Cajus Valerius Catullus et in eum Isaaci Vossii observationes

21쪽

AD C. VALERIuM CATu LLu M. asSic primitus acceptam suisse hanc vocem sed postmodum cum multis aliis nauticis vocabulis a puppi in proram migrasse alibi monuimus. In signiter etiam nugatur Isidorus , cum Saphonem scribit funem fuisse in prora collocatum, cui nempe pes veli esset vel vicinus, vel contiguus id quo ex hoc Caecilii loco adstruere conatur Venerio cursu veni prolato pede usque ad Saphonem, Sapho vel Safo aut etiam avo si flumen Caria pania inter Lirim MVulturnum ad quem prolato pede, vento non quidem omnino favente, sed tamen Venere cursu, id est placido tranquillo mari se pervenisse scribit Carcilius. Reverendus iste Hispalensium praesul pro flumine funem accepit, quo nihil singi possit ineptius, miror non suboluiste hoc Scaligero C eterum ad hunc Catulli locum haec suffciant, quae ideo monere operaepretium

censuimus, quia complures hac nostra aetate existimant artem eam qua naves percrebros flexus contra ventum obluctando proficiunt, veteribus plane ignotam fuisse. Nam certe prolato pede nunc in ros nunc dextros solvere inus, ut Virgilius inquit, ipsum hoc est, quod vulgo Ioeveren vel laveren dicimus. Et sane aliter fieri non posset id quod

Plinius scribit Lib. D. Iisdem ventis in contrarium navigatur prolatis pedibus, ut noctu plerumque vela concurrant.

Nec ulla vota Litoralibus diues Quaesivere multi quinam sint isti Di quos hic litorales vocat Catullus. Muretum marinos litorales deos confundere jam alii annotarunt. Non desunt qui solum Apollinem Actaeum Mellespontiacum numen hoc nomine censendos esse existiment. Sed sane nullus sere est deorum majorum minorumve, cui fana in litoribus sacrata non fuerint, cuique navigantes vota non fecerint. Taediosum esset longum , ne dicam futile, singulorum nomina templa commemorare, cum quot promuntoria

sinus maris, ac denique litorales essent civitates totidem quoque plura ιγαλιων εω fana passim, occurrerent. Vel solum I vis Uri templum in Bospori faucibus situm, navigantibus sacrum simul quoque omnium erat deorum. Quod autem Catullus dicit nulla sibi vota esse facta in reditu e Ponto, non hoc neglectui cultus divini adscribendum est, sed quod opus non habuerit ad Maleatem Apollinem , aut Neptunum Taenarium aut crebra in iisdem litoribus Dianae Noctilucae fana divertere, cum secunda semper usus sit navigatione. Jovis autem Urii templum, quamvis proxime praetervectus sit,

3 si non

22쪽

1 Vos s L OBSERVATIONAS, si non frequentarit, id propterea factum , quoc redeuntibus e Ponto moris non esset, aut certe rarissime , ranum hoc adire Solis quippe Pontum ingressuris fanum hoc consecratum fuisse constat. Cum veniret a mari Novissimi Quam vis plerique sere libri veteres pro hac stent lectione, veriorem tamen esse alteram scripturam, quam secuti sumus, recte judicat caliger. Mare novissimum est Pontus Euxinus. Perpetuus est Catullus in imitatione antiquissimorum Graeciae scriptorum, uti passim ex iis quae postea dicentur, palam fiet. Plerique vero vetustiores Graeci ante bella Persica victorias Alex.andri Pontum Euxinum& Colchorum terras longe adeo ad orientem remotas esse credebant, ut horum regione intimo hujus Ponti re cessu, terrarum mariumque mensuram terminarent, ita ut Colchica

regio principium ipsius ewet terrae habitatae. Hinc est quod Mimnermus solis cubile in Colchis posuerit. Hinc quoque Aeeten MMedeam solis sobolem fabulata est antiquitas. Hinc quoque est quod

Lucietius Lib. I. quatuor partes seu cardines mundi recensens , ut Cades pro occasu , ita pontum pro Oriente nominarit. Et sane inantiquis Ceographicis tabulis Colchisin Caucasus erant termini telluris ad orientem cognitar. Nec defuere etiam post victorias Alexandri, qui ut huic inscitiae patrocinarentur Colchos etiali, apud Indos invenerint, Qui illos cum aliis conjungerent Colchis Indos riinas Ponto Euxino vicinos cse adfirmarint. Talia cum legunt fatui, seipsos mirantur plurimumque in se gaudent, adeoque quidem ut antiqui talis eos etiam miseret. Qua quidem in re similes mihi videntur pueris, qui, si quot in sacculis gestent talos, soli norint, solos etiam se sapere ecistimant. Adeo libenter homines sibi ipsis placent, ut nihil tam utile sit unde non avide superbiam sumant.

