장음표시 사용
81쪽
tia,frigida sicca , Pituita item litis,tum flaua,tu
atra, quantumuis vel in corpore toto ut in leuco- Phlegmatia,ictero utrol, elephantia vel in aliqua parte ut in alphis albis, nigris, cedemate,erysipelate, herpete,cancro phagedaena cumuletur nisi putrescat,febrim non excitat.Natura enim suis facultatibus se,assimilare partibus nutriendis,quod utile fieri potest. expellexe autem,quod inutile est,iem- re nititur. Iod prauum,totum si excernere nequeat, ob suae facultatis expultricis imbecillitatem vel excrementi copiam,aut crassitiem, aut lentore vel ob meatuum constipationem,id diutius in cororore immoratu,putrescat necesse est. Nullus enim humor,qualis erat initio,permanere in corpore potest etiam si erat utilis mauit minus,qui adeo prauus est,ut a natura coqui ad nutritiouem,nequeat.
Quin utilis ipse, nisi coctus apponatur,ct assimiletur solidis animalis partibus,corrupitur, putrescit. Sic istericis, melancholicis, pituitosis affectibus, bilis alterutra, ct pituita in corpore diutius immorata putret febrem putridam excitat. Saepe etiahepatis aut lienis phlegmone uel obstructio icterusebris causam excitauit.
Te sebrium signis generalibus. FEbrium omnisi signa maxima, Si maxime propria,sumuntur ab ipsa caloris proprietate. quς reliquorum prope signorum causa est . Nam quae pulsu dc rinis, maxima febrium signa Galenus sumenda scribit ea suae mutationis causam, caloriae i/nt QqceptRm reserunt .Quanquamis facultas pulsi seu 3 . - naturalis,ad haec organi obedientia, alimenti natura, ea in pulla d urina mutationes etiam asterrerosia
82쪽
rosunt Sitim vero , tolerandi facilitatem aut dis scultatem, insomniana, ct alia non pauca febrium symptona at, signa,a calore proscisci certum est Alia febrium signa ab actione omni, id est naturali,vitali animab,laesa seu potius ab actionis cesse disterentia, dc ab excretis,& a propriis morbi symptomatis quae una chi morbo inuadunt visebris acuta, lolor lateris pungens, tussis, difficultas spirandi in pleuritide & ab his quae mox apparent ut sputo in pleuritide & a caeteris quae com muniter de signis ast ectuum scripsimus lib. te signis,hic scientes omittimus. At cum febrium causae,tum internar ut tem- Peratura,consuetudo,aetas, habitudo, sexus tum externae ut vitae conditio, victus ratio praecedens, dc
alia sexcenta, ante signa scribi debeant & in signorum catalogum a Galeno ubique reducantur nos eas inter prima febrium signa,etiam ante calorem, in singulis febrium diffferentiis, cogitatione latum repetendas collocamus quod sebribus generandis Praetendantur, serpe partim genitis,partim gignudis adhuc adsint.ber signa igitur omnia aut altem Praecipua febrium,ut morborti aliorum, primo simplicium deinde compositarum naturam cognosces.
Simplicium quid ena, primo die: duplicium,ialtem se
cudo: ut triplicium,tertio Obserua autem primum, quae secundum propriam substantia morbo insunt ut febris sor main, ex accessionis principio, augmento,statu, lectinatione,intermissione caloris qualitate,pulsu. Deinde ex his quae saepius accidunt ut accessione in dies,vel alternis diebus,vel quarto quo die repetente, qua sola nonnulli obseruantes, saepe saliuntur: ut dum quotidiana, quae quot klie: tertia nam vocant,quae die tertio repetit, I desinit.Nana
ex hac nota uas tertianas ita implexas, ut una hodie
83쪽
die, praehendat,cras altera,vnam quotidianam putabunt:& duas quintanas sic mistas, ut una hodie altera perendie praehendat, nam tertianam. Febr sigitur tibi cognoscenda potius ex ipsius specie forma,quam ex circuitione quotidianae,tertiano quartanae,aut accessionis proportione. Nec solam febris speciem formam noscas oportet sed etiani aegri virium robur,& morbi magnitudine seu quan
titatem quae nec scribi nec dici exquisite potest sed
longam exigit experientiam , crebram exercitationem circa quantitatis diecturam Morbi autem magnitudo tirisi robur, duo sunt verbis breuia sed viti maxima.Cognoscas item,si morbus sit exitialis,vel faluber.Si enim vires adeo validae, ut mortium superaturae sint,euadet aeger. Si contra' morietur. Qualitas autem remediorum, breuibus verbis manifeste doceri potest: vi in calido morbo refrigeratio: in aliis,sua contrarietas. Sed qualitatis quantitas,seu ordo dc gradus certus, tum morbi,tum re-naedi certis mitibus vix circunscribituri sed coniecturalis est. Ad haec in omni morbo acuto cum se ribrrirespiratio facilis est saluberrinia: alia huius e u Prietis infinita signa sunt salutis aut mortis,non modo demonstratura,sed prognostica. nitie aphorismis, prognosticis,prorrheticis,coacis,epidem iis,de
