장음표시 사용
41쪽
ut ne quidem inde velut a caussa per accidens proficiscatur: non ergo ei, ut causae per accidens, sed alio ex capite imputatur. Et haec demum est imputatio legitima; a voluntas interpretativa, cuius nulla alia nisi lex caussa est, nec aliud fundamentum, nisi aequitas puta cum ali cui & citrainfluxum, citra voluntatem, citra habitudinem caussae per accidens, imputatur actio. 36. Nunc ut ad propositum revertamur, a quo diu abfuimus peccatum quod ab Adam commissum est in paradiso, contra unam legem positivam, comparatione quidem Adami, simpliciter proprium ipsius pecca, tum est, quippe cujus ipsi, per influxum physica, ter directam voluiitatem moralis caussa est imputatur ergo Adamo, ut caussae morali, ob directam voluntatem cum influxu physico conjunctamci quae est superius explicata naturalis imputatio. Idem comparatione poste rorum, plane alienum peccatum est, ad quod ipsi nec physico influxu concurrerunt, neque directa vel indirecta voluntate, neque etiam per accidens quicquam contui runt. Nihil enim horum potuit proficisci ab iis, qui nondum erant nati, sed adhuc in lumbis Adam continebantur. Quaeritur ergo an quod posteris adeo prorsus alienum est peccatum, nihilominus illis idem numero, quasi proprium imputetur h. e. an posteri, eum peccatum illud non commiserint, eodem tamen habeantur loco, ac si illud commisissent scilicet quoad peccati demerita, aliosque effectus morales Signanter imputationem ad idem numero peccatum restringo, ne extendatur ad peccata, quae posteri ad imitationem peccati Adamitici committunt Dum enim dicuntur in Adamo peccasse; non
42쪽
non tantum eodem tempore, quo ille, sed etiam idem, duo ille, peccasse intelliguntur utramque restrictionem additum in Adam stignificat. Unde quae postera deinceps nati, adulatori tamen aetate, commiserunt peccatais jam superstites adhue committunt, non recte dicun- tu' in Adam commises vel committere, quia & numero sunt diversa a peccato Adami, tempore separata. 1 Sed Mad imputationem peccati lex concurrit contra quam illud est commissum, quoniam ut bonae&legitimae actionis regula lex est, ita etiam malam actionem peccatumq; aperit ac manifestat. e legem en agm-ri peccati, ait Paulus Rom. III, 2O. Item peccatum non imputatur, quum lex non est, Rom. V, 3. Lex autem habet Gim aerentivam, quatenus ad prosequendas bonas actiones Lad sugiendas malas dirigit ac vim coactivam, quatenus inobedientibus poenam comminatur,&poenae reos astit Unde&imputatio est duplex una ad culpam, secundum vim legis directivam: altera ad paenam, secundum vim legis coactivam,
scii Culpa hic non dicitur sensu Iuridico, prout a doti contradistinguitur, sed est proprietas omni peccato communis, ex essentia peccati fluit. Peccatum actuale essentialiter est voluntaria legis violatio: ex quo fluit. ut qui peccavit, reus sit violatae legis,& hic reatus est culpa Statim quidem atque patratum est peccatum, transit, neque usquam amplius subsistit. At culpa est reatus permanens, etiam postquam peccatum transiit, quidem reatus est ex peccato antegresso. Eo igitur ipso momento quo quis peccat, incurrit reatum ita, ut cessante peccandi actu reui violatae legis habeatur. Et hoc est, χα-
43쪽
ratum ad culpam imputuri. Peccati etiam consequens est
pinna, vel potius reaim poenae. Peccatum enim esse poteli sine poena sed non sine reatu poenae 'mo per remissio ne peccati poena plane tollitur: manet autem reatus.
