas ' oc quos ail Rempublicam vis accedere ξ improbos
large profundentest probosy nisi probitatem ampliter vestiuerint, ne quidquam spera. Ergo,aut probitas muneribus vestienda, aut serenda improbitas. quae cum noxia inprimis Reipublicae sit, vestiamus probitatem non tam suo, . quam Reipublicae bono: de seramus hanc iaculi nostri exasperatam scabiem non nisi mentis mitigandam. ita tamen, amicos speremus, quos selae munera iungunt: nec ulla munera eant in caussa non iusta. Sed nec ullis muneribus Iudex parandus. ne si paratum quidem reperias, & sdi isad illa currentem. nimis illa improbitati adnexa. &nescio quae lex permittere Iudici ni unera possit. nulla hoc secula probarunt: damnarunt omnia. dc prodigium sit aequitatem inter munera stare, etiam in probo. Nam quoa de muneribus dixi, in gratuitis dixi, dc ubi nulla partium Dpud Iudicem concertatio..
, Quis integra rate magnum hoc enauigctaequor amo--m Grum y uuam varius in his fluctibus ludit error. dum
55쪽
ex sargunt, caelo propc metuendast o, quis modum insidiis ponetὶ quis monebit tempori' quis luctantes eruet 3 etiam rupes & montes deuerrunt dolosi fluctus, & excutiunt tanquam pilas, aut calcant tanquam herbam pedibus natam. ne fide, quisquis te, salutemq; tuorum amas. nec te facile simulata credas fraudiuento huic amorum Oceano .merget ubi lusi' - &inter oscula venena iaculabitur, inter amica pocula toxica propinabit. ne fiM.Secura bolide tentandum hoc humani pectoris profundum, haec amicitiae ostentatio. intus non
raro securcs,ignes, serrum, reliquam nocitura latent;eo. centius, quoa ridente Vultu opprimant in catriosia intre ut
nihil amicitia, quae secundas tere res splendidiores facinduersis leuiores, nobilius, si vera est; ita nocentius nihil, si sub honesto nomine hostemtegat, & inimicum inciis alat, qui amicum foris profitetur. Hinc illud verum nimis Magni Leonis: P plerumquepmcuo in m insidiatore occulto, quam iuhse mani ti. Insidiator est, qui sub amici fronte, inimicum
intus alit; qui amorem oculis, fronte,verbis loquitur; odia pectore circumfert, quae oportumi. Item nactus estundat in nimis credulam mentem. in hunc quae robora sum ciani3 sit ras,r Incauta fere generositas est. &, quo fortior quisque, quo animo celsiore,hoc plus insidiis patet. ex se enim cum me-
γ' ciaecur omnes, candorem suum Lgit in omnibus; nec dolos metuit,quibuScare , Ignoratq; nsidias, quas nullas d fert,nulli parat indigno enim arbitratur viro sorti fraudes,did is sietegere cum viribus possit,ignauissimi pectoris esue putat. quo fGt,ut Acilius in in di arruci instidias prolabatur. in & aperta nemo mouet vir fortis bella in illum qui aperte amicitiam testatar;&dolo circumuenire non est viri,
ik, ide- dolum dolo pellere. Hinc disticillima omnino
ratio se sua : tucndi adoroia mente, amorem verbis me tiente. na ab armato lioste & serram ostentante, armis tueri s. uuisque potest, b fortunam experiri; S , ut infeliciN
56쪽
eadem.At a simulato amico quae vis se tuebitur ut merito moneat Cicero, nusiam in amicitiis pestem esse maiorem, quam adulationem, Maniurias, assentationem. Delet enim veritatem nequa nomen amicitiae m agere nonpoteR. nam elim amicitia musis in eo, ut πιπι quasi animussiat ex pluribuW; Psi eri poterit, eis uno quidem unus animus est, Memquese re ,sed rius , e --
mutabilis, multiplex id enim potest esse tam lexibile, tam δε--um, quam animus eius qui ad alterius, non modo sensum ac M. ianta, em,sed etiam multum atque nutun conuertitur' Adullatio- ΙΔΙ-nem ergo, Cicerone teste, amicitia non admittit. dc quis adulatorem amicum alteri credat, qui sibi seli amicus est, ausi,ue fortunis honoribusq; stiis, sibi amica depromit verba; mentitur sibi, continodis nimirum suis Iam cum veritas amiciatiae fundamentum siti, nemo non Videat,adulationem, quae e continuis prope dictorum factorumque mendaciis contexta est, amicitiae non sociari' pugnant enim mcndacium,,& veritas . pugnam Vero amicitia non admittit, quae animorum sincera mutuaque assensione continetur. Et certe pessime de amicis meretur adulatores, quos doctis circumueniunt dolis. ut benc Cato, multo melius de qui fidum acembos inimicos mere kquὰm eos amicos qui dulces videanturi illas mor saepedicere vos nunquam.Ut, si alterutrum vovendum sit, '1nimicitiam palam professi, quam adulatores eligendi sint: illorum enim, ut dixi,hostilitatem, alia repercutere aut declinare dissicile non est tostiles insidias suo amico vultu eL
