장음표시 사용
121쪽
SI febris adhuc in generatione est,ablata causa,sinati cessabit si partim genita est partina adhuc in
gignendo,portionem genitana alterantibus mode-Ῥate si magna est febrisi id quod raru est curabis Partem quae gignitur,persici prohibebis ablata caii La obstruente, hoc est humore frigido humido saepe
etiam multo crasib,lento . Vacua ieitur primo redundantem in ventriculo pituitam: pec casiam, aut catholicum. Si autem nulla recens cruditas praecessem clystere ex hydrometite oleo,aluum subduxisse sat est:ac simul pugnare victu idoneo, cincidente,tenuante, tergente sine calore manifesto praeserim si febris validior est ob id post dies primos da Oxymeli Galeni, alia retica, desomnia ad aperiencum efficacia Circa statuni,ventriculii praecipue' oris eius,habe rationem. Deinde vomitum excitarer aphanidis succum, Margum oxymeli post i hos incidentes, di tergentes, di tenuantes sumptos. a laleg magωgis etiam utere, ut diaciaico Galent.C rara,in scopos ebrium communes intentus, inueni. De sebre piata. ΡItuita acida,sive vitrea,seu crudus humor, simo IA, Uetur tantum per partes sentientes, raetorem se e 26. cit line febre si etiam putret, mediocrite quidem epialon:in qua febricitanta simul rigent per totan: accessioneni illud, pituitae crudae portione iam accensa: hoc, a nondum accensa,id j perfnstulas cor-POris partes. Si autem magis putret,uigor seu horror praecedit: e febris in sernia quotidianae sequitur: scisore ita victo per mulisi calorem,ut per incrementu non
122쪽
tuiri non amplius appareat: multo minus, per vigorem Rarissima haec est, ct admodum diuturna, ac solutu contumax.Mulieribus aquae potui,&fructuuesu immoderato, intempestiuo, multum assuetis familiaris.Nocturnae ct diurnet febres,id est nocte de
die exacerbantes, Hipp.srequenter commemorata CCment. 3. lib. I & 3 epi.Galeno ad quotidianam reducuntur.
in ii 3 'pi Lopyria febrisi per quam intus in visceribus cattai nil lorem sentiunt, ruruntur: in externis vero partiae petie uniuersis rigent 4 typhodes a qua fiant materia, Galenus quod sciam noscripsit nec post eu Paulus,sed Aetius.Tamen hanc ab humore bilios aut Lib. . lib. ni elacholia fieri ocis etymon satis declarat. Τυφως-P ' enim incendo Lωpyria item, in qua intus semperviuntur,in semper sbris frigent, magnum aliquod in visceribus incendium ostendit id* perpetuum. Tale praeterea quoddam ardentium febrium pernῖciosum genus,Hippocrati est. In sebribus non internutientibus,sii exteriora frigent,interiora runtur,
di sitim habent lethales. Quod Galenus explicat in causo perniciosa,vel febribus valde malignis:vt ει- pyriis.Nulla vero febris alia,perurit interiora,cute tefrigerata.Nam vehemens phlegmone, Vel erysipelas in corpore profundo, ex toto corpore sangui-atem ad partem assectam trahit ob id interiora, ratur descutis sanguine destituta friget: ut in principiis
De tertiana pura. r 4rtianae purae, genitrices causae omnes calidael es siccae,ob id bden augentes teperatura,aetas iuuenilis omnium biliosissima, consueta victus ratio per alii nent calida, sicca, pauca, aut inediam
123쪽
cum labore cura,vigiliis,moerore,in aere calido sicco,qualis aestate suam naturana seruante per medicamenta calidissicca,crebra descausae caeterclitis generatrices,prius scriptae quae etia tertianam contianuam causon huic siimilem sed vehementiorem, morbos alios bilioso gignunt. Febris igitur tertiana,κρωσωδ'ut quidem est:& cum ocibae conuenit. materia biliosa, accesssionis vehementia:sed ab ea differt, i tertiana semper invadit cum vehementiet igore,id est omnium corporis partis concussione: Hi ti
quam bilis flava per tolli corpus vehementer delata 2sb
ta excitat:&accensa putret donec bilis, vomitu aut ludore, aut xinis , aut deiectione, aut duobus, aut tribus,aut omnibus simul, vacuetur, succedat intermastiao ad sensum integra. In ardente aute febre. Nulla est accesssionum singularum, seu exacerbationi intermissio de bilis cum sanguine in uasis continetur: vehementer agitat , esteruescit nec vacuatur,donec a vimice natura per corpus expellatur,insane totius in Orbi,cum rigore cui superuenit solutio ut Hippocrates scripsit. A febre ardete habito,rigor fit, . εἰ
a uia enim dissicit crisin signissica in nisii vires sint ' Vid cebiles. mam si rigor incidat in febre non intermittente, rotam lebati, lethale est,aph. 6.lib. .
