장음표시 사용
31쪽
AD C. VALERiu Μ CATu L 'Lu M. as exsculpsimus lectionem, quomodo ops se haberet. Ops est terra , quod mediocriter docti non ignorant. Similiter quoque infra in epithalamio Emathiae tutamen opis. Varro Iu de L L. Terra ops, quod heicomne opus, ct hac opus ad Pirendum: ct ideo dicitur Ops mater, quod terra mater Sic enim legunt vetera exemplaria, quod perperam immutarunt. Bene autem Varro vocabulum hoc interpretatur, sed falsum , ut solet, addit etymum. Est enim a Graeco rim seu ουπις. Haec quippe Graecis antiquitus eadem erat quae Rhea Sive autem opem pro magna matre Phrygum S Bithynorum dea, sive pro ipsa accipias terra, utrumque recte se habet.
Et quantum mihi profuisset aere Sic Scaliger in suo libro reperisse videtur, sic quoque habebat antiquum exemplar, in reliquis enim pro aere scriptum inveni habere, pro quantum qua vel quoniam, ut videri possit fuisse, Et quonam mihi profui se are. Sed nescio unde in legisque exemplaribus habere compareat. An scripserat Catullus Et quanam mihi profuisset ab re Apud Martialem simile mendum,
sed cujus medicina non tam ambigua. Nam quo loeo apud eum lib. XI. Ep. Cura legitur Albi Maxime si vacas habere, manifeste legendum est , albi Maxime j vacas ab aere, non vacabit hora ut vulgo, neque vacas arere, ut Salmasius. Iste enim Albius Maximus praefectus erat:
Respondi id quod erat nihil neque ipsi Recte concipitur hic locus In vetusto libro qui olim fuit Hieronymi Commetini. Re stondi id quod
erat ibi. et ipsis. Nec pratoribus esse. Hinc patet falli Grammaticos, qui putant Syllabicama ijectionem et, non assigi nisi post ego, tu, sui. Sic quoque infra id carmine ad Mallium a mei. Quod autem viri doeti locum hunc mendosum esse existiment, ideo, quod in singulas Provincias singuli tantum mittantur Praetores, i CO Omnino fugit illos ratio. Siquidem quod alibi saepe contigit ut una Provincia in duas aut tres divideretur praeturas, ipsum quoque ho in Ponto mithynia contigit, quae saepe non plures pro Vincias pluresque partita fuerunt metrop2les quae licet ab uno aliquando administrata fuerint proconsule, adeo tamen id non fu i perpetuum,
ut contra lapius quot metropoles, totidem quoque vel praetores, Vel proconsules mitterentur. Ponti a provincia duas habebat metropoles Amasiam & Neocaesaream. Duas similiter Cappadocia, Caesa
32쪽
a. I. VOS SI OBSERVATION Es, ream Tyanam, ad quas totidem mittebantur praetores, audeoque affirmare, in toto imperio Romano nullam exstitisse provinciam cujus termini & regiminis ratio toties a Romanis immutata sit, ac Ponti Bithyniae attributis huic Paphlagoniae Asiaeque proprie dicta portionibus. Similiter Syria duas habebat Metropoles Tyrum Berytum, idern que in aliis factum provinciis, verum de his plura alibi diximuS. Non faceret pili cohortem J Ellipsis, pro qui non faceret pilii
hortem idest suos comit S. At certe tamen inquiunt quod illic Natum dicitur esse comparasti Adlecticam homine, Cum laaec sit constans omnium librorum lectio, male omnino de Catullo merentur qui istaec immutarunt, iro inquiunt, inquiit, pro esse , aere substituerunt Meras agunt nugas viri docti, cum interpretari conantur, quid sit aes natum in provincia. Nihil planius hoc Catulli loco miror hic haesitasse eruditos. Verba sunt scortilli dicentis Attamen 6 Catuli e vulgo inquiunt te comparaselibi lecticarios, seu lecticam, rem natam in Bitfynia Bithynorum enim inventum credebatur esse lectica, unde Cicero v. in Verrem Nam ut mos fuit Bithyniae Regibus lectica octaphoro ferebatur. Idem quoque ex vobis Cati Gracchi, quae exstant apud Gellium lib. . colligit ipsius, Hane jam ab antiquissimis temporibus consuetudo ista apud omnes fere orientis populos obtinuit, ut principes lono ratiores quivis sellis aut lecticis vectarentur, translatu strue est hic mos
