장음표시 사용
111쪽
habeant,observamus ut Romani successiones iuxta illorum legem habeant. Similiter &omne scii.ptiones iecundum lepem suam faciant. Et quando iurant, juxta legem suam iurent: Et alii timili: t. Et quando componunt juxta legem ipsius, cujus malum fecerint,componant: & Longobardo allo, conuenit similiter componere. De caeteris vero causis communi lege vivamus,quam Dominus 'CA. ROLUS excellentissimus Rcx Francorum atque Longobardorum in edictum adiunxit. IMP. PIPINUS. II. De diversis generationi obus hominum, quae in Italia commanent,volumus,ut ubicunque culpa contigerit,unde fayda crescere poterit, pro satis factione hominis illius, contra quem culpare. rit, secundum legem ipsius, cui negligentiam commiserit, emendet. De in i vero ingenuatis aut cialiis querelis,unusquisque homo secundu in suam legem semetipsum dctendat. TIT. LVII.
Ut interroget populus Romanus qua lege uvit Uivcrc.
I. Volumus, ut cunctus populus Romanus interrogetur, quali lege vult vivere,ut tali lege, quali lege vivere professi sunt. vivant: illisque denuncietur, ut hoc unusquisqui , tam ludicos, quam Duces vel reliquus populus sciat. Quod si ostensionem contra cando in li gem fecerint, eidem legi, quam profitentur vivere,per dispensationem Pontificis ac nostram subjaceant.
REX LUIT PRANDUS.I. Si quis timoris Dei immemor pro cupiditate terrena,vel propter qualemcunque rei ciens periuraverit:& postea: sic inventum N probatum fuerit quod periurasset: tune amittat ipsam rem, unJe periuravit,& habeat eam ipse,cui contra rationem perjuravit. lnsuper quia in seipso quod plus est in Deo peccavit,& negavit fidem suam,& perjuravit in Domino Deo suo,& sibimet ipsin pepercit, componat medium guidrigild suum ci ,cui ipse perjuravit. IMP. CAROLUS. II. De eo qui periurium secerit se sciente, nullam redemptionem habeat,nisi manum pila dat&emendare studeat. I, p. PIPINUs. III. si quis periurium secerit,ia ullam redemptionem ei facere liceat nisi manum perdat. Ἀ- si ille qui prius illud sacramentum jurat, de illo perjurio probatus fuerit S aliquis de his juratori id dixerit quod nesciens se ibidem periurasset , aut hoc apud judicium Dei approbet locum esse, auis militer manum perdat. De euius causa periurium secerit , sicut lex loci illius,ubi perjurium factum est, a longo tempore fuerit,de eorum pretio emendare studeat. i DE M. IV. Vt qui se periuraverit, aut infamiserit, postquam poenitentiam acceperit, inculpab.s esse videatur.
De his qui causam iudicatam repetore Hampsicritat.
IMP. CAROLUS. L si quis iudicatam causam rcpetere in mallum presumpserit,ibique a testibus convictus rit,aut xv.solid.componat; aut xv ictus. accipiat a Scabinis qui causam ipsius prius judicaverint. l
IM . CAROLUS. L Anno feliciter xi, regnante Domino nostroCAROLO gloriosissimo, in mense Martii, Pctum est capitulare,qualiter in uno congregatum synodali concilio Episcopis, Abbatibus, Virisq; 2- lustribus, una curii piissimo domino nostro CAROLO, secundum voluntatem Dei, Pro causis orportunis consenserunt decretum. De Metropolitanis: ut eorum suffraganei Episcopi secundum 'non es subjecti sint, & ea q; erga illorum ministeria emendanda cognoscunt, libenti animo emendeat
1 DE M. II. De Episcopalibus, ubi praesentes Episcopi non sunt ordinati, sine tarditate ordinentur. a DE M.
112쪽
i DE M. III, De Monasteriis,quae regularia suerint, ut secundum regulam vivant: nec non 8 monasteria puellarum ordinem suum custodiant,& unaquaeque Abbatissa in monasterio suo sine interita
1 D E M. IV. Ut Episcopi de presbyteris & clericis infra illorum parrochiam, &de suo ministerio po-
eitatem habeant secundum Canones facere.
VI. Ut a infantilis aetatis puellaenon velentur,antequam eligere sciant quid velint. salvaCa ν δ se
, illic*g-ntur ad pontem ire ad fluvium transeundum propter tolonei causam quan do illi in dio loco compendiosus illum fluvium transire possunt.Similiter ut in campo plano ubi nec pons,nec translectus eri,ibi omnino ut totoneum non exigatur praecipimus. I DE M. VII L Volumus atque iubemus, ut Episcopi suum in omnibus iuxta vires suas perauere studeant ministerium in parrochus eorum; de ut praedicationes & confirmationes ibidem expleant de ut de monasterris,quae infra eorum parrochiam sunt, vigilanter curent, ut Canonici secundum Ca-nqncs,& Regulares secundum regulam vivant :& ubi alite quam ordo poposcit, invenerint, emendare nudeant; & si emendare nequiverint,nobis nuncietur.
