장음표시 사용
491쪽
18 His τοὐ ARvM GALLIMgnis urbibus fieri amat, ubi fiducia nominis , quae ad securitatem spectant negliguntur. Hic nobis fas sit de Tolosa in transitu dicere, unde Rex commeatum, arma, & militem in Montalbani oblidionem mox mutuabitur. Vrbs est antiqua& nobilis, post Lutetiam prima Galliarum, partamenti sedes illustrissimi quod a Parisienii primo, alterum esse nemo ambi rit. Si sacra spectantur , Balilicis & Sanctorum reliqcitis urbs adco illustris est, ut e duodecipi, sex Apostolos una habeat : non memorabo Consessorum & Martyrum utriusque sexus reliquias a Carolo Magno sorte huc asportatas , quae numero fidem superant, unde vetus de ea distichon. Omnia si lustres alieni climata mundi, Non est in toto sanctior orbe locus. Si liberalium Artium ratio habetur , alumna est , &altrix scientiarum; Palladiam dixere veteres a litterarum cultu, quas amavit semper , de colit hodie supra reliquas Europae urbes. Quod liberales artes amaverit ab antiquo, docent solennes ludi queis in ea exercentur quotannis stata die adolescentes, non pyrrhycha , aut cursu , non lucta , aut cantu, quae corporis exercitamenta sunt, sed poetica, qua animi informantur. Victoribus praemia sunt, ex auro S argento flores, Cynosbaton , Clitia, & Viola, qui post mensas multiplici venatione instructas magna omnium ordinum frequentia distribuuntur. Promeriti tria praemia , quod perstata tempora fit, poetarum collegio adscribuntur, fiuntque Clementiae Isaurae Assessores. Ea Comitum Tolosanorume gente si vera fama) ludos instituisse fertur ab omni aevo: mihi etsi indigno inter eos judices sedes est , laureaque tri plex , ex poetica quam adolescens colui. Prostat in Capit lio Tolosano statua Virginis ex marmore antiquo, cuJus vestigio premitur tabula aenea, hac inscriptione.
CLementia Isaura L. filia ex praclara Isaur. D. quum in n. Coeli op. vitam delegi casi sit. annis L. vixi for. fru. mina. pi . ct holito. P. S. in pub. usum tuit C. P. M. T. M. Hac lege , ut quotannis Ludos Flor. in adem publicam, quam ipsa susi impensa exfruxit celebrent. Rosas ad Mon. ejus deferant, ct de reliquo ibi epulen. Quod si neglexerint. Sine Do. cus vendicet, conditionesupradicta. H. S. V. F. M. ubi R. I. P. V. F.
492쪽
Linta. N O N v c. 4s At haec diverticula sunt, redeo in viam. Rarus Mayenio I 62 I. miles pro expeditione quam suscipit ; legionariorum quinque millia, quingenti equites, accedebant bellica tormenta octo. His copiis praeterlecta Garumnae ripa, Manso Verduni succeditur: arcem procurabat Rapinus: praemissus secia- Rapis.lis, Regi urbem restitui mandat, protelavit Rapinus, donec de pretio convenisset. Habuit & venalem fidem Burgutus Dubauet. Insulae- Iordanis praesectus : delegati e partamento , qui diruerent utriusque arcis munimina, & muros : Cadillacus Cadilbae.& Maseatis eo munere sedulo defunguntur, adeo ut nequi- Masiau.
dem vestigia arcium superlint hodie. Locis eminentibus, ubi fuerant propugnacula & aggeres, stiperimpositum redemptionis sumanae lignum , crux ex lapide, velut triumphante de haereti Christo. Rapini& Burguli exemplum se- quutus Casterasiuς Maravatus, condicto pretio Malovicino caste Ma- ablistit. aemulabantur per ea tempora venalem fidem , -- T' 'bium Sectariarum praesecti ,erantque sub hasta ferme omnes: . '' ' sic Tolosa, qua speetat Aquitaniam liberata. Excaecavit ava ritia praesectos arcium,quas sorte nunquam Mayenius expugnasset, si vi actum: avaritiae accessit timor ex fama principis. Habendis Mayenio gratiis delegantur a Partamento Ma- De Man nibanius Praeses, Bartholomaeus Gramundus, & Masinatis: si ' reseram ipsa verba, queis Praeses nomine Partamenti com- Is 'amis.
