장음표시 사용
511쪽
D riam. t par. plebit ruinas. Et quidem fuerunt plerique ut docet D. Tho. q. 3 r I i. par. q. 23. art. 7.) qui existimarunt tot praecise ex hominibus esse praedestinatos, quot ex Angelis corruere: Cuius sententiae videtur su isse D. Bernardus serm. 68. in Cantic. Matinisse. I,3. d. A uctor lib. de dilisendo Deo cap. s. potestque confirmari exd tit..io Deo verbis praedictis Psalmi, scilicet: I uicabit in nationibus , im- cap 3. plebit ruinas: quibus videtur indicari illos tantum homines esse praedestinatos ex hominibus,quam sint reprobati ex an-I . a, uri v. i. gelis . Sic enim existimauit D. Anselmus lib. i. Cur Deus es beus homo homo, cap. 18. Ad quam sententiam accedit D. Augustinus , 8, in Enchir. cap. 29. lib. ai. de Civit. Dei, cap. i. Ali; denique .h ἡ ὰ putarunt tot esse homines praedestinatos, quot Angeli re. xi. C. ia. Dis manserunt λ quod disertis verbis assirmat D. Cregorius hoc. r. mil. 3 . in Evang. ubi ait: Suprema tua ciuitas ex Angrias , D.Gree.hom 34 bominibvi eonfial, ad quod tantum credimus hamanum ' ξ 'v- gentia ascendere , quantos ritie eontingit eiectos Angelos re ma Lye . Haec ille. Verum hac in re nihil certe definiri po-D. Thom. test , melius est cum D. Thoma loco citato, ut ipsa etiam Ecelesia confitetur soli Deo esse cognitum , scilicet, numerum electorum .sami ero set Quod vero spectat ad secundam dubitationem , an Ange li sint in maiori numero , quam homines uniuersi, qui suur,
Abbe' iij ' fuerunt, S erunt Et quidem, si cum Ioanne Apocalyp. i 2.r ' confiteri volumus , tertiam partem Angelorum cecidisse videtur , confici multo plures esse homines uniuersos, qua II suom;.., a, s , Omnes Angeli. Nam, si tot homines, ut nimirum sunt prae-νοι praEὸmna. destinati, quot Angeli corruerunt, cum tertia pars Ange D qua- Ave . lorum ceciderit, iuxtalhanc sententiam , multo minor est, quam tertia pars hominum . Cum tertia pars Angelorum , quae cecidit suppleatur non ex tertia , immo nec ex decima parte hominum et dicendum tamen videtur multo maiorem Molin. in comm. esse numerum Angelorum. Quamquam Molina in comment. I. pari quaest. Io. art. 3. disp. a. nihil in hac re audeat statuere , & argumenta utriusque partis dissoluat. Verum a vota funt in Angeli in maiori esse numero, quam homines, qui sunt, quim or ημφς fuerunt, & erunt, praeterquam quod ipsa Angelorum pr*'
i ' stantia videtur postulare non obscure significari videntur lo cis illis sacrae Scripturae, qui de Angelorum multitudine di DDan. 7. I in serunt, veluti Daniel T. Miltia mittium minifrabant ei, erlob. 21. 3. decies millies rentena millia a fiebant ei. Et Iob as. Num-Mait. 26. I 3. quid es numerus militum eius λ Et Matti a 6. Exhibebit nibi Modo
512쪽
modo pluriquam duodecim legiones Angelorum . Et Apoc. I.
