장음표시 사용
261쪽
actione eXte1norum corporum, ut per aeris resistentiam sis itur paxillatis motus Penduli; partim actione particularum minus elesticarum, quae admisicentur, & quae possunt tremorem illum paullatim interrumpere frictione, ac contrariis motibus, S sublapiu , quo suam ipsam dispositionem non nihil immutent. Si autem limites sint latis proximi, causa eXterna, quae massam comPrimit,
vel distrahit, posteaquam adduxit particulas ab uno cohaesionis limite ad alium, ibi eas itidem cogit subsistere, quae ibidem semel . constitutae itidem in aequilibrio siunt, &. habetur mussa mollis. CCCCXLII. Quaedam elastica, fluida non habent particulas positas inter se in limitibus cohaesionis, Ged in distantiis repulsionum, ct quidem ingentium, ut aer; sed vel incumbente pondere , Vel Pa rietibus quibusdam impeditur recessus ille, & siunt quodammodo ibi dem in statu violento; licet semper puncta singula in sequi librio
sint, oppositis repulsionibus se mutuo elidentibus. Omnis aureo i& lida, & fluida, quae videntur nec comprimi, nec ullas hal ,ei evires mutuas inter particulas, sed in limitibus esse, adhuc ciailicissimi, sive vim repulsivam exercent inter particulas ProXirnu, , sial- rem quae sensibili gravitate sitnt praedita, quae nimirum .i, repulsiva
vim gravitatis elidat. Verum ea discantias parum acisnoctui: i mutant, mutatione, quae idcirco sensum omnem effugiat; quod accidit in aqua, quie in fundo putei, prope superficiem sit preniam habet eandem ad sensium densitatem, S in metallis, & in mamio - . ribus, & in solidis corporibus passim, pondere majore imposito nihil ad sensum comprimiind-- dcirco appellari non stilent elastica, dc ad ejusmodi aps on sufficit ws repulsiva etiam ingens inter particula Ded ctiam requiritur mutatio sensibilis distantiae respufici ' lis respondens sensibili murationi virium. , CCCCXLIII. Dura corpora in e nsu, in quo a Physicis duritiei nomen accipitur, ut nimirum figuram nihil prorsus immu- .rent, nulla sunt in mea Theoria, ut & milia compacta penitus, ac plane solida , quemadmodum Num. 367 est expositum; sed dura
v Cat vulgus, quae satis magnam eXercent vim, ne figuram . mutent, sive elastica sint, sive fragilia, sive mollia. Fragilitas, unde ortum ducat, expositum est paullo superius Num. ga, & inde etiam quid ductilitas, ac malleabilitas sit, facile intelligitur. Ductilia nimirum a mollibus non disserunt, nisi in majore, vel minorevi, qua figuram tuentur suam: ut enim mollia pressione tenui, &
262쪽
ipsis dignis comprimuntur, vel saltem figuram mutant, sed mutatam retinent, ita duetitia ictu validiore mallei mutant itidem figuram.
suam veterem, & retinent novam, quam acquirunt.
CCCXLIV. Atque hoc demum pacto quaecunque Pertinent ad fluidorum, & solidorum diversa genera, nam S. elastica, mollis, ductilia, fragilia eodem referuntur, invenimus omnia in illo particularum disicrimine orto ex sbia diversia combinatione punetorum, quam nobis Theoria rite applicata exhibuit, in quibus omnibus immensa varietas itidem haberi poterit, & debebit, si curva primigenia ingentem 'habeat numerum, intersiectionum cum me, α Particulae primi ordinis , ac reliquae ordinum superiorum dispositiones, quae in infinitum variari possunt, habuerint plurimas , & admodum diversaS inter se, ac eas inprimis, quae ad haec ipsa figurarum , , trium discrimina requiruntur. Illud unum hic dilisenter
notandum est, quod ipsam Theoriam itidem, commendat plurimum, hasce proprietates omnes a densitate nihil omnino pendere. Fieri enim potest ,. uti Num: I 8a notavimus, ut curva virium primigenia limi res & arcus habeat quocunque ordine in diversis distantiis permiXtoS quocunque numero, ut validioreS, & minus validi ac amispliores , & minus ampli commisceantur inter se utcunque, adeoque phaenomena eadem figurarum & virium seque inveniri possint, ubi multo pluria, & ubi multo pauciora puncta massam constitiurn r.