pellat Principem. Senatum Tolosanum , qui Regibus mancipatus, venerari Principes, quorum fides basis es regni is columna autoritatis regia: reliquis anteire Moeniumfama
commendatione virtutum ; ellus esse prosapia Principem , qu- plerisque in Europa Regibus proxima vinitate eo uncta est, cui Christianus orbis terram olim debuit Idumaam , deberet hodie , nisi Chrisianorum impietas manum Dei in ultionem armasset ; quot facta Ducis, tot miracula exhiberi r sequi victoriam ea lege ut nunquam essestat, si maxime possit est vere , ut nunquam velit. Ex vestigio Principis nasci
lauros. Vno verbo, Dei immensitatem exprimi, magnificentia virtute herois invicti, qua nec metas inveniunt queis circumscribi possint, nec captus hominum queis concipi; hinc factum , ut, quod a nemine capi potest, capiat omnes. Devinctum Mesenio Par lamentum multis nominibus , eo praecipue, quod Regis autoritatem, salvam habet, o, promovet in pro-
vincia, ipsius procurationi permissa, neque unquam defuturum
493쪽
66o HISTORIAR. v M GALLII 162 i. ossicio suo , quinimo rependendis tot ct tantis qua ab ipso in cipit beneficiis immortalem apud ipsum tanta virtutis memoriam fore, Moeniique nomen in acta Partamenti refere dum, ut vindicis automatis regia , ut publici liberatoris , ut
Tolosatum O, Aquitania tutelaris Dei. Non displicent Ma-yenio collata in ipsum elogia , verbaque magni kca modeste declinans respondet ; Multum Partamento Tolosano deberi, quia componitur viris probis is illustribus . apud quos arcana scientiarum sunt, se fuere siemper. Apprime notum sibi quid Parumentis in Galila debeatur, quorum autoritati i niti tranquillitatem publicam palam s. Rerum o se gesarum decus is gloriam, Regi uni deberi quo autore sunt, qui primum Regni sui mobile, rapit omnia. Caussam esse pri- mam,hub qua necessario caussa secunda agunt, velint, nolint. Virtuti V m debita hac quantacunque ii, qua pro mir culo audiunt; latari se quod , qui in aliam Galila partem a ege amandari poterat patrania bello , eo missus fuerit ubi
Tolosatibus operam daret. Postquam Masnatis Insulae Iordanis propugnacula, quae extra muros erant, diruerat , intactis muris Tolosam redit, queriturque apud senatum . muros diruere destinanti, sibi novum opus Mayenii nomine nuntia-corarite bbe luna. Impetraverat Cornacus Abbas Vilialonganus,cui sum- de Vide- ma apud Mayenium autoritas erat, ut salvi haberentur muri.
Is idem Cornacus , qui Cardinali Borbonio , dum se Car lum Decimum Galliae Regem serebat, arcani particeps suit, qui deinde Duci Mayenio, quo tempore coronae Gallicae Vicarium agebat, ab unita factione admotus , omnium sub Vicario arbitria tenuit par seni autoritas in filium , quae in patrem fuerat viro. Conservandis muris hic color erat,quod Calliolici in urbe aequabant numero Sectarios, eoque nihil te se schal timendum a factione ; quod sedes Senescalli Armeniaci ea urbs, juxta & Capituli ; his se Mayenius suaderi patiebatur, ut conservaret muros : intercedit Bellebatus juri in castricdicundo praefectus, Vir probus, rnacoque apud Mayenium praevalente quippe Cornacus privatas ipsius res , Bellebatus procurabat publicas Tolosam venit, postridieque in Par- lamento admissus in ea verba prolocutus est ; Matim ab accepto intermissa ad Insulanos ruina nuncio , venisse se
agnoscendis quare id ς caussis : opposita sibi M'enii ussa:
addictum se Mesenio, non usque a. eo tamen , ut Regis aut
494쪽
Liax R No retus. 46 --ritatem eorum libidini prostitutam melit qui circumstant 1621. Principem. Prostrata rebeltionis monimentum fore perpetuum, si Insula Iordanis ab urbe convertatur in pagum, alioquin tutum fore Sectariis Aquitania utriusque lum. Quod obfficitur Senescallo O. Capitulo illustrem esse urbem, Catholicosique aquo numero haberi intra muros, absiurdum plane o ridiculum : pracipuam Senescallia Armeniaca sedem matricem apud Lectorenses esse, uniendam illi Insiuianam qualis
