장음표시 사용
151쪽
linguarum sudium adjunxit, eo profectu, ut post Bohemicam, quam veluti cum lacte suxerat, di post Latinam ac Germani. cam, Hebraicae, Graecae, Italicae, Gallicae, Hispanicae, Lustanteae peritus, novem linguis loqueretur. Quo apparatu instructus Hebraeam linguam anno uno Prosessor Publ. docuit. Exinde partim in Academia Pragensi, partim in Olomiacensi Mathema. tieas disciplinas triennio professus est. Cumque egregiam ejus scientiae famam comparasset, in Hispaniain evocatus est,ubi pro Seholis Regiis Madriti ipsos annos quindecim Mathematicam
cathedram moderatus est. Quo tempore adeo ad Autorem no-Brum audiendum Hispana Nobilitas confluxit . ut domesticiun ejus cubiculum in auditorium publicum transiste videretur, in quo ille succedentibus sibi aliis atque aliis Mathematum studiosis diem totum dabat. A morte vero earoli II Hispaniarum Regis reducem in Bi,hemiam Universitas Carolo-Ferdinandea Pragensis excepit, dc Doctoris Theologiae insignibus auditun, biennio Controversarum de Fide Quaestionum Professorem habuit: Ilim strissimus etiam Comes Herberseinius atque nonnulli alii e S cietate in condiscenda Analysi speciosa privatim Magistrilin. Unde liquet eorrigendum esse Augusinum Thomam a S.Iosepho,
ut in una aliqua epistolarum suarum ad Ilustrissimum Herberatinium datarum existimavit.nullam Analysis speciosae notitiam habitam in Bolieinia sed eam Getissimo illi Comiit e Belgio
hausiam atque accersitam fuisse. Post haec GFuliis III Hispaniarum Rex nune etiam Λugustissimus Romanorum Imperator Autorem nostriam Viennam accitiam Hispanicae prosectionis so-eium sibi esse jussit. Itaque annos decem, per quos scilicet expeditio illa tenuit, inter prospera di adversa Regi Catholieo individuus comes adhaesit, eique ac Reginae Catholicae anni ferme spatio, Aulicis vero decennio a Confessionibus suit. Reversum demum ex Hispania, ct Brunae commorantem cibi enim reli- suum aetatis sub coelo patrio egit Caesarea benevolentia iteratis clementissimi affectri testificationibus, mortuum quoque Veris his his, nescio majorine dolore an elogio plenis, proseinita es:
152쪽
M DCC XV, aetatis anno 67. initae Societatis 48. a nuncupatis
votis quatuor solennibus 3 o. Desidem in Hispanieain linguam transtulit & opus hoc posthi unum reliquit. quod ex autographa Magisti i sui eleganti charactere exscripsit R P. Carolus Marui me , hodie Praeco fidei Catholicae Pekini apud Sinas. subrogatus R. P. Francisco Tisisch, Etesimo item antehac in Analysi j eiosa Pragae discipulo.
Dividitur opus in tres libros. Liber primus continet is gogen ad Analysin speciosain. In ea explicatur alsorithmus spe. ciosus cuinin integris, tum in fractis, tuin etiam in surdis seu irrationalibus more vulgari. Exprimit numerum quartum pro
ab eportionalem per hanc quantitatem intactores V. gr. T
dc b, item -& a die. resolvendo regulam trium variat. Simialiter canones potestatum pro binomio ad extractiones radiem applicat. etiam cum nera ad potestates assectas. Explieat dot de analytiee proprietates progressionis arithmeticae ct geom tricae ct regula alligationis tradita varia problemata arithmetica subnectit,quae inter unum est de anatocismo legibus prohibito. Liber secundus exhibet analysin triangulorum rectilineorum. Primum trigonometriam planam analytice exprimit, v Iuti si radius et revit r. sinus rectus quod eosinus sit V W -κη ct tangens me V ν' - . Deinde varia problemata de tria sulis tam rectangulis, quam obliquangulis resolvit. quorum nullam ultra aequationes quadraticas assurgit. Plurima ex Gb trido desumta. Liber tertius tractat de analysi triangulorum sphaerieorum. Explicat hic primum problemata trigonometriae sphaericae, adique analogiis istis utitur in resolvendis problematibus primi mobilis, ita ut subinde utatur expressionibus sinuum analyticis & valorem sinus quaessti investiget per extractionem radi- eis ex aequatione algebraica: quo ipse tamen calculus trigon 'metricus vulgo receptus non abbreviatus, quin potius prolixi
redditur, praesertim cum losarissimis non ut locu .