Nempe ex quo aliquis peccavit, poenae est reus, sive puniatur aliquando, sive nunquam. Reatus enim poenae est ab ipso peccato; sed poena actualis a iudice legis violatae iusto vindice infligitur. Unde impotatio a primhic nota institui, tua is qui peccavit, actu a jud: urserendam poenam condemnaturi; sed qua ob ad nullam .haerent tari in se culpam reus poenae censetur, etiam Hactu nunquam puniatur . Ita res se habet in divino a rite ac humano soro Quod autem dicunt in eo Ogi, in baptisitio infantum tolli reatum, is peccatum manere accipientium est de actuali condemnatione, ut quod infante licet, ob hαrentem in se culpam peccat originis, rei sint aeterme condemnationis; in baptismo tamena per baptismum liberentur, ita ut nustasi condemnatio iis, qui funes, Christo Jesu, Rom. VIII, i. Cui placet O- qui cum Philosophis, dicat, tolli reatum in actu secundo, qui est condemnatio; sed non tolli in actu primo quoniam hic demum est ille actus, quem peccato neccssari ac per se cohaerere dixi. . . 5 39. Coeterum quo rectius intelligatur quid de imputatione ad culpam ac poenam jam sit in quaestiane, unum atque alterum notandum est. Et prinuim quidem velimus notari, ex culpa peccati actualis saepe inquidesectum aliquem culpabilem, quem ita vocamus, qui Mipse ad culpam imputatur. Differentiae caussa hanc culpam externam, illam internam appellare lubet. Illa enim
44쪽
est in ipso peccato, a quo nec reapse distinguitur haec vero extrinsecus oritur, ut quid a peccato actuali distin.ctum. Quemadmodum autem bona omnia vel corpo .ris, vel animae, vel fortunae sunt ita& defectus culpabi. les, qui ex peccato oriuntur, talis aikujus boni sunt. Defectus bonorum corporis vel sortunae in se non sunt culpabiles, veluti cecitas, paupertas; quia non sicut actiones morales sub legem cadunt, adeoque nec culpam sive
reatum ς ἀνομιιας includunt culpabiles tamen sunt origine, quatenus ex peccatis, sic ex caussa culpabili oriuntur. Hine ait Aristoteles lib. III. Eth. Nic. cap. VII. Nudis ei qui vel natur' velex morbo, vel ex vulnere facti sit caeci, coecitatem evrobrabit,sed miserebitur οιius: at eum objurgant omnes, qui ex temulentia, vel alta quapiam intemperantia, excaecatu fuerit, is ita scis vitia corporis, qua in
nostra sunt potestate, vituperentur, scilicet ob culpabilem originem verum defectus ac vitiosi habitus animi, non origine solum, sed etiam in se sunt culpabiles. Non,inquam,solum oriuntur ex peccato aliquo actuali,sicut inju. nitia crebris actionibus injustis, intemperantia crebris voluptatum fruitionibus contrahitur; sed etiam in se culpam ἀνομα includunt, quatenus ad agendum contra Iegem disponunt, inclinant. Quando ex quodam peccato actuali, praetereulpam internam, dixi oriri desectum aliquem culpabilem, sive qui etiam ad culpam imputetur hoc aceipiendum est de tali aliquo defectu, qui non origine, sed etiam in se sit culpabilis. Non autem aequaliter peccatum actuale ad utramque culpam, sed primo directe ad culpam internam, indirecte vero etiam ad defectum alterum culpabilem, velut ad culpam externam
45쪽
imputatur. Ita quando homo renatus peccatum mortale committit, hoc ipsi non solum imputatur, quatenus in se usi habet, quae est culpa ejus interna, sed etiam quatenus excutit Dei gratiam, cujus excussio in se culpabilis defectus adeoque culpa quaedam externa est, quandoquidem est' defectus gratiae secundum pactum evangelicum adesse debitae, &hominem de peccat in peccatum labi facit Sic qui malis actibus crebro iteratis excutit virtutem moralem, &vitium sibi contrahit, huic non modo imputantur mali actus, quatenus in se mali sunt, quae eliculpa ipsorum interna, is etiam quatenus excutiunt Irtutem,&vitium gignunt, Quae culpa ipsorum externa est.
Ad eundem modum, Adamo peccatum suum actuale non solum imputatum fuit, ad culpam internam, quate- in se habuit rem α., sed etiam ad culpam externam i quatenus excussi justitiam originalem, cujus voluntaria excussito culpabilis desectus, proprie ac sermaliter quoq;
peccatum est. me peccaro Adami utrumque quaeritur, tum anim putetur posteris ad culpam internam, ut, quae Adami fuit culpa, eadem posterorum esse culpa censeatur tum an imputetur ipsis ad culpam externam, puta
ut ipsi quoque propter peccatum actuale sibi imputatum iustitia originali careant, eoque culpabilem desectum,qui
proprie&formaliter peccatum sit, incurrerint.