ab initio fuit. Monasteria squeis successere Capitulis, olim in
desertis fuisse, proculque hominum consortio haberi sotitos an- siqua Lecissa lege Monachos , unde iliis nomen ; ita quo magis Canonici ab urbe discesserint, eo magis regulam observaturos sub qua vixere ipsorum decessores ; neque timendum a pis , in apertam urbem incursum ; hominem homini lupum esse, hoc est , perpetuum insidiatorem: hine fore timorem legi limum a secta Catholicis, si urbem retinuerit quoquo modo munitam. Vrbes congerie lapidum, qua muros facit, firmari minim ct defendi, quam fide cy concordia inter cives. Thebis olim pro muro fuisse unita civium vota; Mantuam Carpetanorum , ipsamque Lutetiam Regum Hissant, is Galli sedet. muris magna sui parte destitui, ubi nemo ambigat in tuto esse ansionem. Sι ad Ma nium Senatus delegaveritflectendam satran ipsius mentem, aquo ut ferat animo , qua Partimento placuerint, Uus se vadem fore . cui nota es Principis indoles recti amans ; sidem sacramento astringere se, subscripturum Amyenium quibuslibet in eam rem Senatui placitu , prout que
ipse dixerit, ita jus fore. aeuo si delegare non placet iret utirro Monalis in muros , qui Iam munimenta diruerat , susce'pturum se in caput suum omnem ex facto invidiam . victiamamque fore qua senatum culpa eximet, Tolosates servituti, Aquitaniam timori, is periculo. Dicenti unus omnium applausias erat, unaque postmodum in muri ruinam sententia,
quam sedulb Masinalis vir probus.& publicae libertatis amans exsequitur, quod Abbati Vilialongano grave magis quam Mayenio, Regi accepta'iles: pergratum fuit. Ex demandata libi provincia Tolosates delectu habito
mille legionarios armant, alarios centum, cohorti Colo- c timui,
totelius e sente Rapi stagna vir strenuus , alae Baccius , viri ' μ' Capitolini praeficiuntur : his accedebat sine stipendio To 'Iosatum nobilium expedita manus , ingenui adolescentes,
495쪽
62 HIs TORIAR vM GALLII quibus prima hinc in bellum rudimenta erant : Torm tamajoris modi bellica decem 5 quinque Tolosa item procurantur ; neque deerat ossicio suo aice celis; mille & ducentos legionarios instruxerat, cohortem multum in Montalbani oblidionem valituram, nisi centuriones accepto stipendio signa deseruissent, quod Cornussono cohortis praesecto in dedecus vertit. Instructa cohorte sub signis manet miles,quandiu rustica mapalia & pagos in statione , aut transitu desolare datum ; statim ac hostem imminere audit , eoque ventum ubi praeda desineret, dilabi passim,vel utque ex compacto arma projicere, quo tutius & expeditius fugeret. Unus ex omnibus praesectis Capus ius permanet , simulque centuria quam regebat, quae veteranae cohorti, pro beneficio serςatae
Transvadato Garumna Mayenius in Corbarriu' non procul Montassiano signa convertit, arx erat genio loci haud invalida, recentique Montalbanensium praeladio firmata ducentis legionariis , quorum tanta ignavia fuit, ut vix audito Maventi nomine dilaberentur: sustecti qui arcem Regi procurarent centum & quinquaginta, facta paulo post irruptione a Montalbanensibus jugulantur. At brevis ovatio fuit
quippe Mayenius Nigrapelisiam Ducis Bullionii nudum nobile, Regalem villam , Calciatamque quatriduo in dedi
tionem accipit, queis vix annus sussicere credebatur expugnandis. Fidem superat quantum bello possit imperatoris vulgata fama , ad aspectum Mayenii rigent velut in saxa hostes, stupore immobiles . nisi quod passim fugiunt. Dux Suillius vir sublimi & perspicaci mente . praevidens e longinquo
bellum, quod in Sectarios parabatur,ad Aquitaniae fines magno terrarum tractu praesidium sibi statuerat ex pago per stata spatia distincto praevalidis arcibus, quales erant Calciata, Cardalhacum, Figiacum, Uxellodunum, fore sperans ut Comes Orvallus ipsius filius natu minor , per ambigua bello tempora huc se reciperet, fida statione , donec Sediariorum rebus confirmatis ex seudo fieret principmus, quod ex Montalbani vicini. i suturum conjectabat, uno Sectariis omnibus in dominationem volo. Vno verbo qui Helvetiis in liberta- . tem animus nascente Republica sua , hic Suillio, hic idem Montalbanensibus erat ; eo discrimine, quod democratiam Montalbanenses , affectabat ille tibi &suis, si sortuna daret, princi-