153쪽
Tenendum vero, Autorem uti artisetis analyticis Hugo, nis de Omerique, qui in Analysi Geometrica Gadibus 1698 edi. ta aequationibus substituit analogias ct per earum transforma. tiones tandem devenit ad analogiam problema resolventem. reducendo aequationes quadraticas allistas ad inventionem ib
IOANNIS NICO LAI FUNCCII DE ORIGL
ne Latinae linguae Tractatus. Glesiae ix Francoserti, apud viduam Jo. Relah. Vulpii,I 2oM.
plex idque egregium industriae & eruditionis specimen
hie exhibet doctissimus Autor, haud contentus persum istoria Latinitatis cognitione, sed maximis Philologis ducibus in intimos istius linguae recessus penetrans & vel ipsam lin- uae Latinae originem repetens altissime. Ac huic quidem meoitationi priorem dicavit libellum, cuius primo Capite,produ-His diversis de origine Latinae linguae opiuionibus. Dionysi Ha- Iiearnassensis, Quintiliani, Varronis, Jos Scaligeri, Bocharti. Stier ei mii, Inchostri. Iac. Hugonis, Golfridi Viterbiensis, Cellarii, Walchii, Becmanni. Gravinae, ipse ad extremum si .luit, aviam Latinae linguae esse incertam, matrem vero esse lin. .guam Celticam sive Germanicam. Id ut luculentius effetat. Cap. 2 de lingua primaeva disputat, quam cum alii velint esse .Hebraicam. vel Chaldaicam, vel Syram. alii Belgicam, vel Sue- dieam, vel Gothicam, vel Graecam, Vel Sinicam . Autor noster Cluverium, Grotium, Maligerum, Huetium ct Mortiosum se. cuius duces, primaevam linguam plane putat interiisse , hoe 2 . potissimum urus argumento, quod fieri non possit, ut lingua onus cultu α frequentia scriptorum destituta per asoo an- A non Diqitiges by GO I
154쪽
norum spatiuin maneat integra ct incorrupta. Diluit simul eo. rum argumenta, qui Hebraicam linguam pro primaeva desendendam susceperunt. Hine tertio Cap. Babylonicam linguarum confusionem excutit , verba Mosis nequaquam interpretans de miraculo, sed de discordia inter aedificantes ex. orta, quam migratio populorum, istamque diversias lingua. rum secuta sit: ubi & causas naturales immutationis linguarum cognituros ablegat ad Borrichii libellum de causis diversitatis linguarum. Jain Cap. II ad antiquitatem linguae Germanicae. quam & Celticam atque Scythicam vocat, venit. ac docet, Aschena rein suisse conditorem Celtarum, Scytharum & Germanorum, cumque ex oliente delatum esse in Germaniam, ex eaque homines in Italiam transgressos primas ibi fixisse sedes. Sequi hine ostendit Cap. V, linguam Germanicam esse Latinae matrem. Neque solum firmiter credit, Germanos in vicinam transisse Italiam, sed nec dubitat, eos in ipsam Graeciam progressos ibi sedes fixisse, iisque proinde assentitur,qui plurimorum Graecorum vocabulorum natales in Germanica lingua quaeserunt. Quod autem ad Latinam attinet linguam, ambabus manibus amplexatur sententiam Praschii, singulari libello quem in his Actis A. ιπσρ. Ra3 recensuimus,) contendentis Latinae linguae matrem esse Germanicam. Subnectit eum in finem alphabeti eo ordine magnam vocabulorum Latinorum farraginem, quae ipsi mere Germanica videntur. e. g. ager affer agmen, Mengeι angelur, Engeb arca, susteι butu rum, Sutterrcaballus, Sauli Sc. Ubi tamen, praeterquam quod nonnullorum convenientia non satis est manifesta, etiam cillinguendae fuisse videntur ceterae voces ab iis, quas Germani acceperunt occasione introductae religionis Christianae a Latina Ecclesia, e. g. angelus, Engel. Sexto Cap. Cl. Autor demonstrare conatur, Aborigines.
antiquissimos Italiae incolas, fuisse natione & ortu Germanos. Id probari posse putat inde, quod I) Germani haud videntur neglecturi suisse adeo propinquam ct fertilem regionem, a Graeci historici, dum non tradunt. primos Italiae incolas e Graecia advenisse hoc ipso confirmant, eos advenisse aliunde, 3ὶ Aboriginum vita moresque admodum conVenerunt cum Germanorum
155쪽
moribus atque institutis: id quod uberius prosequitur satisquadocte. Omittimus cetera ejus argumenta, ct ad Cap. VII noseonvertimus, quo Ostensum it Autor doctissimus, e Germanis ortos eta Siculas, Umbros. Ligures Ausones,Oscos liasque It liae gentes. Contra Cap. VIII docet, ex Gmeia in Italiam tras.cisse Pelasgos, Oenotrios. Tyrrhenos, aliosquς novos colonos: imo & claro illo Hercule Thebanodi vis & Al menae filio, duce novam Graecoruin coloniam satilit deduetam fuisse in Italiam. Cap. IV aeneae in Italiam adventum propugnat adversus Bochar. tum, Cluverium, reseravi nam , liorumque argumenta refellit.