aliis Hippocratis libris adi cibi possunt. De communi febrium omnium curatione. Morborum curatio omnis methodo es ratione
certa, e ordine bono constituta, per indicationes procedit. Est autem indicatio faciendorum insinuatio.seu respectus quidam circunstantia, . ad reetam curatione necesiacis Ea auid sumitur a rebus
84쪽
naturalibus ut tempera meto natiuod acquisititio, di temperamenti causis: vi consuetudine seu consueta victus ratione,quae teperamentum potenter mutatin efficit: ut aetate,ut sexu, ut corporis habitudine,ut vitae conditione,ut aere seu anni parte, region coeli statu . Aerem enim Galenus causis naturali-
In sagote 4 accenset: vi exercitationem balneum,cibum,po λβ uili, naturalibus quarum facultas naturae semiliaris finitis,& morbo autem contraria,est deligenda.Sumitur indicatio curatoria, etiam a rebus praeter naturam,causa morbi,morbo,interdum d aiymptomate non quatenus symptoma est. Tunc enim nihil indicat sed quatenus habet rationem
causaria orborum augentis, aut vires debilitantis a quibus vitalis indicatio potius,quam curatrix sumitur. Illa autem priora,in morbis indicant sui conseruationem per similia temperamentum enim vitia-i' tum perni orbos immutare non tentabis.Aer Vero, si temperiem habet morbo contrariam, seruandus est: si similem,alterandus,& in contrarium mutandus,ut causa sit salubris. Haec vero posteriora: morbus,causa morbi, di, si vis symptoma, indicant sui
ablationem per contraria. Cum enim disserentia lib. s. meth. 1 una febris primarum, una sit in qua causa adhue adest sebrim creans,aut sebri excitata,iam desijt:altera,qua febris iam secta,est schetica seu solutu facilis: vellectica seu solutu dissicilis ab harum disterentiarum singulis propria sumitur indicatio. In febribus vero vel affectibus aliis, indicatio quaedam est summa teneralissima a morbo sumpta,ipsius ablationem per contraria praescribens secunda,specialis seu ab tali morbo quae non absolute ablatione, ut prior:sed certam quandam ablationem indicat:
perfrigida scilicet, cum febrilia intemperies sit in ca
85쪽
Iore.omnis enim excessus per contrarium desaequalem excessum fanatur. Itaque si febris est causa iam desita,ut diaria, hectica solum frigidis humidis alterandi oppugnanda febris est per sumenda,admollenda,educenda,facienda quae calorem redundantem,aequabili excessu refrigerando,abigant. At si febris adhuc in generatione est, causa eam accedens,
prior est submouenda cum nullus affectus tolli possit, manente in corpore causa, quae ipsum gignit ac sotiet. Sin pars sebris iam genita est, pars adhuc in
gignendo: utrique consulendum est, prius accendentem causam submouendo. Deinde accensam se-brim extinguendo. Scias ergo causas febrim accendentes: d in quo corporis affectu,ut quod meatuum constipatio febrim excitat in corpore a quo prius transpirabat per cutim effluuium acre, mordax, sumosum,suliginosum ut in picrochol homine, idest bilioso: atra bile vexat . inianquam vero morbus,& causa morbi, hoc habent commune, percotraria sint abigenda tamen nouem per eadem sunt ipsa contraria sed interdum quod morbo ipsi est cotrarium,causae est simile, ipsam fouet: atque contra.Tunc autem potentioris indicationis maior est habenda ratio non neglecta tamen altera.Vbi autem indicationes ambae consentiunt: a leni utrimest c6trarium tunc modis omnibus refrigeranda Schumecta lasebris si indicatio rebus naturalibus, eadem cum morbo, causa morbi, postulet remedia .Vt si febris pituitos est,aut ab humore melancholico:causa utraque,si oppugnanda est:prior calida postuletu sicca, in pituitola:ct humida, in melancholica At calida sicca febrim augent. Victus enina frigidus humidus ebricitantibus oninibus confert,acis causam febris exacerbat ago in
86쪽
ea indicationum pugna, maiorem habe rationem eius, causa scilicet aut morbi, a quo maius impendet vitae periculum. Si vero febris est biliosa, victus frigidus humidus,& causana,bilem calidum siccum. humorem, Febrim a flectum calidum siccum,similiter oppugnat. Ergo modis omnibus refrigera: si