ab Indis ad Persas& Medos, ab his ad Cappadocas Bithy os, ab
illis demum ad Romanos. In Cappadocia adeo communes fuere lecticae, ut postmodum, cum Christiani illic rerum potirentur, ipsc quoque Episcopi illis uterentur, cujus rei caulam reddit Basilius Ela chistus Caesariensis Episcopus in suis ad Nagianzenum Scholiis, quod cum Cappadocum saxosa aspera sit regio , vixque hedis carpentis pervia, necesse sit sellis ferri aut lecticis. Nempe fastui
pompae, cujus nomine male audiebant Cappadocum Episcopi, nunquam ueest praetextus. Porro lecticarum usum non ad Romanos tantum , sed ' diu antea ad Graecos fuisse translatum , mox dice-
Non possem octo homines parare rectos Lecticarios promiscue appellari tam sella quam lecticae bajulos notum est. In his vero eligen
33쪽
AD C. VALER lu MCATu LLu M. 23dis comparandis id praecipue observatum fuisse, ut re sto procero essent corpore, patet non tantum ex hoc Catulli loco, verum
etiam ex Suetonio in Caesare Cap. LvII, cum scribit ipsum comparasse Servitia rectiora politioraque immenso pretio, ct cfκ ipsum quoque puderet, sic ut rationibus vetaret inferri. Sic libri antiqui, non recen- uiora, ut vulgo, vel decentiora, ut Lipsius arbitrabatur. Sed QTertullianus huc facit lib. II. Ad uxorem Cap. III. Discite domo Dei dises, ac siquis est, discite caelebs. Quid erga faciant, idoneum ni-sia diabolo maritum petant, idoneum exhibenda seliae ac mulabusis cinerariis peregrina proceritatis. Ita ex Codice Agobardi refingendus hic locus, qui vulgo non recte concipitur. Porro omittendum non est
hunc versum Catulli non similiter legi in vetustis libris. In exemplari quod mihi suppeditavit vir eruditus arquardus Gudius, non octo boviines, sed octo itera scriptum inveni. In alio est, octo litas Mediolanensis codex habet, octominos. Omnino existimo Catullum scripsisse octo Midas. Ut Paphlagonica mancipia ibit ita Phrygiaca Bithynica vel Manes, vel Midae olim appellabantur, non quod vocabula istaec in Phrygia Bithyniave sint servilia , sed quod nomen hoc frequens esset in illis tractibus, unde mancipia advehebantur Graeci
μοι in προσηγορίον οἰ Μαν υ η Μίδεω τ ρυγα, Τίcιον τ - φλοιγονα. Idem quoque e Luciano, Plutarcho, Aristophane aliisque passim colligere est. Fructum qui veteris pedem grabati J Romanis Syromacedonibus grabat vocabulum frequentius usurpatum fuisse quam vetustioribus Graecis, vel ex eo colligi potest, quod Pollux id apud solum Rinthonem occurrere scribat, cujus tamen rama se vidisse negat. Nec mirum id videri debet, cum plurimas iidem voces habuerint, ean dem prorsus rem significantes, ut κλιν lia , pcκον, χαμά νίω,
ι, σοι, coeo οι ἀσχανάα & multa alia, quae a Grammaticis recensentur. Nec dubitandum quin sit Graecum vocabulum
τρν, vel potius quasi κονύα, quod capite gestetur Spartanis est Aκχαλισαρ, quod , ἔσοιτο exponit Hesychius. Matio no-
34쪽