Et oidi, ct audivi vocem Angelorum multorem , ct erat Π poe. 3 . II. mertis eorum mill a m/Ilium . Quibus in locis ponitur Pu- Nωmerias ων-merus certus pro incerto : & proculdubio significatur innu- tur pro incerast.
merabilis quidem Angelorum multitudo. Vnde Gregorius lib. 7. Moral. cap. 9. Numerus, inquit, supernorum ciuium Greg. lib. mor. in itus est, ct de itus exprimitur, Ut quι Deo est nume- cap 9.rabilis d mons iretur. Haec ille . Accidit Δ: non leuis ratio, quoniam communis est Theologorum sententia, Angelorum A veli cum αν custodes singulorum hominum esse ex infimo ordine , quemadmodum docet D. ThomaS i par. q. I 1 3.ar. 3. Unusquisquς ζ Th.m. i. p. homo, siue fidelis , siue infidelis habet suum custodem An - q. D 3.ar. I. gelum, ut auctor est D. Heronymus in illud Mati. I 8. Αn- D. Hieron. Aeli eorum semper vident faciem patris mei. Hoc idem con. M tib 18. firmant D. Chrysostomus homil. in Matth. & Auctor imperfecti operis homil. o. D. Basilius lib. 3. ad Eunomium in Imper. Psal. 48. homil. 1. de laudibus ieiunij, & super illa verba friti operis hom.
Dominabuntur eorum ius ii in matutιno . Et D. Isidorus lib. o. de sum. bono, cap. ia. Nec vero videtur dicendum unum,& sicli 3'eumdem Angelum successione temporis esse custodem plu Ibis Aritis.
vi una hominum i quamquam hoc certum non sit: tunc sic di , , --.f. conficitur argumentum et omnes Angeli custodes sunt ex in- D Gaur I, 5 da fimo ordine; &tot sunt Angeli custodes, quot sunt homines : sum ερπν - .diees eumdem Angelum successii temporis multorum homi Angelus iri,annum curam suscipere , adhuc eadem argumenti vis perseue- sumssu temp. rat, cum Angeli custodes non egrediantur infimum ordi multorΜεν
nem, ut est ccmmunis sententia, atque adeo supersunt reli- ῖ , ' qui omnes Angelorum ordines, daemonesque uniuersi. His 'ergo constitutis plane dicendum est non corruisse praeci i tertiam partem Angelorum, alioquin omnino demonstratur ave sirum multo maiorem esse numerum hominum, quam Angelorum, 'r' ut est perspicuum ex dictis; nam cum tertia pars, quae ceci dit , supplenda sit ex hominibus praedestinatis ; non seruatur autem tettia pars hominum , immo nec decima, plane multo plures esse homines , quam Angelos : ad hunc autem locum Ioannis primum respondemus , non esse sermonem de Angelis ; sed de fidelibus in fine mundi, quorum tertia par Sdicitur Antichristo seducenda, & tamquam stellae de caelo in terram, hoc est, a fide Ecclesiae in errorem trahenda, α α, vi δε-- quamquam dicimus ad Angelos posse transferri, responden- ωι dum adhuc est, tertiam partem non significari mathematico
513쪽
more, sed magnam partem : hoc enim sensu saepe Ioanhes Ap . s. Apoc. 8. tertiam partem nominat, velut in illo loco, tertiam
partem terrae combustam, tertiam partem arborum concrematam , tertiam partem maris conuersam in sanguinem , Parν νενtia in tertiam partem creaturarum , quae vivebant in mari, inte-sς iptum pro rijsse, tetiam partem Solis obscuratam . Itemque tertiam
zo. . parte in Lunae , in ino& tertiam partem stellaru ut eamdem omnino phrasim in eisdem verbis licet agnoscere . Quibus in locis communiter interpretes , tertiam partem , non ter- tiam partem praecise , sed magnam partem interpretandam esse volunt Beatimae nis Quinta, & vltima condicio est inuitantis hilaritas. Vnde qu Π cρ'ή ς ρ Deus dicet beatis, dum ad coenam intrabunt illud Mati. 11. Mati. Ir .is. Venite ad me omnes, qui laboratis, ct onerati estis, ct ego ρο- Luc. 2 a. a P. fleiam vos . Et illud Luc. 22. E t ego dispono vobis, i ut disposuit mihi pater meus regnum, ut edatis , ct bibatis super men-Aoc. 7.r7. fam meam . Et illud Apoc. 7. Et abferget Deus omnem Iacrymam ab oculis eoxum, quod miram dulcedinem , & blandi. Panna ius . ciem indicat, ducta similitudine a matribus, ut vult Pannonius , quae paruulos plorantes amplecti solent, blandici js de- Deut excipit a linire, eiusque lacrymas abstergere, & ubera porrigere. Itai ' - . i. n. enim lanctos, qui ex hac Vita plorantes discedunt propter la- .m' , a,im'. borum asperitatem, Deus in caelis benigne excipit, & instar blandissimae matris consolatur. Eam namque Ob causam Isa. 9. 