CCCCXL et Jam vero illa, ne vulgo elementa appellari λ-lent, Terra, Aqua .- Ignis, nihil aliud mihi sunt, nisi diversa sis uda, & fluida, e
mod2 disipositis, ex /posita corpora oriun inter se nulla vi
mutatione dispositis inter -ogeneis punctis composita diverit
permixtis alia adhuc magis com--:dem Terra ex particulis constarie soliclitatem aliarum admixtione meres oleo riim ope, vel etiam aliqua, ut in vitrificatione evenir, quae transformationen quo pacto accidant, dicemus postremo loco. Aqua est fluidum liquidum elassicitate carens cadente stib sensiim per compressionem sensibilem, licet ingentem exerceant repulsivam vim ejus narticulae, sustinentes vel eX ternae vis, Vel sui ipsius ponderis pressionem sine selisibili distantiarum imminutione. Aer est sui- dum elasticum , quem admodum probabile est constare parriculis plurimorum generum, coem e Plurimis etiam fixis corporibus generetur admodum diversis, ut videbimus, ubi de transformationibus nendum erit, ac ProPterea continet vapores, & exhalationes pluri
263쪽
mas, & heterogenea corpustula, quae tu eo innatant; sed ejus particillae satis magna vi se repellunt, & ea repulsiva particularum vis imminutis distantiis diu perdurat, ac pertinet ad shatium, quod habet ingentem rationem ad eam tanto minorem distantiam, ad quam compressione reduci potes , & in qua adhuc ipse vis crescit, arcii curvae adhuc recedente ab axe: is vero arcus ad axem ipsium deinde debet ruere praeceps, ut circa proximum limitem adhuc ingentes in eo residuo spatio variationes in arcubus & limitibus haberi pollicit. Porro extensionem tantam arcus repulsivi evincit ipsa immanis compressio, ad quam ingenti vi aer compellitur, qui ut ita at compressiones viribus prementibus proportionales, debet, ut monuimus Num. 3 I, habere vires repulsivas reciproce proportionales distantiis particularum a se invicem. Is autem etiam in fixum corpus, & solidum transire potest, quod qua ratione fieri pollit. dicam itidem, ubi de transformationibus agemus in fine. Ignis elim, est fluidum maxime elasticum, quod violentissimo intestino tinoi sagitatur, ac fermentationem eXcitat, vel etiam in ipsa fermentatione consistit, emittit vero lucem, de quo pariter agemus paullo inferius, ubi de fermentatione, & emissione vaporum egerimus interea, quae ad Chemicas Operationes Pertinent, ad quaS jam progredior. CCCCXLVI. Chemicarum operationum princiPia ex eodem deducuntur fonte, nimirum ex illo particularum discrimine, qυ4rum aliae inter se, & cum quibusdam aliis inertes, alias ad se ama. hunt, alias repellunt constanter per sar ' a num intervallum, ubi attractio ipsa cum aliis est major, or, aucta vero saris distantia evadit ad sensum nulla; aliae respectia i ii iam habent ingentem virium alterni m mutato non nihil textu suo, vel conjunctae, & pe infini 'GI 0x liis mutare possunt, succedente pro particulis compolitis m lege ab ea, quae in simplicibus observabatur. Haec si habeantur ob oculos, mihi sane persitastim est, facite inveniri pcisse in hac 'ipsa Theoria rationem generalem omnium Chemicariim operationum; nam singulares determinationes effectuum, qui a singulis permixtionibus diversbrum corporum, per quas unice omnia praestantur in Chena a, sive resolvantur corpora, sive comPOnantiar, requirerent intimam cognitionem textus particularum singularum, & dispositionis, quam habent in massis singulis, ac praeterea Geometriae, SAnalysios vim, quae humanae mentis captum excedit longissime. Verum illud in genere omnino patet, nullam esse Chemiae partem,
264쪽
in qua praeter inertiam massae, & specificam gravitatem, alia vl-rium mutuarum genera inter particulas non ubique se Prodant, &vel invitis incurrant in oculos, quod quidem vel in sola postrema quaestione Optic. e Newtoni abunde pater, ubi tam multa & attra-etionum, S. vero etiam repulsionum indicia, atque argumenta Pro feruntur. Omnia etiam genera eortim, quae ad Chemiam pertinent, singillatim persequi, infinitum esset; evolvam speciminis loco praeci Pua quaedam.
