장음표시 사용
91쪽
cestionis tempora sunt quatuor principis, auPmen τυ ira, Vigor, lectinatio quae in tertianae intermittenus ex eplo,clarius exponentur. Principium accestionis tertianae,est uni quis inhorruit. Deinde iterunt atque uerum inaequalitate quandam validio
.rem,d horrorem euidentiorem, ac rigorem seu ve Dementem plurimarum corporis partium concus Monem sentit,cum partium externarum vehemen
'iuigore quia tunc sanguis cum calore di spiritu ,ri aliun ad viscera crifluit unde de tunc sitiunt ut a si gore somnolenti fiunt urat , hoc lepus,cum sum: Da illa caloris c frigoris in equalitate: donec aequaliter totu corpus caleat. In eo quot tepore,aegia citra ostensam actiones consuetas obire nequit sed uectabit, operiri postulat. Pulliis tunc durior rumor euadit id horis trib',pluribus, paucioribus. alore mox insigni augescente, in partes etiam
exteriores extenso, d pulsu ob euiri maiore, velociore,frequentiore, sit augmentum terseuerante vero'
quali caloris magnitudines desperseuerantibus dicti pulsuum isterentiis, quantum sensu iudicare postulauis, fit status, seu vigor, unam accessio nis magnitudo Decrescen re vero paulatim calo uti declinatio, qua in siniunt halitus quidam percutim, ac saepe sudore, i VCui succedit integritas, seu quies,seu internussio,seu interuallum seu απυρσlία es in febricitatio, in qua oesia calor: dc pulsus, ex ni agno, veloci, crebro, ad
Haec sunt tempora quatuor intermittentium febrisiaci essionis,seu particularia, calore julssibus maxime distinguenda. Continuarum vero . quotidiare ranae initimaminam rara est adniodum continua ouartanae fusus tempora , quanquam. sunt
92쪽
sunt in accessionis portione intermittentes imitan: te,eadem tamen sunt obscuriora, ut saepe principiti in augmentum coeat. Status tamen his semper adest sed pro integritate habent solum ro ακμta, seu inclinationem quandam ct caloris ebrilis aeeius symptomatum remissionem. Quς in una accessione,aut continuarum reduplicatione, per simplices periodos spectasti tempora in reliquis accessionibus4 in reduplicationibus exercebis: obseruabis singula,nunc longiora, nunc breuiora pro variis causis mox dicendis. De febrium constitutionis temporibus quatuor. h. 1.lib. Aτα3α mxs Hippocrates vocat,quandam mori. dcub. - riborum sorinam ex talibus uantis uniuersalubus temporibus constitutam seu qualemcunque ex
totius morbi temporibus,compositionemrinterprete, Gai .lib. I cri cap. . quam nos vocamus constia tutionem seu totius moibi durationem, circunscriptam temporibus quatuor, nomina eadem seruantibus,principium,augmentum, statum, declinationem:quae totius morbi tempora seu uniuersalia uocamus in eadem morbis omnibus praesertim salubribus,cis munia,in febribus exercemus . Haec signis
cruditatisis coctionis maxime distinguntur. Et sunt ad uictus rationem recte insebribus ut idem de morbis omnibus aliis intelligas instituendam,cettera praesidia celiciter inuenienda&usurpanda,
Omnino necessaria ut ex Hippocrate discas,licet. aph. 29.li, Dum morbi inchoant: si quid mouenduin uide- apbQ- ψ tui, moue
inos Circa initiain fines omnia imbecilliora dum uero lib. i. consistunt,sortiora. Concocta medicari,non cru
93쪽
ea:nec in principio. In morbis acutis raro 4 in aph.1ει principiis,purgandum Victus tenuis atque exqui sib- stus, in morbis longis senape est periculosus . ph ε
Vbi morbus peracutus est statim extreme tenui, - αἰ et de
mo uictu utendum est. Mirando morbus in suo o.