21. Deus matri se comparat Isa. P. Numquid obriuisei potes mulier infantem sciam, ut non misereatur Hio G ra fui Z Et F u Isai. . s. 13. Hoblita fuerit, ego tamen Non obhviscar tui. Et 66. quo. modo si eui mater blandiatur: ita ego consolabor vos . Quod sanili in hae vi autem sancti in hac vita plorare dicuntur, a persecutoribusta plorare aei u vapulent, demonstret locus ille Psalmi Ia 3. Euntes ibant, Otit., λ μ bant, mitiente semina sua, eamdem sanctorum in patria ob δὲ' consolationem ijsdem fere verbis praenunciauit Isai. 2 s. di- r .sI e. t ris: Precipitabit mortem insempiternum,ct auferet Dominus ιι ' ὰ--, ερ. Deus lacrymam ob omnifacie, quamquam Euseb. Caesariensis Tua H. e lib. . demonst. Evang. c. I 2. hunc locum Isaiae interpretatur Christus nostrar de redemptione mundi, facta per Christum, in qua Christum macuta is ' nostrorum peccatorum maculas abstersisse; sed sine dubio ' potest etiam referri ad statum gloriae; concinit cum hac Ioantaech. I9. nis, & Isaiae sententia illud, quod ostensum fuit Ezech. c. io. nam cum primo capite moni irataei fuissent illa quadriformia animalia, quorum singula quatuor facies habebant,leo-ι uis,
514쪽
nis, hominis, bouis , & aquilae. Decimo tamen capite, ubi eadem visio replicatur pro facie bovis, facies Cherub apparuit . quo fit, ut bovis facies in faciem Cherub conuersa fuerit, certe ad hoc ipsum, de quo agimus, exprimendum. Sanctorum enim facies in hac vita mortali, facies bovis est in area laborantis , & sudantis; quae tamen in faciem Cherub pulcherrimam commutabitur, abstersis, videlicet, lacrymis, deterso puluere,denique in immortalitatis gloriam conuersa. Haec est illa remuneratio, quam D. Paulus expectare,& ac cipere pro suis laboribus a Deo aiebat, Romanorum. S. Omnis ereatura ingemisit , ct parturit et que adbue, non solum
autem ille , seu 9 nos ipsi primitias Diritus habentes, ips
ιntra nos gemimus, adoptionem sitorum Dei expectantes. Hoc est: Non solum omnes creature expectant nostram remunerationem operantes fore , ut tunc iam renouentur, sed etiam
nos ipsi pressi laboribus gemimus , & persecutionum pressu ris,& doloribus fatigati, ipsam filiorum Dei adoptionem, &gloriam parturimus . Itaque iustus, cum se pressum laboribus viderit, cogitet se quasi Letum gloriae in ventre restare , quem illis doloribus parturit. Hanc nimirum ob causam sancti omnes in hac vita appellantur a Zacharia 9. Vincti spei; sic enim legimus: Tu,quem in sanguine testamenti tui emi ii vinctos tuos de lacu, rn quo non est aqua, conuertimini ad munitionem Uinriti nei, hodie quoque annuneians duplicia reddam tibi,quasi dicat Propheta, Christum alloquens . Tu Chrise rex potentissime sanctos illos Patres, qui in lymbo , tamquam in lacu, & carcere, tenebantur, sanguine tuo, per quemfsdus inter homines, ac Deum initum fuit, ad libertatem vino dicasti; conuertimini igitur ad munitionem, seu locum munitum, hoc est, ad Christum o victi spei. Et vincti spei non soIum Iudaei intelligendi sunt, ut plerique volunt, sed sancti omnes, quia hac vita labores pro Christo tolerant, qui vincti spei appellantur; quia dum vincuntur, dum coni j ciuntur ia vincula, ibi adhuc sperant fore, ut e carceribus educti, hosti latasque debellatis,duplo inaiora praemia accipiant, quam sint ipsi labores, unde sequitur, duplicia reddam tibi. Aduertendum est autem eleganti periphrasi appellasse prophetam mortales omnes, vinctos spei, qui semper spe melioriS sortunaeici sciis laboribus sustentantur, quasi sint ipsi vincti, & veluti captiui ipsius spei, cui nimirum seruiunt, & a qua, tamquam ala laa ra, & domina sustentantur, pollisinium vcro sancti, vin
515쪽
Hebr. 6. I Iaver Sancto mmetati anchora es.