Higor aut per se febrim ardente no soluit:sed post
rigorem biliosorum excrementorsi reliquiis velut cinefastis,vacuatis vomitu, telectione,vri na,sudore. Hunc vero rigorem excitat bilis, sentieti corpora Per quae vehementius mouetur, pungens seriens' sensum inaequalem excitans. In tertiana quoque IsCr,initio de, manu medici moida L sed mox sub manu mitescit, .cu vapore quod a Tertur cum in febre ardente praesertim mala, quanto diutius ma-
124쪽
etius admouetur tanto semper grauior' molestior appareat. Accessio tertianae exquisitae,noras duodecim non excedit: septem circuitibus, ut tardissime sinitur seu a quinto circuitu, ad septimum,par. I, .epid. auae tertiana est exquisita seu a causis omnibus biliosis nata, sic habet si vero accessi nem habeat longiorem. intermissilonem breui rem,tertiana simpliciter,uel telliana non exquisita
Extensa autem seu producta, quae hac longiorem
habet accessionem, d breuiorem intermissionem.
Tertianae purae symptωmata, signa. CAus omnes calidae siccae temperatura,consueta victus ratio,aetas,uitae conditio, labor,animi assectus , aer aestiuus,in caetera prius dicta in causis auctae bibilis. Haec enim omnia exquisitae tertianae adsunt. Cum rigore invadit valido, tanquam aliqua re acuta corpus pungente, & sentientes partes vulnerante, ob acrem bilis naturam. auteni paruus erit rigor,aut verius horror,aut tantum fri- Eusci quotidiana , quartana hemitritaeus, vel alia
continua, esse potest. Tunc, ob id, signa alia tibi spectanda. Calor autem , mox ubi rigor cessauit, accenditur luculentus tanquam ignis quidam plane purus, cin quo nulla est fumosa caligo . Is autem febre aucta, plurimus est ac mordax aegrum adeo deurit,ut corpus nudare,stragula iactare ultum saepe respirare cogat Velut enim ammam ore effat: aerem potum frigidum appetit Tunc , calo ubique aequalis nec maior horari, quam extremis Pulsus accessionis initio,del, tisin paruus tardus quoquein rarus te minus, quam
125쪽
quam quartanae imo tarditas ad statum naturale prope accedit. Initio igitur accessionis tertiana expulsu cuiuis est notissima,ordinato aequali in una percussione. in multis ad quod raro accessionuprincipiis accidit:sed notior est in augmento. In hoc enim pulsus aequalis, liber: statim ma onus Vehemens,velox. frequens,calidus: omnis in:qualitatis,praeterquatia febrilis,expers: paulo post vi-set. In declinatione , sed imagis in intermissione
magnus,vehemens,velox, freques:qualis sanorum' qui se exercuerunt aut balneo temperato lauerunt'Pulsus ergo debilitas, paruitas ct inaequalitas,quae tertianae accestionis initio adsunt, cito' abeunt praecipue inaequalitas qu magna ex parte,tertiana inuadente non accidit,nec eam comitatur.Ob id tanquam non esset,omittitur: aequalis pulsus dicitur.
Vrma tertio die,aut saltem quarto,coctionis signi habet. Quod si in primo circuitu, urina redditur
subrusta, aut subflaua, Mediocriter crassa: quae paulo post nebulam albam habeat, aut eneorema: vltra quartum circuitum non procedet. Si vero in primo circuitu rust a quidem , sed sine nebula, aue e neoteritate:ad circuitus septem extendetur. Quddsistatim primo die hypostasiin laeuem di aequalem habeat: simplicissimam illa ni tellianam puram
Tertiana exquisita celeriter iudicatur: δ lethalis i p.sib. i.
Tertiana pura,quae longissima est, septenis circuiti ''bus finitur: accessiones s habet longissimas, horarii aequinoctialium II .vel Ira breuita limas vero' quatuor aut ex :m medio, ni agna est maioris is inoris ratio,pro bilis quantitate, qualitate, e motu:
aegri tum viribus, tum praesenti dispositione.