Illud etiam non minus arduum, amicum verum a frau- Disirimen dulento dignoscere. utrimq ue sere comitas, urbanitas, a- mica verba: In Vero tamen laverior quaedam benignitas,& tanquam casta matronalis beneuolentia, maturiori; ac
seria dictio; in falso, tanquam lupanaria lyra castimoniam. blanda,& quae fucum,& artis plurimum secum trahat. natiuum in illa decorem videbis, stabiti licet intcgro Oceano laueris: in hac picturatum, cuius exiguo stillicidio decus
57쪽
Gmne elucsὶ eminus, fateor, intuentibus, par forma , pr
pius, discrimen ingens est. Verba dein faetis compone, oc
intelliges . in aduersis denique animum utriusque cogno sies. discernunt haec amicum ab hoste. Sic incursantes te pcstates naucleri peritiam retegunt. at ante cognoscere
portuit: sero enim imprudentiam ingemiscimus, & de alio gubcrnatore cogitamus, cum illisam scopulis nauem videmus. Quod in nauclero, fac in amico. cxperimentum ab . alio sume,ut alieno exemplo edoctus, pericula deuites. XL Q. de quomodo se habuerit in aliorum amicitia. steterit 3 an dilapsus in aduersis fuerit' prohibanti amico dexteram p*rexeritὶ an magis ctiam impulcrit 3 caussam ruinae dederit, aut non dubitauerit periclitari cum amico Z opes, famam, vitam in amici discrimine ultrθ, aut rogatus proiecerit ξ an destituerit labantem Z & eadem expecta. Vt vero in te ipso cortius periculum facias, S ex te discas
quid sieerare, quid timere debeas, finge mctum, denuncia
aduersa, propone minitantia damna, ostenta pericula,pendula iam,&in caput tuum ruitura, inopes,m familiam, invitam; & fidem disces. vultu,verbis, factis ostendet. per te ipsum haec aliquando denuncia, per fidum aliquem non-Munquam;& non magno molimine animum suum prodet, maxime si consilium & opes deposcas. Vide deinde, te, an fortunam tuam amet, quI amat. dc quibus illud Aristotelis est: sene ob militatem annici , θμmul cum 'Dissitate dissoluuntur: non enim bi e mutuo , sed itiΩtatem a aut . & audet Ciccro, pestem maiorem esse nullam in amicitia, quam inpleri uepecuniae cupiditatem..8c alibi: Flerique in rebus tamanis nihilquidquam bonum norunt, nisiquod fructuosum amicos tanquam pecudes, eos potissimum di unt,exqui- ibi serantse magnum fructum esse capturos: itaque pulcerrimά ita, in maxime naturab carent amicitia,persee, es propterse expetendiu Carent omnino hac Veraque amicitia qui commodis, opia uti honoribus suis student. nil mirum , cum totus amor
58쪽
muneribus claudatur; si cessantibus muneribus, amare desinant. tolle fundamenta, quae domus stabitὶ amicitiae ii ius fundamentum munera sunt, quae qui sustulerit, inaedificatum illis amorem euertet . qui etiam, si maiora ab hoste tuo sperauerit, verici amicitiam, & odivi pro amore reponet. nil mirum, cum sola muneram magnitudine amorem metiatur. ubicunque proinde donorum plus erit, plus amoris ostentabit. mensura nimirum amoris illius munera sunt, qui Pro horum magnitudine crescit decrescit*.Nulli horum fide, nullum lateri tuo adiun e; pluma hos tenebis, non corpore; ac ne pluma quidem,si dona steterint. & non , .deserent tantum, nudumq; latus tuum seriendum praebebunt, sed vendent etiam hosti, si praemia accesserint. Non male de his Senecaa Parauit amicum aduersus miscula laturum opem. clim primum crepuerit catena iscedet. Haesus amicitiae, quas semporarias popώlus appetiat. Qi causi tibiaris assumptus in,
tam duplacebit, quamdiu mittas erit. Hae reflorentes, amicorum turba circumsederi. circa euersos ingens obturi inde amicisι-giunt, v&probantur. Ita est,commodorum suorum amici, ut primum aduersia insonuerint, amici esse desinunt. chim c-nim tota amicitia suis contineatur commodis, spe utilitatis
sublata, alio amicitiae transseruntur. Quid i quod odia pro
Metus deinde omnis abesse ab amicitia debet, si vera, risis ami- perfecta, dc non vulgaris est. Qis enim di at, quem metuit' aut eum, ὰquose metui putatἰ Ciceronis est bi enim metus est,fiducia esse non potest. de qua illud eiusdem: Firmamentumstabisitatis constantiaeque eiuι quam in amicitia quaerimus, s
ris est: nihil enim stabile est, quod insidum est. Sed neque committi quidquam infido potest; in amicitia autem absoluta
