장음표시 사용
121쪽
ctissimi. Quin etiam ante Diocletiani persecut onem Arnobius extremo lib. q. adversus Gentes pag. I 32. illis exprobrat , quod missis sicripta ignibus Ment.
a item de re conqueritur riuuentius περ ι' στεφανων Hymno I. in honorem Sanctorum Martyrum Eruet
rii & Chelidonii, quorum martyrii acta Ethnici sus
presserant, ne ordinem , tempus , modumque passionis posteri cognoscerent , & ad mortem pro Christo alacriter subeundam excitarentur . Quod igitur paucorum martyrum nomina legantur in antiquis indubiae fidei monumentis, non ideo est inficiandum filisse multos , qui in primaevis Ecclesiae persecutionibus vitam Christo reddiderint : cum non passi graetius martyres , quam eorum hisoriae videanttir. 26 Sed de paucitate primaevorum mari um subiicit β. . Dodvvellus , disertissimum habemus Origenis te imonium. Pauci , inquit , per interealia temporum facile numerabiles pro Chrsyliana religione mortem ob ierunt. Respondeo, Origenem his verbis hoc si tum significare , Tamvis in eliristianos saevitum fuerit criidelissime, Christianos tamen omnes deleri non -tuisse, paucinue revera pro Christo morte affectos, s cum iis comparentur, qui superstites fuerunt: qu niam eorum gentem prorsus extingui numquam permisis Deus. Nimirum id probare Origenes contendit, Christianis suam seditioni , quod Celsus aiebat , acceptam non re e originem. Probat autem hac ratione : N que enim Christiani suam a seditione ducentes orisinem Leges admissent ita pacificas , ut propter eas factum
fuerit , ut veluti oves interficerentur , nec per eas lic rei de persecutoribus sumere supplicium. Porro Christi nos benignam illam mansuetamque legem conservantes a persecutoribus tutatus est Dominus , qui tamen, ut alii videndis paucis pro pietate certantibus firmiores fi rent , mreremque spernerent, paucos per intervalla tem- Porum & facile numerabiles excitavit ad mortem pro Chrilitana religione obeundam , reservatis pluribus, peri a 6 Ioannes Fellus Ia est. Epist. 37. s. cypriani , qaa
122쪽
per quos Voluit unimosam ternum salutari illa domina repleri. et Dicit igitur Origenes, paucos pro Christo ob)iste respectu plurimorum , quos Deus ex Pe secutionibus ad Christianam doctrinam propagandam reservavit. Namque Origenem admisisse Marprum
multitudinem certum est ex verbis , quae ex ejus libro a. contra Celsum supra recitavimus. Urget Dodvvellus β. 8. primum ajens, Lassiantium De mortibus persecutorum, paucos ante Diocletianum in eo persecutorum albo rece usise , Neronem duntaxat , Domitianum, Decium, Valerianum, atque Aure
Iianum : deinde negans edidiis illos in in risianos friviisse, ut proinde multi esse nequeant , qui horum Irmperatorum auditoritate perierint , o qui illis temporibus mar rium pasi sunt , vel Praefectorum provincialium edistis , aut plebium in theatro clamoribus μοι intelli. gantur. At Lactantius , ut patet ex titulo ipso
atque contextu Libri, eos tantum Imperatores recenset , qui ob vexatam Ecclesiam, & iussos excarnifc ros , coelesibus plagis o cruciatibus meritis nocentes animas profuderunt . 28 are Traiano & Ant ninis , qui objerant mortem placidam, pnetermissis , quinque Imperatores illos tantum commemorat, quos Deus , Persecutorum Ecclesiae suae vindex , morte turpi ac foeda multavit. 29 Neque vero ex solis Im
is o Lactantius De mortibus Persecutorum cap. I. pag. Ia. xy ὶ Idem Lactantius lib. s. Institui. Divin. extremo cap. xx. haee habet De Praesidibus Provinciarum : Vidi ego in Biarisnia prodem gladio mirabuiter elatum , tamquam Barbar rum gentem aliquam subegisset , quod unus , qui per bienniummvno viretite restiterat , pqstremo cedere visus est . Contendunt g/tur , tir vineant, ct exqtistos dolores corporibus immittunt , o nibu aliud δευitane, ευam tir ne torti moriantur. 2uas υ νo mors tantummodo beator satiat r ae non etiam rπmema, quinquanto fuerint graυiora , tanto maiorem virtutis Horiam pariant. Illi autem pertinaci 'ultitia iubent etiram tortis diligenter ad borei, ut ad alios erueiatus membra venoventur , re repareturrimus sanguis ad poenam . Quid tam pium , tam beneficum , sam manum fieri potest non eurosus ram solitiis , quos se
123쪽
peratorum aut Praesectorum Provincialtim edictis , aut plebium in theatro clamoribus saevitum est in Christianos, sed multo maxime ex praescripto Legum Romanarum , quibus externa atque aliena refigia quaelibet vetabatur, o ideoque etiam Christiana, quae & externa erat, & cuilibet relisioni al1i, tam-quim impiae atque perversae, contraria. Ita re oriis genes extrema nom. 9. in Librum Iosue : Co ne- 'runt, inquit, Reges terrae , Senatus populusque Romani , ut ex Mnarent nomen Iesu , Israel simul. De creverunt enim legibus suis , ut non Mi Chrisiani. 31 Tertullianus quoque in Apologetico adversus Gentes cap. 37.: Quoties, ait , in misianos des Lris partim ammis pro iis , partim legibus obsequentes His legibus si nova accederent edieta Imperatorum, tunc maxime Christiani vexabantur. Novis tamen Imperatorum edictis opus non fuisse ad Christianos vexandos, constat ex celebri epistola Plinii Secundi ad Traianum , qua ille cum preminciam regeret, licet nullum esset edictum Traiani , ut contendit Dodm vellus g. 8., damnatis tamen qui Dam Chrobaris , quibusdam gradu pH , ipsa demum multitudine per
turbatus, quid de cetero ageret, eonsuluit Imperatorem .