uigore cos stit tunc uictu tenuissimo est utendum Febris autem qua phlegmonarum,praesertim internarum,symptoma est tempora cum phleemones teporibus Zcurrunt. Eius uero qua morbus est, principium est quandiu humor,in quo est febris, crudus est. Vbi coqui incipit, augmentum: ubi niaxime concoquitur, uigor, seu tempus morbi totius uel, mentissimum.Vbi symptomata minuuntur,& humores,declinatio. Coctio igitur humorum obscura, principium: manifesta,augmentum: perseeta, statuni determinat. Huius autem coctionis in vasis,signae urinis ut eius quae in ventriculo fit, ex deleetione: eius quae in respiratoriis instrumentis ex sputo sumenda sunt Vrina enim aquosi, cruditatem invenis:deiectio liquida,in uentre Inferiore: sputum teaiue,in pleuritide ieripneumonia Vrina autem colorata,ut pallida, naediocriter crassa,cum nebula,
uel suspensitone,uel hypostasii alba aeui,aequali,opi;
Maa,est:colore,consilientia, contentis uariis:pro uaria morbi natura. Alia enim subsident in morbo bilioso:alia in copia crudorum humorum Vrina uero alba,aquosa,tenuis, non pallida,non crassa, sine nebula uel suspensione uel hypostasi, cruda est:
magis quidem,cui omnia hςc desunt: minus cui pauciora, ni in oris mometi. Nam urinam ingere est naturae facillimum Lethalis autem urina est si totae' maxime turbida:uel grauiter olet: dc nebula,aut
suspensio,aut hypostasis,nigra est uel habet qu darari strinae crassiori,nellam is similia uel pinguedi
94쪽
nen oleosam. Sic intemperiei totius corporis calidae siccae,id est febris, tepora distinguntur. Aliarum vero intemperaturarum,simplicium,compositarum, larum cum humore,totius, partis, aequaliuan,inaequaliun tempora, signis cuique propriis distinguenda: ut tuniorum praeter naturam,di solutionis continui. Phlegmones enim principium est,qua diu pars sanguine impletur. Augmentum, quando influxus cessat,d sanguis in phlegmone collemas putrescit,&calor a putredine fit,&a calore fusio maior parten magis distendens etiam si nihil amplius amuat.Vigor,dum pus conscitur:d dolor ac sebris amator Declinatio,vbi pus effluit,aut digestum reso. lutumve est ita ut tumor hensio minuatur. OphthaIm iae principium, humor copiosus, tenuis,inco-- ctus,defluens Augmentum, humor parcior,cras,sor,coctionis quςdam nota. Statuni ostendit hu-mor eo parcior adhuc, ct crassior ut iam palpebrae dormientium glutinentur:coctionis maioris signit, declinationem omnia haec naetiora Vlceris princi- rium , sames aquosa, tenuis, incocta significat.
Rugnientum eadem parcior, crassior. : Statum,pus tenue. Declinationem,pus album,craia lim,paucum.
Catarrhi a cerebro, per palatum mares, principita:
humor copiosius,aquosus,tenuis,acer,defluens cruditatis maximae signum. Augmentum sparcior, crassior, minus acer. Statum, haec meliora:& des clinationem, Optima indicant. Sic, humoris qualitate di quatitate, tempora quatuor, cruditatem coctionem declarant. De morbis autem salubribus, haec intellige. Nam lethales,Omnia tempora i nute salia non percurrunt cum in principio inter
duni saepe in augmento saepius in statu nunquao in
95쪽
i declinatione,aegros iugulent, ob morbi malignitate,dc uirili aegri imbecillitatem. De alio duplici principio, scilicet primo indiuisiti morbi insultu,
primo morbi triduo, Galenus multa libr. I. Useon. Tempora haec totius morbi,seu niuersalia quatuor,aequalia non sunt:nec certo dieru numero copraehensamon in diuertis tantii morbis. Nam breuis cocutus morbus ea habet breuiores, id iu- turnus sed in eode morbo, unum altero nunc longius,nunc breuius, non seinper aequale Praeter diacia temporum signa, ni orbi augnientu declarat accessionis anticipatio: ut declinatione tardatio non tamen omnis,neo sola. Nam quae lana quotidia Lib. i. etlianae, tertianae,quartanae,ab initio ad integram solii C/P I. tionem,ob quadam morbi proprietatem,perpetuo' anticipauerunt, uti aliae perpetuo tardaverunt. Sed
in his tamen anticipatio di tardati, maior ῆ proportio exigit,augmentum Me linatione declarat. Cus vero augmentu accessio anticipans sem,significat. simul sit longior,d vehemetiora malignior: sc intermissio breuior, impurior, intolerabilior, xu reliquiis magnis calorisin febriliu symptomatu. Contra tardior accessio, breuior, simplicior,&mitior,&benignior: symptomatibus vel nullis omnino superuenietibus, aut multo paucioribus,& minoribus,&simplicioribus factis: intermissio longior, purior,d integrior declinatione. Μorbi magnitudo seu vehemetia, ct mos noscitur: tti ex propria morbi specie,cosiderando propria ipsius namcdplent: ut in pleuritide, doloresia telis punctoriti,febre acuta,tussim,spiradidit iacultate: tu ex supueniecibus symptomatibus, multiS, diuturnis, validis, malignis vel paucis breuit, paruis,simplicib Horii. n. .Peiora augmentu:meliora, declinatione significiat.