Gemelle Castori gemelle Castoris On quibusdam nostris libris

scriptum inveni, gemelle Castorum is gemelle Castoris, quomodo tamen Catullus non scripsit Dioscoros dici Castoras , notum est omnibus. Sedis Polluces pari ratione dixit infra Gam prece Polliι-ces, jam Castoras implorante Jocum Bibuli in Caesarem legas apud Dionem lib. xxxv D. Optime itaque interpres vetus in Actis Apostolorum capite ultimo CL: μον Διοσχορων , verti insigne Ca- florum, quod male reprehendit vir docitus.

23쪽

V I WAt Uri, mea Lesbia, atque amemus, Rumoresque senum severiorum Omnis unius aestimemus assis. Soles occiderei redire possunt: Nobis, quum semel occidit brevis lux, Nox est perpetua una dormienda. Da mihi basia mille, deinde centum, Dein mi altera da secunda centum, Dei usque altera mille, deinde centum, Dem cum millia multa fecerimus, Conturbabimus illa , ne stiamus, Aut nequis malus invidere possit, Cum tantum sciat esse basiorum.

Dein mille altera, dein secunda centum J Cum melioris notae exemplaribus legatur , Dein mi altera da secunda centum, non dubitavimus eam Scripturam reducere, cum elegantior magis sit Catulliana. Conturbabimi illa, ne sciamus, J Duo nempe sunt causa quamobrem velit ut nec sibi, nec aliis basiorum numerus innotescat. Prior est , ut conturbato numero, novam rationem Mnovum cogantur instituere calculum, ut sic lusius fiat perpetuus. Alios vero vult nescire nefascinatio noceat, qu e tum demum nocere nequit si vel nomen rei, vel denique numerus ignoretur.

UL A a delicias tuas Catullo, Ni sint illepidae, atque inelegantes, Velles dicere, nec tacere posseS. Verum nescio quid febriculosi

24쪽

Scorti diligis hoc pudet fateri,

Nam, te non Viduas jacere noctes, Nequidquam tacitum cubile clamat. Sertis ac Syrio fragrans olivo,

Pulvinusque perinde hic, millic

Attritus, tremulique quasia lecti Argutatio, inambulatioque. Nam ni ista pie valet nihil tacere. Cui non jam latera ex fututa pandant

Noctu quid facias ineptiarum ΘQuare quidquid habes boni, malique,

Dic nobis. Volo te ac tuo amoreSAd coelum lepido vocare versu.

Nam in praevalet ista nihil taceres Hunc locu in corruptissimum in omnibus Vaticanis exemplaribus sic legi adfirmat Achilles Statius. Nam in ista praevalet nihil tacere, Cur non tam latera futura panda. Nec tu quid facias ineptiarum. Cum hac lectione conveniunt exemplaria quae nos vidimus, nisi quod pro panda habeant pandas vel pandat. Proculdubio sic scripserat Catullus; Nam ni supte, valet nihil tacere. Cui non jam latera exfututa pandant Noctu quid facias ineptiarum pNi enim ista ipsa vera sint, nihil prodest silentium tuum; id est, nisi turpes febriculosum alicruod scortillum depereas, non puderet amores tuos palam profiteri. Sed frustra taces, cum ipsa tua latcra testentur quid noctu facias. I apte prosa ipsa, ut mihipte mepte pro mihi ipsi meipsum. Valere autem saepe accipitur pro prodcsse, ut apud Ciceronem, haec res mihi valet ad Gloriam , lassim apud Nepotem Moptimos quosque scriptores.

25쪽

in . LESBIAM.

Quaeris quot mihi basiationes. Tuae Lesbia, sint satis, superque 'Quam magnus numerus Libyssae arenae Laserpiciferis jacet Cyrenis oraclum Jovis inter aestuosi, Et Batti veteris sacrum sepulchrum

Aut quam sidera multa, cum tacet nOX,

Furtivos hominum vident amores: Tam te basia multa basiare, Vesano satis, classe per Catullo est, Quae nec per numerare curiosi Possint, nec mala fascinare lingua.