temperamentum est humidum ut puerorum, desvictui humido assuetorum . Si vero etiam frigidum: cautius agendum est. Nani tutius calfacimus lumectamus, quam resta
gera nausin siccamus qualitates sint vitales
tia agis vita enim a calido in humido hae vero ' sene tutem ac mortem accelerent . Si igitur causa febris,scbris,temperies,aetas,constetudo,aer, nam uictus speciem postulant: hanc instituamus si diuer- sani: quae indicantia valentiora dc plura sunt, praeserena US: contraria tamen non negligemus. Sic vero' in ptagna indicationulis,earum numerum hagnitudinem expendemus is febri sumpta indicatio, reliquis Omnibus contrarium praescribentibus, numero quidem,inferior est magnitudine autena seu rotestate superior: prcsertula si febris magna est, di indicationes contrarias abolet sic, ut refrigerandum lumectandum sit. Si vero parua febris est: aaci restigerandum litana ectandum absolute meque calfaciendum siccandum si id forte aliae indicationes contrariae postulant sed media victus ratio, ubi haec sunt paria instituenda est . Porro in
diariis, utpote breuis sinitos ni itis limis indicatio a viribus, locuti raro habet nunquam a causa mem- re iam desita tamen utraque putridis conuenit: hecticis ea quae a uti bus non quae a causa . Refrigerant e humectant, quaedam per se: ut sum eda,actu vel potestate frigida humida quaedam per acciden γ
87쪽
dens,id est per calidae siicca naateriae vacuationem-vinaedicanaenta holagωga, transpiratio materiar febrilis libera, per cutis poros: calore, vis lagii lorum, ves balnei in declinationes, patentes. Ocium quoi per accidens refrigerat,seu per abstin ii iam exercitationis calorem augentisci ut inedia per accidens uacuat: quia humorem triplicis substantiae n5
Ob id picrocholis, tum sanis, tum aegris, aduersiiDiima est minus noxia calidis humidis, calidis humido sicco temperatis, siccis calido frigido temperatis . Salubris autem sigidis humidis , humidis frigido sicco temperatis, frigidis siccis ibi humoribus citra corruptelam abundant quod illis est
Non tamen omnibus his ex aequo salubris est sed praecipue frigidis humidis .Frigidi autem sicci ex inedia et luntur: ita ut uix longo tempore ad naturam xedire possint. Sicca autem natura calido frigido temperata, in longa inedia gracilescit quidem magis quam frigida sicci sed uictu idoneo facilius reficitur, ob caloiis mediocritatem , quaecum frigidae sicca naturae desiit senium, mortem promptius sentit. Caeterum uictus ratio in febribus , non solum a se-bris estentia, cauta. dictis nuper indicationibus aliis sumenda eli sed etiam a uiribus totius morbi statu ut illa uictus qualitatem magis indicent refigerantem, humectatem, calfacientem, siccantem: haec autem , dc qualitatem, sed magis S minus nutritoriam δε quantitatem, tum continuam, seu cibi potus,mesuram tum discretam, seu quoties die est nutriendus aeger ac praeterea tempus , quo salubriter nutriri aeger debeat. Quae Hippocrates libro
88쪽
libro primo,aphoriplenius docuit. 1phorcio. Quibus morbus statim consistit iis statim tenuis victus adhibendus'.qitibus vero posterius debet consistere, iis di in ipso consistendi tempore, paulo ante illud.cibus subtrahendus:prius vero uberius agedum, ut aeger sufficiat. Nam quando morbus in suo vigore constiterit,tunc victu tenuissimo est utedum Vbi autem morbus peracutus est,statim extremos habet labores, id est statum Nam dum morbi consistunt, omnia febris tua symptomata sunt valentiora & extreme tenuissimo victu necessario utendum est. Vbi vero non sed pleniorem victum contingit adhibere: tantum cibi indulgendum est,quanto mor-aphor bus extremis est mitior Coniectabis an aeger cum tali victu sussciat perdurare, donec morbus consistat:& nunquid prius ille deficiat, nec possit cum tali victu perdurare,vel morbus ante deficiat: hebetestat. at quibus semel, aut bis, ct quibus plura
aut pauciora particulatim offerenda, considerandum: sed condonandum aliquid aetati, consuetudini,tempori,regioni.In accessionibus abstinere oportet,nam cibum dare, noxium est Sic igitur mor-
his biliosis quia cito & fiunt, crescunt,statim victus tenuis est saluber . Pituitosis autem,& melancholicis diuturnis,initio plenior, in statuin ante statum tenuior.
