장음표시 사용
421쪽
in glandulis intumescentiam patiebantur. Cum ante in haelenus nullum euporistum remedium contra tam validum hostem
.reperiri potuerit, ni gentibus tantum symptomatibus obviam ire, unice studebant Medici. Vomitoria a nausea, lipothymia. ct linguae visciditate praeservabant, venaesectio cephalalgiam desii immitigabat, purgantia utplurimum noxia, cordialia Vero, anthelm intica, imprimis contra saucium ariditatem α sitim . ct alexipharmaca cum uidoriseris absente siti ac aestu contra oris linguaeque seditatem fuerunt obtervata proficua. Bubones & parotides ad suppurationein deductae cauterio potentiali aperien
dat erant. Eseliara vero anthracum tardius nec sine externis auxiliis decidebat. Sed ad at teram Partem progredimur, in qna meditatione1 Las de ortu Pestis communicat Clar. Kanoldus, qui sedem repatriam hujus luis in Oriente quaeiit. Quod ut probet . ante inmnia ini genere supponit, contagium pestilentiale peculiarem, patriae suae propriam, atque efficacem debere habere causam pin specie vero . illud consistere in materia quadam valde subtili, activissima, sicinentativo-putredinosa, difficillime elauranda, in & ex corporibus humanis specialiter oppropriatis primordialiter progenita, adeoque eadem specifice affectante. Ex quo sequi putat, ad primam ejus productionem requiri I motorem & motum valde activum, intimo disciliatorium is pulta, facientem, a materiam asstitandam appropriatam, in summo gradu putres ei bilem aut putrefaciendam. 3) subjectum recipiens convenientissimum , id est, iam ab tyo motore seli motu ad recipiendum aequaliter & essicaciter materiam illam dispositum, tum ad Bheundum congenerem effectam putredinosum per is aptiistinum. Concludit hinc. Egyptum di adjacentes regiones aptissimas esse ad excludendum & fovendum venenum pestilemtiale ob requisita dicta, quae abunde possidet. Astus enim solaris, qui maxime principalis moror ad putredinem ab onmibus statuitur, ibi locorum non solum enormis est. sed re materiam ibidem ad putredinem dispositam tam in aquis uuant corporibus incolarum invenit. Siquidem in Tgypto, facta Mili inundatione, agna ejus in cryptis colliSitur α asservatur, q a:
422쪽
eum alias sterassa& paludosa, decrescente fluvio, seb aucto
Solis ardore corrumpitur, vi rem, nigredinem, re scetorem
abominandum suscipit, qua nihilominus incolae pro parandis cibis re fallenda siti utuntur. Ad hare aegyptii in cryptis re locis subterraneis, in quibus Nili aqua fuit collecta, degunt. partim
ut radios solares evitent. partim ut aquae exhalationibus recreentur. imo variis mediis humectantibus re refrigerantibus corpora sua Plethoriea reddere norunt. Accedit denique prava eorum & ad putredinem concipiendam prona diaeta. dum praeter aquae putridae usum vel una carne bubula ct camelina, semiputridis pi scibus, calco raneido, aliisque vescuntur. Quemadmodum igitur ex his causis pestem dictis in locis oriri posse, palam et . ita ex ipso facto & experientia idem contigisse, probat Clarissimus Λutor . nec tamen negat. posse hoc malum ex aliis lineis. ut ex Graecia. Syria, & Barbaria in aegyptum transportari. Denique pestis essentiam breviter delineat, dieens, quemad modum alii morbi certam secretionem & excretionem pro scopo suo habent, vel habere debent, ita venenum peregrinum in corpus ab extra delatum in nos ris certe regionibus )s mili opus habere excretione, quam etiam natura exequi intendit, α quidem duplici modo: vel subito absque manifesta lupica motuum vitalium intensione, per vomitum & protrusionein bubonum atque anthracum, vel per methodicum aut typicum apparatum motuum secretortoriun, per febrem, e ni pro dispositione ct indole aegri, interdum etiam pro emeacia laesonis actu senti Maliae se a petant commotiones. Postquain igitur dubitandi locus nullus est, semina pest,
sera cum mercibus per navigia in Galliam fuisse tramlata , non immerito ptaeter Regiones, quas terra continens eidem jungit,
Insulae, & qui Oceanis quibusvis adsiti sunt in Europa portus.