Iuctat,taciant,& summopere curent,ut nullatenus praetermittatur. I
IDEM.X. ut nullus presbyter cartam scribat,neque conductor existat suis senioribus. tDEM. XI. Volumus primo, ut neque Abbates neque presbyteri,neque diaconi,aut subdiaconi,neque quislibet de clero, de perion is suti ad publica vel ad secularia iudicia trahantur vel o utrinquatur: seca suis Episcopis iudicati, sustitiam faciant. Si autem de possessionibus sive Eccl. siastici . sive suis propciis, supercos clamor ad Judacem venerit, mittat Judex clamantem cum misso suo ai Episcopum. ut faciar ι i per advocatum iustitiam iacere.Si vero aliqua inter cossuerit orta intentio, quam per sera incare non vel mi, inoi possint ; tunc per advocatum Episcopi, qualem ius scrit, ipsa cauti ante Comitem veniat,vel Judicem: de ibi iecundum legem finiatur,anteposito, sicut dictum est, de nersona cicricorum. Ut DE M. XII. Ut liber Itomo,qui in monasterio regulari comam deposuerit, de res suas ibi testaverit.
pronosiionem tactam secundum regulam firmiter teneat, i
iDEM. Dς hςm h qui ad serviciun Dei se tradere volunt, ut prius hoe faciant, tquam a nobis licentiam postulent. Hoc autem ideo dicimus, quia audivimus aliquos ex illis non tan 'tu' causa devoti Qius,quam pro cxercitu seu pro alia functione Regali fugienda: quosdam vero cub iriditatis causa,ab his qui res illorum concupiscunt, circumventos audivimus, & hoc ideo fieri prohi
IDEM N 'V- h - int,m perpetuum non possint ultra
IDEM.XV. Ut si clerici aliquod negotium inter se babuerint, a suo Episcopo judicentur; nam non a
lecularibus,nec monachus,nee clericus,iu secularia negotia transeant
XVII. Et Ecclesiae bapti males seu oracula, quae eas a longo tempore restaurarint, mox itenim restaurent: de tam curtis Regia,quam Longobardi, tales ibi habeant dominationes, uuales illorum a longo tempore tuerit consuetudo.
XVIII. Ut Pontifex unusquisque ordinet Ac disponat Ecclesiam suam Canonico ordine, Ac lacerdotes suos vel clericos distringat canonico ordine vivere. Et si quis Ponti sex clericos suos canonico ordine distringere noluerit,anathema sit. Et si illi ad secularem pertransierint habitum, duodcanones clericos prohibent facere; Comes,qui in loco ordinatus fuerit,distrinstat illos in omnibus ad suam partem,sicut alios exercitatus. in s IDEM
113쪽
. I DE M. X lx Moncstcria virorum & puellarum tanquam in mundio palatii esse noscuntur. vii in mundio Episcopi sui,seu reliquorum hominum; & distringat unusquisque, in cujus mundio sui
XX. Similiter in xenodochiis cujuslibet fratres in omnibus pascantur juxta possibilitatem id
XXI. Ut de restauratione Ecclcsiae, vel pontis facienda, aut strata restauranda, omnia gerit, liter faciant homines, sicut antiqua luit consuetudo& non anteponatur immunitas, nec pro sacra Ella occasio perveniat.1 DE M. XXll. Instituimus ut, sicut Dominus C A ROLUS Rex commendavit, de illis monachis, qui
de Francia vel de aliis venerint. & eorum inonasteria dimiserint, ut praesentialiter in illis partibus re vertantur ad monasteria,& nemo ex vobis ipsos secum detineat.1 DEM. v XXIII. De presbyteris. qui de aliis locis vel provinciis veniunt,ut nullus eos debeat recipere, sine dimissoria Episcopi, de cujus parrochia est. i DE M. XXIV. Placuit nobis de Ecclesis Baptismalibus, ut in omnibus ita debeant esse ordinata reeonservatae, ut Domitius CAROLUS Rex commendavit,& in suo capitulari continetur. i DE M. XXV. Et hoc constituimus,ut immunitates, quae sunt iam ab edicto paterno confirmatae, vi in omnibus Anservatae debeant permanere, sicut jussio ipsius Domini CA ROLI Regis cst. 1 DE M.
XXVI. Consideravimus; ut viae, portus &pontes insi a Regnum nostrum tu omnibus pleni ter emendari debeant, per illa loca, ubi ja in antea fuit consuetudo.Naui per alia loca super ipsissum na nullatenus pontes esse debeant.
IDEM.XXVII. Stet nobis, ut Missos nostros unum monachum dc alium capellanum direxissemus in. fra Regnum nostrum providendo & inquirendo per monasteria virorum ac puellarum, quae sub ὀncta Regula vivere debent,quomodo est eorum habitatio, aut qualiter cli vita eorum , aut conret uocorum,& quomodo quodque monasterium debeat habere unde vivere possit.
