Epistolarum orationumq. liber, Hieronimi Nigri Veneti, canonici Patauini, & I. C. omnium æloquentiss

71쪽

qua parentes plus amat, quam Christum; alio quoq; Ioco striaptum accepimus nolite uobis uocare patrem super terram unus est enam pater uester,qui in caelis est . Pater noster Deus est,qui nos creauit ex nihilo, creatos conseruat extinctos peccati labe sacro baptismo regenerat, renatos sempiterni re nisui coheredes facit,si cum iis beneficiis, ea conseras, quae a terrenis parentibus accepisti, ne quidem digna illa sunt, quae benencia nuncupentur. Quanquam est, quod illis plurimum debeas, quod in te gignendo ad ministri Dei fuerint quod te a- laetant optimis exemplis atq; institutis,neq; illo dixerim sere abs te derelictos, quibus multo plus in coenobio , quam domi

ed eue possis. Nam & praelianti populo Israelitico, plus MosisSΑaronis preces , quam militaria arma profuere. Dices somtasse cur tu quoq; uiam non arripis,quam tantopere extollis Certe si istuc uocata me a Deo Opt. Max. persentirem , non

possem, neq; deberem diuinae resistere uoluntati, sed me alio uocatu sciatio, nullumq; est uitae genus,in quo non piessianctea uiuere ualeamus. Nonne& militibus armatae militiaepceptasa Iutaria Christus dedit,quae utiq; non dedisset, nisi & illi Beatae ultae compotes extitissent . Illi tamen censendi sunt omnium eatissimi,quos Deus peculiari quodam munere,ad persectam vitain euolauit . Sed illud imprimis accurate custodiendum

eli, ut In ea uocatione,qua uocati fuimus,perpetuo maneamus.

Nam S: Iudas ad Apostolatum uocatus est uiua Christi uoce quem tamen Iudeis prodidit crucifigendum . Nemos inquit Christus,manum admouens aratro& aspiciens retro aptus est regno Dei, post aratrum respiciunt, qui ad ea, quae reliqu runt, animum reflectunt , ante aratrum prospiciunt, qui non confectum iter, sed conficiendum considerant. Grandis adhuc tibi restat uia,pta usquam peruenias ad monte Dei oreb, Quae tamen non grauis, neq; molesta tibi sutura est, si cum Davide frequenter dixeris. Vias tuas Deus demonstra mihi,& semitas

tuas edoce me. Quamobrem, te hortor ac moneo, ut recti

altius propositi sis tenacissimus,tempusq; onine,quod tibi di irinae laudes reliquum facient,in studiis literarum libenter impen Cas, quo quum ad calcueris, diuinae possis incumbere lectiona,quam qui ueIe adamant, amare uitia non poa sint. Vale. Hi cra

72쪽

Hier. Niger Ant. Patauino Monacho Montis oliveti.S.D.

Posteaquam renunciatum mihi est caeno bitam te esse iactu,

sane atque ac debui gauisus sum, cum alias ob causas,tum uero quod existimarim te adolescentem faecundo ingenio praeditum, isto in octo non possurum diem unum sine linea praeterire, atq; id facturum te mei etiam exemplo apud quem bienio didicisti quam calamitosum censerem tempus omnium praeciosissimum nobis e manibus elabi non sentientibus. Uerum quum post discessum hinc tuum nihil ad me literum dederis, etiam altera mea lacessitus epistola quam ad te de religionis constantia prie scripseram, eae pi sub uereri, ne aut in ta fallici, uitae statu esses, ut nos pernihilo duceres,aut in tam misera conditione fores, ut nullum tibi respirandi spacium daretur. Quod si in alterutro uersandum tibi esset malem equidem te quod opinior in statu esse fauicissimo,fieri. n.mininae posset, quin nostri memoriam reteneres. Quidem &eos facere credimus quorum animi caelesti generalia perfruuntur, quum milli persectius nos diligant quam in mortali uita dilexerint, iure optimo arbitramur, eos orare pro nobis, cupereq; ut, &nos beatae illius uitae participes simus. Quamobrem, si uis nos de te bene sentire ac propositum tuum plene laudare,opus est, ut tuae istius uitae testimonium aliquod perseras, imiterisq; ueteres illos monachos ,Egypti & Thebaidis incolas,qui quansi in solitudine degerent non desistebant tamen quotidie legendo scribendoq; se ipsos,& amicos in remotissimis agentes locis consolari , ac iuuare is est enim iucundissimus monasticae uitae tructus. Quo dempto,nihil est sere quod non in eo fastia, dium pariat, scio te nondum per aetatem ad eam peruenisse frugem,ut magna concipere,& moliri possis, at si inadolescentia non elaboraueris, exercuerisq; ingenium tuum, frustra inatariore euo messem expectabis. Reliquum est, ut te certiore faciam,constitu uian nobis es equum primum erit commodum uenire. illuc, diemq; tu tegrim mutuis collocutionibus non