summam adhibere cautelam. ne eidem fato exponantur , nece
se habent. Non culpandi igitur sunt Angli, quod penes eos magistratus non solum politicus sollicitus sit, omni, quo potuit, modo insulae prospidere , ne commune hoc malum intra sua pomoeria importetur, sed di Medici consilia sua atque monita cordigesse lint, quae tam salutari scopo proficua esse queant. Ad hosuitur uos convertimus. II. Λ
423쪽
DISCURSIS BREVIS DE CONTAGIO Pn
silentiali es methodo illi praecavendi Aurore R I CHARDO ME AD , Med. D. es Collegii Medici
ae Societatis Regiae Socio. Londini, apud Sam. Bucklev dc Raphael. Scimiith ,I72o, 3. Plag. TI. tor Clarissimus, in his Actis a nobis Tractatum ejus de Venenis Anno IIo4 Mense Martio p. I 3r, & de Imperio Solis&Lunae in Supplementorum Tomo IV Sect. Up. 2 3Orecensentibus collaudatus, in duas Partes distribuit hoe 1criptum, in quarum priori de causis propagandae pessis , iaposteriori de methodo eam praecavendi disserit. Ante omnia Iupponit, pestem in Angl ia non esse inquilinam, nee sua sponis te exsurgere, sed aliis ex regionibus illuc transferri. quod variis variorum annorum pestium, imo illius pestis speciei, quae Sudor Anglicus vocatur, exemplis probat. Causas, quibus communicatur hoc malum, partim in aere, partim in hominibus aegrotis, partim in mercibus iniectis quaerit. Aerem accusat nimis calidum ac humidum, ad putrefactionem aptum. quae dispositio magis a stagnantium aquarum foetidis emuviis, putridis
ex terra factis exhalationibus, maxime vero a cadaverum non sepultorum intasmatibus tetris augetur. Putrem'io vero talistro specie sermentationis venditatur , sub qua spiritu volati.
es activi exhalantes vi sua corpora in motus intestinos deducendi alia fluida agitant. & ut genium sutim naturalem mutent, cogunt. Quemldmodum aurein talis aeris confiitiatio pestemper se inserre non potest. nisi coin binata gerat naiasmata pessilentialia. ab aegrotis vel mercibus insems communicata, ita
supponit, febribus malignis vel pestilentialibus detentos subdeelinatione morbi per salivam ct sudorem, qui humores c piose α constanter ex glandulis oris S cutis secernendi veneno fas Diuitigod by Cooste
424쪽
sis exhalationes evomunt, venenum communieare proxime adstantibus, salutari etiam existente aeris statu, huneque ipsum contaminare. si jam dum ad recipiendum miasma suerit aptus,
sicque undique diffundi, ik ad distantiora loca disseminati semina pestis. Infiei igitur putat homines sanos per aerem, qui partim inter inspirandum in pulmonibus languini admiscetur,
partim salivae suam tincturam communicat, quae deglutita primis luis hujus phaenomenis, nauseae puta, di vomitui, an tam praebeati Per merces dum pestis transportatur,materia contagi i, quae est substititia activa, sorsau salina. ex corporis humani corruptione potissiinum enata, in porosis ae mollibus corpori
bus facile recipitur ibiq; hospitatur, inque his compactis ct compressis quam diutissime conservatur. Quemadmodum enim odoramenta per longa tempora fiam retinent vim, si probe fuerint in vasis conclusa , haecque nou solum ex succis animalium potissimum constant, qualia sunt Moschus, Libethum,&c., sed etiam iacillime res ex animalibus desumptas inficiunt, ut pelles, pennas, sericum, crines & lanam, ita eodem modo se gerit contagii materia. Merces igitur, eadem impraegnatae ix ad exteras regiones delatae, si relaxentur, aerique liberiori exponantur , conceptum seminium pestilentiale ex suis dimittunt
vinculis, ac sanis communicant hominibus. Ut praecaveatur,
ne pestis ab aliis locis in Angliam portetur, statio haelenus quadragenaria navibus e suspectis locis advenientibus imposita suit. Quam quemadmodum Clarissimus Autor non improbat, ita sa- ruenti modo dirigendam esse monet. In singulis portubus no
ocomia extruantur pro recipiendis tam hominibus, quam mer cibus. Quod si igitur morbus quidam contagiosus in nave regnet, sani homines exutis prioribus vestibus atque concrematis, se lavent, radantur, novisque induti vestimentis in no comio ad
triginta vel quadraginta dies moram agant, ne, liberi licet a contagio semina pestilentialia in vestibus circumferanti aegroti ab ' his separati postquam curati suerunt, post vestriun mutationem, lotionem, & rationem ad fauorum deserantur no domi a. per totidem dies ibidem commora uri. Si nullus plane morbus in nave grassari deprehendatur, sustici et, si homines, vestibus ae- Ii