XVIII. Ut quicunque xenodochia habent, si ita pauperes pascere voluerint, & consilium trucere quomodo abantea fuerint, habeant i psa Xenodochia & regant ordinabiliter. & si hoc fac erens luerint,ipla dimittant: & per talem hominem in antea sint gubernata cum consilio Episcopi, qualita Deo & nobis exinde placet. IDEM. IX. De Ecclesiis Baptismalibus: ut nullatenus latai homines eas tenere debeant, sed pasacerdotes sant,sicut ordo est,gubernare: neque illi pagenses negligentiam habeant de hoc,quod ib dem facere debent,& illi sacerdotes eas sic regant quomodo ordo canonicus exposcir. 1 DE M. XXX. De monasteriis & xenodochiis,quae per diversos Comitatus esse videntur, & Regalia sunt; ut quicunque ea habere voluerint, per benescium Domini Regis habeant. IMI . LODO VICUS. XXXI. Ut ubi tempore avi nostri Pipi si consuetudo fuit totoneum dare, &ibi in futuro de tur.nam ubi noviter inceptum est totoneum,ulterius non exigatur. Et ubi nec esse non est fluvium ἄ- quem transmeare ad pontem, vel ubi navis per mediam aquam aut sub pontem pergatur, & ad ripam non appropinquaverit, neque ibidem aliquid emptum vel venditum fuerit, ulterius totoneum ii detur. & nemo cogatur per pontem ire, ubi iuxta pontem aquam transire potest. Et qui ulteriusia talibus locis,vel de his qui ad palatium,sive in hostem pergunt, totoneum exactaverit, cum sua lKeipsum totoneum reddat,& insuper bannum,id est,L solid. componat. i DE M. XXXIL Volumus,ut Missi nostri per singulas civitates una cum Episcopo& Comite,vel, se nostro,vel nostris hominibus ibidem commanentibus eligant, quorum cura sit pontes per diveri loca emendare: & eos, qui emendare debent, ex nostra jussione ammoneantur, di unusquisque juna possibilitatem suam emendare studeat. IDEM. TUI. De injustis occasionibus&consuetudinibus noviter institutis , sicut tributa sunt&tolonea in media via, ubi nec aqua, nec palus, nec pons, nec aliquid tale suerit unde juxta census exigi possit,uel ubi naves subtus pontes transire solent si Me in medio sumine iubi nullum cst obliaculum, ii:
auferatur,antequam ad nostram notitiam deferatur, praecipimui.
a XIV: De honore Ecclesiarum,ut per o innia eis exhibeatur, sicut nuper a nobis, eum com sensu omnium fidelium nostrorum,constitutum est. 1DEM.
114쪽
ara . ut pontes publici, qui per bannum fieri solebant, anno praesenti in omni loco restau
XXXVI. De observatione praeceptorum nostrorum in immunitate, si ita observetur, sicut a an si re o. nobis & ab antecessoribus nostras constitutum est. D
T II. Ut omnis ordo Ecclesiarum lege Romana vivat. 3c se inquirantur de defendanturres Ecclusiasticae,ut emphyteos eos contractus unde Ecclesia damnum patitur, non Observentur, sed iii secundum legem Romanam destruantu. ,& poena non solvatur. i DEM. TVIU. Ut Misit nostri, qui vel Episcopi vel Abbates sunt, aut Comites, usque quo infra sita in judiciariam vi l terminum fuerim, nihil de aliorum conjectu accipiant: Post tu in vero inde longe recesserint. tunc accipiant secundum quod in sua tractoria continetur.Vassi vero nostri & ministri citi, qui nussi sunt, ubicunque venerint, inde conjectum accipiant. IMP. LOTHARIUS. XXXIX. Volumus de excubiis publicis, quae ad utilitatem Regni pertinent, praecepta in in Mnitatum impedimentum non praestent ted adjutorium. IDEM.XL. Volumus,ut omnibus modis immunitates progenitorum nostrorum praecepto, seu nostro, pleniter juste emendetur. IDEM.XLL Praecipimus, ut so gulae plebes secundum antiquam consuetudinem stant restauratae quo a sita in ejusdem Ecclusae eas restaurare noluerint, a ministris reipub. distringantur, ut volentes nolentesque nostram observent praeceptionem. IDEM.XLIR De pontibus vero vel reliquis his sit milibus operibus, quae per antiquam consuetudinem Ecclesiastici homines per justitiam cum reliquo populo facere debent,hoc praecipimus: ut Ecclesiae rectores eos interpcllem,& cis res secundum quod possibile fuerit portio deputetur, es per alium c xactorem Ecclesiastici homines ad opci a non compellantur. Si vero opus suum constituto die adimpletum non habuerim, liceat Comiti pro poena propositi operibus eos pignorare juxta extimationem vel qualitatem ilia persecti operis, quousque perficiatur. Comes autem sit neglexerit,a Rcge vel a Misso Regis judicaturus est.
IDEM.XLm. De li s qui sine consensu Episcopi Pre, byteros in Ecclesiis constituunt vel de Ecclesiis suis eiiciunt,& ab Episcopo vel a quolibet Misso dominico ammoniti obedire noluerint, ut ban- ni,n. nostrum guadiare cogantur, & per fidejussol ein ad palatium venire iubeantur; S tunc nos decernemus, utrum nobis placuerit,aut illud baianum perisivat,aut aliam aris cadam substineat.
XLIV. De Ecclesiis quae inter coheredes divisae sunt, considerandum est, quatenus si secundum nostram providentiam di ammonitiones Episcopi ipsi coheredes eas tenere voluerint,& bonore, faciant: si autem hoc contradixerint, ut in Episcopi potestate maneat, utrum eas ita custodire permittat,aut reliquas exinde auferat :oc ubi ad nostrum beneficium Ecclesiae pertinentes ita di Visae fuerint inventae,&ut describantur & nobis enuncientur.
IDEM. XLV. De Ecclesiis destructis, ut Episcopi nostrique Misit inquisitionem Actant,utrum perne ligetitiam aut per impossibilitatem destructae sint: de ubi per liegligentiam inventae fuerint, quod destructae sint, Episcopi autoritate emendare cogantur,qui eas debuerunt rcstaurare. Si vero per impossibilitatem contigerit,ita ut plures sint quam necesse sit, aut majoris magnitudinis quam ex rebus ad ea, pertinentibus restaurare possint, Episcopus modum inveniat, qualiter emendari congrue &consistere possint. IDEM. XLVI. De Ecclesiis emendandis volumus, ut ita observetur, ut in capitulari nostro continetur, quod ad Olonam fecimus. Et si in uno loco plures Ecclesiae sint, quam necesse sit, destritamur. Quia si forte in alio loco Ecclesia sit constructa. quae tamen necessaria sit, di nihil dotis habuerit, v lumus , ut secundum jussionem Domini ac Genitoris nostri, unus mansus cum si I.vicariis de terra arabili ibi detur,& mancipia duo a liberis hominibus, qui in eadem Ecesesia ossicium audire debent, ut sacerdotes ibi possint esse, & divinos, illius fieri, quod si hoc popqlus iacere noluerit, deii ma
i DEM. VII. Statutum est, ut si quis liber homo per consensum Episcopi Ecclcsam in sua construxerit proprietatu, fontesque ab Episcopo in ea fuerint consecrati, ideo non perdat suam proprietatem : sed si Episcopus voluerit, oilicium sacri baptismatis in suam Ecclesiam transferat.ipsa Vero E clesia,uuae transfertur,in constructuris maneat jure.