CCCCXL VII. Primo loco se mihi offerunt Di lutio, &ipsi contraria praecipitatio. Immissis in quaedam fluida quibusdam
solidis . cernimus, mutuum nexum, qui habebatur inter eorum Parriculas, dissolii ita, ut ipse jam nusquam appareant, quae tamen ibidem adhuc manere m particulas perquam eXiguas redacta, & dispersa, ostendit Prarcipitatio. Nam immissis alio corpore quodam, decidit ad fundum pulvisculus tenuissimus ejus substantiae, & quo dammodo depluit. Sic metalla in sitis quaeque menstruis dis ivuntur, tum ope aliariim substantiarum pr.ecipitantur; aurum disibivitaquR Regia, quod immista etiam communi sale Praecipitatur. Rei Heatri est admodum facile tibi γfformare satis distinctam. Si particuli folidi, quod disi quitur, majorem habent attractionem cum Parraculis aquae, quam inter se, utique avellentur a massa sua, ess igulae circumquaque acquirent fluidas particulas , quae illas am- hiant, uti limatura ferri adhaeret magnetibus, ac fient quidem veluti globuli similes illi, quem referret terra, si ei tanta aquarum C inia affunderetur, ut posIet totam alte submergere, vel illi, quem, clari prera siubmersi in aere Versius eam Wivitante. Si, ut reipsa
debet accidere, illa vis attractiva in distantiis paullo maioribus fit insensibilis, ubi jam erit ad illam distantiam saturata eo fluido parricula itidi, ulterius fluidum non attrahet, quod idcirco aliis eodem padio particulis solidi istandetur. Quare dissolvetur sisIidum ipsum, ac qui in veturi globuli terrulas sitas cum ingenti affusa
marium vi exhibebun P, quae remitae ob exiguam molem effugient Do seros sensiis, nec vero decident sustentatae a vi, quae illas cum circumfu-λ mari conjungit; ied globus: illi ipsi constillient quendam veluti continui fluidi massam. Ea est dissolutionis idea. CCCCXLVIIL Ouod si jam in ejusmodi fluissum immittaturalia substantia, cuius particulae particulas fluidi ad se magis attraharar,& fortasse ad majores etiam distant as, ac artrahuntur ab illis, dis. solvetur utique haec secunda Libstantia, & circa ipsius particulas a
265쪽
landentur particulae fluidi, quae prioris stlidi particulis adlia rebas ab illis avulsae, & ipsis ereptaeo Illae igitur nativo pondere intra suidum specifice levius depluent, & habebitur praecipitatio. Pulvisculus autem ille veterem Particularum sitarum noum non acquiret ibi per sese, vel quia vi gluten fortasse aliquod admodum tenue , quo connectebantur invicem, dis lutum simul jam deest insuperficiebus illis, quarum separatio est facta; Vel potius quia, ut ubi per limam, per tunsionem, vel aliis similibus modis itidum in pulverem redactum est, vel utcunque confractum; juxta ea, quae diximus Num. μ8, non potest itertim solo accessu, & appresione deveniri ad illos eosdem limites, qui prius habebantur. CCCCXL X. Hoc pacto dis lutionis, & praecipitationis ne quiritur idea admodum dillincta; & fortasse etiam pluuia est quoddam praecipitationis genus, nec Provenit e sola unione particularum aquae, quae Prius