425쪽
ii liberiori expositis in no Meomio per unicam septimanam euinfodiantur. Majus vero negotium faces uni. maiusque minaim Ur periculum merces, quas recipiendo contagio aptas pronuntiavimus. Pro hi, recipiendis receptacula a no e iis, honή-nibus dest malis, fiat remota, relaxentur in his merces compactae, ae aeri exponantur per quadraginta dies. Imo si navis eo tempore loco insedio abrerit. quo pestis maxima in edidit stragem, necessitas urget, ut & navis adveniens, & merces, in portu concrementur. Cavendum etiam, ne, si lues hyberno
tempore aliquo in loco consopita quasi lacuerit, merces apportatae justo citius relaxentur lx distrahantui ; latens enim xene. num per auctum dein Solis aestum resuscitariar, novasque acqui-xit vires. Ne autem merces clandesine in oppidum importentur agistratus politicus severis cavebit animadversionibus. Si morbus pestilens urbi cuidam fuerit communicatus, si unquam, certe tum temporis principiis obli dum erit. Eum in 1inem
domus. in qua lues hospitari observata fuit, occludebatur, hominesque aegroti una cum sanis ab aliorum consortio arcebantur. Hoc vero medio tantum abesse putat Autor Clarissimus. ut ignis in cinere suffocetur, lir potius ansam accipiat in ape tam erumpendi flammam. Metus enitia incolarum, ne lub tam severam cadant custodiam, cos adigit, ut celent potius, quam revelent primordia pellis, imo spiritus deiiciendo & supprimendo
corpora ad promptius admittendum contagium disponit; &dum plures in eadem domo lue corripiuntur . ex putrescentibus corporibus exhalantia effluvia aerem, hinc vicinas aedes inficit, sicque propagatur malum. Praestat potius. ut praemia decernantur illi, qui primus pestis indicia Magistratui manifestav
Iit; ut non imperitae vetulae, sed viri gnari ias olertes eligat tur, qui advertant. qua morte quis decesserit, an cum maculis lividis, bubonibus, carbuneulis, aut parotidibus, atque cognito a Medicis morbi genere, ad Magistratum deserant. Hinc omnes familiae . penes quas peste mortui fuerunt deprehensi. ad aedes, tria vel quatuor milliaria ab urbe distantes, relegentur. fani ab aegrotis separentur, illiqtie eitius proprios lares non petant, quam pol quain mutaverunt vestes, loti atque rasi fuerint; Dissilir ot le
426쪽
MENfIs SEPTEMBRIS A. MDCCXXI. 4o
hi vero omni cura tractentur, curentur, ct sanati, ut post cer. tum temporis intervallum suas repetant aedes, jubeantur. Reis
motis hae ratione hominibus ex domo insecta, omnis, quae in ea invenitur supellex, imo si fieri potest, domus ipsa concremetur. Interi in etiam pauperibus praefecti curam agant, ne hi coacervatim, aut in hypocaustis sordidis, fumosis, stetidis, cohabi eut, quin potius easdein separent, ac de melioris conditio. nis domieiliis eis prospiciant. Studeudim etiam, ut plateae mundae, ab omnibus quisquiliis ct cadaveribus p rgatae let ventur, nee flet quilinia propius ab urbe tolerentur; mendici , nulliusque pretii homunculi removeantur; reliqui, qui in noloco iniis vel ergqstulis non sunt reeipiendi, in aliis domiciliis eum invalidis alantur. Quae cautelae si, quem praetendit effectum Atitor, praestent, lirpersedere nos posse putat aeris medicatione, domuum purificatione, aliisque remediis, quibus quisque ab invasione luis sibi praecavere debeat. Interim lainen non
probat, pro aere inundificando luculentos accendi ignes . tormentaqrie eXOnerari, quoniam metus est, ne, quemadmodum
calor aestivus malum auget, fragus hyberniim restaemi, per ignis calorem venenosae a porrhoediae magis magisque dimenturae disseminentur. Arabes certe, quibus pestis natura non ignota fuit, aere non suinoso delectabantur, sed domicilia selige. bant ventis pervia, frigidis herbis, ut rosis, violis, soliis & fi
ribus nymphaeae livpocausta conspergebant. ae aqua & aceto eluebant; sectis ac moderni faciunt, qui calida potius si immigia commendant ex benetoe, thure, alia scelida . storace facta, a quibus tamen nulla expectanda est emeaeia. Felicior prae his expectandus est essectus a sulphure accenso, cujus acidum o- innem sermentationem reprimit. Quemadmodum autem spurcities contagii fomes est non insimus, ita in munditie optima pellis praeservatio est quaerenda. Ut porro singuli homines a contagii labe praeservarentur, optandum omnino esset, ut humores corporis in tali conservari possent statu, quo omni ejus impetui resistere possent. Id vcto quoniam dissiculter obtineri valet, suffeti, si eorpus per honam diaetam sanum conservemus, per evacuationes non debilitemus. spiritus per affectus animi Fis im
