장음표시 사용
101쪽
mra,etiam diarias excitat, propensas transire in febres ardentes: inde,aut etiam omissiis ardentibus an hecticas, etiam inarasmodest praecipue sit eiu nium sit triduanum in calida&sicca natura per aerem calidum siccum, laborem , motus animi Bubaen quoque,id est glandula inflammata, si cum cere est manifesto, diariam facit sine ulcere vero
Lbras ex bubone suspecta est, ac mala, Hippocrati Arion tamen semper ut ostendunt bubones , pueris ci adolescentibus crebri di bubones venerei Pestiam autem febris ex bubone,pestilens VLus autem manisestum capitis,bubonem in collo: manuum in axilla:pedum,in inguine excitat. Ea autem diaria, est symptoma bubonis calorem sebralem in cor iacuIantis: bubωn,viceris: vi coriza vel catacilio,diaria,ipsorum est symptoma. Signa omnium diariarum communia.
CAlor mitis 'landus, omni diariae commvnti
est non tamen proprius. Nam sebres pestilentes,calore vehementes non sunt. Gal.lib. s. sinapi .ca. de terra Armenia,in sine . Pulsus nullum habet in-fammationis signum, nullam omnino inaequalitatem,in una pulsatione:aut certe minima Pauca enim admodum diariae, in uno pulsu inaequalitatem ostendunt neque eam manifestam . Sed pulsus naturalem inaequalitatem, mollitiem,ordinent, seruat exquisite. Quanquam communiter pulsus omnibus est minor ilequentio: nonnunquam tamen maior ut in ira furore, id est diaria ab his causis. Urinae omnino similes naturalibus aut parsi ab his muratae bene coloratae, uec rustae,communiter Omnibu4.Quibusda harum,nebula aliis neore ina: alii
102쪽
aliis, hypostasis optima inest. Facilitas tolerandὲ accessione, signum diariae maximu est. Ea enita mitissima est:quia calor omnibus ut dixi est uaporosus. Quibusdam,primo manu,occursu:aliis,poisterius.Ad haec, symptomata maligna ab Hippocrate dicta, morbis acutis attributa, in prognosticis, omnibus diariis absunt. In solutione autem accessionis, pulsus sano prorsus assimilatur cu in nul
la febre alia,etiam intermissione longam habente, at tertiana,quartana,ad statum naturalem redeat Siring ad suam naturam redeunt aut saltem sunt multo meliores,quam circa febris principiti Pretterea quibusdam sudor aestiuus,aut saltem mador, transpiratus halituosus seu humidus quidam ua-POr,ex intimo corpore exit. Et dolor omnino cessat. capitis, aut partis alterius qui cum febre inuaseratἀImo toti balneo aquae dulcis temperatae, melius habet, ae horrent, nec alia molestia capiuntur: sed cibati,& uino poti, omnino sibi restitutitur. Postea non febricitant: sed ad consueta opera tuto redesit, Signa singula rudiari causarum propria, sumpta a calore,pullata,urina,colore, habitudine, haec fere sui: ordine eode. Laboris calor paulo acrior: pulsus ima gnus si uero immodice laborauit, paruus Cutis sicca imagis ad statu usqi,ci cleris diariis. Post statu aero',nisi supranaodurn laborauit,multis ex intimo corpore humiditas quaedam, aut uapor calidus erurit. Quibusdam post statum siccitas perseuerat: Plaesertim qui multuni laborauerunt, atque sub sole: uel qui refrixerunt. Irae,suroris, calor maior: Sco profundo celerius prorumpens uulsus magnus: Urina calidior, quam acrior, nulla oculorum cauitas: nulla manifesta decoloratio. Tristitiae,curae, cogitationis multae naathematum,
103쪽
