장음표시 사용
241쪽
23 a Quamones de accessu vero frigus & densitas magis idoneae sunt, ad
contractionem & refluxum causandum,
quam aliae quaelibet quaIitates. Igitur refluxus ab iis potius partibus, in quibus illae qualitates reperiuntur, incipere debet, quam ab aequatore , aut aliis quibusvis partibus. Probatur secundo,
Consentaneum est naturae, ut reditus ad nais
turalem statum incipiat ab iis partibus quae maiorem violentiam sustinuerunt. Sed maior violentia marini aestus, facta est in remotissimis locis ab aequatore. Igitur reditus ad naturalem statum ab iis sumi debet. Dices hinc sequi, quod a portubus, qui Oceano coniuncti non sunt, sed tantum illius flu-Xum recipiunt, aut terminant, refluxus incipere debeat, non autem a littoribus Oceani. Negamus istud. Nam aquarum per fluuiorum & riuulorum alueos ascendentium, similis est ratio, ac aliarum quae per arenas effunduntur. At vero effusae per arenas,non incipiunt refluere. Igitur neque aliae quae ad remotos ab Oceano portus ascendunt. Deinde aquarum, quae per fluviorum alueos ascendunt, fluxus, non perpetuo sibi succedunt, ut ex iis constat quae superioribus capitibus determinata sunt : sed hoc loco loquimur de refluxu,qui dimidiatis horis diei
semper & eodem modo huxui succedit: Igit
242쪽
recessu maris. 23Ituris refluxus ab aquis ad portus ab Oceano remotos proiectis, non incipit, Vt argumen ta in assertione deducta concludunt. .
Vtrum vi refluxus aque maris ad certum oe deteri
ID quidem vi nominis significari videtur,
tamen falsum est commentum quo quis piam hanc vim fluxui inesse contenderet. Primo enim , si refluxus tempore aquae mamrinae ad determinatam Oceani partem r currerent, id fieret ad replendum locum, quem aquae, durante fluxu, deseruissent, adeoque depressior iactus esset, reliquis circumiacentibus locis, quod tamen ex sup rioribus capitibus constat esse falsum. S cundo , idem commentum simile est et , quo nonnulli antiquorum existimabant in medio mari ingentes esse meatus &concauitates , e quibus exundantes aquae fluxum e&Cerent, &post aliquam effusionem ad easdem redirent. Igitur alienum est a veritate. Dicendum est igitur, nullum in uniuerso Oceano determinatum esse spatium, ad quod fiat refluxus supra expositus. Nihilominus mare,proprie loquendo,refluere,prO
243쪽
232- Quasiones de accessptereaquod vi huius motus ad terminum si- έbi naturalem tendit. Probamus primo a pa- riritate rationis. Sicuti enim liquores per vim ci ignis rarefacti, & extra vas effusi , si refrige- θrentur,aut ex alia caula restringantur, dicun- vtur refluere ad locum stiae substantiae melius ti proportionatum, etsi non recurrant ad cer- stam vasis partem, quam antea deseruerint. v Ita etiam aquae maris dicuntur recurrere ad qIocum sibi a natura constitutum, non autem n
ad certa spatia quae dereliquerint dum e
flueret uniuersus Oceanus. Secundo si reflu- IXus, eo modo quem exponimus, non fiat, enecessarium est ut vel iidem aquarum flu- pctus, quid ad nostros portus & littora ascede- larunt, referantur ad me diu Oceani,vel si ipsim et non reducatur ad certus patiu,quod hi xus tempore derelictum sit, necessarium est, 'vi alias sibi immediate coniunctas competilant versus spatium illud desertum de quo loquimur, & rursus ut illae quae a prioribus compulsae fuerint, alias simili modo pellant , & ita sem per donec ad medium maris, ubi losus demissior esse dicitur, propter causam expositam, refluxus terminetur. Sed neuter horum modorum probabilis est.