427쪽
immoderatos, jeiunia, vigilias, labores nimios non prossem mus, sanguinem ab inflammationis periculo per moderatum usum fructuum acidoriun dc aceti vini seper radicem gentianas, galangae, Zedoariete. Meeas timiperi &α ipfuso defendamus Quoniam autem nec hac ratione semper immunes ab invasione pestis nos praestare pollamus, consultum est, in tempore exim ex urbe ; sin hoc concessum minus suerit, eaVeamus, ne appropinquemus ad cadavera mortuorum. Vel aegros . vel illos etiam. qui haud ita pridem a lue fuerunt curati. Magistratus interimoninibus interdicet conventiculis, a morbis curatos obligabit, ut ne justo citius sons exeant, ae cadavera ninu efferri, in loco ab incolarum aedibus remoto sepeliri, dc prosunde satis ii, mari curabit. Qui vero curam habent aegrotorum, cavebunt, ne salivain suam deglutiant, aeremque per os, dum propius iisdein adstant, admittant. Superest cautela. ne pectis ex una urbe ip aliam migret; quae in eo consistit, ut vallo circumdetur urbs infesti. ad certam a moenibus distantiam militibus instruiscio, qui arceant egressuros sine Venia ex urbe & prohibeant. ne merces, quae mi asinata venenosa facitq capiunt atque reti ueni t , incam importentus.
Colligit in hoc tractatu Autor Clarissimus, quicquid ante
eum Mayerne, Buttierus. Bateus, Burrellus, Fabritius ..Iohnstonius. Rudgelerius, Medus, Tulpius. Glissonius, Ha isy, Goddardus, Scarburgus S alii tam quoad naturam quam curationem S praeservationem pestis saluerunt; signa vero lamunminentis quam 2raestatis Peliis diasnostica aeqne ac prognostica Diuit sed by Goral
428쪽
sica ex Ludovi ei Gardinii &Eberhardi Gohelii Scriptis com . munieat. Dedicavit quidem eundem Doctori Mead , tantum
tamen abest, ut candent semper cum hoc foveat sententiam, ut potius eum frequentius castiget. Pauca nunc ex eo recensebimus. Pellem delinit per subtile ae contagiosum venenum, vel in corpore progenitum. Vel ab extra communicatum, naturae malignae, robur vitala& spiritus animales subito aggrediens, ac extremum terrorem & timorem mortis hominibus communicans. Tribus a D. Mead allegatis pestis causis quartam ct quin tam addit, pravam scilicet diaetam, & alios, qui priecesserunt, morbos. Prava diaeta homines in pellem & alios morbos incurrere posse, exemplo probat Hispanorum, Italorum, Gallorum, GerinanoAm, Polonorum & Silesiorum, qui ardentibus ιχ malignis febribus subjecti obtervantur, ex nulla alia causa. quam quod cibis acribus esidis, ut cepis. alliis, o c. delectentur; cui accedit aeris, in quo vivunt, temperies inaequalis, qua relaxato musculoriuri & fibrarum tono, suppressaque insensibili
transpiratione corpora necessario morbis epidemiis exponui tur Ex aliis morbis alios ortum ducere, in propatulo elle putat, siquidem haemorrhagia narium disponit partes ad vertiginem. vel apoplexiam, sudor colliquativus tonuin partium rc laxando digestionem impedit i c hecticam promovet. ductus bilarii obstructiones generant flavum nigriun ille iclerum, α caehraia in febribus aeutis malignitatem, malignitas in putridis pellem producit. Non impossibile igitur esse existimat. li minem ab alio in consortio remotum, sub aura maxime salutari, peste corripi posse iisdem stipata symptomatibus. quibus alii laborant, qui percontactum luem contra erunt. Ad vim pestis refraenandam luculentos ignos hinc inde non solum in plateis publicis, sed in quibusvis etiam domuum partibus caminis instructis accendi vult, illos potissimum, qui lithantractain beneficio excitantur, partim ut atomi pestilentiales in aere collectae dissipentur, partim ut eariindem prava qualitas succini αterrae bituminosae, quibus illae turgent, exhalationibus corriga. tur. Praeter alia, a Doctore Mead jam commendata, ut literae
ex locis insectis trans ausis: sumigationibus purificentur, jubet. F si x nee
429쪽
nee alia suffimigia ex thure. 1lorace, &α dissuadet. squidem aromaticorum horum partes igne magis subtilitatae malignas aeris qualitates corrigere aptae lunt. Mittimus methodos tam eurandi symptomata pestilentialia quam a lue preservandi, quas ex supra allegatis scriptoribiis collegit Autor.