96쪽
Cum uero quae ad accessiones duas pertinet,arqualia per naanent,status est tenapus aliquando momentaneuna: adeo breue,ut sensu percipi nequeat cum uidelicet accessio,aliqua augmenti signa habuit sequens, lectinationis. Immo in prina ae accessionis initio, principium: medio augmentum:reliquo,status interdunt uisitur:aecessione secunda declinationem faciente. Sed statum praecognoscere oportet,vad ipsum inspkientes, omnem uictum instituemus:
Non autem, tum praeteriit,cognoscere. Febrium uero', ut alioriani morboris, constitutionem,ipsae moτborum species ostendunt mam causus, pleuritis,
peripneumonia , breue habet principitana: epilepsia, arthritis, ischias longum di anni tempora. Nam aestiuae quartanae breues sunt autumnalis, longarethybernae,longissimae. Cur sibritimin morborum at rum accessiones, di constitutiones,nune longae sun nunc breura.
ΕXcrearienta, in partem aliquam debilem ad iore tras missa uel calore,dolore e attracta aut in ipsa ex proprio alimento,collecta nec alio expurusa ob facultatis expultricis imbecillitatem, vel via ro gnstias, compressionem, contractionem,obstrueticnem tandem putrent quia non vincuntur a calore nativo partis,nec difflantur. Citius autem calida humida tardius, frigida sicca:& alia, pro rata I e. Dum vero putrent, quicquid astbrili calore attenuatum est per cutim , halitus modo, trans Tat. Reliquiae uero paucae supersunt scrassior es humor i ullae, si serosior, quia in eo excremento aqueum elementiana praepollet non ut in lignis terr uni:a quo,post ustionem,di humidi naturalis consumptis
97쪽
sinaptionem,cineres multi supersunt. Pro portione aurem transpirantis per cutim succorum,sebres omnes minuuntur, ubi transpirauerunt uniuersit,accessiones cessant:citius,tardius,pro lata moris genere, qualitate,quantitate, dc virium dispossitione dicor' poris habiti talis enim citius quam pituita exuritur, quam melancholicus humor ob id accessiones pura tertianae,ut post audies,ac constitutio breuis est humor praeterea tenuis quam crassus de virium naturalium praesertim coctricis si expultricis robur quam imbecillitas 3 corpus rarum ac laxum
meatibus quam desum toris angustis breuiorem sacit accessione mi constitutionem ireuissimam vero', si omnia siniui adsint ut longissimam con
Ridiariae accessio legitima quanquam horas et . non excedit:interdum tam e breuior, saepe longior: ob caloris ebrilis paruitatem, incensi spiritus, assitiem,virium imbecillitatem,cutis densitatem quae etiam saepe diarias in putridas transsert ut post audies. Hectica denique unicam habet accessioneiiDut diaria, ct synochuc quae longissima interdum est. priusquam interimat, pinumidum naturale,seu insitum, dc radicate partium solidarum, in quo accensa perseuerat,multum es ,ac crassiim,ac imputribile:& calor aut remissior est aut victu refrigerante humectante, continenter obtunditur. Febres prorogant,astecta pars aliqua curatu difficilis:aut humor crassus,crudus, incoctus:aut peccatum medici, aegri assidentium, exteriorum ut teporis , regionis, coeli status,domus prauς,strepitus,solicitudinis,angoris. Cur intermittentium accessiones,d continua rum reduplicationes horis sere certis repetant.
