장음표시 사용
21쪽
Bώm hominem, jure necessariae repetitionis mors in omnes fomines transiit, quatenus in uno illo homine omnes pecca--runt. Nolint ergo Velint adversarii additum illud, in x homine, sciocc ira Arimo tolerare debent.
g. s. Univeruli est propositio, sed quousque ex praedieat judicandum est Praedicatum est verbum prae
teriti temporis peccaverunt, cum addito, in AEamo. o.
stri Theologi id accipiunt de peccato originis, neque tam de inhaerentia actuali peccati originis, quam de nece sa-tate carendi justitia originali Mnascendi cum peccato ita ut sensus sit In Adam omnes posieri nece lautem earendi
iustitia originali re nascend cumsecca o incurrerunι ita pu .
ea, ut quando alter post alterum nascituri sunt, non nisi stane justitia originali,&ob id cum peccato nasci possint. Quo fit, ut etiam subjectum ad omnes omnino homi ne amplietur uisunt inueron sis uriflunc, cujuscunq; sive aetatis sint sive ordinis, ita ut etiam infantes non excludantur. Sensus proinde propositionis huc redit omne
homines qui post Adamur un Pei erunt, antequam exisserent, os quotquo adbuc fucuri sunt, in Adam necessioremearendi justitia origivase, e nascendi cum peccato incurrerunt.
Ex quo etiam sequitur, quod postquam sunt nati, careaant omnes justitia originali &peccato obnoxii vivant.
g. . Constat huic interpretationi non una ratio. Primum verbum peccarunt videtur ducere denominationem ab illo peccato, cujus facta est mentio, cum per u num hominem inmundum intrastis diceretur sed hoc est peccatum originis, contra quam sentiunt adversarii per. manentis enim peccati est, ivirile in niu um; non actualis auod evanescit. Deinde non apparet, quomodo posteri in
22쪽
Adamo aetii aliter peccarint, cum peecante Adamo illi
nondum extiterint. Praeterea si verbum peccarunt deieciscat actuali acciperetur, non extendi posset ad infantes, qui peccatis actualibus se nondum obstrinxerunt, adeoq; particularis efficeretur propositio, quae tamen vi vocum universalis est: omnes enim peccasse expresse dicuntur. Denique si infantes non eorum appellatione comprehenduntur, qui hic peccasse dicuntur, etiam mors in ipsos non transiit sed consequens est falsum, teste experientia: omnes enim etiam infantes moriuntur. Neque strictius vult ac debet intelligi Paulus Apostolus, cum mortem in omnes homines transiisse dicit. Quin& ipse tam lat se explicat, cum subjicit, mortem etiam in eos regnasse, qui ad similitudinem da non peccaverint. Nostri de iis verba a
cipiunt, qui actualibus se peccatis nondum obstrinxerunt, quales infantes esse, res ipsa docet. g. O. Adversarii autem his quantumvis validis rationibus non acquiescunt, sed verbum peccarunt, denomia nativum peccato actuali esse contendunt, id ad adultos restringunt, tanquam qui soli peccati actualis sint capaces. Sic ergo ex propositione universali particula. rem essiciunt, infantes ab omni peccato liberant. Vix autem habent, quod contra ante explicatam sententiam
objiciant, nisi quod acriter pugnant, verbum peccarunt , vinativae suae significationis, a peccato actuali denominationem sortiri. Quae quidem non improbabilis est objectio. Et si enim mccator quis tum ab Originali, tum ab actuali, tum etiam ab habituali peccato denominatur; verisbum tamen peci rare fere idem est, quod actu contra legem
agere. Recte interim respondet B. Chemnitius Loc. VI l. de peta
23쪽
iu co Pauli, non simpliciter signisca actionem. Hac sunt vera, in solida . A g. u. Caeterum demus etiam hoc adversariis, pers verbum peccarum intolligi peccatiam actuale, adeoque
diei omnes in Adamo actualiter peccasse, quomodo etiam Cornelius a Lapide exponit Abudest inquit, in Ada. mo peccare; nudo peccatum Adam in omnes pertransire, spe omnes ex Adamo peccatum contrahere: isiud enim actuale fuit hue ver habituale est siuis proprium ac inhaerens pecula catum originale, ut dixi Demus ergo, inquam, hoc adver- nt sariis, verbummcciarunt ab actuali peccato denominatio. ita nem ducere: non tam ei propterea excluduntur infantes,
v j quod peccati actualis per aetatem non sint capaces, sed quo sensu in Adamo adulti, eodem Minfantes in ipso a- is caualiter peccasse intelliguntur. ni f. n. Quod quo pateat clarius, tum pro quibus1;e supponatur subiectum, videndum est, tum quid per prat. dicatum intelligatur. Subjectum dixi ampliari ad omnes homines, qui fuerunt, sunt futuri sunt: non autem su. muntur illi , quatenus existentiam sub certa temporis differentia includunt, sed restringuntur ad tempus lapsus ec Adami, quo nondum extiterunt, i intelliguntur o.