496쪽
Lini R NON Vs, q63 Princitatum. Haec in incertum jacta refero, ut audivi, sortE 16ai. per invidiam dicta. Hinc factum , ut quae sibi paraverat exempto castra ad Montalbani viciniam Suillius, omni praesidio munirentur, illatura Montalbano sublidium, aut acceptura. Cardalhacum, Figeacum , Uxellodunum in tempus situm Regi dedita memorabimus ; pars Suillio obluctante,
Calciat1, Albiasium itur: ut rerum eventus praeter hominum captum & spem sortuna regiti Longam & periculosam Calciatae oblidionem sore timor erat Mayenio , sane legitimus ex munimentis praevalidis & praelidio militari, quod intus erat; Albialium stati in dedendum ambigebat nemo: res contra vertit. Calciata ignavia propugia latium deditione transit ad Regem , Albialium vim prohibet magna pertinacia. Rohanaeus, qui tum Montalbani agebat,audita Calciatae deditione lectum militem Albialium mittit ; trecenti
omnino erant, praesecto viro imperterrito . cui a Petra no- La Piem.
men. Mayenius nihil addubitans quin statim loco invalido absisteret hostis, metatores de more praemittit, parando sibi hospitio. Petraeus propius suggressos seloporum displosione infesta excipit, prohibetque aditu. Ad haec Mayenius certo credens rem sibi cum desperatis esse, in oblidionem serio se
accingere, admotaque muris legione tormenta bellica in proximam diplosionem disponere; demum rebus eo positis ut efffugii spes omnis hosti praerepta crederetur, tubicine explorare Petraei animum : ille quam ante serocior, insultare militi Regio , truci vultu obstrepere & clamare; M venio in hanc diem cum pecudibus rem fuisse , inventos
tandem qui opponerentur leones , quoquo res cadat gloriose moriturum se , unaque trecentos homines le tam manum : si
fortuna negat fidior iam, infossi tumulum fore, pro fossa pugnantibus. Oppidosii peremineb. at Castellum vallis & aggere munitum , sed angustius quam ut iiissiceret urbani praeli dii militi capiendo : quassato oppidi muro, per ruinam intromittitur Brullio duce miles regius ; ingens praesidiariis vis Eroulli. de perv icacia prohibendo hosti, longa pugna, diuque ambigua , donec novis identidem delectibus resecti oppugnantes hostem urbe depellerent. Vrbe pulses recipit se in castellum Petraeus , unaque miles. Paulo post dum se Ornani, Franconique cohortes producendo in castatum vallo accin-
497쪽
gunt, haud procul seditione suere; quippe aemulantibus II riam praesectis , primum jurgiis, dein vi & armis inter paucos disceptatio est; demum ut in seditione fieri assolet, totis late castris disi inditur rumor, privatumque inter paucos milites dissidium , publicum fit inter cohortes duas ς jamque
signa in se converterant, cum Mayenius propere accurrens
vim inhibet, seditionemque compescit. Vigniolius castrametator produchndo vallo distentus fortuita glande sauci tur immani vulnere, quanquam non lethali. Postridie obsessi habendo colloquio inducias petunt &impetrant: in fossam praesectus fune dilabitur, Mayeniumque adit : vita & libertas petebantur ; cetera victoris arbitrio permittebant: Mayenius deditioni legem Dre, respondet, quam misericordia dixerit : Irritos olloquio praesectus, eodem fune in castcllum se recipit. Per intervallum induciarum accidit, ut Comes Gramondus castrametator quo se momento in castellum recipiebat hostis tormenta bellica propius admoveret muro. Petraeus praesidii praesedius id jure factum negat, petitque ex lege militari retrahi contra fidem datam provectas machinas: justa petitio , nec recusanda .nili quod ex caeso Vigniolio quippe pro