cti spei dicuntur, non inviti, sed voluntarii, quia ipsi se ultro
ob unam spem gloriar in carceres , & vincula conijciunt. Nec minus elegans est illa Pauli similitudo, cum Sanctorum spem inter perlecutionum discrimina anchoram appellauit Hebr. 6. dicentis : iatii confvimus ad tenendam propostamnem,quam secur anchoram habemus animae tutam,aeirmam, ct incedentem inque ad interiora velaminis. Sicut enim an chora in medio fluctuum nauem retinet, ne a vento, & fiu.ctibus abrepta dispereat: ita spes, Sanctos omnes immenso vitae huius Oceano, procellosisque laborum suctibus ita retinet , ut firmi, secura quo permaneant. Quam anchoram propterea Apostolus in caelum iacere praecipit: immo in ipsa Sancta Sanctorum caelellia, tam- quam in locum tuistissimum, ubi
sterget lacrymas ab ocu-. lis Sanctorum .
516쪽
De recti Colloquii condicionibus. IN TRIA EXPLANANTVR
Primum, ut ante loquutionem verba considerentur. Secundum, quae loquemur, veritatem retineant. Gri. denique, .loquentur , ut milia .
Neque stultum aliquid contra Deum labi. xv laquutus est.
vobis explana ui, quod quemas modum haec postrema clausula huius primi capitis nostri Iobi in duas stringebatur, ac secabatur partes , qua rum prima est i In omnibus his non peccauit Iob labiis suis . secunda: Neque Liuisum aliquid contra Deum loquutus es: ita etiam continebat omnem bonitatem , & sanctitatem omnem Iobi amplectebatur,& quam iustus habere debet. Om- nis bonitas hominis, ac mulieris, in corde, in lingua, cogitationibus, & verbis consistit, scilicet, semper bene eo gitare , beneque loqui: nam hinc deinceps veluti a fonto rivuli etiam operationes emanant, atque scaturiunt bonae, ac sanctae . Quo ad cogitationes, & quo ad cor: In omnisus bis non peeatiit Iob Iabys suis . Et de hac materia satis locuti sumus in quinque transactis lectionibus. Quo ad lin- guam, S ad verba, Neque HuItum aDquid contra Deum Ioeusus vj.De quae materia in praesente icctione agemus. Neqtie Liartam
517쪽
sultum aliquid, ere. Sed quid praecipuE hic textus intelligari& a quibus stultis verbis sanctus Iob se animaduertebat, hiemagis interest; quia alij ad Deum referunt, alij ad ipsummet
Iobum . Et ideo textus Hebraeus, & Graecus ad Deum id referentes, aiunt; Non dedit inspientiam Deo . Et Olympiado - πυ- Ηemus, rus ait, quod in Hebraeo legi debet, Non ine fauit Deum;xel textus Gratus, non e i conque ius de Deo, quod idem est, videlicet, non au-o p μήρ - diuit , nec male loquutus-de diuina prouidentia, de Deo non est conquestus, quod cum sit supremus Princeps , supremusque iudex,parum sapienter eum fuerit persequutus e ita