tantummodo dispersae temere fuerint, & ob solam tenuitatem suam sustentatae, ac suspensae innataverint. Apparet ibi etiam, qua ratione binae substantiae commisceri possint, &in unam massam coalescere. Id quidem in fluido commixto clinisblido patet ex iρὶ superiore exemplo lutionis. In binis fluidis facile admodum sit, & si sint ejusdem ad senium specificae s r .vitatis, solo motu, oc agitatione impressa fieri quotidie cernimus, ut in aqua & vino. Sed etiam si sint gravitatum admodum diversaraim, attraetione particularum unius in parriculas alterius fieri potest unius dis lutio in altero, S commixtio. Fieri autem potest, ut ejus modi commilatione e binis etiam fluidas oriarii r solidum, cujusmodi exempla in coagulis eernimus ; ct in Physica illud quoque obsei a-tur quandoque, bina fluida simul commixta coalescere in massam
unicam minorem mole, quam fuerit Prius, cuius Phaenoi mni orima fronte admodum miri, in promptu est causia in mea Theoria, cum particulae, quae nimirum te irmn edi te non contingebanr, aliis interpositis possint accedece ad se magis, qu Pri:rS accesserint. Sic si haberetur massa ingens elastro in e Diro distractorum, Muorum singulis inter cuspides adjungerentur globuli magnetici, hac nova accessione maternae minueretur moles, victa repulsione mutua per attractionem magneticam, qua cuspides elastrorum ad se invio
CCCCL. Ubi solidum cum si lido commiscendum est, ut fiat unica massa; rum vero oportet selida ipsa prius contundero, vel etiam dis luere, ut nimirum exiguae particulae seorsim possint ad G g a . Gi-
266쪽
xiguas alterius solidi accedere, & cum iis conjungi. Id autem fit potissmum per ignem, cujus vehementi agitatione, &vero etiam tortasse actione ingenti mutua inter ejus particulas , dc inter quaedam peculiaria substantiarum. genera, ut olea, & sulphur, quae ut gluten quoddam conjungebant inter se vel inertes Particulas, vel etiam mutua repulsione praeditas, disssolvit omnium corporum nexus mutuos, & massas omnes demum, si satis validus sit, cogit liquari.& ad naturam fluidorum accedere. Distatutarum, ac liquescentium massarum particular commiscentur, & in unam massam coalescunt: ubi autem sic coaluerunt, possunt iterum saepe dissimiles separari eadem actione ignis, qui aliquas prius, alias posterius, cogit minore vi abire per evaporationem, & maxime fixas majore vi reddit volatiles. Ac inaequalibus ejusmodi diversarum sitbstantiarum attractionibus, dc inaequalibus adhaesionibus inter earum particulas, omnis fere nititur ars separandi metalla a terris, cum quibus in fodinis commixta fiant, So alia aliorum ope prius uniendi, tum etiam a se invicem separandi, quete omnia singillatim persequi infinitum foret Generalis omnium explicatio facile repetitur ex illa, quam e posui, particulsrum diversa consti ruticine, quarum aliae respectu aliarum inertes sunt respectu aliarum adtivitatem habent, sed admodum diversam, tum quod pertinet ad directionem, tum quod ad intensitatem virium.
