장음표시 사용
101쪽
Artic. I. De artuo interitu Insularum
INsulae portiones terrae sunt, Oceano cinctam
ortus varia habent principia. Emersere ovat- dam ex mari, h αontinenti avulsae quaeaam, aggesta nonnullis ortum dedit materia. Nata spectante Seneca qua t. l. 6, e. a I, in aegeo mari una: avorum suorum tempore aliam emersissEapponit. Spumasau, inquit, isteriu mare re fumuis ex atro feredinur. Nam demum prodebat ignem non continuum , sed exmremasto emicantem fulgurum more, Wrier ardor infe im jacentu superum pondus miserat. Andesaxa condolura,rupes nepartim illasa, quaM θiritus antequam verreremur expulerat, partim exese θ'
in imietatem pumicis versa ; novissime cacumen adustimontis emisuit &c. Strabo lib. 1 Gregraph. scribit in
toto quatriduo , quasi arderet mare , emicuisse; postea sensim emersi1se Insuram quandam paten- rem ad studia duodecim , totam constantem eXIapidibus ignitis. Atalanta civitas Locris adhaeis Tens Contigua , repentino maris impctu abscissa,atoue desolata in Insulam est. Oro usi. a, cap. I P. Suo Imperatore Leone Priscus Historicu Eυ
'grius i. a. c. r ) prodidit, Constantinopoli & in Bithynia tam ingentem pluviam extitisse, ut ii, Beana lacu qui non longe abest Nicomedia , ob crebram sbrdidi cuiusque materiam in eum conis jectam , factae sint Insuls. Ad hunc modum coepit Tyberina Insula. Violata enim 1 Τarquinio Lucretia cum Brittus regia bona diripi,& in Ty- herim mergi consuluisset, Insula facta est. Sic Livius M. a histor. Forte ibi tum seges'Μis fuisse diciatur matura messi; quem campi frusum quia religiosumeri r consumere desectam eum si ramentonerem,magna
102쪽
EL ΜηNTORVM. η ρmui fluentem aqua, ut mediis erioribm stet esse , ita in vadu hasiraritu frumenti acervos ransierisse illus fimo. Insulam indopaulatim o iam qua fert temere sumen invectis, factam. Desiisse vero etiam quasdam I sulas autor est. Plini-Lr,e.., p. Antissa primo In
sui uncta est Lesbo, Zephyrus Halicarnata IZ- thusa , Myndo, Narthecusa Parthenio promontorio. Hybanda quondam Insula Ioniae , ducentis nunc a mari abest stadiis. Syrien Ephesus in mediterraneo habet. Art. II. De quarundam Insularum miraculis.
VT esse Insulis natura dedit, sic singularem
nonnullis largita est prςruativam. In quodam lacu circa Nili ortum Insula est, lucos, sylvas dc grande sustinens aedificium; natant tamen, re quocunque venti agunt,impellitur. Mela lib. r,
c. s. In Vadimonis lacu,3c ad Cutilias aquas opaca sylva , quae nunquam die ac noctu eodem loco visitur. Plin.L a, e. ys. De posteriore Macrobius ιι satur. e. r. insulam Pelagi in laeti cur hensi enatam invenerunt. Ampsi mus enim reffles, sive ille continem limm seu pia fuit, eoacta compage virgultis σarboribtis in Da lirantiam eamptus , jactantibus poromne mare finibus vagabatur ; ut fides etiam ex hoc Delusa sit, qua ressa montibus, vasta campis , tamen per maria nugrabat. In Lydia quae vocantur Calaminae,non ventis solum,sed etiam contis, quo libeat impelluntur,multorum civium Mithridatico bello salus. Plin. lib. I, e. ys. In Tarqtiiniensi lacu magno Italiae, duae nemora circumferunt, nunCtriquetram figuram edentes , nunc rotundam Complexu, ventis impellentibus,quadratam nun-yuam. In Garumna vero fluvio Hispaniae Atrosnsula aquis increscentibus pendet 3c attollitur. 'Meia lib. I, p. i. Sunt denique 3c in Nymphaeo parvae Saltuares dicte , quoniam in Symphoniae
cantu ad ictus modulantium pedum moventur. Praeter haec in Fortunatis ferulae ad arboris excrescunt magnitudinem Solin. e. s P. In Μaderis
103쪽
sa ADMIRANDAouatuor palmis propendent uri , acini succo r serti carent nucleo, Martio mense excerpi pos sunt i cadamustus Hispaniolam Insulam cum C lumbus invenisset, Frumentum Februarii satum initio , maturum trigesima hilariti messuit. Hoc brevi intervallo in tantam amplitudinem Crevereari , ut hominis brachio magnitudine longitudineque aequari possent. Duo enim granorum millia singula complectebantur. Petrus inarur rasium. India. Pepones singulis anni partibus habentur recentissimi , erari. δε-. eap. δr γοαν, tantae magnitudinis ut vix humeris Gnitis serri possint; foenum quoque abscissum, quinta die ad cubiti proceritatem adolescit. Ty-les Indiae Insulae terra omnes hoc miraculo sela vincit, quod quecunque arbor in ea nascitur,
nunquam careat folio. Sosim. e. ss. In Ormutici