rue verbum sultum, & quo ad scientiam, & quo ad prouientiam ad Deum referunt . Et iure quidem: verbum enim po=ζ.I riguis. Deum in Hebraeo est , vel stat pro Heloim , quod dicere vulescatur. Iudicem, vel gubernatorem. D. Chrysostomus etiam hac dif-D,Chrysos'. ferentia ad Deum refert, scilicet, quod ubi illi pro sapientia ipsum accipiunt, di intelligunt, aut interpretantur: hic pro iustitia habet,& innuere vult. Neque Dultum atiquid contra Deum Detitus est, id est, Deum iustitia aliqua non condemna-Hρ me .l Iμ' uit . Quomodo homines solent, qui a iudice condemnati, &, ΣαT; .. ad iudicati, de ipso conquerentes, iniustitia eum redolere di- Ο eunt ; & ideo, Iob , inferre vult, de Deo non est conquestus,. nec eum accusauit de iniustitia; ita ut, inquam, quod ubi Her D. Isa. braeus textus ad prouidentiam, D. Chrysostomus ad iustitiam Orige es. Dei refert. Attamen in tertio loco origenes ad ipsummet Iobum refert, & ait, quod haec verba ad illa quae satanae ci ea Iobi simplicitatem , & bonitatem Deus locutus est, relationem habent, & quod talem se reddidit, & ostendit,qualis a Deo fuit nominatus, & celebratus . Et haec expositio nostro Latino interpreti conformior est, in quo cernitur, quod stultitiam hanc non ad Deum, sed ad ipsum mei Iobum refert, Ιοἶ insuli eata & dicere vult: In tot aerumnis, tantisque calamitatibus nec mirmibus. nihil verbum quidem stultum loquutus est, aut protulit, idest , in-s-lium sequvse conlideratum, vel insipiens; & hic sensus magis fini quadrati qu qui bonitas est, magisque consonat eideminet verbo , Stultitia. 1 Iin nam stultum nil aliud est, quam linguae desectus, qui innuere ἔ- f6-- vult inconsideratam,vel temerariam loquutionem. Sicuti de-
nique prima huius clausulae pars, bonitatem Iobi respicir, &attendit quo ad cogitationum rectitudinem, uti dixi; sic ista secunda respicit, & attendit eiusdem bonitatem quo ad verba . Et de hac materia in hac lectione verba faciemus. Et dicemus, quod , ut hanc Iobi boestatem in lingua, & in verbis
518쪽
habeamus,& excitemus, ut eloquia nostra tres codiciones habeant,oportet, quarum prima sit,quod antequam loquatur, recte illud animaduertatur, quQd proferendum,aut dicendum est. Secunda, quod illud, quod dicitur, veritatem retineat. Tertia, quod sit res, quae utilitatem, di non detrimentum asterat.' Et primum antequam verba ex ore prodeant, quid diceredebamus diligenter praemeditari nobis opus est. Hoc depre-eabatur Regius Vates Psal. I o. cum dicebat. Pone Domine floria ori m/o : ct ostium circumsantiae labys meis. Quam lacum D.Gregorius lib. I. morat. cap. vlt. & 3. par. curae pastoral. admonit. I . de seruanda silenti j prudentia , intelligit, rationemque huius similitudinis afferens, ait: Quia ni miram Uium, D aperitur , ct clauditur; grata ergo, 1nquit, eri suo poni non obsaculi π , sed ontium peidit, aperia docuit, quoia, ct per disciplinam retineri tingua debeat, ct ex nece Atate laxari, quatenus os discretum, O co ruo tempore vox aperiat, rumus congruo taciturnitas claudat. Haec ille . Quae ratio etiam a tartur a D. Chrysostomo in comment. super Psal. o. ubi addit rationem este clauem huius ost ij. Os, inquit, nostrum perpetuo ex iodiamus y rationem ei tamquam Hauem adbibentes. Haec ille. Dicitur autem huiusmodi ostium circumstantiae , hoc est, circumstans , quia discretio, & prudelia debet totum os ambire, apponendo temporis,loci, per . sonarum circumstantias , ut merito ostium circumstantiae diei possit. Est & alia vis in eadem similitudine, quod sicut