lethali vulnus audiebat)nihil Mayenio iniquum videbatur, perdendo hosti. Sub vesperam meditata hostis ultione petit foeminae nobilis quae intus habebatur digressum, Mayenius, quia vi aperta castri expugnationem parabat, ratus militari licentia ludibrio habendam mulierem a victore, subscribit petito :momentaneae induciae fiunt dum egreditur foemina , per i intervalli quod fieri amat in obsidiis) accurrit ad fossae oram delecta nobilium manus, lustrandis curiosa indagine quae castro circumerant', habendoque una colloquio; quando inopetariorum collimatus in eam parten' manipulus ex improviso incautos serit, exin cachinnus petulans velut irridentium ; auditaque vox in haec eadem verba ; Iussus quia libet ultionis modus in proditores. Vltimus hic, desperata la- Iute virorum sortium nisus. Et suum desperationi solatium est. nec se penitus periisse credit, cui sternitur in sepulcrum via per caesos hostes u accedebat quod justa ultione explebatur ira legitima; forsan id gloriosum hosti, ab indignatione
fidei non lervatae: quod sequitur plane inglorium fuit. Iam eo ventum , ut in magnum exemplum ad posteros trahi
498쪽
LIBER NON VI. 46s posset constantia : obstitere acriter audaces viri, ast non per- 16ri siitere in finem: permittunt se victori irato, ferroque sub quo liberi occumberent ultionem negant, quam permittunt patibulo in quo foeda velut mancipia moriuntur. Primus in surcam agitur dignus meliori fato Petrariis ; exin municipii magistratus : reliqui non decimati, non in schedulas alba, aut atra nota distinctas relati, mox ab ipsismet educendas, ut moris est, non permissuria sorti negotium ; queis fuligino -n ca gena cui sci opus apponitur. colliniando certius ictui, ratibulo omnes sussiguntur, certo velut indicio colli imatos ab iis saepius selopos, quo acceptae cladis autoreis habiti: reliquis permissa in servitute vita , urbs serro & flamma vasta tur, praeda militi cedit. Albiasio Burniquellum castra moventur , quaeque anno Burn/quιι proxime sequenti ingens Duci Engolisinensi secessiet nego- Le D et tum postquam a Rege desecerit urbs in praesens ultro ac - cipit legem. Post redactam in fidem Aquitaniam , supererat '
Cadurcorum provincia, in qua Montalbanum, & fanum Antonini praevalidae urbes : placuit in sanum Antonini a ma convertere, spe magis accipiendae per deditionem ur- S. Matonis, bis , quam vi : neque enim Mayenius , etsi maxime vellet,
vi expugnare, in plano expeditionem habebat; tum quia impar viribus hosti, tum etiam ex Regis jussu , qui tentari urbem mandaverat, si is abesset. Caussa regii mandati, obsidio Montalbani quae totis viribus destinabatur. Mavcnius quanquam erat incapax doli, obsidionem simulat: dicta die in fanum Antonini castra moventur , omnis in obsidionem apparatus instruitur, jamque admovebantur tormenta muris , aut admoveri fingebantur; cum Penavairius vir Penavabr.
audax, ingentique in oppidanos autoritate , saer seditionem, cui se fautorem praebuerat) clam ad Mayenium venit; Et, A inquit milia mihi aureos numeraveris, fidem a ligo forent urbem tradam. Maven ius syngrapha obligatoria debitorem se Penavatrio facit in dictam summam , ille in urbem redit, studiis popularibus valebat seditiosus homo, hinc spes revocandos iri in Regis obsequia oppidanos : at irriti plane conatus. Qui se autores seditionibus praebent, decedunt autoritate in populum onNai, ubi seditionis consilium mutant et raro vulgus insaniens regit , qui desinit cum insaniciatibus serere. Paulo post reddendae, negotis
499쪽
466 HisTORIAR vM GALLII cujusdam rationi cui commissus fuerat) conventum municipum haberi mandat , paucaque proloquutus , reliqua , inquit, in ea charta legetisi; scripserat per capita summam neo otii. Consul schedam oblatam in ea verba legit; Ego Henricus Lotharingus constituo me Penauatrio debitorem in milia aureos , Ddem exsolverit promissa fani Antonini deditione.