Sed de poena id velimus prae oculis haberi quod vox illa non semper eodem modo accipiatur. Propries& formalitet poena dicitur per sectum culpae, sicut praemium per respectum meriti sive operis merito.
ri effectus per respectum caussae. Est autem poena personale malum, sicut culpa unde ad eandem per Dra sonam
46쪽
sonam restringuntur,itam iidem, ut cujus est culpa ejussit poena, viceversi. Qui scilicet volens peccavit, ae quum est, ut ille idern invitus puniatur. Non ergo quodlibet malum , quocunque rei pectu ad culpam poena ess,sςd malum sub persona proprium, vim propria II cula,q tensu culpa Lim etiam caussa II. Breviusci malum, quod qui culpa admisit, propte calpa incurri/. Sic intelligendus est Augustinus, eum ait libr. I. de retract. cap. IX.
plicuim nominatur. Quod adeo verum est, ut si culpa nobis non sit eognita, poena tamen ad culpam latentem referatur. Ita saepe in foro divino nos aut culpa, ubi non late poena, sicut annota Hugo Grotius libr. II de Iurei.
P. cap. XX. Quare autem propries formaliter is solum, qui peccavit, puniatur, rationem exponit Benedictus Pererius in Genes tom. I l. lib. XIV, disput. IV. n. I 6 . Si ena, inquit, propri sumatur, necessario reston est peccato, nec sine eo poten esse, si quidem per poenam compensatu resicitur aqualita justitiae ter peccatum violata ut, quia peccaudo quis, ut sua voluntari obsequeretur , transgressu eis legem, subeat a lege poenam contra suam voluntarem , dulce a peccat eoninis egem admissi co ensetur acerbitate poemae per legem illata. f. i. Fit autem, ut etiam is, qui non peccavit, puniridieatur, ob quemcunque quem ad alienum peccatum habet, respectum, qui multiplex esse potest 4arius Uerum haec non propries Brmaliter, sed solum materialiter poma est. Materiale poenae est malum quid, quod dolorem affert. Hugo Grotius malum asst Iovis vocat Formale est reflectu ad proprium peccaιum, quo ceu
47쪽
supra exposui, requiritu , ut proprium sit ejus malum, euis ius pro tum est peccatum. Unde nota pcenae definitio.: ud Hu onem rotium sic intelligitur Poenien malum
proriae passionis, quod pigi μ ob malum propria actionu adest ob proprium peccatum Ix cum eum, qui non peccavit respectu peccati alieni puniri dicimus nihil aliud sonificamus, quam pati eum m)lum illud, quod si ipsi reo pro proprio peccato imponeretur, poena proprie formaliter esset nunc vero cum innocenti imponatur, eatenus proprie dictam poenam non esse tacite connota mus ita Christus, quia ipse non peccavit, non proprie .lar maliter punitus est, dum pro peccatis nostris sibi ἔmmitatis perpessione multa mortemque ipsam subiit. Oui autem ex hominibus damnantur, quia ob peccatao oria damnantur, proprie tormaliter puniuntur De eccato daminon quaeritur, anis steris adpo nam quocunq, modo dictam, sed an ad poenam, sub propria' sor-
mali poenae ratione, imputetur. ΟΠ, inquam, quaeritur, an posteri ob peccatum Adam tibi quocunque modo imputatum, citra reatum, malis afficiantur Massii gantur, sed an quasi ob proprium peccatum, sint rei poenae,&proisorie ac Armaliter puniantur. 41. Quibus ita ad declarandum statum contro. versi: praemissis, videamus nunc primum haereticorum, deinde Scholasticorum, deniquein aliorum sententiam. Haereticos hic voco, qui negant peccarum originis, vel saltem imminuunt ita, ut etiam vis merita Christi necessitas gratiae vel minuatur, vel plane tollatur. Hi autem varie scinduntur, prout cuique visum est, nece natatem admittendi peccati originis effugere se posse. Ple
48쪽
rique eoneedimi, peceatum Adami imputari posteris, sedeontra, qu, in quaestione est, rem exponunt. Pelagiani in tantum imputationem peccati Adam concedunt, inquantum posteri id imitantur. Ipse etiam Pelagius initio non improbavit illam locutionem, qua in Adamo omnes postero peccasse dicimus, sub restrictione ad imutationem. In Adamosteccasse omnes, ait, non propter fleccatum nascendi origine attra Ium,seoropter mitissionem dictam eri; apud Augustin. libr. de nat.& grat cap. IX. veruntamen
cum circumspectius consideraret, per additum in Adamore stringi verbum peccandi ad tempus lapsus Adami posteros autem tum temporis imitando peccare non potuis. se, quod nondum existerent; postea non omnes in Adamo sed omnes sine addito, omnes tamen adultos imitanado peccasse statuit, propositionem Paulinam, si