dis ossL OBSERVATIONES. minis minime obscura, cum άκχος humerus vocetur a Laconibus A'λι coc vero seu ἀλιο αρ mortuum significat, seretrum nempe mortui qui humero estertur. Sed & χάλων γον, seu potius χαλα- λον ut iterarum postulat ordo idem exponit κροι ocατον, videlicet, cria χαλιῆνίν sto Nam pro άνδροι Pamphylii Malii dicebant
ἁδυ , teste eodem Hesychio Promiscue autem pleraque haec o cabula aecipiuntur iro lecto pauperum, ires retro seu sandapila, ut mirum non sit a Catullo grabatum opponi lecticae, qua soli utebantur divites, quamvis inanc quoque pro sandapila acceptam fuisse patet non tantum ea epigrammatis Martialis, sed & ex plurium aliorum testimoniis, cum notissimum sit cadavera lectis vel lecticis efferri solita fuisse Nec multum errabit siquis grabatum dixerit lecticam pauperum , lecticam vero divitum grabatum. Non vero recte sentiunt, qui putant Graecis ignotum fuisse lecticae usum. Etiam apud illos homines erant hominum bajuli. Sed cum tantus apud hos non fuerit tu
xus, atque apud Romanos gestabantur a duobus tantum , nec nisi mortui demum serebantur a pluribus. Porro non divites tantum ,
qui oestabantur; sed clecticarii seu bajuli, qui istiusmodi sellas seu
feretra portabant, communi utrisque nomine dicebanrur βα αρκες,
ut ex Hesychio Etymologici folligas auctore. Hinc νεκρούάμε pro vespillone Wλικοβάμε pro eo qui obolo conducebatur. Σάςακες vero Phrygum seu Lydorum lingua dicebantur βάοκες,
unde apud Hesychium; Bάς ἀκρολιοι, θάψον ερχου Λυ . Et siEquidem si unus advocandus esset bajulus. Si vero duo ad lecticam homines essent advocandi, his verbis citabantur, BάQκε si κοολεα ω id est, Vos duo b. uti, cito accedite. Pro eo vero contracte dicebant Βασκε 'πικρολεα8ε , ut habet idem Hesychius, cum hac expositione
Istos commoda nam volo ad Sera in J Frustra hunc Iocum sollicitant viri osti, ac si Syllabar modulus repugnaret. Est cnim sciendum ancipites apud veteres fuisse istiusmodi imperativos. Itaque postrema in Πιta passim corripitur. Similiter quoque corripitur postrema in sempera, in veteri Inscriptione , Tempera jam genitor lacrimas tuque optima
35쪽
Au, VALARIuM ATu LLu M. ri . optima mater Desine, ut jam aliis notatum Pari ratione Imperativi secundi ordinis brevem nonnunquam habent ultimam, uti liquet in cape, vale, jube, vide, responde, similibus. Nit m volo ad Seraptu Deferri Recte monet caligerideo lecticam postulasse, quod Serapis fanum eo tempore esset extra urbem erat quippe in regione urbis Iv. Fanum istud adibatur vel valetudinis, vel scortandi gratia. Inde baca lena sacrarium vocat Iuvenalis. O vidius Nee fuge Niliaca Memphitica templa juvenca,
Multa illa facit, quod fuit ipsa Popi. Nota quoque est historia Mundi Paulina apud Iosephum. Qui
vero medicinae ergo Serapidem frequentabant, illi paratis in templo ejus ad hos usus incumbebant stratis, rogato prius deo, ut quid ipsorum conduceret valetudini, somnio sibi significaret Latini incubare, Graeci εγχθιμ αν vocabant, unde aeque Serapidis ac AEsculapii fana dicebantur μι-lρια, τ ἐγκθιμωρονων. Pleni hujus moris sunt veterum libri Somnio moniti et ημούιΘενri appellabantur. Vide inscriptiones in templo Esculapii Romae repertas apud Mercurialem alios. Sic quoque in Evangeliis vox haec accipienda est. Nonius irrPrecantur. Ego medicina Serapi utor, eotidie precantur intelligo recte
scriptum esse Delphis ναο νειροι. Ex iisdem Eumenidibus producit Nonius in Cepe, haec quoque quae de ejusdem Serapidis apparitione
sunt accipienda In Somnis venit.