115쪽
Ωctando liceat alterius clericum accipere, vel non.
IMP. HENRICUS. I. Ut nulli Episcopo liceat alterius Clericum recipere,autordinare in aliquo gradu , sine di missoria Episcopi sui, de parrochia est. I MD. PIPINUS. II. Ut nemo alterius Clericum sine eommendatitiis aut dimissoriis literis recipere praesumat.1 DE M. III. De presbyteris,qui de alia provincia venerint,nullus eas debetit recipere, sine dimisi i Episcopi sui. .
I. Dedecimis, ut unusquisque homo suam decimam do et, atque periussionem Episcopi sui dispensetur. i DE M. II. Praecipimus Comitibus & omnibus si delibus nostris, ut quicunque de rebus Ecclesiasticis
trabem pleniter, secundum morem regionis, nonas & decimas ad i p sis Ecclesias donet, absque ulla diminutione aut dilatione, in quantum melius possunt de juxta possibilitatem eorum: dc quando necessitas excgerit, detur opera ad ipsas Ecclesias restaurandas,&adjutorium faciant. . iiDEM. III 'Ut nos Episcopi, qui in omnibus nonas & decimas accipitis, in vestra providentia sit, quatenus Ecc l siae & capellae, quae in una parochia sunt,emendentur; & luininaria eis praebeatis ac ut in eis presbyteri vivere possintii DE M. IV. Ut decimae populi in quatuor partes dividantur: prima pars Episcopis detur,alia clericis, tertia pauperibus, quarta in fabrica ipsius Ecclesiae.1 DE M.
V. Denonis Sedecimis considerandum est, ut de frugibus terrae, & animalium uultimi pepersolvantur. De opere vero de restauratione Ecesesiarum Comites, de Episcopi scii Abbates, uno cum Misso nostro, quem sibi ad hoc elegerint,considerationein faciant, ut unusquisquis eorum Iad tum inde accipiat ad operandum de rhstaurandum, quantum de rebus Ecclesiarum habere dignos itur. Similiter & Vasti nostri, aut in commune tantum operis accipiant, quantum de rebus Ecclζει rum habere videntur: vcl unusquisque pro se, juxta qualitatem, quam ipse tenet. Aut si inter eos comvenerit, ut pro opere faciendo argentum donet, iuxta aestimationem operis in argento persolvat; cui quo precio Rector Ecclesiae ad praedictam restaurationem operis conducere valeat, de maici iani possit emere. Et qui nonas de decimas neglexerit dare, primum quidem de illis secundum legem suam e stituat; & insuper bannum nostrum persolvat, ut ita castigatus caveat, ne saepius iterando beneficium
VI. De decimis,ut dentur,& dare nolentibus, secundum quod anno praeterito de nunciarum est,a ministris reipub.exigantur,&eligantur quatuor vel octo homines optimi, proiit, si opus sient, de singulis plebibus juxta qualitatem uniuscujusque plebis, ut ipsi inter sacci dotes de picbem tcst existant, ubi datae vel non datae fuerint. Hoc autem idco tantos testes ede diximus, ne ibi jura sca tum aliquod faciendum neces litas contingat. Non tamen omnino tantos testos mittendos cile dicimus, ut ipsos semper omnes in dandis decimis praesentes esse pariter necesse sit ; sed dum pluribui committitur,minus graventur,duos autem testes, si adfuerint,suiscere credirnus, negligentes aut ma presbyteris Ecclesiarum ammoneantur,usque ad tertiam vicem, ut ipsi decimam dent. Quod ii contempserint, ab introitu Ecclesiae prohibeantur,& si hoc minime emendaverunt, a ministris reipub.di stricti .singuli per caput vi .solid Ecclesiae coimponant,&insuperdare decimam cogantur. Nam site rum contemptores existant, Sc per publicam autoritatcin domus vel casae eorumgissentur, quousquς pro ipsa decima,se ut supra dictum est, satisfaciant. Quia si denuo rebelles vel contradictores esse vo luerint,& super ipsa ingui fiam, sua auctoritate; tunc a ministris Regis in chstodiam mittantur, ii dum ad judicium postmodum perducantur, de ibi secundum legem ad Comitem vclad partem publi cana componant.Reliqua vero decima,ut sipra dictum est, levi. solid. ad Ecclesiam satisfaciant. τi DE M. VII. Quicunque decimam abstrahit de Ecclesia , ad quam per iustitiam dare debet
praesumptive vel propter munera,aut amicitiam aut quam ibet aliam occasionem, ad aliam Ecclai am dederit ; vel per Comitem,ves per Missum nostrum distringatur,ut ejusdem decimae quantita licum sua lege,restituat.