126쪽
Nam bilis largior,crassior,quietior, corpus imbeciἔlum densum Gensus obtusior, longiorem facit accessionem constitutionem: parcior,tenuior,uehemetius mota, corpus robustum rarum, sensus tactus exactior,breuiorem.
Cum vero iam bibendi tempus est statim a potu, uapor plurimus, calens, per cutim exhalat, sudori; calidi, biliosi per totum corpus, aequalis nuncius:& vomitus superuenit biliosus, urina biliola, deiectio biliosa.Vnum, duo, tria,quatuor interdum stam ut concurrunt.Post quas vacuationes,propria se-brium inaequalitas inpulsu manet. Cum vero tertiana niuito calidior sit: intermissionem habet puriorem,quam quotidiana quia humoris biliosi accensio lacilis est: eius , quantum per accessionem
est seruefactum,prompte expurgaturata ut post accessionem exiguum putridi caloris vestigium remaneat. Nam ipsa intermissio, post accessionem, signum putredinis in pulsu obscurum habet, ac m- perceptibile:& eo magis, quo propinquior est accessio secunda. In citius principio,d augmento, signa putredinis, in pulsu clarius apparet: qud in statuniinuitur: mulio magis in declinatione. ex causa breuis est tertiana exquisita Sitis est vehemens Multae tertianae populariter Vagantur . Ha es inium intermittentium acutissimae sunt,& breuissimae:sed mitissimae ct periculo carentes. Cum quotidiana sit longa: quartana longissima. Haeconinia, uel horum plurima iraecipua, si adsint: scito esse tertianam puram perinde ac si tertio die accessionem uidisses . Si plura autem,Vel praecipua, desint tertiana est impura, huic maxime contraria. Ex quibus extremis naultae in harum medio consistentes depraehenduntur.
127쪽
Tertianae febris pura curatio.
TExtianam febrem puram, quia calidissima&sicca, sit ab humore omnisi qui in nobis sunt
calidissimo' siccissilino tiroclis omnibus resigerali uiarecta tum per se, tum per accidens Per se quidem,aere inspirat frigido una ido cibis refrigeratibus humectantibus, quantum facile coxerit: ut lactuca, Oxalide, cucurbita, cucumere, tripllice,blito, malua,pane eloto, uel hordeaceo recenti, cremoreptissanae uel alicae,piscibus saxatilibus,auibus carne molli praeditis,aut aliarum alis, testibus allinaceorum,suum adolescentum pedibus & ceret ris, porcellorum carnibus percoctis, ovorum sorbilium vi- testis mollibus quia facilius quant albunima coquutur Fructibus coctu Acilibus Vino aquoso, tenui, rauco: ubi morbus coqui coeperit. Nam initio negildum est.Vbi iam prope solutus eli morbus largius: nunquam tam vetus,' natura calidum. Mel quoque, salsa,acria omnia vitet. Haec uictus ratio, plurimis' delicatis consert.Non delicatis aute ptisanae cremor ad cristinisque susscit, auctore Hippocrate. Per accidens vero ἡti percali ae siccae bilis vacua tabde rotionem , refrigerabis ciuiue tabis . Vacuatur ait ne uic, Qu. tem, per omitum quidem quando ad ventriculum sponte naturae suae repit.Vt phor.quarto xto,libri quarti . Per deiectione in vero vi ad inferiora vergit, cum ni ollibus clysteribus nisi per se sis is eo descendat. Per urina etia potione in qua apium uel anethia inmaduit. Per sudores denique,balneis aquarum dulcium temperatis etiam crebris, si his delactat in re indeclinatione morbi totius quam signa coctionis in urina ostendun Bilis enim aliqui lier cut in
128쪽
vacuant, corpus hvi vectant.Quin coctionis signa si apparuerint da hydromeli, in quo absinthii
Pontici coma intincta fuerit. Quae etiam ventriculum a bile offensiam mire firmat. Tertianae nothae, seu spuriara impurae, causae,symptωmala,signa.