dicam absumere,sed lucrari.Tu interea Vale & nos arma.

73쪽

Vum post urbis Romae calamitosum excidium, nudus

rerumq; omnium egenus in patriam confugissem,nihil duxi antiu uius,quam ut ad te scriberem, non quo tibi hac iam pridein ut reor notissima significarem , sed quo te cum communes deplorarem miserias, iudiciumq; exquirerem tuum, quid nam ipse futurum censeas, quam praeterita in Ia, atq; praesentia, multo ante quam fierent, praevidisti. Memini enim te cum saepe alias tum uero sub tuum ex urbe disces.sum multa mihi de impendenti urbis excidio, de Italiae uastitate,atq; immineti totius sere Christiani orbis ruina, diuinitus praedixisse, explicatis causis propter quas haec fieri necesse sciret. Simul etiam me amice monuisse ,'ut cederem tempori . neq; tepestatis latam ingruetis uim diutius expectarem. Ruibus ego monitis si continuo paruissem, aud itor tantum RomanaeCladis, non spectator & particeps extitissem ,sed obstiterutfata hoc est Dei uoluntas, qui me in eadem naui esse uoluit, in qua essent hi, qui naufragii auctores fuerunt. In quo & si Iacturam seci maximam,non tam fortunarum mearum , quae in sta mediocritatem erant, quam uigiliarum omnium , quas incommunibus nostris studiis posueram,tamen immortalcis habeo gratias Immortali Deo,qui me ex tanta cede tantisq; gurgitibus cruoris emersuui ad patrium littus adnatare permi rit.Itaq; est quod grauiter doleam, est etiam quotlaeter plurimum, laetarerq; magis,si hoc uulnus aliquando illis esset sal tare,quibus est inflictum ,neq; ille Leonum more uerberati fierent serociores. Iam nemo est sere, qui non palam dictitet nos ierratorum nostrorum poenas lueres, quae res auget dolorem, quum nullus misericordiae ocus nobis relictus esse uideaturia

rem putas actum de nobis triumphum non modo ab hostibus, qui singulo quoq; uerbo sese uindices ad ministro'; diuinat iustitiae suisse praedicabat,sed etiam a cuncta Italia , ab omnibus Transalpinis &Trasimarinis nationibus,quae nos euersa urbe profugos,bonis omnibus dispoliatos ac fame pene consectos non modo nulla humanitate exceperunt sed etiam ludi

74쪽

brio, probrisq; affecerunt ,quasi ea dignos sortiina , in quam et Amiserrime concideramus Quae si molestissima suerunt his,qui

tantorum malorum causa extiterant , quanto molestiora putes fuisse nobis Innocentibus, nisi forte in ea re nocentes fuimus, quod Romae hoc est in sentina omnium rerum atrocium