Pubet me cepam esse 2 sesaminum. Sed & ex eodem Varronis scripto haec etiam profert in Miras. Hostes quid mira nummo curare Serapin, quid quo non curat tantidem Aristoteles.
Aut ambos mira aut noli mirare de eodem. Immensum hac fraude iaciebant ubique quaestum isti Serapidis face D a dotes,'
36쪽
z I. Vos sI OBSERVATIONrs, dotes , ut non immerito qui Serapis , idem quoque creditus fuerit Plutus. Hinc quoque est, quod Alexandrini felices dicti fuerint
insomniando, quemadmodum nos docet Photius. Sed non pro Pluto tantum, verum etiam pro Apolline seu sole habitus fuit idem Serapis . Ut enim antiquissimi AEgyptii omnia sua Sacra a Chaldaeis, id est Iudaeis in AEgypto habitantibus, hauserunt, ita quoque posteriores AEgyptii suum Serapin ab iis quibuscum habitabant accepisse videntur Judans. V enim ignem notat, unde Seraphim angeli seu spiritus ignei. Itaque sub specie solis Serapidem radiato effingebant capite. Quare vero a nonnullis pro Eseulapio habitus fuerit, ex iis, quae jam diximus, satis patet. Sed nec illi male, qui Serapin cum Josepho comparant Patriarcha , optimo videlicet ὀνειροκ υτ δε annonae curatore, in cujus rei signum modium in capite gestabat. Vide quam variis formis figuris cultus fuerit Serapis, quamque omnia illi affinxeriuid tribuerint ejus Sacerdotes, ut merito de isto, aeque ac de caeteris AEgyptiorum diis dici possit, omnes Protei instar fuisse μυρμομιο φους Ἀκυργυνωμους , inuascunque avaritia suaderet potuisse induere personas. Recte itaque Adrianus in epistola ad Servianum, quam apud Vopiscum in vita legas Saturnini, nummum AEgyptiorum vocat deum. Sed quandoquidem verba illius non recte accepta fuere a viris doetis, opera pretium fuerit illa adscribere, AEgyptum quam mihi Laudabas, Serviane charissme, totam didici, levem, . pendulam ct ad omnia fama momenta volitantem. Illi qui Serapin colunt, Christiani sunt: ct devoti sunt Serapi, quis Christi episcopos d.
cunt. Ne1n' illic archisynagogus Pudaeorum , nemo Samarites, nemo Chrsianorum presbyter non matbematicus, non artistex, non aliptes.
Ipsieide Patriarcha quum AEgyptum venerit, ab aliis Serapidem adorare, ab aliis cogitur Christum. Genus hominum seditio inmum, an imum , injurio fimum civitas opulenta , dives, facunda, in qua nemo vivas stiosu3. Alii vitrum conflant, ab aliis charta conficitur alii linyphiones sunt omnes certe flucunque artis o videnturi habentur Podagros quod agant habent habent caci quod1aciant ne chiragrici quidem apud eos otios vivunt. Unus illis deus est hunc Christiani, hunι3udaei, hunc
smnes enerantnrogentes . O utinam melius esset morata civitas, digna
Πofecto, a pro sui magnitudine in ρrofunditate totius AEgypti teneat γ incipatum Male omnino Patriarchae vocem viri magni interpre
37쪽
AD C. VALERIura CATu LLu M. 29 tantur de Pontifice seu Christiano seu gentili, cum certum sit Patriarchae nomen nulli hoci tempore attributum fuisse Christiano Soli Iudaei gyptii Patriarchas habebant. De Judans quidem nolunt Apud AEgyptios vero Serapidis cultores, ut in plerisque ritibus Sacris,
ita quoque in eo, ut summum suum Sacerdotem vocarent Patriarcham, Judaeorum secutos fuisse exemplum, luculentus testis est Tarasus Patriarcha, in epistola ad Alexandrum Papam, cum in verbis quae producite vita Chrysostomi, AEgyptiorum Patriarcham vocat Τηλα Eus Patriarcha Judaeorum. Quamvis vero absurdum sit
Adriani Caesaris verba de Egyptiorum accipere Patriarcha, ut tamen omne tollatur dubium, neminem fore puto cordatum , qui non probet Thomae Brunonis magnae eruditionis viri, certissimam emen
dationem, scribentis hoc loco Ipse Illel Patriarcha , cum D ptum venerit Adriani enim tempore Illel seu Hille erat Iudae um Patriar cha. Quam crebrum inter Iudaeorum patriarchas fuerit hoc nomen, patet ex Origene, Hieronymovi Rabbinorum scriptis, quamvis non