CCCCLI. De Liquatione, & volatilizatione dicam illud tantummodo, eas fieri posse etiam sola ingenti agitatione particularum fluidi cujuspiam tenuissimi, citius particular ad solidi, & fixi cor. p 3iis particulas accedant satis, & inter ipserum etiam intervalla iror 3 ipsent; qui motus intestinus, unde haberi possit, jam exponam, ubi de fermentatione egero, & effervescentia Nam inprimis ea in tesstina agitatione induci potest in particulas corporis solidi & fiximozus quidam circa axes quosdam, qui ubi semel induebas est, jam
illae particu 'ae vim exercent cucumquaque circa illum Gem ad sen.
sim eandem suocedentibtis sibi invicem celerrime punins, & directionibus, in quibus diversae vires exercentur, qui etiam axes scelerrime mutentur, irregulari nimiriam impulsu, habebitur in iis particulis id. quod sequivaleat sphaericitati, & homogeneitati particularum, ex qua fluiditatem stipra repetivimus, atque hujus ipsius rei exemplum habuimus Num. 236 in motu puncti per periphe riam ellipseos, cujus focos bina alia puncta occupent. Haec fluidiras erit violenta, & desinente ranta illa agitatione, ac cessante vi, quae agitationem inducebati celsabit, ac fluidum etiam sine admix-
267쪽
tione novae subsuntiae poterit evadere solidum. Poterit autem Paullatim cestae motus ille rotationis tam per inaequalitatem exiguam, quae semper remanet inter vires in diversis locis particulae diversas, ct obsistit semper non nihil rotationi; quam per ipsam expulsionem illius agitatae substantiae, ut igneae, & per resistentiam circumjacentium. CCCCLII. Deinde haberi etiam poterit liquatio Per subtractionem heterogenearum S difformium particularum, quae magis homogeneas, & ad sphaericitatem accedentes particulas alligabant quodammodo impedito motu in gyrum. Id sene videtur accidete in pluribus substantiis, quae quo magis depurantur, & ad hosΠΟ- genetratem reducuntur, eo minus renaces evadunt, &viscosae Sic viscositas est minima in Petroleo, major in Naphtha, & adhuc mare jor in Asphalio, aut Bitumine, in quibus substantiis Chemia oston. dit, eo majorem haberi viscositatem, quo habetur major compositio. CCCCLIII. Guod si priore modo liquatio accidat, & in eo motu particulae a limitibus cohaesionis, in quibus erant, abeant f idistantias paullo majores, in quibus habeatur ingens repulsivus arcus, se repente fugient, quo pacto corPus fixum evadet UOl. tile. Eandem autem volatilitatem acquiret, si Particulae, quae siXtuit cor Pus componebant, erant quidem inter ut in distantiis repulsionuiuvalidissmarum, sed per interjacentes particulas alterius substantiae cohibebatur illa repulsiva vis superata ab attramone, quam eXercebat in eas nova intrusi particula: si enim haec agitκtione illa excutiatur, vel ab alia, qua ipsam attrahat magis, praetervolante ad exiguam distantiam abripiatur, tum vero repulsiva vis particularum prioris substantiae reviviscit quodammodo, & agit, ac ipsa siil,stpntia evadit volatilis, quae iterum liova earundem Particularum inrtu sone figitur. Id sane videtur acciueret in 'ere, qui poteli ad fixum redigi corpus, & Halesius demonstravit per e3perimenta, Pactem ingentem lapidum, qui in vesica oriuntur, δ' calculorum in renibus, constare puro aere ad fixitatem reducto, qui deinde potestiterum statum volatilem recuperare: ac halitus inprimis sulphurei,& ipsa respiratio animalium ingentem aeris copiam transfert a liatuvolatili ad fixum. Ibi non habetur aeris compressio ita facta percellularum parietes ipsum concludenres; ii enim disrumperentur penitus, cum aer in ejusmodi fixis corporibus reducatur ad molem etiam millecuplo minorem, in quo statu, si integras haberet elasti
268쪽
cas vires, omnia sane repagula illa diffringeret. Halesius putat , eum in illo statu amittere elasticitatem suam, quod fieret utique, si particulae ipsius ad eam inter se distantiam devenirent, in qua jam vis repulsiva nulla se, sed potius attractiva succedat; sed fieri itidem potest, ut vim quidem repulsivam adhuc ingentem habeant illae particulae, sed ab interposita sulphurei halitus particula attraham tur magis, ut Paullo ante vidimus in elastris a globulo magnetico cohibitis, & constridiis. Tum quidem elasticitas in aere ad fixitatem redacio maneret tota, sed ejus esse tus impediretur a praevalente vi. Atque id quidem animadverti, & monui ante aliquotantios in Dissertatione is Turbine, in qua omnia turbinis ipsius phae
. omena ab hac aeris fixatione repetii.