HKocum exbile flava lituita sat, Galeno:'el
etiam humore melancholico, Arabiani familiae: horum humorum genitrices causas, ex prioribus repete, suge Adolescet cadidiori,pingui,otioso,crapuloso,pleniori, balneis plurimis uso, est familiaris. Cum horrore invadit Calor quam tertianae, Obscurior:quam quotidianae, manifestior Pulsus minor, tardior , rarior. In dies autem durior factus, multorum mensium febrem indicat. Longa enim est, natura praesertim cum prauo viactu:ita ut ab autumno ad ver, interdum durauerit: nec sine aegri periculo. Quod is medicorii praeceptis non paruit,d ab hyenie laesus est. A quibus causis lien intumuit hypochondria flatibus repleta sunt:facie , magis cru-τa,decoloriad subtumida euaserunt. Cum vero' pulsus mollescit:& breuior sit accessio:& urina initio multum crudae, consistentiam meliorem habent solutionem ostendunt sed nullo bilis vomitu, cum sudore pauco: aut eius loco,tantum cum humido vapore tardius succedente, nec febrem omnino extinguente:cum in pulsu febris signum adhuc appareat. Haec, cum sit ex biliosa, lituitosa com- rosita, ad implexas febres reserri potuit. Nos autem Galenum secuti,hanc tertianis,o affinitatem,
129쪽
V Ictus ratio nonnihil calfaciat, incidat: non
autem corpus totum restigere humectet ut in tertiam pura. Cibus alternis diebus detur,per in te missiones. Nam in accessionibus cibum dare noxium est. Detur autem, quantum morbi magnitudo,d songitudo, ' vires robust e,vel imbecili, postulant sorbitiones coctu faciles,cremor ptissan eupipere.Oxymel potum multos iuuat Mulsum cui hyssopum vestriganum vel spica nardi insufa bibat, I alia retica: modo nimia calida sicca no sint. A die septimo,detur assidue absinthi coma.Ventrem assidue naolliter subducat clysteribus non ita mollibus, sed subacribus Hypochondria calefiant. Vomitus post cibum,sebre iam diminuta, ius inultos statim sanauit Balneum adhibeatur: lum coctionis signa apparebunt Sanguinem, si mittendum iudicabis, ab initio statim mittas: quantum aegri natura, vires, aetas, consuetudo, aer, morbus, postulant. Quartana verae essectrices causa'. Solus humo melanchobcus, id est frigidus siccus C p s. lib. temperie, putresce di per corpora sentientia de
latus vehementer, natura corporis melancholica magis,aetas inclinans,autumnus sua ni seruans naturam, hoc est inaequalis,d vespere,nocte,mane urigidus siccus,die autem reliquo calidus siccus, de ver ph Zi. x autumno simile, regio, coeli status, vitae conditio μ ν h tristis,uictus ratio tota frigida Isicca,Squialia prius scripsimus in causis humoris melanclaolicidi atrae bilis.Hic aute humor paulatim succenditur ut lapis, Saliud
130쪽
di aliud quodvis corpus frigidum siccum. Vbi usro' flamma ex eo accesse est nihil reliquit fumosum, aut semiustum, post accensionem: ob id evacuatationes fiunt plures ex tal humore, quam expituitoso: intermissio plane pura esse uidetur eo' hie, omne id humoris melancholici quod est accensum,vacuatur discutitur. Homo splenicus est, seu liene est imbecillo destumido uel natura, uel ex prauo victu cruditates multas gignente, desuentriculi hepar, henem, Venas mesaraicas , pituita fatibus implente A qua in his regionibus quartanae febres fiunt quamplurimae, pueris, mulieribus, aliis melancholicum nihil ostendentibus sed candidis,pituitani uomentibus deiicientibus cras am,dc lentam. Omnis autem humor crassus quodammodo melanss. l.met cholicus est. Ob id ab utroque fieri solet pilepsia, is initio. lib. .loc.afl .cap. 1 Ab eadem materia,pituita inqua, in hypochondriis corrupta magis, aut etiam usta, melancholia sitfatulenta seu hypochondriaca.
Moeror autem timor magnus, ct diuturnus, ex causa sere manifesta, etiam causis accensetur. Cum autem haec sine causa externa evidente adsunt, signa statuuntur. Quin si timor is cero sine causa manifesta inceperint aut cum causa manifesta inceperint, longo tempore perseuerent melancho apho il vi, significatur .Pura iera est quartana:cui cauta' 'μ' praedictae, lympi, mala , signat sequentia, adsunt omnia.
Impura aule,cui multa, aut saltu praecipua, lesunt. Quartanae purae symptrumata di signa. IN uadit primo die, cum paruo rigore, aut potius