Iaserpiciferis jacet Cyren J Sic scribendum non laserpitiferis. Sive enim laserpicium dictum sis quasi lac serpicium, sive potius nomen ex

eo traxerit, quod sit laseris spica; laser enim vocatur succus laserpicium vero ipse caulis, seu ferula quae succum gignit, planum fit vocabulum hoc per C non vero pera scribi debere. Per Battum Veterem intellige primum Battiadarum, qui Aristanas aristoteles dictus fuit. Hujus sepulcrum quod imprimis coluere Cyrenata, cum in ipsa fuerit Pentapoli Cyrenaica. Oraculum vero Iovis Ammonis, quadringentis minimum millibus inde remotum , malet Catullum , qui magnum interutrumque latuit intervallum, rectius sensisse, atque illi qui Oraculum hoc Pentapolitanae provinciae vicinum esse crediderunt. Errorem illum non aliunde provenisse quam ex diversa acceptione Cyrenei Cyrenaicae, ex iis quae ad Melam scripsimus, satis colligi potest. Nam certe tota aliquando Marmarica Cyrenes nomine censebatur. Nec aliter sensisse Catullum patet ex eo, quod ipse Ammonis oraculum in Cyrenis ponat.

Cyrenis PNon solus inter Latinos est Catullus, qui primam in Cyrenis corripiat, sic quoque Virgilius in Elegia ad Valeriam Messallam S

26쪽

ri I. Vos s L DBsERvATIONES, Si audem aspirem, humiles ct adire inena Si patrio Grajos carmine. adire sales Possumus optatis plus jam procedimus ipsis. Per humiles Cyrenas intellige musas humiles Callimachi. Frustra sese hic torquent viri docti. Nec mala fascinare lingua Exemplar manu exaratum quod olim fuit Hieronymi Commetini, pro mali habet inaha, unde aliquis suspicabatur Catullum scripsisse maga, ego tamen vulgarem malui servare lectionem, quae nisi fallor veriori Catullo dignior , cum altera nescio quid putidum suboleat.

Mis En Catulle desinas ineptire, Et quod vides periisse, perditum ducas. Fulsere quondam candidi tibi soles,

Quum ventitabas, quo puella ducebat Amata nobis, quantum amabitur nulla. Ibi illa multa tam jocosa fiebant, Quae tu volebas, nec puella nolebat. Fulsere vere candidi tibi soles. Nunc jam illa non volt, tu quoque ipse te refecNee quae fugit sect are, nec miser vive: Sed obstinata mente perfer, Obdura. Vale puella, jam Catullus obdurat: Nec te requiret, nec rogabit inuitam. At tu dolebis, quum rogaberis nullam Scelesta noctem. Quae tibi manet vita pQuis nunc te adibiti quoi videberis bellat Quem nunc amabis 8 cujus esse diceris ρQuem basiabis 8 quoi labella mordebisξAt tu Catulle obstinatus obdura. c jam illa ρ vult tu quo De haud potes, erucat J Vitiolus M

27쪽

AD C. VALERI ubi CATu LLu M. ast mutilus iste versus qua ratione emendari debeat, multum hactenus sollicitos habuit eruditos. Codex Commetini qui haud paucis in locis caeteris est integrior, ita hunc versum concipit Nunc jam illa non vult, tuque inepte ct impote , Alia exemplaria habentinpotem Unde conjiciebam; Nunc iam illa non usi, tuque ne e cimns ne-' que qua fugit, sectare, nec niser vive. Impos est non potens animi ut Festus Malii Grammatici interpretantur. Nec ostendere debet quod vocula dimidiata absorbeatur a sequenti versu, cum id ipsum quoque fiat in ulti-mosque Britannos. Sic passim Sappho, quam ubique imitatur, ileganter quidem , ut mirer reperiri hoc seculo, qui hypermetrosin hypercatalecticos istiusmodi carpant versus. Nec tamen me fugit, etiam olim fuisse, qui reprehenderint Homerum, quod Ἀλ. sic diviserit Zῆ- ut posterior liter cum sequenti versu copuletur sed profecto nimium sibi tribuunt, qui Homerum artem volunt docere poeticam. Audivi nonnullos , qui quasvis etiam in medio versuum improbarent

caesuras, unde tamen praecipua carminum venustas. Verum ut horum spernenda sunt judicia, ita quis non Graecorum miretur ingenium, quod caesurae beneficio etiam eas voces, quas lemmetrica respueret, versibus suis felicissime inseruerint. Non patiebatur metrum Heroicum aut elegiacum ut AD γειτων aut tam λοδωρ Ο nominentur. Ili tamen viam invenere qua id ipsum commodissime fiat. Itaque Simonides,

Felices nostrae aetatis poetae, qui adeo laxas patulas habent aures, ut Melchisedechum , Nabuchodonosorem, Maximilianum simul juxtaque positos, majora etiam nominum portenta, unico deglutiant