Denique Car. X paucis ostendit, Latinam linguam aliis linguia successu temporis pq rmixtam fuisse, atque ita bos opusculum
Tran limus ad alterum i ibrum,quem de pueritia Latina limgua inscripsit Cl. Autor. Constat is quinque capitibus, quorum primo ostendit, esse quidem linguam Latinam ortu barbaram. sed Graecos colonos eam expolivisse, scripturamque re literas Graeeas in Italiam invexcisse. Qua occasione copiole disputat destripturae origine in universum; nihil tamen certi definiens; Gmulque convςnientiam Latinarum literariun cum Graecis sigillatim commonstrat atque illustrat. CV, a docet. Graecanicis literarum Edisciplinarum studiis in Italiam invectis. Latinam linguam perpolitam fuisse, ut adeo Italia linguae sitae culturamdpbeat Graeciae tanquam magistrae, ad cujus striaturam exculta fuerit lingua Latina, quae dimidiam partem Celto - Scythica, dismidiam Graeca suerit. Ut autem oculis curiosoruin exponatur
prisci temporis lingua Latina. Veteris aevi reliquias a Philologis pollectas Cl, Autor hie quoque producit & breviter illustrat. de quidem Cop. 3 si λgmenta legum Romuli dc Numae. hymnorum
Saliarium, dc Annalium maximorum; Cap. 4 Dagmenta duo. decim Tabularum; Cap. s Tabulam rostratam Duilii, re aliam Scipionis.Εx his omnibus apparere censet eo aevo linguam Latinam oppido rudem α incultam suisse longeque remotam a Misiore aetatis Ciceronianae . Ut pro specimine nonnulla hine proostramus. p. 88 furauim lance licioqur conceptum ita interpretatur,
quod a lictore, qui licio ciuinua lancem sive patinam erae se sera
156쪽
MENfIs MARTII A. MDCCXXI. I 43
has. In domo aliena repertum fuerit; p. 9 s ercta cita exponit per bona divisa; p. I 2 ex Plutarcho docet, literam G olim non suisse in usu, sed circa annum V. C. s o dcinum introductam agrammatico quodam, Spurio Carvilio; p. I 32 varias etymoloingias profert, cur veteres Romani elephantos vocarint meas boaves, timulque, quid sit aes grame, exponit.
Rudbeckius Morbosius S alii severiant opinionem de prima quadam ac generali omnium Europae incolarum lingua,eam deinnuo in scenam producere. dictosque viros inter se conciliare hu4jas libelli Autor tentat. Cumque ejusdem Parte prima. de qua dis 'ximus in Aetis A. I 16 p. 32 . in probando lotus fuisset, cunctos Europae primos incolas suis eIapeti posteros.&quod exinde subsequitur, omnes eorundem di singulos uno eodemque aliquando usos esse idiomate, quod Iapeticum, Scythicum, Celticum, sive Teutonicum vocari posse asserit: innitens nune hisce principiis. hac altera Parte evincere laborat . in omnibus linguis Europaeis latere qua&dam veteres radices vel Noeticas, i. e. quarum reli quiae in omnibus linguis, quarum aliqua haberi potest cognitio. reperiuntur, Vel Iapetieas, cum quibus conjuncta vocabula per solam Europam dispersa sint. Septentrionem prae ceteris regi , nibus iisdem esse repletam, persuasus. linguam Istandicam, misiueam, Suecicam. Λnglicam, Belgicamque laudat. α ad raue das antiquitates linguae Tentonicae n an solum harum, sed reli. teraturae Runicae , Ulphicae ct Anglosaxonicae collatione niaevitabilem estu reipia comprobat, addens, plurca esse antiqui-
157쪽
latuin Germanicarum reliquias, quam quidem vulgo eredatur : qui quid Septentrio harum rerum postideat, ad Germanos pertinere: Grae- eorum Latinorumque loea, quibus de Hyperbo is, Scythis, Celtis, Germanis &e. agant, nequaquam negligenda , sed probe ponderanda esse: migrationes populorum, ct cognomina, hominibus re locis antiquitus imposita, certiores omnino sacere potieros de statu linguat pri-
eae Europaeae seu Germanicae,& tandem per anatomiam quandam seu vocabulorum resolutionem , de primo eorun ortu ct satis, quae 'perpessa sint, judicandum. His fusius pertractatis in sectione prima, altera demonstratur, satos de gente ja peti, di praecipue Germaniae in eo-las, a primo suo ex oriente adventu literarum usum habuisse , ct per omnia deinreps secula retinuisse. Explicatur bie loeus Taciti, resecus sentientes, praeeipue vero Olfridus , Conringius &c. testim ni is Patrum Ecclesiasticorii in re Seriptorum pr0fanorum refutantur. Cum facile appareat, priscis temporibus non Germanorum omnes