98쪽
p Artes corporis singulae, qiaandiu facultates sua
naturales quatuor habent inculpatas:& aliment uni ipsis simile aequale,eodem tempore distribuitur: similia aequalia eodem tempore excrementa
colligunt:& aliis per Vias communes Vacuanda,certis periodis,transmittunt. Vti menstruae purgatio 1ies in sana muliere deiectiones,urinae, talia in sa-siis, similia di aequalia , eodem temporis circuitu uacuantur quandiu causa agens,seu facultas naturali coctrix praesertimin expultrix equὸ valida,&pactum seu alimentiani simile aequale partibus atti ala itur. Quod si facultatis coctricis expultricis inibecillitas adsit,& excrementum ex pari alimentos anteac aequale, partibus eodem tempore transinit titiar, vel attrahitur, vel in his generatur di colligi tur, nec a partis calore nativo victu, nec expulsu nuparti ipsi onus fit alienuna qualitate, aut quantitarite, aut utraque S putret, quia non difflatur:& dispositionem putrificam, in parte a prima accessione relictam , accipit quomodo nidorulenta in uasi co . Eia, his nidorificam dispositionem impertiuntur j dis certis aliquot horis efficitur. Vnde fit, ut accessiones multae, hora ea dein repetant. Aliquandocilitem anticipant ob causarum putredinis magnis tudinem: aliquando tardant,ob earum paruitatem Sed de anticipationis aut tardationis causis,plura laro audies. Aliquando autem horis omnino incertis pCaehendunt. Quὀd si facultas partis iis becilla permanet: sanguis, propitiana partis alina en-tuni, inritis non mittitur, nec aequalis aliud tempus,sed breuius,ipsi parti satis est: ad tanti excrementi collectionem,quanta parti sit grauis,ob id excernenda. Hinc igitur accessionum longitudo imaequain: atque etiain ea meatuum sensibilium uel sensui
99쪽
occultorum angustia: Suasorum obstruistione, a
succo crasso, lento dissipatiis omnibus inter
partes limitare constitutis, omnino oppletis in Iemitudine ad uires Accessiones uero sine ordine re- retunt:ob humoris multitudiuem , uel prauam uictus rationem . Sanguis enim putrescens, portione tenuiore, in bilem flauam transiit crassiore,in succum melancholicum: ut ante docui,in sanguinis cautis&signis Per talem ergo humorum mutatiomem , circuitionis' accessionum ordo mutatur: de ex synocho putri sit continua biliosa Victus quota r auus,fanis quidem, morborum causa est, ac neutris recidivae:aegris vero', accessionum inordinatarum . Ob id per omnem insignem errorem, in sumendorum,admouendorum,educendorum' faciendorum qualitate, quantitate, tempore, circuitiones
multum anticipant uel quasdam alias, a prioribus
diuersas,gignunt a quibus accessionum ordo cor-aumpitur Saepe vero circuitum ordo corrupitur ob uariarum febrium implexum aut uerius,corrumpi Midetur. Nam re uera ordinu peruersiones no sunt. Aνα ριπλωιres autem, Galeno, cap. Io .lib. 2.sebri si, seu παραλη I Eis, commentario secundo in lib. 6. ἐπιδημιων sunt propriae accessionis cum horrore quaedam ingeminationes mi in semitertiana exquisita. Hoc autem loco, transtulimus ad quasdam febrium continuarum exacerbationes, intermittentium pa-roxysmi subsimiles. Quod fere cum quodam partiunt extremarum frigore, imo' cum quodam leti ii horrore,uel quotidie post meridiem uelut repetant, si quotidiana intermittenti sint amnes aut tertio uoque die,si tertianae. Nulla enim febris continua exquisita, suapte ratione, cum horrore aut rigore Hacerbatur.
100쪽
ΕΦηρ ερα seu diaria,in spiritibus nostris omnibus
accensa ob id dic ais ex sua natura , eius tota constitutio accessione unica constans, ultra vigintiquatuor horas non extendatur.Has excitant causae Caula febribus aliis coninaunes praeter putredinem . Motus tum corporis multus,& ab eo lassitudo tum antmi,Vt ira,furor,amor, cura, cogitatio, vigilia, moeror,timor,& alii animi ast ectus,praesertim vehementes,aut diuturni. Quies quoque, motu priuatiue opposita:d missa exercitationem consuetudo: iuppressio calidi effuttit,a cute densata,per refrigerantia ,siccantia,emplastica,vel astringentia: ut balneu aquae aluminos e,vel simile. Quibus quod per cutim transpirat,acre, mordax,sumosum, fuliginosum est: non suave, di vaporosum, halituosum ut in euchymis de ἐυαμ οis apparet obstructio mediocris , a succo multo,crasso, lento, etiam diariam iacit si ab idoneo medico recte curetur: alioqui putrida sit. Cotactus calidae substantiar: ut aeris aestiui, meridiant, de sub cane sydere. Estus en in ac insolatus, caput primum, praeter caetera,calefacit. Ignis quoque, sebalneum,aut laconicum feruentius,aut medicamenta actu,uel potestate nimium calida,corpori admota. Permistio calidae subitantiae actu, potestate: ut aeris praedicti. alimentorum,medicamentorum,Verrenorum. Sic satietas ct ebrietas a vino generosio-τe,caput calidis vaporibus, ct cor cito replente4 seriente. Quod si largius est potum, aut imbecillum,
aut crudum: liariam quoque facit,ex cruditate priarnas venas obstruente,habilem multum transire in putridam.