committi omnia possunt. co ni tamen tales externa quadam verborum pompa & simulatione amicitias;sed ad tem- pus duraturas. diod orte,ut sit plerumque, ceciderint,tum iuulgigitur quam puerint inuti amicorum. Ciceronis verba sunt;
59쪽
ic CAR. SCRIBAM INsTITVTIO&Veranimis. Et sane, nemo se suam tuto credidit, si inter currat metus. Vacuum a timore pectus sit, quod sua explicet. nam si praecordia obsedit metus, nihil sincerum sperat
aliud promittent verba, frons,oculi ; pectus loquetur aliud. quod cum amicitia valide pugnat. Hinc bene apud Ciceronem Laelius: Duo tenetaa in amicitia, ne qui ctum is simul tum sit, ne quidseu picinum. quae metum comitantur . simul tio enim tam oris comes est. idem de fit spicione dico. ubi Gnim metus, ibi suspicio. Sed S qui timcri se putat, suspecta habet omnia: neque quisquam prudenter ubi persuadeat, timeri se & amari. de quis in illius, quem timet , sinum sua deponat Θ metus fiduciam excludit. Ut verissimum illuch:
Aliter cum tyranno, aliter cum amico risuitur. in illo metus
morem simulare cogit: in hoc fiducia nihil clausum teneti aperit animorum scrinia, & expandit quidquid metus in iulo clauserat, ac tanquam animo suo, reconsita reserat, pari, qua sccum confidontia. In deici tu vero amicorum,Ciccrone monitore, cautIoad hibenda, ne nimis cito diligere incipiamus,neue indignos. Denisunt amicitiit, quibus in ipsis inerit causa cur Hugantur. Virtus haec cit,&ea sola. de qua illud eiusdem: P0bit amabilisu et inute, vibit quod magis alticiat bomines ad diligendum ; quippe cum propter mirtutem er probitatem, eos etiam quos nunquam missimve, quodammodo diligamus. Et illud: Hoe primum sentio, nisi in bonis amisitiam esse non posin neolae virtute amicitia esse M opacto p test. Deligendi oeso viri boni, & in quibus virtus sedem xit. Addit:Suntfirmi,c flabiles, , conctantes eligendi , cuius ga. neris es magna penuria.'iudicare di de sanὸ nisi expertum; eriperiendum autem est in ipse amicitia. ita praecurrit amicitia iussicium,tolgit De experiendi poteIutem. Planc ita est. ingens constantium penuria est,& de quorum stabilitate & robore magna
tibi promittas: Ubi enim eos inueni uae, qui honores, mag Datus, imperia, potentates, opes amicitia non anteponant' et, cum ex altera parte proposita haec simi , ex altera uuamicutae,non multo ita mal nte
60쪽
multat' atque hi stabiles esse non possint, non in amicitia conflantes, quos speratus honos & opes alio vertunt:quare nec ineamadmittendi. Plato vero solos bonos diligendos vultiverba illius sunt: Solus bonus Iob bono amicus est; maluae
autem nee bono,nec malo unquam reuisa amicus escitur. Non bono ; neque enim bonum, & malum coalescunt: maior inter haec pugna est, quem ut in una stabulare mente possint. at amicorum mens una es , si amici sunt. Non malo nequee' ΩΓι... nim improbitas una, alterius contubernio gaudet, aut ami- in amicosca una steri est. Est hinc illud Sallustii: Inter bonos amisitia, inter malos factio est. amor rationi innititur, improbitas ab 'illa recedit. Soli ergo boni cum amici esse possint, seli in D micitiam sumendi. nam,ut vere Ciceroe wi pares mores δὴ a ria studi quuntur: quorum di militudo H sociat amicitias. nee ob abam causam vliam Ioni impi obis, improbi bonis amici esse non possunt Inisi quod tanta s inter eos, quanta maxima potest esse,
morum Horumque dictantia. Cum crgo, eodem teste, nihil aliud sit amicitia,nsomnium Luinarum humanarumque rerum, cum beneuolentia' caritatesumma consensio;vbi moriam dissensio est,amicitia esse non potest. Hinc Apostolus: . .epartici- 1 Cot.c. patio iunitiae cum iniquitate' aut quaesocietas luci ad tenebras ' Si crgo iustum iniusto, obitas malitiae non miscetur; nec iustus iniusto, hec bonus malo misceri poterit. infestitis haec distident, quam ut coadolcscant. Quod si bonus malo assu scat, periculum longe maius est, ut huicyle, quam ut hin1lli moribus assimiletur: plus enim malitia in imitationem& sicquelam, quam bonitas potest, seu naturae vitio, seu educationis malignitate, seu quadam titillatione mali. ut bene ille: Vuaque conflecta buorem ducit ab uva.
Magis etiam improbi mores agricant malignitatis suae aliquid. ita Ei Zania foecundius crcscunt, adolescunt citius, &boni seminis naturam in suam vcrtivit. Et quantis medicamentis, quam Validis opus, ut modicum Vencnum vincant
M subigant' quanta aqua, ut incendia paruo nata extin- . D 2 suam