atri theoriar alicuius calor an oderatior, siccus iam Θrulsus minor urina acrior, quam calidior corporis extenuatio maior Ob id a sessior oculorum ca- tritas. insolita decoloratio, siccitas. Vigiliae, calor, pulsus, urina triuiliaci ciculorum .cauitas, d pallor sed propria sunt facies sub tumi- oculorum motus ligati, dissiciles niuitatu minis humiditas. Estus,calor prina manus occursu acrior sed postea . . mitescit:cotra autem, in diaria ab astrictione Caput peruri uidetur:quia minum, praeter caetera, a. Ole incaluit: utpote apertum,aut minus tectum.Cutis quoque calidior siiccior, quam pulsus febrilem dispositionem ostendens. ob id sitis minox,quam ubi intus foris aeque calent.Oculi rubicundiores. calutiores, sicciores nisi simi ut adsit coryza,aut catarrhus: lui flectus etiam a capitis frigore excitanis tur.Imo diaria horum assectuum interilli sympto- via est Vbi igitur caput impurum est ac excremetosum:aestus,venas octiloium,faciei, frontis, S tem roru sanguinis copia replet de liquatis humoribus coryZam catarrhum excitat ut frigus, compres' iis Frigoris ciensationis seu astrictionis, cuti.minus calida d mitior, Occursu primo manus petit macrsor,diuturno minus,ssicca in facie, quam in diaria ab aestu .Pulsus non minuitur ut in diaria intinrore cura, vigilia, labore immodi o. Urina minus rustae.Corpus tumidius: aut saltem eius,dum sanumerat,tumor non collabitur. Oculi,neo cauimet silcci:itato quibusdam prominetiores' hiantidiores evadunt. Etlbonis,calor plurimus sis ad statum A statu,e me igit humiditas caιula: sed mitis,non acris, neque mordax. Pulsus maxintus,vel in , si equens, Equalis. Urina subal-
104쪽
subalbida,facies una icta,rubicunda. Ex his, di similibus signis, medicus causa externae speciem,quae diariam hianc illi peperit,praedicere debet:non rogare,vel Xpectare ab aegro,aut assidentibus , Quam praedicendi facultatem qui habebit medicus,magnam salutis spem aegro excitabit: ut erraturus in curando non videatur. Si vero renianent adhuc in febriente an mi assectus Nam aliae externa causae, excitata diaria prope'
semper desierunt ex pulsibus cognosces,& aliis affectuum animi singulorum signis inte dictis. Si aD
sectus hi cessarint, remanet autem in corpore excitata ab his,ut causis aliis externis, dispositio:tunc sine pultibus quia tunc an inaratactuum debile ligna
exhibent urinas, signa alia obserua, prius dicta. radiariarum curatio, tum omnium communis, turn singularum causarum propria. OΜnes diariae curantur balneis aquae dulcisct temperatae,& laconico: nisii corpus si plet hori una, excrementosum , putredini obnoxium. Id enim ex diaria,per balneum, in putridani prompte transit. Sed diariae a cutis densitate Bubone, mora in aere balnei minuatur.Caeterae ab eo aere citissime sunt antovendae sed in aqua diutius retinendae. Cleo tepido, multo, cum manu naolli, plur anum omnes sunt perfricandi praesertim qui ex labore sebricitant deinde, qui ex meatuum asti icti ne: tertio qui ex bubone. Sed hos tres saepissime' laua Cibus paucus,freques,ex labore sebricitanti. rarciorin tenuior victus, densata cute,aut bubone febricitanti: ut melicratum,pti si an a Labori,cibus coctu facilis:ne in cruditateni incidat. Vinu detur,
105쪽
quantum aeger potest vincere sit vires, temperatura tas,coa suetudo,anni tempus, segio,&caetera
gmones solutio nem: tris quibus corpus est i et thoricum ut sine corporis plenitudine densatae, NHdiocriter 'idem,divinum immodice vero', nega uti Spletlaoricis. Vigiliis audacter diuinum,nisi caput doleat: aut Pulius temporum molestus sentiatur. Quae in alias caussis,quibus vinum daturus es, obserua. Ut 'iliis
aliis animi sectibus, balneo da cibum tui