eadem semper ratione expressum Occurrat, nonnunquam enim Illus,
Ullus, Huillus, saepius tamen Ille appellatur. Sed Juliani Caesaris
tempore, qui Iudaeorum erat Patriarcha sic vocabatur, uti patet ex epita stolis ejus, in quibus tamen non Ουι P. SD, E duουλ vocatur. Nec vitium subesse exinde constat, quod simili quoque ratione Alexandriae appellata fuerit Synagoga Iουλου, Graecis inomanis vocabulum hoc varie adeo detorquentibus. Meminit hujus Synagogae Anastastasius Sinaita in Hexaltem ero, conjungens hanc cum Ammonis, Mercurii Tris megisti aliisque Serapicorum Synagogis Sensus vero verborum Adriani clarus est, dicit enim ipsos quoque Christianos Serapin , id est plutum, coluisse, devotos fuisse huic, qui se Christi vocarent Episcopos Neminem illic Iudaeorum Archisynagogum fuisse, neminem Samariten , neminem Christianorum presbyterum, qui non simul quaestus gratia fuerit mathematicus, aruspex aut aliptes. Quin ipsum quoque Illelem Judaeorum Patriarcham, cum relicta Alexandria, praecipua Iudaeorum statione . AEgyptum peragraret, ab AEgyptiis ad adorandum Serapidem, in illi vero locis ubi praevalerent Christiani, ad adorandum compulsum fuisse Christum Demum concludit Umu illis deus est, qui ab ora mibus colatur AEgyptiis. Pro quo tamen rectius legas Nummus illis detis est, aut si vulgata GD a tinen
38쪽
so I. Vos s L OBsERVAΤIONEs, linenda st lectio, idem intelligendum, ut nempe per unum illum deum intelli atur Serapis, seu Plutus , qua enus divitiarum Deus. Quod autem viris doctis parum videtur verisimile id quod Adrianus hoc loco scribit , plerosque Alexandriae aut in AEgypto habitantes Christianos uisi olim mathematicos , aruspices aliptas in eo omnino illos falli, vel crebra illa quae supersunt AEgyptiaca, nonJudaeorum& Serapicbrum modo, sed Christianorum satis testantur amuleta Ipsum quoque hoc satis evincit liberi cestorum Iulii Africani, qui clarissime ostendit , quales hic vocentur aliptae, illi nempe qui unguentis superstitiosis, veneficiis & magicis uterentur emplastris, quoaum descriptio longe maximam cestorum constituebat partem. Vide Suidam in voce φρονιανος , unde facile cognostas eum dictum fuisse Sextum Julium Africanum, sed errat cum Africanum clim interpretatur, quia nempe Africa Libya vocatur. Constat enim Syrum fuisse ex Emmaunte. Idem vero est Africanus Chronologus, ille qui estos scripsit, quod& Eusebius confirmat in historia Ecclesiastica, neque enim delenda sunt illa verba, quem admodum doctus existimat interpres qui, in hoc peceat, quod tres faciat Africanos, eum unus tantum fuerit, qui Chronographiam δε estos ηγκα scripserit. Nam quae supersunt σωτηγκων fragmenta illa constituebant sextum deptimum cestorum librum. Cestorum vero erant lib. xxiv. sic dicti a cesto Veneris, quo illa ad varia artificia αλλκτηνα, utebatur, ut ex Homero con stat. revera tales fuisse istos Africani libros, vel ex iis quae supersunt satis patet strategicis. In Eusebianis tamen Herptis, quae Scaliger
collegit, liber iste dicitur fuisse σεαcισλ S, Nec obstat quod Christianus fuerit Africanus Multos enim Christianos magicis artibus, genethliacis inauspicinae nimium fuisse addictos, vel ex haeipsa Adriani ad Servianum patet epistola. Ex illis ipsis porro Africani strategicis, quae ut diximus desumta sunt e Cestis, liquet Syrum fuisse damiliarem ardes an Partho innancaro filio anni
Arabum regis, ut dubitandum non sit, quin idem fuerit Cestorum&Chronologiae scriptor, cum istas, patria&tcstim Cnia conspirent veterum Quamvis autem haec nihil ad Catullum, quia tamen scitu digna existimavimus, libenter scripsimus.