in domum, quae nullo clauditur ostio, patet sine delectu aditus uniuersis, qui ingredi, egredique voluerint: ita per os, quod nullo discretionis ostio clauditur, egrediuntur turmatim, ac temere incondita verba quaecumque in buccam venerint. Secundo , non satis est hoc ostium clausum esse, nisi etiam vectibus , & repagulis diligenter obseretur et hoc enim etiam maxime commendant sacrae litterae, veluti Eccles 28. Ori tuo facito OL ia,Oseras. Tertio tanta est bene loquendi , silenti, que suo tempore seruandi dissicultas , ut, ne ostio quidem vectibus, & repagulis obserato, fidere quis debeat: sed prae . ter ostium, & vectes adhibenda sit diligens custodia , & concubiae ad custodiendum ostium , ne quis illud absque necessitate cie tractis seris aperiat . iccirco enim Regius Vates Psal. I O. dixit , ut supra ; Pone Domine custodiam ιri meo e Si Crat enim obsessam urbem non satis est claudere; sed praeterca oPias est ad portarum custodiam praesidium adhibcreta :
Verba premeditanda sunt. Psal. a Q. 3.
519쪽
Linrua lissa ideo non lassicit arca cordis, quae continuo a daemone QKV - hi eri detur clauso ostio seruare : sed praeterea adhibenda est vis D. Uy, listissima custodia, quam D. Chrysostomus loc. est. vult esse memoriam mortis , quam ipse pingit quati feminam praeferentem manu ignem inserni. Hanc, inquit, adhibe ianitorem,&cullodem intentantem minas conseientiae,& hanc portam numquam intempestiud aperies, iuxta illud Eccles. I. Eccl. 7. Mo. In omnibusveribus tuis memorare noui ima tua, ct in aeter
oririmum nou num non stive abis. Deiride aduertit non sine mysterio meriti
semper . bet es nE fi-ri,& ostis, de custodiae, vi intelligamus huiusmodi ostiu, nec seinper debere esse apertum, nec semper clausum, sed in-- . terdum aperiendum, interdum etiam claudendum, iuxta il-Eccl. I V. Iud Eccl. 3. Tempus tacendi, ct tempus loquendi, s enim, in- D. Chryλ', quit D. Chrysostomiis, operteret ora perpetuo Patere, non fa . . P esse Ni porta es utem ρ.rpetuo clausas ust, non opus esseti Q 'ν, .a, eustodia. H. xc ille. Hinc est, quod natura labiis, tamquam
mmta Ob a. portis, oraclausit. Primo, quia labia sunt temperativae duritiei dentium: & ideo facta sunt mollia,& carnosa, ut verba, quae de ore exeunt, sint mollia, & dulciter prolata, quia sietemperant iram furentis. Unde Prouerb. I s. Resiponso mollia frangit iram. Et Eccl. έ. Verbiam dia e multiplisas amicos, ct mitiga inimicos . Secundo, quia labia sunt vocis articu latς sormativa, & in hoc instruimur, ut loquamur verba pea Prou. t . et 3. sata. Unde Prou. Iq. Hi autem verba sunt ρα ima, ibifr Labia Dut eati quenteν ege fias. Tertio sunt labia aeris frigidi, vel calidi in-di,atfridi em terceptiua e nam aeri frigido, vel calido se opponunt, & ip re sum deputatum interioribus reddunt, in quo i Uerba inflam- struimur, quod verba inflammantia ad iram , vel inducentiam ηι ad Digus malitiae, qua homo retrahitur a bonis, si audiamus, . . non debemus reserre: sed potius nos opponere : & si reterre oporteat, pauciora, & placabiliora reportare . Quarto denique & ad nostrum facit institutum labia sunt dentium custoditiua; ut, sei licet, ille, qui vult loqui, verba sua custodiae