dum euchymum Irae,surori, moelori,cuiae, cogitationilaus,divinum furiosis nega donec a furore Omnino quieuerint Contrarium cuique causa re redium semper adhibe .Labori, quietem riseillae, somnum:srae,furori, moerori iucunda Omnia sermoares, narrationes,actiones, spectacula cogitationi ratiocinationum cessationes.Buboni, ulceris curatio nem: deinde,bubonis postremo',febris, adhibe. Febricitantibus picrocholis diaria ex meatuu in sti- ratione quae diaria rara,saepius enim putrida sit γς retentam transpirationem excrementi acris mordacis,faluberrima est lauatio ex aqua dulci oclem perata,etiam frequens: diuturna , in prima accessionis anclinatione ut niOilis,&blandissima,cum areissimo oleo. Exercitatio re dica victus succos dulces efficiens ut cremor ptilian lactuca, piscis saxatilis,aselli in albo iure, vanu in aquosum. Alimenta enita boni sint succi R exquisita, ct quae utile ui se plurimum contineant,non tamen Ouini
cillam: uel primam in uentriculo uel secundam, in uenis
106쪽
uenis uel tertiam,in singulis partibus . Vitabis autem ni inimum nutrientia ut olera,fructus, acer-ha,austera,acida,salsa,amara, acria,in qualitatenialiam uitiosam habentia succiique malum gignentia: mirificam δ' ια'τριτον,in cibi inedia perquam caiidae siccae picrocholorum naturar,d acutissimis di acerrimis febribus corripiuntur: post has,hecticis, naarasino torrido,d syncope,si os uentriculi
iniuriis est expositum.Naturam enim calidani, siccam,acrem,cibi mitiorem,& minus mordacem reddunt. Nitabis etiam iram furorem, a Cerorem, curam,cogitationem,uigiliam,vstionem in sole, fatigationem:exercitationem acutam,robustam, uehementem:frictionem nullam,uel duram lauationis abstinentiam,lauationem si ida aluminosam, nisi quod calidi soli aquam egressus,vnctus,frictuS, frigida mergi, frigidam bibere potestis moxque in balneum redire. Quae uero signa sint picrocholorum, abunde legisti in signis flauae bilis largioris. Quae alia sunt remedia diariae a stipata cute, in pi-ςrocholis,& a causis aliis,lege libro octauo methodi. De putridis febribus. Lib. me D trefactio,Aristoteli recte dicitur seria calore
hb i. Aita tionem pestilentem .Externus quoque, est calor qui-Mni uis, te conseruandae inani odicus. Si enim calor . ptu humor est mediocris,coctionem facit eius,in conseruationem.Si ab humore uincitur,paululum quidem ipsum humorem putrefacit,multum autem is calor extinguitur: si humorem plurinium vincit, pium urit.Ob id corpora animalium calida humida, praecipue in loco calido conclusa,prompte putrescunt:
107쪽
cet percut in foras excrementis uapofosi sum. II: πι
αβ ied multo a agis,attracta intro aerea substan ' Pu hi- ei refrigerantem ventilante, nutriente naturalem caliditatem.Ob id ex materia humida, omnis
rutredo,ac uia effectrice excerno praeter naturam calore fit Galeno:d augetur immobilitate Nasicca exquisiite Mon putrent: putrescibilia, in aere trigido, diu ina putria permanent praesertim flata aquilonio frigido,sime vetitata:& uitium captat aer qua, uestes, d alia praesertim aere calido humi 'cio ni moueantur. Qirae omnia in animali praestata Iriarum motus: systole,&magis diastole, corpus difflans.Utranque hanc difflationen impedit pie eliora,seu omnium humorum aequalis in toto corpore redundantia ,seu plenatuito supra vasorum capacitatem: dc plenitudo item altera, supra uires partium coctrices,' retentrices, expultrices Myia utraque meatus,per quos difflari humores debent obstruit ta&copia, is crassiities, lentor humo-m. Nec sola in profundo corpore obstructio febri in rarit sed etiam cutis defata a frigidis,uel astrinstetibus,uel siccantibus,vel emplasticis:quoties quod per
midus fuliginosum riuale picrocholis,d mustis me ancholicis,' malo timeto nutritis,& his qui sepe male coxertit,aut medicam et acria sumpser sit la- horarut,u;gilarsit,tristat sucina modice excernitur: Dd obstructio,putrida cutis densata, plethoram in Machymas,in cacochymis uero diariam initio creat, nabilem transire in iitrida. Sanguis quo , quiuis umor alius,in parte animalis aliqua copiosior, de supra uires collectus: in sarctus,quia bifariam noni
casulatur,nec a partis natura vincatur,putrescit.