Non primus quidem, quia alioquin fluxus& refluxus constituendus esset in mera proiectione & aquarum libratione, contra do-
244쪽
. recessu maris. 233ctrinam capitis is . Quia etiam ex hoc priori modo inferretur , totum Oceanum, secundum omnes sui partes, non simul fluore,& simu I refluere, sed secundum eas tanti vi quarum nonnulli fluctus proiici videntur versus littora, e quibus postea iidem fluctus, seu aquae proiectar resilirent. Neque
vero secundus modus probabilior est, alioquin aestus maris in sola motuum 'communicatione, seu in aquarum propulsione, &earundem repulsione, constituendus esset. Deinde qui hunc modum sequuntur , non explicant qua ratione mare ascendere, repostea descendere dicatur, quia nimirum sola Iocorum mutatio super globum terraqueum, ad ascensum, atque descensum non susticit. Multo autem minus iidem autho- res exponere possunt, Cur in omnibus regionibus & insulis cirea aequatorem sitis, idem aestus detur, tam aequabili motu , Ut per Omnia littora illarum regionum oceanus fluat& refluat, non minus quam per remotissimas
Sicuti capite i 3. & iq. de iis locis & te minis , qui ad fluxum incipiendum & li-
245쪽
γ recessis maris. 23sIgitur illa extensio, & altitudo littorum,modo prius exposito habent rationem termini a
Dicendum secundo, terminum ad quem idem refluxus tendit, esse minorem illam extensionem localem, quae beneficio refluxus acquiritur , & quae elemento aq magis connaturalis est. Ad eumdem vero terminum , ex necessaria consecutione , pertinere etiam locum qui immediate ante fluxum ab uniuerso Oceano occupabatur. Probamus' autem istud ,ex eo quod accidentia illa loci,&localis extensionis, non modo magis consentanea sint aquis marinis, sed etiam ab earunde natura , quatenus est principium refluxus, intendantur, Adde, quod terminuS ad que perfectam oppositionem habere debeat,cum te
mino qui per motu deseritur. Et nihil aliud Apraedictis accidentibus loci aquae naturalis, &minoris extensionis de qua hic loquimur, distinctum assignari possit , quod oppositionem gerat cum aliis terminis, qui per refluxum deseruntur, de quibus ante disputatum fuit. δ
246쪽
cur refluxus per interruptas agitationes procedat.
INter modos, seu potius agitationes quibus
nuxus maris sensim augetur, donec vitis mam suam altitudinem attigerit, & alias quibus paulatim Oceanus decrescit, tam ingens est similitudo, ut non tantum refluxus per i terruptos modos & motus fiat, non secus ac fluxus, seu maris ascensus ad littora, sed praeterea ut uterque, fluctibus, quos ictus maris vocat, adeo sibi inuice uniformibus procedat, ut qui eos intuentur in littore, vix animaduertere valeant, utrum mare fluat aut refluat.
Idcirco quaerimus causam propter quam hic refluxus per agitationes omnino similes procedat. Ratio autem dubii est, quod fluxus per violentiam producatur, & ubique ferme
maximam aduertamus interuenire disconuenientiam inter ea quae ab extrinseco per violentiam producuntur, & caetera omnia quae naturaliter subiecto conueniunt. Dicendum est, huius rei causam esse, resistentiam illius agentis, quod producta in aquis raritate incrementorum principale principium extitit. Probatur. Cum enim virtuS astrorum, & praesertim solis, effectus a se pro-
247쪽
νecessu maris. 23T ductos conseruet, eadem prorsus emcientia, qua illis esse antea contulerat, necessarium est ut aliis rebus in contrarium nitentibus , resistat. Sed quamprimum aquae Oceani , virtute radiorum solis, in eam altitudinem,
quam naturesiter attingere poterant, excreuerunt, earumdem aquarum virtute, illa extensio quae acquisita est, item effusio quae praecessit, oppugnari ,& restringi incipit. Igitur necessarium est ut huic restrictioni idem essiciens principium, a quo aestus antea incoeperat propagari, resistat. Itaque sicuti in productione atque continuatione fluxus totius Oceani, post aliquam rarefactionem,&consequentem motum,entitaS aquarum tan