39쪽
A D a m CATu LLuΜ. sui Mane inquit Mira Mane me plerique libri veteres, quod non erat mutandum. Me enim mρελκ. ut saepe apud Plautum, Te-orentium , alios. Absque libris esset, ut abesse mallem inmatenim istius modi hiatus Catullus. Verum utrum illius Ex libris melioribus rescripsimus, Verumne illius. Qusdsequitur, quam mihi pararim, merito doctis displicet. Itque libenter amplector leetionem. libri mei non quidem admodumavetusti, sed tamen emendatius exarati, quam reliqui, in quo manifeste versiculus hic a prima manu sic scriptus adparet Utor tam bene qita mihi paravit. Sed tu insulsa mala molesta pixis Profecto nihil minusquam insulsa erat haec Vari puella Libri omnes constanter habent insula, quemadmodum Minfra in epigrammate ad Thallum. Inde fecimus inpisi, id est odiosa, importuna. Viris pro vivas, ut passim.
MFUαI, Aureli comites Catulli:
Sive in extremos penetrabit Indos, Litus ut longe resonante Eoa Tunditur ulida: Sive in Hircanos, Arabasque mollis, Seu Sacas, Sagittiferosque Parthos Sive qua septem geminus colorat AEquora Nilus Sive trans altas gradietur Alpis, Caesaris visens monumenta magni
Gallicum Rhenum, horribilis, multi
mosque Britannos: Omnia haec, quaecunque feret voluntas Caelitum, tentare simul parati, Pauca nunciate meae puellae
40쪽
Qui illius culpa cecidit, velut prati Ultimi flos, praetereunte postquam
Fractus aratro est.. Furio Aureli comites Catulli Quisnam fuerit iste Aurelius, quem
in serius vocat patrem esuritionum, non satis constat. Putant nonnulli esse hunc L. Aurelium Cottam, quod an verum sit alii arbitrentur, ego in re tam incerta nolo divinare. Furium quod attinet, is omnino videtur fuisse Furius Bibaculus. Isto nihil minus fuit quam esuritor, erat quippe obesus, iora ut ex Horatio constat. moeni Melegantis ingenii fuisse testantur ejus carmina. Quod male erga Caesarem esset astellas, acerbaque in illum scripserit carmina ut ex Tacitod Suetonio cognoscere est, hoc quoque commune habuit cum Catullo . Caeterum non helluonem tantum, sed libaculum fuisset, docet nos Plinius in praefatione magni operis, cujus verba quia vulgo non recte se habent, infeliciter admodum ea corrigere conatus sit, vir magnus in praefatione exercitationum ad Solinum , emendata adscribam. Nostri crassiores Antiquitatum, Exemplorum, Artiumque. Facetissimi Lucubrationum puto quia Bibaculus erat
vocabatur. Paulo minis adberit Varro in Satyris suis es quiuiis 2 πλαξ tabulis. Quia iste Bibaculus non nomine tantum, sed&re ipsa esset bibaculus , Hucubrationes pergraecandi gratia amaret, ideo dicit illum aliquanto facetius quam reliquos lucubrationum titulo libros suos inscripsisse. Sive in extremos penetrarit Indo, Melior est lectio antiquorum
exemplarium penetrabit Sequitur enim gradietur.
Sive qua sieptem geminus colorat Equora Nilus J Libri antiqui habent, Si quis septemgeminus c. As pro quabus. Intelligit autem hoc loco Egyptios, non mare AEgyptium. Pretereunte posquam actus aratro est ' Vetustissimum exemplar