Malach. 1. 7. ad tempuS opportunum : unde Malach. i. Labia Sacerdotis custodiens sapientiam. Oristaenum a/- Quarto principaliter staenum etiam adhibere iubemuror. μιri a bet.: quasi indomito, di esse nato equo, iuxta illud Eccles. 18. Fa- Eccl- δε- δ', eito enos ori tuo rectos: hoc est , ut interpretatur D. An
IV k brosius lib. i. ossi c. cap. 3. Restringatur lingua habenς vin- ' culis, se nos habeat suos, quibus reuocari possit, eademque Iacob. 3. a. similitudine usus est Iacobus Apostolus in epist. sua canonica
520쪽
eap. 3. cum dixit: Si quis in Uerbo non ossendit, bie perfriαι
ori Or . Potes etiam frano circumdiacere totum corpus, quibus verbis significat eum, qui linguam nouit, fraenarer re Iiquum omne actionum suarum corpus posse gubernare, sicut totus equus fraeno ori adhibito regitur, quemadmodum statim subiungit: Si equus fram in ora mittimus ad confugiendum nobis, ot omne corpus tuorum cireumferamus . , minio,& vltimo : non tantum frenos in ore , sed etiam stateram in manu , cum loquimur, ut habeamus, admonemur, iuxta illud Eccles. 28. Verbis tuis Deito sateram. In quem locum D. Ambrosius loco proxime citato: Proferunt, inquit, fermones ad mensuram labia examinatos iu ditia, ut sis graαι- ras insensu, in sermone pondus, in verbis moduι . Haec ille . Et D. Chrysostomus super Psal. I o. eumdem locum exponens , stateram , di lancem docet faciendam linguae; ut non solum verba, quae oportet , efferamus, sed etiam in ea, qua par est, cautione, veluti ponderantes, expendamus : Si enim, inquit, Me facimus in auro, multo magis oriendum est in wrbis , in nihil dest, nihil redundet. Haec ille. Diuus vero Ambrosius legite ori tuo fae letum, ct sateram et per iugum intelligit humilitatem , & subiectionem , ut lingua sit subiecta rationi, eii Is lue iugum libenter subeat . - Hinc emanat, quod in sacra Scriptura interdum silentium laudatur, & eloquium improbatur: & e conuerso silentium aliquando detrahitur, & verba exaltantur. Et primo , sex modis silentium approbatur, & improbatur eloquium . Primus modus ad prudentiae, secundus ad sapientiae, tertius ad patientiae, quartus ad mortificationis, quintus ad eompunctionis, sextus , & potiremus ad intelligentiae virtutem pertinet . De primo, qui ad prudentiae virtutem resere, aiebat Amos cap. 3. Pr dens in ilis ιια re tacebit, qtita tempus malum erit, videlicet, homo, & mulier prudentes, cognoscentes quod tunc loquendi nec locus, nec tempus est, tacent, atque silent. De secundo ad capientiae virtutem pertinente, inquiebat sic David propheta Psal. 38. Obmutat, ct non aperui os meum, quoniam tu feci Hi, id est, ego in meis persecutionibus tacui, quia e manu Dei scaturire sciebam . De tertio ad patientiae virtutem aeque pertinente etiam ipsemet David in eodem Psalmo ita inquiebat, scilicet: obmutui , ct humiliatus sum, ct stat a bonis r edi dolor meus renouatua es, cum consistorei peccator aduersum me. idest,cum