ηριαον, sine respectu ad Adamum, caussalem caussatae mortis in posteris adultis esse voluit, ut sensus sit a tita
omnes adulti micatione peccati Adam peccarunt, ideo mors in omnes perapois. Sed enim quomodocunque particulis p ώexponatu i propositionem illam, qua omnes in Adamo
peccasse dicimus, Pauli menti consentaneam esse supra ostendi. Hanc autem locutionem non posse accipi do peccati Adam imitatione, sicut res ipsa docet, ita concessit Pelagius. Fac interim, recte sic exponi peccati Ada. mi imitatio non est ejusdem imputatio. Nam imputatio est ejusdem numero peccati, sed imitatio diversum ae proprium imitantium peccatum est. Si itaque posteri in Adamo imitatione peε carunt, his primo &directe ac proximE, sua imitatio, ut proprium peccatum, imputatur seo
49쪽
g. Praeterea non apparet, quomodo posteri Adami jam adulti reet dicantur imitari peccatum Adami. Propria enim Formalis imitationis ratio est, ut cognitum sit exemplar, a quasi ante oculos positum, id quo- . ad ejus fieri potest, intra eandem speciem exprimatur, ac quasi effingatur. Sed qui hodie peccant, sine respectu ad peccatum Adam peccant.' Credunt quidem, Adamum peccasse, qui Christiani vel Judaei sunt, sed cum nusquam amplius sit peccatum Adami, id imitandum sibi non proponunt. Multo minus gentes, quibus non facta est revelationis copia. Ad hoc nulli intra eandem peccati speciem peccant, ut quemadmodum Adam, sic ipsi fructu vetito arboris scientiae boni & mali vescaritura tantum abis est, ut peccatum Adami sui posteri imitari censeantur. Imitantur autem patris peccatum ii filii, qui cum videant, V g. intemperanter patrem vivere, ipsi quoque intempe
I Apostolus, inquies, facit mentionem aliquorum, qui non ad similitudinem ιra gressionω Adamipeccarunt, Rom V, 4. Ergo tacite sub innuit, esse etiam aliquos, qui ad similitudinem transgressionis Adam peccaverint, vel
adhuc peccent sed hoc est, transgressionem Adami mitari De consequentia nihil ut dicam, nego peccare ad militudinem transgressitonis Adami, idem esse, quod transgresstionem sive peccatum Adam imitaris hoc enim ejus est, qui ex intentione sibi hunc proponit finem, peccatum alterius ut imitetur inuasi effingat illud vero latius patet,&de eo quoque dicitur, qui sine proposito tale quid, quale alterum est, efficit, sicut aliquando domus
domui, sine proposito, similis emitur. Dd si autem
50쪽
imitari materialiter accipiatur, prout idem est, quod quo cunque modo alterum alteri simile essicere nihil caussae dico, qui posteri adulti imitati sint peccatum Adami, adhuc imitentur, non quidem intra eandem peccati speciem, sed intra idem genus, puta quod aeque actualibus se peccatis obstringunt, quae quatenus actualia peccata sunt, ejusdem generis sunt cum peccato Adami, licet specie distinguantur. Ita quod Paulus aliquos adsimilitudinem transgresonis Adami non peccasse ait, Augustinus Malii post ipsum de infantibus accipiunt, puta quod non aeque ac Λ- damus actualium peccatorum sint rei. g. s. ' Quanquam autem eo ipso non haereseos aris guendi sunt Pelagiani,quod peccatum Adami posteris pro
pter imitationem imputari contenderint: eo tamen maxi
me haeretici sunt, quod id huic fini enixisssime egerunt, ut nihil peccati in posteris, praeter imitationem, adeoque nec peccatum originis, ex lapsu ac peccato primi parentis, superesse evincerent. Propius hanc metam versus se ferri putarunt Albertus Piggius,& Ambrosius Catharinus, si peccatum Adami posteris etiam citra imitationem imputari docerent. . Sed suo se gladio jugulant, dum non ad culpam, & tamen ad poenam id imputari statuunt. Ita enim loquuntur : percocum originis, quo farvuli nascuntur obgricti, istam ipsam praevaricationem actualem Ada esse, quae ab Apsbo dicatur in mundum intruisse, non perse, se ecum dum pissi effectus, nempe secundum poenam, quam etiam Adae posteri subeunt. Vide opusculum Catharini de peccato originali Non recogitavj male feriatorum par hominum, poenam non dari sine respectu ad propriam culpam. Quibus ergo non putarunt peccatum Adam ad culpam