Insula, nullum animal reperitur , imo nec ullius fontis aqua ; Manna nocturno rore decidit. Polua lib. 3, Insulam Arabiae felicis Sygaron canes
non in rant, expositi errando moriuntur. Psim aes,ca δ. In Ithaca lepores aliunde allati vivere nequeunt. hist. animal. Lδ,e.aδ. Ebusus inter Baleares una , omnino serpentes non habet. Plin. lis. r o, c. as. In Creta nulla est: noctua,quin si insertur, moritur ; in eadem nullum animal maleficum priter phalangium araneum est. Cyprus adeo olim tumulorum impatiens , ut mandata sibi de die corpora nocte proxima rejiceret. Priamum Ericum Dania Regem , Hiero lyma vento. Tum causa eo profectum & mortuum recepit. Saxo Gramm. L 1a. In Cephalonia Insula amnis est, cujus citra alterum latus , cicadarunt ingens copia, nullae ultra alterum. MF. 1 in m. ιδ aδ.In Cumana Novi Orbis Insula aranearum telae tanta firmitate nexuntur , ut rumpi nequeant. His n. e. F, e. rs. Ferrum quod in Ilva effodit liquari 1bidem non potest. Bertiis in descript. Imao Tandem ut concludamus in aestuario Forthae est Insula Magotia. In hac aves anserum serinorum
104쪽
Ε I. Ε Μ Ε N T O R v M. gysyecie nidulantur , tanto numero , ut prisidiarii centum , qui Castellum Bassum dictum tenent, Non alio cibo,quam recenti pisce in horas ab his avibus delato,nec ligno aliunde petito quam a horum frustis , quae nidis illae construendis com--rtant ad frigus pellendum utantur. Be vad πιμ ex eo Thuan. in histor. C A P V T I X.
Ret. I. De Morarium quamlitate di qualitate.
Montes partim ab initio extitisse , partim
postea enatos credendum est. Unicus id an Italia Modernus testimonio suo comprobare poterit. Μulci vero hi in orbe dc amplitudinis mirandae de stirpendarum qualitatum. Olympus & Athos tam alti ut in eorum cacumiis nibus relicti toto anno cineres,nec ventis dimentur, nec eluantur imbribus. Et in Vesuvii vertice consistentes , proximas quasdam nubes pari cum monte altitudine dis ure a terra animaavertisse, nonnullas etiam ex alto despicere Sotuisse reserunt rinstronom.=.3. Suffragatur illud suod scribit Zabareta de regione is eris c. δ. anquit, ad sumninarem usque montunneris , is agro tornoMique per totum diem habvi aerem sereni, mum , sed i a Arrerer medium montu videbam n es qua me visione vallium prohibebant. Vesteri autem postquam de Iino monte desiendi, iuveni factam eo die in an- Iera parre magnam pluviam , cum in m tu cacumine
mihil pluisset. Idem sibi per Alpes & Apenninum
iter facienti accidisse. Piscolo nem Misit de Meteor.cap. I r . In Seleucia mons est Anriochiae proinrimus cupis h vertice vigilia adhuc quarta Solis conspicitur globus, & brevi corpolis circum-a' i , radiis caliginem dissipantibus , illinc nox hic dies cernitur. Sosin. eap. 37. Ambitus ad Ca- fumen xIT.M. Passuum est,altitudo per diremam
105쪽
so ADMIRANDA quatuor. Ita provincia novi orbis quinquaginta millia quidam excedunt, quidam tam alti ut triduano descensu valles apprehendi nequeant Marur.in sum. ροειθώ l. a,e. -3. In Tenerista,
qui pyramidali constat figura, Lxaginta Italicis
conuat milliaribus. cadamu tin: Qualitates si spectes, lacubus miris quidam scatent, ignes exhalant quidam, alii alia , quae admiratione digna aestimes. In monte Nonae Arabiae felicis admiranda cisterna , colligendis pluvialibus aquis visitur, quae centum millibus nissicere posset. Dota frinii in Suecia nivibus teguntur aestate etiam tantis , ut decurrentes de summitate globi in radicibus ita excrescant, ut pagos obruant. Ola-' lib. I, c. as. In nova Hispania montis cujusdam fumus semper occupat verticem globi rotunditatem servans , nullis dispergitur ventis astendens, δc sagittae motum celeritate aequare dicitur. cortes viat. a. In Helvetia prope Lucernam mons est, in hoc Pilati lacus ; Tempestates cientur, Iapidem si immiseris, & judicis ibi s si credendum in singulis anilis spectatur Pilatus habitu. Ioach mustadianin in Melam. In Hispaniae Alpibus ex sale mero , montes sunt , quantum dein mas, tantum accrescere scripsit Cato Major. Ginlim lib. a, e. a a. In provincia Cyrenaica rupes est ac fons Solis quae cum hominum attingitur manu , fons exurgit; nec minor tumescentis saevitia, quam si mare sub assurgeret furore. Mela lib. r, e. Denique duo montes juxta flumen Indum sint; alteri natura est, ut serrum omne teneat,alinteri ut respuat. Itaque si sint clavi in calceamento, vestigia avelli in altero non possunt, in alter sisti. Plinivi l. a , c.s o Art. ' II. De eisina ct mela montibm.