artem legendi ct scribendi calluit se , quinam eorum ejusdem non expertes fuerint, inquiritur. Quod quidem eum praecipue de Druudibus, Bardis & Vatibus, sive Sealdis assirmandunt fit, hos non nisi unum genus hominum suisse, docetur, inque Gallia re Britannia dictos ipsos esse Druides, in Germania ct Belgio tardos, ct in Man. dinavia Scaldos, vel vates, simulque quae maxime sunt scitu necessaria de eorum institutis vivendique & docendi ratione, adi Meuntur. Per earmina Bardorum historias Gentis & vitas praecipue heroinu li. teris nicis conscriptas, usque ad tempora Vastbaldi, Hunibaldi ct olfridi multas superfuisse, & hodienum superesse pauca earim fragmenta. Quod Scandinavia sela excepta , omnem per reliquam Europam ct praecipue in Germania extirpata sit literatura runt ea, duas praeeipue stibesse causas, nempe Christianismum, cujus conditores in
eo toti fuerint, ut omnia superstitionis eradicaverint vestigia, praecipue vero runas, quibus ad magicas artes multum abussis esse prio ris temporis homines noverant, ct nimium Latinae linguae usum &amorem , qui infinita intulerit damna linguae Germanicae. Ad lite ras denique runicas ipsas proceditur , quibus Germani a primo suo ex oriente advenni ad dicti Wastbaldi, Hunibaldi S Olfridi temporatisi fuerint, ubi affirmatur , Runas sive Japetieas literas omnium es se antiquissimas; ab initio earundem non nisi undecim vel duodecim fuisse, tres vocales di reliquas consonantes, quae quomodo videantur eeteras procreasse, ct inter se permutari possint, ultimo loeo inquiritur. Dolet Autor, per eorretioris incuriam, tot tantisque vitiis libellum eumulatum esse, ut multis in locis vix sensus erui possit, quare etiam catalogum potiorum typographi vitiorum addi euravit.
Prostat Supplem. Tom VII Sectio X, Uusdemque Sectio XIsub prelo est
158쪽
Calendis Aprilis Arino M DCC XYLOEU URES DIVERSES DE PHΥSIQUE ET DE
Mechanique de Mrs. C.& P. Perrauit.
OPERA DIVERSA PHYSICA ET MECHAE nisu CLAUDII atque PETRI PERRAL TIORUM,
Miamiae Regia Scientiarum s Academiae Gallicae quondamsodalium n duo Volum a divisa
Lugduni Batavorum, apud Petrum an der Aa, I72I, Alph. s plag. 6 Tabb. aen. VI. Opera pleraque, quae in his Volumitabus continentur,sunt Claudii Perealii Medicinae Doctoris. Physici ac Λ ehitecti insignis, rerum etiam mechanicarem apprime perit L ob assinitatem materiae atque libri raritatem Editor iubiunxit Petri Perrastis. qui erat Claudii frater. Tractatum de origine fontium. Continentur itaque in hac eollectio. ne I Tentamina physica, quorum tres Tomi priores I 68 di quartus A. I688 in 8 lucem adspexere: et epistola ad Μar aetum de novo quodam invento circa visum,una cum responsone Muriotti: 3 Observationes de fructibus monstrosist 4uonitum de observandis periodis diversis ressus marini, una eum deseriptione machinae huc spectantis: s Relatio de veri . ias in intestinis: ε Observationes de quibusdam singularibu in ovo: tres ad Hugenium epistolae de duabus novis machi. uis, quarum alteram ipse,alterain m=atius invenerat, ct 8 Colisino plurium machinarum recenter inventarum : quibus T colin
159쪽
eolophonis loco, uti diximus, s aecedit Petri Tractatus de sonistium origine. Dedit praeterea Claudius splendidam non minus, quam accuratam Vitruvii versionem Gallicam, notis egregiis& Tabulis aeneis nitidisiunis exornatam, cujus editio posterior Iriori auctior & emendatior Parisiis I 68 tu reg. prodiit: edit compendium Vitrulianum A. I 68 I in 8,in quo praecepta Vitruvii in meliorem ordinem rediguntur : dedit denique o. pus de columnis A. I 68 in sol. Sed haec scripta, cum sint alte. rius prorsus generis, e praesenti collectione exulant. Opus de columnis commendavimus in Actis Λ. I 684 p. I 28, Tomum quartum Tentaminum Supplementorum Tom. I p. 49 I ct collectionem machinarum A. I7OI p. 228. Restat, ut jam de ceteris dicamus.