116쪽
pis prohibendum cstne fiat: & si quis contemptor inventus suerit ad nostram praesentiam venire compellatur. Caeteri Wero distringantur, ut inviti Ecclesiae restituant, quae voluntarie dare neglexe
1 DEM.tX. Ut terminum habeat una iuxque Ecclcsa de quibus villis decimam accipiat.1 DE M. X. Dictum est nobis,quod in quibusdam locis Episcopi, Comites ab incestuosis,&ab his
se : Post foenum autem aut fruge, collectas,ter tantum vvndicet is,cujus terra est,quantum cum clau
sura sua potcst de sendere. Nam si quis caballos iter facientes, de stipula aut de ipsis pascuis,ubi alia peculia p. cui itur. in Ovure praesumpserit, in octogild caballos componat, proco quod ipsos de arvo campo,quod est son negat, movere praesumps crit. Irui . CAROLUS.
saria sunt, sicut vicino tuo,ci vcndar. I M . CAROLUS. lis. De iterantibus,qui ad palatium aut alicubi pc rgunt, ut eos cum collecta manu nemo ausus sit assilire; & nemo herbam alici ius tempore defensionis tollere praesumat, nisi vel in hostem rc gendo, aut Missus no ster sit: qui aliter facere praesumpserit, emendet. i DE M. IV. Ut Missis nostris disturrentibus , vel caeteris propter utilitatem nostram iter agentibus nullus mansionem contradicere praesumat.1M P. Pl PINUS. V. Episcopis,& Abbatibus, & Comitibus seu Vassis dominicis, vel reliquis hominibus, qui ad palatium veniunt, vel inde vadunt,vcl ubicunque pergunt per rognum nostrum, ut non praesumant ipsi, aut homines illorum,alicui homini suam causisti tollere , vel suum laboratum , in tantum si non comparaverit,aut ipse homo, qui tua spontanea voluntate eis non dederit,& quando hibernium tempus fuerit, nullus audeat mansionem vetare ad ipsos iterantes, in tantum quod ipsi iterantes injuste nullas causas tollant. Et si aliquis hoc praesumpserit facere,iam seniores quam vasalli nostri, & ipse homo ibidem ad eos proclamaverit: tune volumus,ut praesentialiter ipse,qui hoc fecerit, hoc, quod ad ipsum hominem tulerit, secundum suam legem emendet. Et si evenerit, quod ei ipsa causa ibidem secundum legem praesentialiter emundata non fuerit ,&ad palatium exinde proclamatio evenerit : tunc volumus, ut ipse,qui hoc malit in fecerit,contra ipsum hominem, qui proclamaverit, secundum suam legem emendet, α insuper ad palatium nostrum componat, ex eo quod baianum nostrum frangere ausus sucrit. TIT. V.
IMΡ. CAROLUS. I. De cerariis,&tabulariis,&cartulariis, sicut a longo tempore fuit consuetudo, ita observetur.
II. stetit nobis de omnibus libellariis, ut nullus Comes nec juniores eorum amplius distringant,nec inquietent,nisi sicut a longo tempore fuit consuetudo. DE M. III. Sicut consuetudo sititsgillos&epistolas comprehendere, & viam vel portus custodire, ita nunc sit factum. TIT. VI.
IM'. CAROLUS. I. De heribanno volumus, ut Missi hoc a modo exactare fideliter debeant,absoue ullarum personariam gratia vel blanditia,sine terrore, secundum nostram jussionem ; id est, de homine habente vi. libras in auro&argento, bruneis, ferramento, pannis,caballis, bobus, vaccis, aut peculiis, ita ut uxores aut insanses non fiant exspoliati pro hac re de eorum vestimentis: sed recipiatur testitia
117쪽
legitimum hari bannum,uel librae tres. Qui vero non habuerint amplius in suprascripto precio,valc te nisi libras Mi. solid.xxx.ab eo exigantur,id est, libra una& dimidia. Qui autem non habuerit amplius, nisi libras D. solid. x. si vero unam libram, solidi v. ita ut iterum se valeat praeparare ad Servitium Dei, di in nostram utilitatem. Et nostri Mi ssi caveant,&diligenter inquirant, ne per aliquod malum itis: nium subtrahant ; nam justitiam alteri tradendo aut commendando. TIT. VII.
Si quis literas no bras de texerit.
IMP. I ODOVICUS. I. Si quisliteras nostras despexerit,id est, tractorias, quas propter Missos nostros recipiendo
dirigimus: aut honorem,quem habet,amittat; aut in eo loco,ubi praedici os noli ros recipere debui rit, tam diu re sideat, de de suis rebus Legatos illuc venientes suscipiat, quousque animum nostrim sa, tisfactum habeat .Qui vero epistolam nostram quocunque modo despexerit, justo nostro venia ad Palatium, de juxta nostram voluntatem,congruam suae stultitiae castigationem accipiat. Et si libet ho-ino, aut in inisterialis Comitis hoc secerit, honorem qualemcunque habuerit, sive beneficium an tat. Et si servus fuerit, nudus ad palatium vapuletur, 3c capilli ejus tondeantur. i
II. De nova Ac fassa moneta diximus de de despectu nostrarum literariim,&de latronibus , hercendis de puniendis,&saydis pagandis di de homicidiis prohibendis, de depci iuriis, de falsis testi bus compe scendis; de his omnibus de caeteris his smilibus constituimus, ut omnibus annuncietur,4 in futuro observetur. Hoc quoque volumus ut Missi ii stri observent, de quicquid de his causis vel simul vel singulariter emendare potuerint,emendent: de ea,quae emcndaverint, diligenter scriptis notent; de hoc sic peragere curent, quatenus juste reprehendi a quoquam nullatcnus possint; &quae facere debent aut quae possint nullatenus praeterinittant. lino caveant ne quod absit, aut gratia alicuius,aut honori S, aut timoris sive odii causa illiad.quod agere debent, omittant; & summoperet bstudeant in hoc,quod per se facere non possint, nobis notum faciam, ct in omnibus provideant, ut per singula capitula, tam verbis quam scriptis, de omnibus, quae illinc peregerint, nobis ration
De benesciis terris tribu aptis.