AElna mons est in Sicilia Catanae urbi, & omni huic littori imminens, Plinio, Μelae, Ptolomaeo ' Straboni, Solino memoratus; Vulgari nunc appellatione accolis dicitur Monte Gi ἶ-
106쪽
ELEMENTORUM. yr Io. Habet stilos crateres ι quorum alter in putei rotunditatem angustus , emitiis veluti gemina sponda undiquaque saxis, tum exustis tum versiis coloribus ; lapidea eum planities angusto ambitu continet; alter ambitu stadiorum viginti quavtuor , non usque in imum descendit eodem niatu, sed alvum tibi intus paulatim adstringit, eatenus quoad in ejus messio ad evomenda montis incrementa , fatis amplo pre soraminantur. Fumus e duobus illis crateribus perpetuo emergit, sereno coelo candidiisimus , instar nubis, ignes nulli apparent, nisi incendio aliquo erumpente. Bramus in Dialogo. Lapides inde ejectos per lexa ginta millia passuum ab utraque urbis Catanae
parte invenit cluorem n l. ntiq. l. r, qtia a Leontinis itur Taurominium ; maxime vero ad
ipsam Catanam in radicibus thnae littoreis,
a Taurominium ituri ubi specie magnarum adiperarumque rupium , spectaculum transeunt hus triste atque horrendum praebent. Fragor illius aliquando tam magnus ruit, ut ad Gemellos audiretur colles, favillae tam pingues , ut usque ad Catanam pervenirent serventes , oppidumque incendio vastarent. Cineres aliquando tam copiosi,ut vi ventorum ad centum milliaria agitati omnia opplerent ; fumus adeo dei sus, ut tantas tenebras luci offunderet, ut per biduum nemo posset cernere. Incendia hujus montis varia diversis fuere temporibus. Anno 13a9, Iulii Idib. Circa occasum Solis, ex inferioris montis parte, ex inopinato hiatus ac paulo post in eodem agro duo alii sunt aperti, ea vi, ut ex quatuor craterihus , parvo inter se intervallo dilutis ingentium Iapidum constries una egestae, profundas valles re nemorum 1altus ΗI montes arduos extulerint. Fluebat enim ex quadruplici voragine, rivus igneus .instar metallorum ex fornace liquentium,
occurrentem tellurem, arbores,saxa non tantum
Comburens, sed etiam ai, sumens ι terra ipsa quae antea calcabatur incanduit, ac veluti spumis a-E quartuna
107쪽
quarum, ad scopulos h flumbus elisarum , IatEprofluviς igneo mandata ac dispersa est. . Post,
quam vero igneus torrens per plura montis spa- Cia evagatus est, tribus tandem alveis sese divisit, duo orientem versus plures decurrerunt daeditertius contra Catanam se direxit, quem priuia quam fines ipsos invasisset, velum Divae Agathat Sacerdotibus, E moenibus urbis object , exstinxit. Dum haec in inferiori nionris regione geruntur , in summo vertice non minori constiω- ς' rabie. Vnde tantus cinerum per Catanensium. regionem imber, ut agri & montes cultaren- ur; ac stante tum Borea, ad Insulam usque Melia am , qu centum sexaginta passuum millibus acratere dissidet. eorum copia ac sulphureusMox sit abductus. inter maxima profluuia longe m mran Lis illud est,quodpaulo antenoram atatem iverba Anthemili in dialogo ae thna ) viue intra catanam currens, ηορο parvam urbis paretem incendio depol viri
Quin etiam portum eum, de quo Virgilius.