24쪽
mnespeecasse in Adamo, antequam existerent, Ceum adhuc in lumbis Adam erant. Et si itaque infantes amnati non actualiter peccant hoc tamen non obstat, quo mimis & ipsi Momnes posteri, antequam existerent, in
Adamo peccaverint. Dis. Non inquies, nusta sun praedicata Ergo etiam quando non extiterunt posteri Adami, non peccaverunt. Ita est; eo modo quo Adam peccavit, illi non peccarunt sic enim ut peccet quis, requiri rurejus existe tia. At non entis aliqua sunt praedicata extrinseca, qualia sunt v. g. quae ab intellectu vel voluntate ducuntur, alicui, antequam existat, tribuuntur. Et ita etiam posteri
Adami, antequam existerent, peccarunt, denominatione
scilicet extrinseta , quae postea explicabitur. g. Ι . Quantum ad praedicatum attinet, differunt multum peccare absolut/, Sepeccare in Adamo. Illud de infantibus, quamdiu siquatenus sunt infantes, dici nequit: hoc autem bene de illis dicitur, vi additi, in AEam , quo significatio verbi peccandi corrigitur. Si quis autem alterum ex altero colligere vel redarguerst voluerit, videritis, ne fallaciam a dicto secundum quid ad dictuum sim
pliciter, aut contrariam ἄσυλογώαν incurrat. Quando G
nim infantes jam natos non peccare actualiter certum est, neutiquam ex hoc sequitur, eos nec in Adamo, antequam nascerentur, peccasse. Neque ex Opposito, quoi fantes in Adamo, antequam nascerentur, peccasse tuemur, eos etiam jam natos actualiter peccare recte collia
25쪽
ωνvMoama PECCAR denotat peccatum actuale vel commissi novel omissisnis. I. is , Huic doctrina ut lucem foeneremur, notan dum est, eorum qiuae cum addico praedicantur , quantum ad addi significationem attinet, non eandem esse rationem. Aliquando nomini vel Verbo, quod praedicatur, additur id, quod ipsius significationi non detrahit, licet forte eam contrahat&restringat ut cum a ue hο-mmem album dicimus, vox auus restringit quidem praedicatum ad homines albos, sed absque imminuta significa tione vocis homo. In his adicto secundum quid ad dictum simpliciter valet consequentia Sequitur, inquam Socra- ibis homo alati Ergo es homo. Aliquando vero additum nominis vel verbi significationem aliena vel diminuit, undes terminus alienans ac diminuens dicitur. Fit autem isthaec alienatio sive diminutio pluribus modis primum cum nomini vel verbo additur id, quod rei per ipsum significatae privatio est quo in casu additum adeo prorsus significationem socii nominis vel verbi tollit, ut
neq; impropriam neque aliam quocunque modo similem substituat sicut cum aliquem in hominem mortuum dicimus, o Ox1nortuus notat praedicari hominem, non qui
est, sed qui fuit .esse desiit, sine substituta alia significatione. . Hanc Logici Summul ista distractionem appellant. Deinde cum nomen vel verbum a propria significatione ad alienam fleditur, silc ut cum Christum esse tacem stiri. ιυalem dicimus, vox oiritualis significat, non praedicari lucem proprie, sed improprie dictam, quandoquidem lux proprie dicta radios spargit, sicut lux solis. Denique cum alio quocunque modo nomen vel verbum ab ea signifi- catio-
26쪽
eatione, quam absolute usurpatum,habet,ad aliam tradu.citur, sive ob similitudinem, sive ob aliam quamcunque eausam, quae indefinita est ac varia sicut cum aliquid e se hominem pictum; aliquam se causam per accirin dicimus illic vox notat, praedicatum non esse hominem proprie dictum, sed picturam,& dici hominem, ob picturae cum homine similitudinem , hic per accidens similiter significat, id quod praedicatur non esse caussam
veram, sed ob conjunctionem cum caussa vera, vel ob aliam rationem ita nuncupari. g. IL Aristoteles ea, quae cum addito primi generis
vel modi praedicantur, sub aequivocis comprehendit, siquidem iis, quorum unum absolute, alterum cum addi. to privativo ita dicitur, nihil praeter nomen vel verbum est commune PerindDγὴ, ait, emortus hominis manus quivoc manus dicitur,aiis laseide tibi Vicantur Libr. IV. Meteor. cap. ult. Idem ibidem, alibi pronunciat, cum oculum lapideum, vel mortuum serram Oneam; a. num ligneam, xeam pictam Vel denique Medicam pl.ctum dicimus. Confert. . de pari. anim Cap. I. libr. II. de animat. S. Libr. VII. Met. t. 3s.&libr. I. Polit. e. r. Verum alia addita, ea minimum, quae tertii generis ac mo.