IMΡ. CAROLUS. I. Quicunque suum beneficium occasione proprii desertum habuerit, δἰ intra annum, post quam Comes vel Missus noster notum factum habuerit, illud emendatum non habuerit, ipsum bini
II. Quicunque tributasam terram,unde tributum ad partem nostram exire stilaat,vel ad clesiam,cuilibet alteri tradiderit: is, qui eam suscepit,tributum, quod exinde ibi: bat exire,omnibus modis ad partem nostram tribuat: nisi forte talem firmitatem habeat de partu nostra, perquam ipse . tributum sibi per donationem possit ostendere.
1 DE M. III. Si qtiis terram censualem habuerit, quam antecessores tui ad aliquam Ecclesiam, vel ad
villam nostram dederint; nullatenus eam secundum legem tenere potest: nisi ille voluerit, in cuius voluntate illa Ecclesia vel villa pertinet. Nisi forte si os ejus aut nepos ejus sit,qui eam tradiderit, cet eadem terra nostra ad tenendum placia sit. Sed in hac re considerandum est, utrum ille, qui eam te iret, de dives aut pauper sit; de utrum aliud beneficium habeat vel etiam proprium: & qui eorum neutrum habuerit, erga hunc misericorditer agendum cst.ne ex toto expolietiir, ut in egestate incidat; ocul talem censum inde persolvat,qualis fueris constitutus ei, vel portionem inde aliquam in bencscio accipiat,unde se substinere valeat. I nomι- I p. CONRADus.
a. .. N. in nomine sanctae de individuae Trinitatis CONRADUS Dei gratia Romanorum impe
τὸ i,ui. t. rator Augustus, sanctae Dei Ecclesiae fidelibus nostrisque, tam praesentibus quam futuris, notum esse 1 ru nriti volumus : quod ad reconciliandos animos seniorum de militum, ut adinvicem semper inveniantut cessor. concordes, de ut fideliter de perseveranter nobis de suis senioribus sei viari t. devote praecipimus e s miter statuimus, ut nullus miles Episcoporum, Abbatum de Abbatissirum, Marchionum vel Comitum , vel omnium qui beneficium de nostris publicis benesciis aut de Ecclesiarum praediis omnino tenent, aut tenuerint, aut hactenus iniuste perdiderint, tam de nostris maioribus valvati bribus, quam eorum militibus, sine ceria de convicta culpa suum beneficium non perdat, nisi secundum consuetudinem anteccisorum nostrorum, de judicium parium suorum. Si contentio emerserit inter lseniorem dc militem, quamvis pares adjudicaverint illum suo beneficio carere debere; de illedix ri hoc iniuste vel odio factum esse, ipse suum beneficium teneat, donec senior, δἰ ille quem culpat, cum paribus ad nostram praesentiam veniant,& ibi causa juste determinetur. Si autem pares ejus cui
pati in iudicio seniorum defecerint, ille qui culpatur suum beneficium tuncat, donec ip secum sua leniore &paribus ad nostram praesciniatu veniat, Senior vero di miles ejus qui culpatur, qui ad nos
118쪽
ne ire dcbuerit, ex ebdomadas antequamitcr accipiat, ei,cum quo litigaverint,innotescant. Hos aut unde maioribus valvassoribusObicruduit , de minoribus vero in Tegno nostro, aut ante Missum strusi corum cauta siniatur. Praecipimus ctiali ut curia. aliquis eius imites live de maioribus sive demi ionbus delicae seculo migraverit. filios eius beniscium tenere: si vero filios non habuerit, &habiaticum eae masculo reliquerit, pari modo bcocticium habeat, servato usu maiorum v. ilv. si brum in dandis equis ci armis, suis senioribus. si vero sorte habiaticum ex silio non reliquerit, sed fratrem legitimum ex parte patris reliquerit, sed seniorem offisum habuerit, & sibi vult sati,facere, & miles 'diu esse, beneficii in quod patris sui suit habeat, servato usu maiorum valvassorum in dandis equis &armis,suis lenioribus. Insuper dc omnibus modis prohibemus, ut nullus senior beneficiorum suorum militum terca: ibram aut per precariam aut per libcllum sine eorum assensu facere praesumat. Illa vero, quae tinent proprietario iure, aut per praeceptum, sive per rectum libellum, sive per precariam, nemo cum ii iuste devcstire audeat. a Frodum vero de castellis, quod nostri antecessores habuerunt, 'nullo inolo exigimus. i quia autem hanc iussionem nostram infregeri hauri optimi libras c. compo- '''nat .mudiim camerae nosti ae, de Redium cui damnum illatum fuerit.
hi uise iv poti late alteri s sub inermi, urbes persean emallevaverint, vel Hi ionem dyla rint facere.
lxio. PIPINUS. l. Stetit nobis de illis hominibus liberis Longobardis, ut licentiam habeant se commodandi
ubi volierint, sicut antea in tempore Longobardorum consuetudo fuit, in tantum ut suo Comiti ia. ciant ratonabi liter,quod debent.