CONSIDERATIO PESTIS MASSILIEM D; datore RICHARDO BR ADLEY, Societatis
riis observationibus probet, omnem morbum pestilentialem, sive animalia, sive vegetabilia adoriatur, ortum suum certis insectis venenosis, de loco in locum aeris adminiculo delatis debero, homines varia sorditie, parcaque diaeta dilponi, iit iniecta haec stomachum eorum ingxediantur,reliquos vero.qui subtiliori victii utentes .iuno partium robusto praed ili,aromaticisque contra quemvis seminiorum malignorum insultum se praemunientes,
contagio resistere; utque simul ostendat, quain necessarium sit, liberiori frui aere . infectumque corrigere. Suppeditata igitur Massiliae & geographica & historica descriptione oblemat, eandem jam fuisse Massiliae, quae olim erat Londini ante ultimam pestem, quaeque an. I 66 multos ablui apstincolas, ratione victus erudi, sorditi ei, di populi in eadem domo coacervatim deἀgentis, conditionem. Ex Catalogo Vero mortuorum, qui Aunis Is 92,I6O3,I62s. I 63O & I 636, quibus haec lues saeviit. deres.serunt. observat, Menses Iulium, Augustum. Septembrem αOctobrem maximam mortalium secisse stragem, eiusque rei causam fuisse,partiin fructuum horariorum.Verno tempore rubigine tactorum, vel ob anni in zlementiam debitam maturitatem non nactorum, esum, partim minutilismorum inlectorum copiam. quae hoc anni tempore potissimum in aere filii iant. Pro eonfesso enim habet, euieumque insectoriun speciei propriinum competere nidum, quo delecte tu oc in quem ovula deponat; Dissiligod by GOrale
430쪽
MENfIS SEPTEMBRIS A. MDCC XXI. 413
nat; nec quasvis arbores,nec Omnes earum partes iisdem insessari
vermiculis, sed sngulas propriis; sic re hominibus omnia
noxia non esse , quae aliis animalibus insessa sunt. Quod si igitur homines per malam e. g. diaetam corpus suum aptum reddiderunt , ut pro continodo inservire possit nido venenosis vermiculis ua aere Volitantibus, quid mirum, quod haec inlecta cum aere inter inspirandum attraela salivae suae perinileeant, ad' ventriculum deducant, mortemque fie in situ foveant, imo, quod, cum vermiculi in grato hoc domicilio ova parere non desillant, haec una cum halitu foras emittant, & vel propius adflantibus hominibus, vel aeri ipsi communicent, seque luem propagent. Atque similis causa animata ante aliquot. imo plures retro annos genus bubuluua morti dedit, quando scilicet sicea αarida existente amatis tempestate hoc paludosas. stagna ules, verminosas biberat aquas. Existimat igitur Autor, in Tartaria patriam existere horum in se florum, qiuae generi humano sunt infesta, ex qua favente Euro ad omnes Europae partes. Alia in
minorem. Palaest nam, Barbariam locaque meridionali Oceano Mediterraneo adsita deportentur. nullis intei jacentibus obseaeulis quae ea hoe in itinere arcere queant, cum montes altiores, Oceani admodum lati, vel venti contrarii obsint, quo minus in Indiam. Chinam, Africam & Americani deserantur. Confirmant hanc sententiam non soliim varia in peste destinctorum Massili. ensium eorporib :s inventa, sed & remedia, quae alio tempore
pesti relistere suerunt observata. Multi peti fumo per fistulam
hausio a luis invasione se praeservariin . vel quod sumus hic ve miculo in aere latitantes destruxerit vel quod ventrientum irritando per vomitum iterum ejecerit, quicquid de eis suit deglutitum. Observatum est, loca aromatum promptuariis vicina a lue intacta mansisse; quod non mirandum, siquidem oleo, eorum particulae vermibus adversantur, magisque hic essectus sperandus venit. si herbae aromaticae ac alia oleola vel resinosa concrementur. Cum enim insecta subtili egeant pro sustentanda vita atmosphaera, illico necantur, & suffocantur. quando ista oIeosis ejusmodi particulis fumosisque essiuviis suit crasse iacta. Idque tum potissimum factu necessarium esst, quando senestrae januaeque pro admittendo ad conclavia, magna plebis caterva conlita,