di sunt, saepe etiam analogiam significant, sicut cum A ristoteles Substantiam eus absolutὸ, accidens cum addi. to entis inrappellat aut cum Metaphysicam his ubi amabsolute, Physicam vero cum addito Lilo sepsiam se. cundam vocat neque ibi, neque hic aequivocatio sed analogia quaedam utrobique intercedit. F. i7. Iam quando omGei in Adamo peccasse dicuntur quaeritur, qu te additum sit, in Adamo,a quid signisi.
27쪽
significet. In genere iniverse, in non est ter minus diminuens malienans, sive verbo activo sive passivo addatur, sed saepe tantum restringendi vim habet, sicut cum Paulus ait Eph. I, 8. Nos in Christo electos esse,a9se jacta mundi fundamenta in Christo verbo eligendi passive usurpato nihil derogat, sed tantum ad certam caussam contrahitin restringit. At quando omnes in itfimo peccasse dicuntur τι in Adam tum restringendi tum diminuendi vim habet. Restringit verbum peccandi tum ad certum peccati principium, quod est Adamus, tum ad tempus lapsus Adami, adeoque significat, posteros peccavisse, antequam erant, cum adhuc in lumbis Adami continerentur, irimum peccati principium Adamum esse. Sed imul significationem verbi diminuit. Certe enim proprii ordinaria significatione, quam verbum illud absolute usurpatum habet, posteri non possunt dici peccasse, antequam erant, cum adhuc in lumbis Adami continebantur, quoniam ad sic peccandum peccantium requiritur existentia. Intelliguntur ergo alia quacunque significatione peccasse, quam verbum illud pro eo stati, in quo posteri tempore lapsus Adam erant, habere potuit. Ea vero quaenam sit, non prius satis commode exponi sicapi potest, quam quaenam sit propria ordinaria atque absoluta verbi significatio, explicatum uerit, siquidem analogia aliqua inter duas illas verbi notiones intercedat necessum est. g. s. Per verbum peccarunt intelligi peccatum a et uale, sicut datum est adversariis supra , ut κέ ν'ωπον contra illos peccatum originis asseratur ita internos illos hoc quoque confessum est, de essentia pecca-Br tia.