Tentaminum Tomo primo continentur Tractatus de elatere & duritie corporum, de gravitate, de motu peristestico, de circulatione succi nutritii in plantis, una cum discursu de nova insertione ductus thoraciei &descriptione ductus novi bi.
liaris. Gravitatem, elaterem atque duritiem tanqualia primas ct praecipuas qualitates corporum naturalium considerat, quia omnibus communes existunt dc per eas magna pars eorum in
Physicis explicatur, quae inter obscurissima & dissicillima loeum
habent. Duritiem a compressione fluidi ambientis, aeris nem. pe subtilioris, cum Malebranchio arcessit. Massam nimirum aeris ex aere crasso, subtili atque aethereo compostam esse sumit; corpora vero omnia ex corpusetilis indivisibillhus seu a. tomis, quorum alia sunt sphaerica, alia cubiea, alia figuram hahent ad ista prope accedentem. AEtherem constare ex particiniis persecte sphaericis, itemque partem aeris subtilem , aerem vero crassiorem atque corpora reliqua ex cubicis aut polyhedrieis. Pressionein istam tribuit gravitati aeris subtilis , atque adeo duritiem corporum a gravitate geris subfllis petit. Eumdem aerem subtilem pro caiisa elasticitatis habet, quatenus compressa urget , ut situi pristino restituantur. Gravitatem omnem etiam quam habet pars aeris subtilis, parti ejusdem se. tliereae tanquam causae adscribit. Supponit autem, I aeris partem aetheream penetrare in polos seu interstitia corporum ab
160쪽
sere subtili derelicta die. 2 serri motu cireulari eoque rapidissimo circa axem mundi ab occasu in ortum; 3 omnia corpora reliqua naturaliter repugnare rapiditati isti; agitationem materiae aethereae esse diversam in planis infinitis, perinde ac aqua diversa celeritate per diversas sectionis canalis partes fluit; s quod libet corpusculum una feriri per disserentes Vortices dc eorum circulos. Has nempe hypotheses sumit, ut sufficiens gravit
tis ratio inde reddi possit. In dissertatione de motu peristallico considerat motum arteriarum di fibrarum in partibus mem-hranaceis corpo cis anima' s. Veluti in gula, ventrieulo, intest, no, nec non in musculis. Explicat nempe omnem motum iamachina animali per contractionem fibrarum ab elatere pendentem. Tractatuin de circulatione succi nutritii plantarum in tres dividit partes. Prima continet theoriam h qus circulationis generalem; secunda experimenta. quibu. ea probatur; tertia denique notas quasdam speciales in eandem una cum responsionibus, quibus ab objectionibus vindicatur. mus ,sibi atque
Mariotio hanc ideam eodem tempore venisse, antequam coinstaret, alium eandem jam ante habuisse. Primam ejuranenti nem fecere in consessu Academiae scientiarum d. Is Di A.I667: monet tamen Noster. se pollea d.dici se . quod eandem mate. xiam jam pertractaverit Major, Mudicus Hamburgensis, in dissertatione de planta monstrosa Gol torpiens. Delendit autem. succum nutritium in radice praeparatum ascendere di pati nutritioni commodas deponere: quod ubi sactiun fuerit. partem aquosam denuo deferri ad radicem, ut ibi cum novo luem
ex terra attracto commisceatur dc concoquatur. Inter experientias, quibus circulationem succi nutritii stabilire nititur, re. fert phaenomena plantarum, inprimis arborum, quorum ratio
reddi potest supposita circulatione sucei. Cuin hoc argumentum in Arademia Scientiarum proponeret, o Gos varias cbjectiones opposuit, quas singulas Noster examinat; replicanti antagonistae denuo respondens. Tractatus de nova in tertione duactus inoraeiei continet historiam inventionis novae communi. rationis ductus thoracici cum vena cava, quam eis non viderant, adesse tamen debere suspicati fuerant Bartholinus, Tartο-T 1 nur