Alioqui aeger cum morbo perit: aut intempestiue dein ipso statu victum tenuissimum cinediam postulante, nutrire cogeris. Neque ab his solis perfecta victus ratio in morbis instituitur sed etiam a natura, aetatibus, cdsuetudiare,& somno, dc anni parte: ut recte etiam eodem libro admonuit Hippocra-RDq. 3 tes Senes facillime ieiunium serunt:secudo loco,
89쪽
ri aetatena declinantem habent minus, adolesce MMmminatam,puer psertim vividiores Qui enim crestunt,plurimum habet calidi innati plurimo i- ear egent lina ento:alioqui corpus absumitur esseniabus vero partiti calidi innati adest, paucis ob id ali mentis egent, tui a multis extinguntiata Ventres, hyeme dc vere, natura cairdissimi sunt: de omni longis sit mi, quare his temporibus alimenta copioliora sunt adhibenda. Soainus quoque in se Bribus magni est momenti. Nam inaessionis initio, pr Lerti in dum stigiis extremorum, vel horror,vel
rigor adsunt,sanguis di spiritus, ct in his positus ca
la naturalis totus , in profundum corporis vergutet ibique conculcati, veluti suffocantur, haccessionem atque constitutionem febris augent ita ut vix ad statum veniat.
Si qua vero phlegmone est vis eris , per eum som
num augetur. Ob κ per initia Accestionum,uieitias imperamus per quas sanguis, spiritus, lor, ras ad exteriora seruntur: motu scilicet opposito illi. quem accessionis initio habent.
In declinati e autem particulari uniuersali, est saluber somnus aliquando Qui statu, ct in sine
Cum igitur artem iraedicam tria per sciat morbus, er, ni edicus artis minister aegrum quaecum medico aduersari morbo oporteat iniustu medicus dicta prope omnia ad morbum 4 grunt reducit itave diligente Piouideat,ne morbus augeatui neve ei tres,praesertam tempote long Ora laboraturae Prosterna litur. Qitae duo ex .icte Obseruare ad-Diodum dissicile est Nam in eclia,aut victus qui-wstcnuior,quantum ad morbi coctionem dc curationem confert tantum vel etiam amplius vicibus
90쪽
osscit Victus autem plenior, quatum vites aegri adaugettitantum moIbi coitionem impedit. Ergo morbi magnitudinem, largit vires , in victu statuendo,obserua:d utrum eorum potiora auxilia postulet ut viribus robustis,in morbo coctu disiici, Ii, inediam aut saltem victum tenuiorem imperes pleniorem vero, viribus imbecillis, ubi moibus noest adeo coqui contumax Vires autem omnino integras,in quantas ab initio morbi accepimus: per morbum , victu idoneo seruare non licet: satis est, si Cio. multum debilitari non sinamus. Quin&chaniae simpl. med. melum,febres citra visceris alicuius phlegmone natas,praesertim ex humore bilioso aut cutis densitate prouenientes,discutit dissoluitin sanat dum percoctae sunt. Reliquas omnς , quae melancholicae pituitosae sunt, ex visceris phlegmone natae,con coctas strenuissime iuuat. Nam hypochondui etiam gratum: iura emollit:constipata rarefacit incidit,tenuat,terget. Vt non omnino male ab AEgyrtiis sapientibus, soli sit cosecratum, iebrium oninium remedium aestimatum quanquam biliosarurraecipue, d a cute densata nataruma De sebrium accessionis temporibus quatuor. IN curatione febrium omnium communi, ad virctus rationem recte instituendam, accessiones, constitutiones obseruandas docuimus illas quidem,quia in accessionibus cibum dare nox nanti has vero quia a totius morbi statu inibus, vitae formula sumitur. Accessionem vero seu παροIυ ς χον, Vocamus parte
periodi circuitus ebrilis priore letore in ut m- termissionem,posteriore.& mitiorem Porro