Portus ab aereissu ventorum immotus di ingens
Ipse,sed horrifieis juxta tonat crethna ruinis. ita implevere fluenta aetnea , ut iam errasse Vir
Rilium putes i quod portum ibi esse intentem
clixerit,qui pene nullus sit. Anno vero IS 7, Calendis Maji Sicilia tota diebus serme duodecim. tonare coepit, ciebrique sonitus ac ingentes quales ex tormentorum bellicorum ictibus esse solent. Non solum Catanae & vicinis agris, sed Parinormi quoque selibaei, Saccae, Agrigenti, dc tota prope Insula uini auditi ;E quibus par xo terrae motu Iacto, domorum concussa recia fimul &parietes nutabant. ' Hi sonitus ihugiti 'ue cum Increbescerent 3 Idus Μηi, hiatus quidam inso- Iiti in aetna sunt aperti, E quibus tanta materiadi igneae egesta moles , ut quatriduo quindecim millium iter conficiens, obvia quaeque sternendo exusserit, ic ad caenobium usque D. Nicolai de Amnis defluxerit; ubi monasterio intactvi Nivq-
Iasum dc Μonpelavium Pagos invasit & sere.
108쪽
ΕLRΜΕNT It v Μ. 93 obruit. Crater montis supernus , non muIto post tantam nigri cineris per triduum molem emavit, ut ad Calabriae Consentiam interjacentia oppida cineribus operta sint, maria adeo superfusa,ut trecentis passuum millibus a Sicilia diu 'tes naves , cinere a ventis difecto foedatae sint. Hina post magno stemitu mugire coepit . & inter mu-- gitus summus apex abruptus a cratere ab rptus est. Quamvis vero tam norrendi .Etnaei sint ignes , tanta tamen ibi foecunditas, ut quod de
Campania dicit e. 6 id nos de vicino possemus dicere tractu. si Mesinuinei uini vitia
feri miles, o temulentia nobilis succo per omnester εναθυ-que ut veteres dixere ' summum Liberi parris cum Cerere certamen. In nemorosa regione spatiosi
tractus inquit Fausim rer. se. 4ecit d. a Uri sunt in ea laetissimas ferunt segetes. Adeo praeterea pabulosa apparet, ut pecuariis nifi isequenter ex auribus sanguis extranatur ipsa satietas sit periculo. Caeterum egestae ex aetnae incendio, m teriae fluxus, ita concrescit; ut ad justam altitudinem, Soli superficiem in lapidem convertat, quam qui nudare velint, opus habeant lapides scindere. Etenim saxo in Crateribus sive faucibus colliqu ira, ac deinde sursem egesto, humor vertici superfusus, coenum est nigrum per montem deorsum fluensi deinde ubi concrevit, lapis fit molaris, eodem servato , quem fluens habebat, colore. Sed di cinis fit ita adustus lapidibus, ut fit crematis lignis. Sicut ergo ruta cinere ligneo alitur, ita similem esse Igineo cineri,cum vitibus adfinitatem credibile est. Hactenus AElna. mela
est mons in Issandia , haud procul a mari, interdum stammam , aliquando ignitam aquam , post nigrum cinerem , & eumices tanta copia ejicit,
ut Solem obscuret; interdum tamen mira est,
in monte tranquillitas praesertim ubi Zephyrus spirat. Anno I ς 3, die decima nona Novembris , circa meridiem noctis, in mari juxta He- clam stamina app xuit . quae totam ιnsulam iI-
109쪽
94 ADMIRANDA Iustrabat; post horam Insula contremuit, inde secutus horribilis fragor , ut fi omnia bellica
tormenta exploderentur, nihil ad hunc terrorem esset. Totam minia fabricam eo muteturam postremumque adesse diem erediamus ,scribit Dithmarus Bles erum. camer. Horar. subris cent. 3, p. 1 F.
At compertum est postmodum , mare ad duo milliaria retrocessisse in illo loco atque exsicca- . tum esse. Anno I 8o, tanto fragore ignes eructavit, ut inde ad octoginta milliaria, grandiores machinae bellicae explodi putarentur. Vulgus credit damnatorum animas ibi torqueri. Grauisu Brum in Theatro Muaedi.
110쪽
ο ρ in stius j evi siectione amnm perire q-- fui ne r Eo itaque fortior adversis calominas βιτε t O eum mundin undique exarserit, cogisa re habere de tanta molae perdendum. Sene Ca, quaest. natur. l. a, cap. FS .