CCCCI IV. Porro agitatio illa particularum in igne , ac in
sermentationibus, di effervescemiis, unde oriatur, facile itidem est in mea Theoria eXponere. Ut primum crus meae curvae mihi impenetrabilitatem exhibuit , Postremum gravitatem, inter et iones autem varia cohaesion una genera; ira alternatio arcuum jam repulsivorum, jam attractivorum fermentationes eXhibet, & evaporatiores variorum geninici, ac si ibi taS etiam deflagrationes, ac exploubnes illas, quae occurrunt in Chemia passim, & quam in pul-vene pyrio quotidie intuemur. Ouae aurem huc ex Μechan ea peris Q inent, jam vidimus Num. 108. Dum ad se invicem accedunt puncta cum velocitate aliqua, sub omni arcu attractivo velocitatem augent , siub omn' repulsivo minuunt ; contra vero dum a se invicem cc dedunt, sub omni repulsivo pugent, sub amni attractivo minuunr, donec in accessii inveniant arcum repulsivum,. vel in recessu attractivii in statis validum ad omnem velocitatem extinguendam. Ubi euira in Venerint, retro cursum reflectunt, & oscillant hinc, & inde , iii qtio itu, & reditu perturbato, ac celeri, fermentationis hahemus ideam satis distin Stam
CCCCI U. Et in necestu quidem semper devenitur ad arcum repulti Viam aliquem Darem eX tinguendae velocitati cuilibet utcunque magnae ; deveni ir enim saltem ad primum asymptoticum crus, quod in infinitum protenditur : at pro reccssu duo hic casus occurrunt potissmum considerandi. Vel enim etiem in recessu devenitur ad aliquod crus asymptoticum attractivum cum area ins nita, de cuiusmodi casibus egimus jam Num. I9 , vel devenitur ad arcum. attractivum recedentem longissime, & continentem aream admodum
ingentem , sed finitam. In utroque casu actio punctorum, quae
269쪽
extra massam sunt sta , aliorum punctorum massae intestino illo motu agitatae Oscillationem augebit, aliorum imminuet, & puncta alia post alia procurrent ulterius versiis asymptotum, vel limitem terminantem attractivas vises; quin etiam aEtiones mutu .e punctorum non in directum jacentium in malia multis pundiis constante, mu tabunt sane singulorum punctorum maximos excursius hinc, dc in de , di variabunt plurimum accessus mutuos, ac recessiis, qui in duobus punctis solis motum habentibus in recta, quae illa conjungit, deberent, uti monuimus Num. I9I, sine externis actionibus
esse constantis semper magnitudinis. In accessu tamen in urroque casu ad compenetrationem sane nunquam deveniretur; in regu lia vero in Primo casu cruris asymptorici, S attraetionis in infinitum crestentis cum area curvae in infinitum aucta, itidem nunquam deveniretur ad distantiam illius asymptoti . Guare in eo primo casu
utcunque vehemens esset interna massae fermen ratio, utcunque magnis viribus ab externis punctis in majore distantia sitis perturbaretur eadem massa, ipsius dissolutio Per nullam finitam vim, aut VΡ-locitatem alteri parti impressam haberi unquam posset. CCCCLVI. At in secundo casu, in quo arcus attractivii Sultimus ejus spatii ingens esset, sed finitus; posset utique V is riin' dam punEhorum in illa agi atione augeri excursus uritae ad lina tem; post quem limitem fiuccedente repulsione, jam illud punctuin umassa illa quodammodo velut avulsum avolaret, S motu acceleraso recederet. Si post eum limitem summa arearum repulsivarum esset major, quam summa attractivarum, donec deveniatur ad arcum illum, qui gnavitatem exprimit, in quo vis jam est perquam e iguaidc area asymptotica ulterior in infinitaim etiam producta, est finita,& exigua; tum vero puncti olq'si recessus ab illa massa nunquam
cessaret actione masta ipsius, se i insium Punetiim Pergeret recedere, donec aliorum punctorum ad illarii nia imm non Dertinet. tium viti-hus sisteretur, vel detorqueretur utcunque. In forti ita autem agitatione interna, ut & in externa perturbatione fortuita, illuc: accidet, quod in omnibus fortui sis combiationibus . ccidit, ut mime- .