ITE M. I. De illis hominibus,qui res suas alienaverunt ubicunque super eas resident, restringat eo Coma per excubias publicas,sicut lex continet. IDEM.ni. placuit nobis,ut liberi homines, qui non propter paupertilem, sed ob vitandam reipub.
s Ecclesiis delegant,denuo sub censu utendas recipiunt,
initatem, fraudulenter ac ingeniose res suas lot io que res ipsas possident,&hostes ei reliquas publicas functiqnes faciant. Quod si iussa facereno idierint,licentiam cos distringendi Comitibus permittimus te ipsas res,non resistetite immuni- Dieat status & utilitas Regni huiusmodi adinventionibus non infirmetur. IDEM. IV. Volumus,ut simul in laicali ordine haec serveturmensura videlicet,ut si quis alterius pro- pritatem qui hostem facere possit) emerit, aut quovis modo ad eum pervenerit, eique ad utendum ea in dimiserit: & si negligenter de lioste fuerit, per ipsas res a Comite distringatur,ut quoquo modo
pudii ca utilitas non minoretur.
V. Videtur nobis, ut quieuitque liber homo ingeniose in servi Min alicuius se tradiderit, i, queum recipit,boc, quod ille, qui se in servitium tradidit, in publico per antiquam consuetudinem ' Dere debuit,adimpleat.
VI. Desis personis, qui suas res omnino alienam pertinam delegant, ut ad placitum veniren, n compellantur,ut mala, quae facta habent,non emendent. Quod si apparuerit omnino delegasse,' niustu iam facerent; volumus,ut ipsae res in bannum mittantur,quo usque ille,qui eas habet,aucto- i in placitum adducat,&sic de malesectore iustitiam faciat. . i . .EM . VII. praecipimus,ut de his fratribus, qui in nostris & Romanae sinibus ii, paternam vel in a te iam succedunt hereditatem; si contigerit, quod unus Ecclesiasticae militiae sit mancipatus: & idcirco is qui seculariter militare debuerat, ut se ad defensionem Regni subtrahat, in nostris finibuo paritem iubstantiae in portioncm suscipere dissimulaverit, idcirco ut neque a Comite distringi valeat. Vbicunque enim suus Comes cum invenerit, licentiam distringendi ei concedimus: ita ut primum fideius rem,donec ad placitum veniat,& bannum nostrum persol vat.Si vero fideiussorem non invonerit,tamdiu per Comitem sub custodia teneatur, quousque fideiustarem inveni at, & bannum nostrum persolvat.
Vi II. De liberis vero hominibus,qui in alienam potestatem mobile suum transfertur ,u i causatores eorum pignorare eos non possint: placet nobis, ut eorum res infiscentur, quousque ve- .mientcs ad audiendam iustitiam faciant. Si vero venire contempserint, secundum capitulare do- , mini ac genitoris nostru de rebus eorum agatur. Nam & de rebus eorum habita aestimatione, damnum quaestori sarciatur. Qui vero illud mobile recepit, si hoc per sacramentiam probare non potuerit, quod propter iustitiam alterius differendam illud mobile non recepisset, balinum nostrum persolvat. De fratribus namque, qui simul in paterna seu materna hereditate vivunt communiter, substantiam eorum dividere occasione, ut unus eorum tantum in hostem vadat, volumuς; ut si solus in, vadat: si vero duo, similiter: si rero tres fuerint, unus remaneat. Si
119쪽
ultra tres numerus creverit, unus semper propter demesticam curam atque reriim communium ei
colentiam remaneat. Si vero inter eos aliqua fuerit orta contentio, quis corum expeditioneis sacere debeat,tunc prohibemus,ut nenso eorum remaneat in aetate quoquc illorum lex propria serve est, cilii nepotibus haec conditio reinaneat similiter. TIT. X.
Suando liceat rectoribus Ecclesita in acta antecessor fiorum res
I. Si quis Longobardus cum Pontificibus, Abbatibus, vel Custodibus Ecclesiarum sev xenos dochiorum Praepositis, de quibuscunque rebus convenientiam fecerit, & p 'am inter se pii spini obligaverit; & herede, & iuccei res suos obligaverit, di idonei homines interfuerunt, mi pota postea ab eorum successoribus removeri; sicut nec removetiirab eodem Longobardo, exepio ui cenam obligatam componere voluerit.Si vero commutationem secerint de casis,terris, ver amisis& interfuerit Missus Ecgis Vel Pontificis seu Judicis, ut tales bomines tres,quorum fides adluitur,
S res ejus meliorata apparuerit; tunc ripsa commutatio facta ruerit, quam pars restrosilucisuscepit,nullo tempore postea ab eorum successoribus removeantur; sed sempercommutaticipsa fise ina permeneat: Et si removere voluerit, poenam inter se obligatam componat IMP. LOTHARIUS. II. De precariis quoque,quae a Rectoribus Ecclesiarii in irrationabiliter sςbant,&seues fores poena gravi obligabant, ut facta ejus nequirent dissolvere,praecipimus: ut nemo si rees, succes res poena Er. Ium antecessoris suit poena statuta sit obligatus: sed suae providentiae concessum, ut si antecent uires Ecclesiae irrationabiliter distribuerit,ab eo eidem Ecclesiae ad jus tenendum revocetur. IDEM. III. Vt ubicunque commutationes,tam tempore nostro,quam genitoris nostri,ille uiati irrationabiles atque inutiles in Ecclesiis Dei factae sunt, dissolvantur; & rccipiat unusquisque Mod dedit. Vbi vero mortua manus interjacet, aut alia quaelibet cadis,quae rationabilis esse videtur, tuis ta suerit,dilistenter perscribatur, de ad nostram noxitiam perseratur.