S pudendarum deprehensi suerimus. A quo quidem crimine tu sapienter admodum ac feliciter ab suisti, nam quum uideres consilia tua non satis probari rerum gubernatoribus . Paulo ante quam omnia tumultu bellico miscerentur, sic ab urbe recessisti,ut tecum modestia,probitas, religio recessisse uideretur . Atq; ego certe rantis in malis uoluptatem coepi maximam, non modo quod publica illa calamitas te non corripuisset, sed etiam quod audirem passim omnes de tuo iudicio. deq; optimis tuis in Rem p. sensibus praeclare colloquentes. Tibi uero quid poterat euenire felicius, quam non uidisse illius urbis interitum , in qua tot annos, tanta cum laude floruisti.Cum tuis autem Carpenctoratensibus actum certe est felicissime, quod te fessum laboribus tanquam tutissimo inportu exceperunt, cuius monitis N exemplis ad religionem more', optimos inuitabuntur . Vtinam liceret & mihi istius otii particeps esse,quo tu beatissime seueris,at iter est hoc tepore impeditissimum terra mariq; redintegrato iam bello,&occupata passim tot clasibus,toq; exercitibus italia. Quamobrem manebo in patria,donec sereniorem nobis uultum fortuna ostendat. Interea pergratum feceris , si dolorem nostruintuis ad me literis ti salubri aliquo consilio minues .Vale. . di Hier.Niger Car. Crescentio Legato Pontificio.S. D.

A tequam in prouinciam exires, respondi Santa crucii literis quibus me certiorem fecerat constitutu tibi esse mea opera uti uelle, egiq; tibi ingentes gratias meis ad te literis,quod tu ea dignitate, sapientia Nauctoritate uir haberes me eiusmodi,qui praestare quicquam possim , quod Reip. non nutile sit futurum. Quanquam enim Caspare Colareno Cata uita se iacto, cui in omni fere publicarum rerum administratione fidelem operam impenderam, in hunc meum me nidu

75쪽

asperis, sed in ora Italiae postium florentissina a tamen in omni uitae meae ratione&curriculo illud meum semper fuit propositum atq; institutum,ut me totum summi Dei permitterem uoluntati, nullumq; laborem aut periculum reformidarem,quod cum publica utilitate coniunctum fore uideretur . Neq; uerosum nescius quam exiguum sit illud,quod de me polliceri sibi quisquam possit,uerentamen imitabor Dyogenem philosophuqui quum tumultuantem patriam uideret, suum & ipse doliolum uersare coepit,ratuς sibi turpe esse, quum caeteri ciues,liae atq; illac circuncursarent, se unum ex omnibus conquiescere tuum est igitur statuere de me tanquam de tuo aere. Et Robe to Magio,qui has tibi literas reddet,explicare , quid me facturum censeas, nam quod ad me attinet si caetera mihi defutura sunt,certe fides,& mea in te obseruantia non deerunt, nee dubito quin abs te ea uirtutis; ingenii & doctrinae sim petiturus exempla,quae me promptiorem,& peritiorem, e mea sponte sim, cile sint redditura. Valg.

Hier.Niger Petro Ciladellae. S. D. 'i :ACcepto reconciliationis tuae nuncio, pro uetere mea in te beneuolentia,uoluptatem caep I maximam, que enim dolebam deceptum fraude antiqui serpentis In tot miserias incidisse , aliquando tandem diuina ope subleuatum ac pene ab inseris reuocatum suisse, agnopere sum laetatus, neq; uero hoc factum miraculo adscribendum putaui,non ignarus quanta sit Dei Opi Max.uis & potestas,cuius proprium est id efficere,quod humana mens ne cogitare quidem potest. Quid enim negotii suit illi qui iundamenta montium commovet,qui coelum incredibili ce Icritate conuertit, unam animulam, quam ipse creauit ex nihilo,& mobilitate obnoxiam secit, ad se retraxisse,eamq; iisdem clementiae suae oculis respexisse . quibus Petrum Apostolum abnegantem respexi O Sed praedicada a notbis ac perpetuis laudibus cfferenda est ipsius Dei prouidentia,N benignitas erga nos, Gi hoc potissiinum tempore , id factumsit,quo multi a pietate aversi homines in tua illa pertinae