28쪽

tunt vocabula, cum prorsus negligant metrum, utpote qui pedestri sermone piaraque absolvant Carmina, uno tantum decurrentia pede, dummodo is pulcre resonet Verum de his aptior alibi erit dicendi locus. Ut ad Catullum redeam, quamvis ea quam exhibuimus lectio libri antiqui auctoritate quodammodo fula latur pro conjectura tamen habeatur velim, idque eo magis quod in aliis libiistic scriptum iii vanerim, Nunc illa non ult, tu quoque ipse te ..... Pro ipse te emendatum in quibusdam libris impote in aliis inepte, quorum neutrum jam placet. . Ampliato itaque judicio, ornnino a bitror excidisse refer vel reduc Sic ipse Catullus infra Quin i animum olfrmas atque istinc te reducis Et dis invitis definis sis miser. Quinclairent ancipitem esse primam in referre reducere, illi proeuldubio offensi modulo Syllabae aut istam aut alteram vocem ex

It tu dolebis cum rogaberis nullii, Scelesta tene e Ierique fere libri sic scribunt, nulla scelesta necte. Unde facile vera eruitur lectio.

Acuti dolebis tam rogaberis nullam Scelesta noctem

Scalio eri conjectura frigida est. I tu Catulle obstinatus obdura J Cum haec sit constans omniurn librorum scriptura , frustra sunt illi qui locum hunc reformare conantur ' Passim Catullus istiusmodi amat hiatus.

AD ' VER ANNIUM.

UERA NNa omnibus e meis amicis Antistans mih1 millibus trecentis: Venistine domum ad tuos penatiS, Fratresque unanimos, anumque matrem

29쪽

Visam te incolumen, audiamque Hiberum Nariantem loca, facta, nationis, Ut mos est tuus applicansque collum, Jucundum os, oculosque suaviabor. quantum est hominum beatiorum.

Quid me inius est, beatiusve ZAntistans mihi missi situ trecenti, Non dubitavi lectionem hanc

omnium antiquorum librorum auctoritate munitam admittere, quunt MLucretius ea utatur, lapud Gellhunc Quadrigario habeamus, virtute cateras antistabat Paulo post pro eo quod est in libris su-vamque matrein rescripsimus anumqVe matrem. Sic infia charta a. νιιι , Jam anus, natatus anus apud Tibullum Graci similiter loquuntur , cum apud Homerum legamus σακον γερον, ω taschylus dixerit ueteo κάροα, alius γόκηνὴ λυθον, ut est apud auct*em tymologici Huic contrarium charta virgo apud Martialem, &rose uirgines apud Apulejum complura istiusmodi.

V m ars me meus ad suos amores Visum duaerat e foro otiosum: Scortillum ut mihi tum repente visum est, Non sane illepidum, nec invenustum. Huc ut venimus, incidere nobis Sermones varii in quibus, quid esset Iam Bithynia, quomodo ops se haberet, Et quantum mihi profuisset e re.

Respondi id quod erat: nihilmet ipsa,

Nec praetoribus esse, nec cohorti, Cur quisquam caput unctius referret: Praesertim quibus esset irrumator Praetor, non laceret pili cohortem. .

30쪽

At certe, tamen inquiunt, quod illic Natum dicitur esse comparasti Ad lecticam homines ego, ut puellis Unum me facerem beatiorum: Non inquam, mihi tam fuit maligne, Ut, provincia quod mala incidisset, Non postem octo Midas parare rectos. At mi nullus erant nec hic, nec illic, Fractum qui veteris pedem grabati In collo sibi collocare posset. Hic illa, ut decuit cinaediorem

Qilaes', inquit, mihi mi Catulle paulum

Istos commoda, nam volo ad Serapin Deferri. Mane me, inquit puellia: Istud, quod modo dixeram me habere, Fugit me ratio meus sedatis Cinna est C us, is sibi paravit. Verumne illius, an mei, quid ad me Z. Utor tam bene, quae mihi paravit. Sed tu invisa, hale obtesta vivis, Per quam non licet esse negligentem.

Varus me meus J Accipiendum de Alfeno Varo Iurisconsulto, de cujus perfidia infra conqueritur, cum prius fuerit amicissimus, ut ex eodem constat epigrammate. Sed cum in aliquot meis libris scriptum invenerim Varius, fieri potest ut haec verior sit lectio, it sit synec-phonesis, quales complures apud Catullum, ut Aquinios, Veronens invi&c. Id si sit, non dubitandum quin hic sit insignis ille vates, quem Virgilius, Horatius&alii tot cumulant laudibus, ut omnibus aliis praeponere videantur. Quomodo se haberet Multum ab hac lectione recedunt libri veteres, in quibus constanter legitur, tremodo posse haberet uti etiam testatur Achilles Statius , Nos vero nullius litera detrimento veram exsculp-