IV. Siquis Episcopus aut propinquitatis affectu, aut muneris ambitione, aut causi amatae Xenod chia aut monasteria,vel baptismales Ecclesias,sive Ecclesiae pertinentes cuilibet per emi teoseos con t ractus dederit, se suosque successores poena multandos conscripserit; po: stiremita mutandi Rectoribus Ecclesiarum,absque poenae conscriptae solution concedimus.
Dominui in THARIVS aflixit ad limen beati Petri Apostoli iuxta civitatem
Romwm,tempore beati Eugenii Papae,de Pontificibus haec capitula.
suerunt suscepti,impetrata inviolabiliter justa utantur defensione,quod si quis in quocunque tempι re hoc violare praesumpserit, sciat se periculum vitae suae esse incursurum. Nam & hoc decernimus, edomino Apostolico in omnibus observent obedientiam, seu Judicibus ac ducibus suis, ad instavit in faciendam.
functo Pontifice.Si quis vero hoc ulterius secerit, sciat se legali sententia esse damnandum. quae in. 4tem retroactae sectae sunt,placet nobis,ut per districtionem nostram legaliter fiant emendatae. IDEM. III. Volumus,ut in Hectione Pontificis nullus praesumat venire, neque liber, neque servus, qui aliquod impedimentum faciat, illis exceptis solummodo Romanis, quibus anti uitus fuit consite. tudo concessa per constitutionem sanctorum patrum eligendi Pontificcni. Et si quis contra hascius sionem facere praesumpserit, in exilio tradatur. i DE M. IV. Novissime admoneatur homo,ut omnis, sicut Dei gratiam & nostram habere de sileri ita praestet obedientiam & reverentiam huic Pontifici.
Ne liberi homines opprimantis . . 'IMP. CAROLUS.
I. Audivimus etiam,quod iuniores Comitum vel aliqui ministri reipub. sive etiam nonnulli fortiores Vassi Comitum, aliquas redhibitiones vel collectiones quidam per pastum, quidam si ne pasto,quasi deprecando populo exigere solent. Similiter quoque operas collectionum frugum, arare,seminare, runcare, vel caetera bis similia a populo per easdem vel alias machinationes exigere
120쪽
eorisu e; non tantum ab Ecclesiasticis, sed etiam a reliquo populo;quae omnia nobis ab omni populo juste removenda esse videntur. Quia tu quibusdam locis tantum inde populus oppre lius est,ut inulti ferre non valentes per fugam a dominis patronis suis lapsi sint, & terrae ipsae in solitudine reda- sunt. Potentioribus autem vel ditioribus ex spontanea tantum voluntate et mutua dilectione olentibus lolatia praestare invicem minimς prohibς m0 F; hi lI. Placuit nobis, ut nullos liberos homines Comites nostri ad eorum brux in servilium non 'opprimant,& quicunque hoc feceri .secundum judicium,quod statutum habemus, emcndet. ii EM.
III. placuit nobis de omnibus liberis , v. nihil ei supponatur,nis sicut lex eIt,& rectitudo
iv. De oppressionepauperum liberorum hominum, ut non sata potentioribus per aliquod iiii, uri C, risum inhenium contra justitiam oppressi , ita ut coacti res eoruin vendant aut tradant; omnino rolus Crasi oe, ut supra deliberis hominibus diximus, ne forte parentes eorum contra iustitiam exhereditatis M. fiant, & ut Repale obsequium non minuatur, & ipse heros propter indigentiam mendici ves latrones, seu male saetores ciliciantur : & ut non Lupius sani bauniti ad placita, nisi sicut in cito capitulo
oraecipimus,lta observetur. . .
De his qui a patriam defend ndam ire neglexerint, vel auxilium a a
I. Quicunque liber homo a Comite suo fuerit ammoniius,aut ministris ejus ad patriam desen dendam . & ire neglexerit,&exercitus supervenerii ad istius Regni vallationem vel ab co aras et tem fidelium nostrorum, capitali subjaceat sententiae.Similiter obsc rvandum est, si vocati suerint audito inimicorum nolirorum adventu, & ita contigerit,ut bostes lupervenerint, Et qui vocati tuerint, di venire noluerint,unusquisque secundum suam legem emendet.
iI. . icunque igitur ex laicali ordine , tam liberi quam servi homines, in Comitatu manen te, . i proprio Comite vel a publica parte, qui ab sis,qui rempub. agunt,ammoniti fuerim. si se sub iraxerint ab adjutorio sui proprii Comitis , &eum non a juvaverint infra ipsum Comitatum, conisu praedones venientes in suo Comitatu; tertiam partem liberi ex suis mobilibus componant ser
. 1II. Si ;gitur ex praecepto imperiali Comes loci addesensionem patria suos arimannos so- ' stiliter praeparare monuerit, aut per se aut permisso suos, saliquis eorum remalis eri ei cepit, bis, quos Episcopus elegerit in sua necessitate , aut Comes dimittere voluerit, nisi aliqui bii, sonui caeteris impedimentis, quaelcgibus contii cntur, detentus fuerit, gui trigild suum componat. Ethoe nullus Comitum aut publicus potestitem habeat exigendi , nisi cum Mista palatij Impera
Qualiter cumser rea alii vi migra re permissumsit.
I. si quis liber homo migrare voluerit aliquo,poteritem habeat intra dominiumκe ni nostricum fara sua migrare, quo voluerit: sic tamen, i jam a Rege ei data fuerit licentia, & si ei aliquas redi ux aut quicunque liber homo donaverit , &cum eo noluerit permanere, vel eum herede ipsius, res ad donatorem vel ad heredem ejus reveriantur. . TIT. XU.