76쪽

eia plurimum exultabant, te Athletam sortissimum, atq; in clytum Christi martyrem in puris uocibus. Appellantes, cpiam senio confectus non bonorum publicatione,neq, diuturni carceris pedore,a Proposito posses abduci. En tibi in habitaculo Carceris coeleste lumen affulsit, ceciderunt cathenae de man bus tuis,quibus te Princeps tenebrarum uinctum.& constrictu tenebat,ignorantia scilicet,& durities cordis,potes iam Petrecum Petro dicere,nunc scio uere,v misit Deus Angelum suum, qui eripuit me de faucibus orci, & ab omni impiorum hominum expectatione. Sed cum eodem Petro amare tibi flendum est,neq; te pudeat ore simul & corde,publice Palinodiam canere,sic enim honorificum, & gloriosum ages de te ipso triumphum,quum Christianus redibis in patriam,a qua Christi hostis eiectis fueras,nec dubito sore, ut & caeteri ciues ius, si qui sunt in eadem damnatione positi tuo exemplo,tui'; monitis resipiscant. Vale.

in . l . . .

Hier iger Francisco Capitistio Equiti.S.D. . V Ereor,ne tibi haec Iegenti id usu ueniat, quod plerunm

hominibus graui quopiam uulnere sauci is euenire solet qui medentis manum resormidant,neq; tam ipsius medicae artis finem,si principium perhorrescunt,fitenim nescio quo pacto ut oppressis aegritudine animis .nihil interdum uideatur iucundius,il in moerore ipso,cui nullum putant adhiberi posse remedium,permanere. Sed non ea propter nostra haec,quae musis ad nos ueluti postliminio reuersis cecinimus,repudiare, ac respuere debes,quae non tam consolandi tui gratia, quam deplorandi tecum communem calamitatem conscripsimus. Non enim stoicorum sententiam ualde probo, qui humanos animos ab omni penitus exuunt humanitate,nihilq; a Marmoreo signo differre sapientem uerum censent. Ego in acerbis miseasibus dolendum homini esse non negauerim, sed dolori modum aliquem ponendum duxerim.Quod & Poetarum eminεtissimus Maro eo carmine luculeter explicauit, quum de Eneae suo cecinit.Mens immota manet lachrymae uoluuntur inane

Nem nobis Christianis hominibus inter dactum est flere,de cli

77쪽

gaudentibus gaudere,nec ipse auctor ac princeps nostras retiagionis Christus lachrymas in amici I aEari morte continuit , fortasse cogitans ad quas ille mi sertas resurgens foret rediturus. Quicquid igitur hoc est munusculi,quod ad te,uel conso landi tui uel tecum lachrymandi causa mitto, lubens accipe , ac per lege: cx quo si quid consolationis percapies, habebis immortali Deo gratias, qui pater est totius consolationis,si minus,meum saltem studium , & beneuolentiam erga te meam, quae tua est humanitas,non improbabis. Vale.

Aranti mihi dare ad te literas moeroris plenas ob patris tui Viri Clarissimi interitum periucundus Cardina latus