H. Lotharinus. Stuporem ex mutata per errorem Charta dissimulat, conspiranteque in proditorem conventu, Lator,
inquit, municipes quod Penauatrii fides nemini in dubium trahi potest : quam ad me M eniim chartam clam misit, palam ostendo . tot conscios habiturus, quot habeo fortuna mea confortes. Vtinam sic omnium secreta in propatulo sint lMonui vos traditione schedula quari a Mvenio proditorem , adesse proditionis prmia ; neque omnes pari erga vos Me , scripta , si qua aphose acceperint . prolaturos. Eaca iis est convenim quem indixi decie rationum, quas nec reddere paratus sum , nec peti convenit ubi de summasalutis vestra agitur. Insat hostis armis dolo; prosicite pra- senti periculo : quod ad me attinet, efficiam ut quem prodiatorem fores eravit Moenius , experiatur infestum hostem, acerrimumque defensorem urbis vestra, cu in in meo sanguine pretium est; neque enim ab hoste possidebitur quamdiu spirobo hanc animam. Fuere qui credere't postquam tentaverat in deditionem , oppidanos, quor consuetudine arctius utebatur ; deductum in suspicionem pacti cum Mayenio initi, quo agnito antequam omni autoritate dejiceretur, specie recusantis mercedem pactam, fecisse arcani participes reliquos, quo dilueretur omnis suspicio : mansit tamen, donec ad Montalbani obsidionem egregio facinore dilueretur crimen. quod insta trademus. Mayenius ira in P nauatrium umors , posthabito fano Antonini in Montalianum movere jubetur, quod quam Regi noxium fuerit, patebit mox, ex tristi in Montalbanum expeditione. Equidem sano Antonini expugnato quod in facili erat ) praeripiebatur Montalbanensibus omnis spes ; quippe undenam subsidia obsessis inferrentur .Fano Antonini illata infelici
omine , solutamque ex ea caussa obsidionem infra memorabimus.
Robanaeus interea superiore in Septimania , mox in inferiore delectum habebat , submittendo Montalbanensibus
500쪽
Lia ER DE cIMVS 6 sibus obsessis auxilio, serroque late grassabatur . Regi ab i6ri. ea expeditione divertendo : stipabant Ducem Marchio Ma- Le Marrauis Iausius, Senegasius, Sant-Amantius, Caussaeus , Boyerius, Bellisortius , Massaribaldus ι his adjuncti Baro Villano ε 'U' 'vanus, de Massaguellus viri illustres, bello clari juxta &litteris , quarum penes ipsos inter arma imperium suit : Bore. ut ille ex contumace Calvinista , demum caussa cognita in Catholicam fidem transierit, suo in Da loco dabimii, i M - ιsi privata hominum sortuna digna est quae annalibus inse
E Montaliana ob dione hic liber, in quo urbs acturate describitur, ut commercio valens, ut is fertili ta, ct amarato, ut per varia tempora, in omnes belli casus munita fuerit. Obsidionis ordo ct formula, belli duces,Castrametatores,cohortes, pedes, eques, ut trifariam disributi: prima ejus expeditionis calamitas ex peculatu , qua ademptas enia militi: qcis, qua transitu6ub diariae cohorti fore timebatur , alae Reeiae, sub Duce Engolii mensi di ibuuntur. Perfringitur mi Γtiae urbanae ordo ct series. Orvallus intus imperatorem agit , Cain ametatorem Bursi ancus. rarit ham iste Bumstancus, unaeream, privatum inter ambo; dissidium ex levi caussa. Praefecto ruis nomina intus milStantium, qualiter unicuique, urbi pro- pug nandis di tributum munus. Irritae Ducis Sui ii ad Eum Ormatam litterae, scriptae ut creditum flectendo in deditionem ipsis animo. Cirra jecta praedia ct villas ferro ct flamma vasant Montalbanenses , firmandae urbi. Prima irruptione admovetur Morinnirati pro gnaculis Regia excubiarum cohors , hostemque