rus castium cujusdam dati generis in dato ingenti numero cassium aeque possibilium dato tempore recurrat ad sensium idem, adeoque effluXus eorum punctorum, si massa perseveret ad sensiim eadem, erit dato tempore ad sensium idem, vel massa multum imminuta, imminuetur in asqua ratione massae, cum a multitudine punctorumpendeat etiam casuum possibilium multitudo. ,
270쪽
CCCCLVII. Hic jam plurima considerari possem, & caseum
disserentium, ac combinationum numerus in immensum crescit;
sed Pauca quaedam adnotabimus. Ubi intervallum, quod massamesauciit inter limites accessus, & recessus, est aliquanto majus, dc
posteriorum arearum repulsivarum sit a non multum excedit siummam attractivarum, fiet paullatim lenta quaedam evaporatio: Puncta, quae in fortuita agitatione ad eum finem deveniunt, erunt pauca respectu totius massae, quae tamen in ingenti massa, & eodem fermentationis statu erunt eodem tempore ad sensum aequali numero; ac massa imminuta imminuetur & is numerus; massa autem
diu perseverabit ad sensium nihil mutata. Habebitur ibi quaedam velut ebullitio, & vaporum quantitas, ac vis in egressu in diversis substantiis variari plurimum poterit, cum pendeat a situ, in quo illa puncta collocata sint intra curvam ; nam possunt in aliis substantiis esse citra alios ingentes arcus attractivos, quorum posteriores vel sint prioribus minus validi, vel arcus repulsivos se subsequen- res minus validos habeant. CCCCL, III. Sed si intervallum, quod .massam claudit inter limiteς accessiis S recessus, ni Perquam eXiguum, arcus attractiVuspoitro; nus non sit ita validus, Oc siaccedat arcus repulsuus validissi mus; fieri utique poterit, ut massa, quae respective quiescebat, accedente exiguo motu a particulis externis satis proxime accedentibus, ut possint inaequalem motum imprimere punctis particularum massae, agitatio ejusmodi in ipsa massa oriatur, qua brevissimorempore Puncta omnia transcendant limitem, & cum ingenti repul-s1 a vi, ac velocitate a se invicem discedant. Id videtur accidere: n explosione subita pulveris pyrii, qu3 Plerumque non accenditur timsione ita, sed exigua scintilla . cceciente dissilit fere momentoren . Potae, . dc tanta Ut repulsiva globum e tormento ejicit. Idem
appar , i iis Phosphoris i qu.c dc flagrant Qto aeris contactu t ac nemo Tcn idor, quanta in iis omnibus haberi possint discrimina. Possulit nimirum alia facilius, alia dissicilius deflagrare, alia serius, atra estius: potest sine Ienta evaporatione Qivi tora massa tempore brevissimo; potest, ubi massa fuerit heterogenei, avolare unum substantiae genus aliis remanentibus, & interea possunt ex iis, quae remanent, fieri alia mixta admodum diversa a praecedentibus, mutato etiam rextu particularum altiorum ordinum per id, quod plii res particulae ordinum inseriorum, quae pertinebant ad diversis Particulas superiorum, coalescant in particulam ordinis superioris