tui superuenit nuntius,qui me iacentem erexit,afflictumq; recreauit, non enim nescis pro uetere inter nos necessitudine , plurimisq; offitiis,quibus ego ab ineunte aetate Corneliae fa- ' miliae suin da uinctus existimaru me omnia tua commoda pariter & incommoda mihi esse communia. Quanquam autem pater eiusmodi esset morbo confectus,ut nihil fere aliud ex eo si lingua occidisse uideatur. men non leuem iacturam sui siecenseo patriae, propinquis,amicisq; omnibus uirum tali ingerinio,tanta aut horitate,ac beneficentia praeditum interiisse.Cui s ualetudo affuisset nemo est qui ambigat, illum maiorum suoruna gloriam non modo aequaturum , sed citam supcraturum ibi siet. Verum quando nihil iam nobis praeter expectationent contigit, Atque ille miserrimam uita in cum immortalitate comutauit,aequo animo serendum est, quicquid euenit, habe daeq; sunt immortali Deo immortales gratiae, ci, amplissimus ille uir concordes filios,uirtute,sortunis, honoribusq; insignes' redi querit,qui maiorum imagines per se claras,praeclare factis illusiriores reddent. Velim enim existimes dignitatem istam amplissimam,qua nuper auctus es, nihil aliud esse si curricula exercendae uirtutis,duoq; imprimis ta nil bona fidei tuae commista tibi esse curanda,alterum ut pietatem colas, quae ordinimo consciitanea est uirtus,alterum ut in amicos,probosq; homines heuc ficus exillas,hoc enim ueluti alarum remigio uehe

78쪽

ris In coelum ,sed fortasse nimis inepte facio, qui te ad uirtute

cohorter,natura,studioq; propensissimum.Da quaeso hoc amori,atq; obseruantiae in te meae,ut quam tibi operam nunc praesens praestare nequeo,eam qua possunt ratione praestem, donec opportuniore tempore quod uehementer opto id faciam coram:atq; honori tuo,ut debeo,d Iligenter inserviam. Vale.

Ηier. Niger Paulo Rhamnusio. S.D.

ΜItto ad te Pauli Iovii ad Pont. Max. Epistolam ridicu

lam N plane Iovianam , quae in fronte grauitatem praeseserens, paulo post in scurrilitatem & assentationem labitur , hanc ubi per otium legeris,ad me remitte. Quae istic proximis Comitiis acta sunt nulla cum admiratione accepi, probo em noui aestus comitiorum,& quid ualeat ambitus. At in ea re patris tui uiri ornatissimi singularem prudentiam,& summam a-l nimi moderationem optimus qui'; uir summopere probauit,quem enim locum ipse nunil studiosius appetiuit, & quo maxime omnium bonorum iudicio dignus est habitus , eum non tenere,leue ad modum est detrimentum , fortasse etiam lucrum.Tu quod facis eloquentiae studiis incumbe, maiorem enim ex his gloriam, si ex istiusmodi muneribus familiae tuae comparabis . Lazarus Bonamicus Elegiam in obitu Nicolai Cenuae Marci antonii Philosophi filii nuper conscripsit , eam quam primum in manus meas peruenerit,ad te mittam . A guillarius nescio quis Poeta Plebeius, exeunte februario me se proximo sabulam daturus est populo Patavino, tota ut auis dio ethrusca est, Apparatus fit maximus in aedibus Aloysii Cornelii,si libuerit quaternas horas perdere,huc accedito . Vale, parentiq; tuo,& Rapitio,meis uerbis dic multam salutem. Hier.Niger Paulo Rhamnusio. λα

PErlegi nuncupatoriam Epistolam in nouam librorum

uerrois editionem quae quansi fortasse logior est si resip sa postularet,adeo tamen doctrinae,& elegantiae plena est , ut legeoti minime fastidium pareat. Eius quidem authori qua

79쪽

c . t Ε P I s T. Neunq; ille fuerit iunia plurimum debet, qui eam legent praeclare eum descriptoribus, tum graecis,tum Arabibus iudicasse intelligent,cupiebam sene dum Venetiis essem te alloqui,sed per ualetudinem tuam,measq; octipationes non licuit. Erit mihi quam gratissimum,si ex te cognouero, an recte habeas , quemadmodum spero, & opto , quo die Patauium ad nauigabam,obuium habui Paulum Sadoletum Epissicopum CarpentoracteJacobi Cardinalis nepotem nuper ex Gallia Narbonensia Pont.Max. in locum Romuli Amasei honorificentissimis literis accersitum,qui quum me Patauit non inuenisset, audissetq; eo die aduenturum magna usus est in me conueniendo bumanitate ac dilige qtia.Itaq; in medio itinere conuenimus summa cum utriusq; nostium uoluptate. Agitur enim iam annus decimus quintus ex quo alter alterum non uidit, is mecii egit pluribus,ut sibi pollicerer me Romam adituru, cuius quidem rei nulla me hactenus,uel spes uel cogitatio tenet, suadet