108쪽
Vnde tanta tumorum prςter naturam ct utriusque generis abscessum colluuies quibus febres superueniunt nunc acutae,nunc lentae,nunc statim ab initio nunc solum,aut magis, tum pus cosicitur. Phlegm'onis nanque internis,ut phrenitidi cynanche, peripneumoniae,pleuritidi, quae diaptuagina, uentriculum, hepar, lienem,intestina, renes,Veiticant,ut erunt exercent,febris acutes praesertim cum magnae sunt una cuna ipsis invadit:cum uero parua sunt, aut externae,mitior simplicior diariae assinis, rost apparet: praesertim dum pus generatur . Quino partium quarundam,tum internarum, tum externarum,putredo quaedam paulatim lenta morte ipsas partes corrumpit.Id quod externae,ante Or- rem internae, post mortem secto corpore, palam ostentant.Cum antea nemo horum quicquam corruptum uel suspicaretur. Ob id quod harum partium alterationes, 'bsolutiones continui dum paulatim sunt,raro sentiantur ab aegris etiamsi in parte sint sentiente. Ex phlegmonis autem orta febris,sympto: ma est ipsarum phlegmonarum ob id curatis phlegmonis, cessat:tamen cum rationem causae plategna Onas au-xentis,ct uires prosternentis,saepe obtineat: non negligenda est.Sine phlegmonis uero, ex humorum putredine progenita,morbus est sui ablationem indicans per sibi contrari, ut in febrium curatione communi diximus. Febrium igitur ex humorum accensorum putredine ortarum, duae sunt primae disserentiae febris morbus,&sebiis symptωoma. At cum humores hi putrent in vasis omnibus, praesertim maximis di calidissitnis,febres fiunt continuae, sine ulla circuitione satigantes,d hominem de urenries donec gignentes eant humores fiat confunipti,
109쪽
aut concocti aut utrunque passi: nec partem ullam hal,ent peculiariter aflectam, ut quae continuae putres phlegmonarum internarum sunt symptωina: intermittentes,d circuitione quadam repetentes. Hae enim superueniunt dispositioni partium,excrementa aliunde misi recipientium , aut ait ahentiu in ,vel in se gignentium. Uet,cum Aphrodiseo,pu Probi sis tridae sunt ex humorum putredine continuae ita den pia magnis vasis: intermittentes vero' in paruis. Aut etiam extra uasa seu in habitu corporis,ieum carnibus tu externis cuti propinquantibus,qua'minternis: ut in uasis,uel carne hepatis,lienis, renum pancre i,vel capacitate uentriculi, intestinorum uesicae utriusque.
In quibus tamen,si magna est putredo, continuae excitantur ut in phlegmonis internis)noi amplius
Quem locum putredinis per febres intermittentes,mnuisse Galenus uidetur:cum raras esse quotidianas,in quibus non assiciatur uetriculus:raram quartanam, illes splene d stomacho. Cui addere possis raras tertianas,illaeso hepat , solliculo fellis. Vii de si ut reces uentriculi cruditas saepe quotidianas pariat: tuas leuat, uel soluit uomitus pituitosus de multae tertianae,a biliosis causis recentibus excitate uomitus deiectione bilis multae plurimum minutatur, interdum soluuntur. Quomodo quaedam
quartanae uomitu nigrorum,sanantur,quibus pinor, uas alienis sim amplius est, ad stomachum. Alioqui tutius deiectione curantur ut Hippocrates annuit. Liennanque per intestina sceliciter uacua- tui: materia,per splenicam,in truncum portae ac inde, nao in mesenter iam uenam,transmissa.Vacua
tur ' per uenas lis morrhoidas is enica natas:
110쪽
per mesentetium alteriae ramum,in renes Quirmodo igitur putridae sebres aliae intermittentes a coveneribus sibi continuis materia putrente non disserunt,sed solo loco putredinis disterunt:si biliosae. Nam bilis flauete redundantia,tertianas S aadentes febres excitat retiuersas tantia locis,in quibus bilis col lecta putret. Per ardentes enim febres putre in venis,praesertim hepatis, ventris. Per tertianas aute, in totius corporis carnibus . . Prohibita nanque per cutim densatam transpiratione,quamurra bilic fis naturis in carnoso genere collectum prius per catim purgabatur:nunc retentum tertianas creat. Febres vero' ardentes raro ex biliosoruni excremento,
rum retentione gignuntur saepius ex caliditate invasis S uisceribus aucta racinere multum calido ira flammam conuersa. Nos quoque crebra experietiaconuincimur, febres putridas tum intermittentes, tum continuas saepe fieri,densati uel obstructis poris lasorum osculis tam externas ad cutim pertinentibus,tum internis ad uentriculum intestina desinentibus: lu per hos a frigida,aut adstringente, ahat obstruente causa occupatos, transpirare bifaria corpus impeditur. L, quod multo citius si ante corrus labore,aut ratione alia, in ea luerit adeo ut etiasndet,di tum moueri cesset. Si enim uel frigidius,uel crassius glutinosius alimentum,ut uinum, aqua, Iac,serum,fruetus, homo larga manu δ conseitim
sumpserit a quo uentriculi os' hypochondrium, uel alterutrit,vel utrunque dolebit uel aeri frigido,
aeto,pluuiae,terrae,lapidi,corpus exposuerit mox caloris di frigoris inaequat talem sentiet Meinde Ω-bris significationem.Citius autem , si intus foris corpus densetur:nisi mox ille quidem vomat dei de calidum vinunt,aut oxymeli Galani aut aliud sacultate