28쪽
ti actualo esse, ut sit voluntari una Formalis quidem ratio peccati est νομια, in adaequata, quatenus ab objecto ducitur. Neque enim ex parte objecti quicquam aliud ad peccatum requiritur, quam ut sit ἀνομία. Verum ex parte subjecti, scilicet peccautis, requiritur etiam aliqua ratio , ipsi ut objecti ἀνημι ad culpam imputetur, quae in peccandi volumate ac proposito consistit. Sint enim duo, qui contra eandem legem agant; alter sciens voletu alter per ignorantiam illi imputatur ανο ad culpam, quia voluntaria est huic non imputatur, quoniam ignorantia eam in voluntariam esse arguit. Itaque peccatum actuale est ἀνομία quidem; non autem qualislibet, sed voluntaria ανο- sive ut clarius dicam, est ανομta in Voluntario actu aut in voluntaria actus omissione. Hinc ait Augustinus libr. de vera relig. cap. XIV. Ais adeo peccarum voluntarium est, ut nuLI modo si peccatum si noni voluntarium. s. i9. Iam cum peccare peccato, verbum a nomine Logice denominationem ducat, una utriusque principalis significatio sit oportet. Si ergo peccatum actuale est
moluntaria ἀνομία, verbum peccare absolute usurpatum idem est, quod volantari contra legem agere, sive omitte
do, quod lex jubet, sue faciendo, quod vetar. Hanc significationem verbum illud non habet, cum omnes posteri in Adam pecca se dicuntur , ob rationem supra adductam, quod scilicet ad sic peccandum requiratur peccan tium e ostentia. Alienatur ergo verbi ignificatio, sed quomodo quaeritur. Distractioni non est locus, quoniam illa fit per additum privativum, quale non est τὸ iu
29쪽
Adamo Tum etiam peccatum distractione alienatum non amplius ulla ratione, ne analogice quidem peccatum est: si e ut homo morium non est homo, nisi aequivoce Atrum omnes oneri u Adamo eccavisse dicuntur, non intelligitur peccatum atqui voce it dictum, sed quod saltem analogice peccatum est. Ex quo etiam fatis liquet, non alienari notionem peccati, prout ἀνομίας est. Haec enim adeo propria ac specifica peccati ratio est, ut non nisi per additum privativum , sic per distracti em plane tollatur; cui hic non esse locutia, jam dixi. Alienatur
ergo ac diminuitur alia, Mea ratione , qua licet aliena tum ae diminutum, adhuc saltem analogice peccatum
est. Nihil autem praeter ανομία esse in peccato, nisi quod etiam sit voluntarium, confessum est. Hac igit tratione alienari ac diminui necessum est. Neque sine caussa plures enim sunt modi voluntatis ac voluntarii, quorum alii magis, alii minus proprii sunt. Alienatur
ergo verbum peccandi, vi additi in Adamo, admodum voluntarii minus proprium, ut sensus sit in Adamo omnes po-
sieri, antequam existerent, aliquo modo olim me peccarunt.
g. O. Non eviis nulti untpradicara , denuo objicies: Ergo nec posterorum Adami, antequam existerent, ulla fuit voluntas, adeoque nec ullum peccatum actuale, nequidem analogice ita dictum. Ego vero non dico , posterorum Adami, antequam existerent, ullam fuisse voluntatem proprie ita dictam hoc enim contradictionem implicat. Sed negari tamen non potest, in minus
propriis voluntarii modis esse aliquem, qui posteris ante ipsorum existentiam recte 4 citra repugnantiam tribua
30쪽
tur. Quod quo fiat evidentius omnes voluntarii modi perlustrandi sunt. g. r. Spontaneum est, cuju principium es in agente, cognoscentesmguia, in quibm actio versatur, definiente sto Aristotele lib. m. Nicom. Cap. iii Idem lautem est volunturium, nisi quod sub hac specialiori appellatione principium ipsius ad voluntatem, & cognitio agentis ad cognitionem & scientiam rationis restringitur. Quomodo
voluntarium id essicitur, supνincipium est in agente τοί ras, quatenus advertente ratione cognoscit singula , in qui nactio ver,atur. g. 22. olim tarium autem hoc modo definitum dicitur dupliciter, directe de indirecte , notante Thoma in prima secundae qu. VI art. III. Verba Thomae ita habent:
molunturium dicitur, quodes a volunaure ab aliquo autem dicitur esse aliquid dupisciter Uno mota directe , quod scilicet procedit af aliquo, inquantum est agens, sicut calfactio a calorer Alio moia indirecte ex hoc ipso, qu)d non sit , cui submersio navis dicitur esse a gubernatore, inquan/ώm desistua gubernando Placet nobis distinctio, ut quae sundamen. tum in re habet, sed neutrius membri definitio videtur
esse adaequata Certe directe voluntarium, etiam aliquid
est, quod aioluntate, ut ab agente non procedit. Neque solum i irreti voluntarium est, quod a non agente, sed etiam quoddam quod ab agente procedit. f. 23.Propius ad rem esse videtur, si DIRECTE VOLUNTARIUM aliquid dicas respectu ejus, p. id expresso voluntatis actu appetit ut vero ipse, in modum caussat immediate
influentis, id agat, necessarium non est lassicit, si quid ad ipsum conserat, sine quo non fieret. Sicut qui alte