enim aetas mea iam ad occasum vergens, ac temporum atque

urbis Romae conditio uela mihi potius contrahenda quam rursum uentis,& tempestatibus committenda. Sed quum Dei a tissimi nutu regantur omnia,qui potest quum uelit, & quocunque uelit animos nostros , & uoluntates inflectere, non audeo de me quicquam certi statuere, illius me potestati arbitrioq; permittam, interea me libris,& li terulis noliris i nuo luam,quibus quod reliquum temporis mihi dabitur libeter impenda. Iuli i non Pontificis Maximi iudicium in hoc homine delige

do atque honestando non polium non summopere probare est, Solet enim Cuotiescunq; in sermonem incido de Leone deci' mo Ponti Uax. illud frequenter usurpare, ex olbus rebus quas

ille Pontificatu suo gestit ampli stimas nullam maiore laude , ac pradicatione dignam extitisse, j Φ Petrum Benabum, & Iacobum Sadoletum duo illa eloquentia lumina sibi a secretis adsciuerit:luere enim quod scis uiri eiusmodi, qui uel obsturissimi cuiusq; principatus tenebras uirtutum suarum splendore dc pellere potuissent. Vale N Eapitio nostro, ac parenti tuo uiris optimis, atq; ornatilsiniis dic salutem. o

80쪽

Ognoui ex tuis literis,quas proxime accepi, te probarou discessum meum ab eis qui mecum antea ab officio discesserant,laetorq; mirifice, tali patrono,ac iudice, qualis ipsem,causam meam cognosci,atq; defendi , Quod autem scribis mirari te consilium meuui ui relictis philosophiae umbraculis in clamosum forum transfugerim, meumq; omne studium adicientiam legum conuerterim,id a me non inconsulto , neque perperam factum uelim intelligas. Ego,antoni, philosophia in nunq a me post habendam censui,nec censeo. Sed Pontificii Iuris scientiam eiusmodi esse opinor,quae cum homines nostri ordinis maxime deceat,tum philosophiae,& eloquentiae adminiculo potius sit si impedimento. Nullum est enim disciplina senus alienum a philosophia, praesertim id quod ad leges Ninstituta maloium pertitiet, Quoniam turpe esse arbitror unicuique homini , nedum philosopho ignorare quibus legibus sit niuendum neq; uelim,existimes id genus studii ac discipli

vae, usq; adeo me totum occupaturum, ut suam partem caeteris

non impertiam. Est enim iuris scietia,parui negotii res, & quae paucis contineatur,modo cum frugalitate,prudentiaq; tractetur, atq; imprimisnqn ad questum , sed ad communem homi num utilitatem,ad quam initio instituta est,dirigatur. Nam eorum qu i primi leges eondiderunt,non id propositum fuit, ut lite ex litibus sererentur,sed ut paci & quieti publicae consuleretur. At postquam in animos iurisconsultorum paulatim irrepsit auaritia posthabita legum puritate & planitie, Omnia questiunculis inuolui& implicari coepta sunt. Hinc uariae atq;

interdum contrariae inuicem fluxere legum interpretationes, hinc in naenia scriptorum uolumina, in omni re uel apertissima tenebras Oisundentium, ut ignara plebs eos ueluti oracula consuleret ac ueneraretur. Saeuiit autem haec lues non modo m. legum disciplinam , sed in ipsam etiam philosophiam . quae qω, d scis iamdiu pullula barbarie nihil fere pristinae matellatis agnoscebat. Etenim memini me audire philosephos Aristotele sine Aristotele Profitentes, ac nonnullorum comme

pGlegentes,qui omnia suis ineptiis reserserunt. At nostra