to robore resistebat,ut fluxus non aliter auge. retur quam per interruptas agitationes. Ita a pari, quando aquae eum altitudinis terminum attigerunt, eXtra quem nequeunt amplius eleuari,illarum nativa virtus impenditur quidem in extensione magis connaturali , Min Ioco a natura constituto recuperando, tamen cum virtus astrorum, quae oceanum adfluendum antea compulit, respersa adhuc maneat, per totam maris immensitatem, necessarium videtur ut huic aquarum effcieutiae se opponat, & propterea ut in refluxu faciendo, agitationes non minus interrumpantur, & non minori resistentia quam antea in
248쪽
fu*u interruptae sunt. Ad maiorem vero huius discursus notitiam , & dubii initio propositi solutionem
Notamus, solis & astrorum vires ad aquas Oceani commouendas, & altiusquam illarum natura postulet attollendas, pares esse vii tuti aquarum ad eas agitationes producendas , quibus extensionem ,& locum sibi debitum Iecuperent. Rursus autem totius Oeeani ubres, quibus solaribus radiis maiorem extensionem , una cum locali motu,producentibus resistit,aequales esse virtuti, qua iidem radii maiorem extensionem a se productam conseruare nituntur. Hic enim inferimus violentiam, cuius in ratione dubitandi facta est mentio, impedire non posse, quominus agitationes refluxus pares sint aliis motionibus , quae in excitando fluxu semper pre
Notamus praeterea ex hoc ultimo capite non parum ea omnia confirmari, quae de maris aestu, solari virtute causato, docuimuS. Nam ab aliis authoribus, quia nobis discedunt, non posset assignari ratio propter quam refluxus breuiori aut longiori tempore non duret, quam fluxus durauit. h t in eorum quidem sententia, qui in oceano concauitates adhibent, necessarium videretur, ut refluentes aquae, suo pondere cicissimh ad ea loca
249쪽
ω recessu maris. 239 replenda properarent, alioquin assignetur impedimentum huic celeritati oppositum. Rur sus in aliorum opinione,qui ex vaporibus aut exhalationibus, magna vi ex Oceano erumpentibus , aestum causari volunt, quaenam virtus,aut quaeresistentiaconseruantis causae,
opponetur refluxui de quo loquimur 8 Qua etiam assignabitur causa, agitationes eiusdem refluxus intersecans ξ Demumst lunam velis esse praecipuam causam huiusce fluxus atque refluxus ι cum in plurimis Eodiaci locis non habeat fatis virium ad tam intensam illuminationem, & calorem in toto oceano producendum , qua virtute,refluentibus aquis, ita resistere poterit, ut motiones, quibus ad locum sul entitati connaturalem recurrunt, intersecet Et quia influentia huius astri inaequales sunt, saltem inaequaliter dispensantur, quodnam assignabitur principium regularis virtutis & effcientiae, qua perspicuum est, eodem semper modo, interrumpi tam impetus fluentis Oceani, quam refluentis
Cur oceanus coelorum motum , ab ortu in occasum sequatur.
EX pertis in arte nauigandi, dicentibus
circa zonamonidam totum Oceanum,
250쪽
2 O . Quaestiones de are Iuabortu in occasum delabi, ndem adhibemus , & hoc motu. supposito, quaerimuS, quodnam sit illius principium essiciens ; An ipsa aquarum natura , an aliud extrinse
Dicendum est autem prim o , hunc motum Oceano non conuenire, eX naturalibus principiis. Probatur. Etsi Elementaris aqua sit corpus maxim e fluidum , nihilominus participat communem rationem omni naturae corporeae Competentem , Videlicet ut in proprio loco quiescat, igitur ex causis intrinsecis non potest eam agitationem producere, quae perpetua sit, & quieti in proprio loco opposita. Deinde, cur is motus, quem Oceano, veluti naturalem, quidam authores assignant, abortu in occasum potius fieret, quam in oppositam partem nam orbiculari motioni ' nulla alia motio contraria est, ex quacunque parte desumi possit. Dicendum secundo, motum aquae in orbem, de quo loquimur, ex duplici essicienti causis oriri. Altera est coelorum conuersi oDum enim sol ab ortu in occasum perpetu reuoluitur, vim aliquam habet humores attrahendi , adeoque & eos in orbem mouendi. Sicuti enim multas plantarum,& Horum species, attractione quadam humoris, ad eam mundi partem, ad quam idem astrum diutius inclinata