3a Imperatorum autem edicta adversus Christianos non ruisse rara & pauca , indicat apud Lactantium Domitius , qui librum nefariis hujusmodi scri-
Τransit hinc Dodoellus ad persecutiones , cona
da contra pior iura impia oondiderunt . Nam re constitutionea farethga, ct dispυrationes Itirioisitorum ιeguntur injustae . D mitius De Offeio Proeonsulis Iuno 'primo reseripta nefaria es ιegit, tir dorerer , quibus paenis inei oporrerer eoa , qui se cuia
so Cicero lib. a. de Legibus eap. g. c εα j operum tom. a. pag. 422. a ὶ Tertullianus Apologetici cap. a. pag. g. Vide supra positam annotat. ag , ubi verba uisa La
Rentii recitantur. Diqiligo: by Gorale
124쪽
turque eas imminuere , ut copiam martyrum immianuat. Primam Neronis persecutionem , ait f. I 3. , non aliorum certe Chrisianorum illam esse potuisse persecutionem , quam eorum , qui Romae versarentur. Siquidem in illos , qui Roma aberami, nulla eram vel De cie tenus veri imilis ratio , cur intentaretur Urbis inremdium . Sed istas haec ratis , respondet Pagius adan. 64. g. q. & 6. Nero quippe , non vero Chrsiani , auctor incendii , ideoque edictum non tantum ad Chriasianos Romae agentes vexandos , sed ad universam sectam per Imperium Romanum abolendam emissum , ut ex his Lactantii lib. de mortibus Persecutorum Cap. 2. verbis intelligimus: Cum animadverteret Nero non modo Romae, sed ubique quotidie magnam multit dinem deficere a cultu idolorum , & ad religionem
novam damnata vetustate transire , ut erat exsecrabilis ac nocens tyrannus , prosilivit ad exscinde dum caeleste templum . Haec itaque persectitio non localis , sed universalis fuit. Nec refert , quod Tacitusae iis , quae in Provinciis adversus Chrisianos gesa
fremonem non habeat: cum Suetonius in Nerone cap. 26. persecutionem ad Urbem Romam non restringat et
Atticii suppliciis Christiani , genus hominum sum
stitionis novae ac maleficae, etonius. us ariae Orosium lib. 9. scribentem : Denique omnibus fla-
stiis suis hoc etiam addidit, Nero quod primus
tomae Christianos suppliciis & mortibus affecit , ac Per omnes Provincias pari persecutione excruciari impe De quo narrat Taeitus lib. I s. AnnaI cap. M. Capy Rutem 44. persecutionem ita describit, ut plane innuat , quem- .dmodum Dodvvellus ipse g. r3. eius auctoritate permotus f stetur , plurimos fuisse , qui in ea paterentur . Igitur primo , qui , correpti, qui fatebantur, deinde iudicio eorum multitudo ingens haud perinde in crimine incendii, quam odio humani generis convicti sunt . Eam ingentem multitudinem eris iam poenae fuisse subiectam , innuunt sequentia, in quibus pasemam eorum per noctes pariter, atque dies durasse legimus. Quid quod repressam dieit ea perseeutione in praesens exitiabilem ,
MAEm appellat , Christianorum superstitionem y quod certe os angenti aliqua multitudine sublata, fieri non potuis.
125쪽
rravit. Ipsum quoque nomen extirpare conatus . Deatissimos Apostolos Petrum cruci amxit , Paulum capite gladio secuit et quod mari iam anno sequenti Mntigit , ideoque persecutio , quae hoc anno Roma cae pit , intra illud tempus in alias premincias postregata , dic. Denique eum , Sulpicio Smero lib. a. ΜΡ. --gusino Id. ao. De Civitate Dei cap. I 6. O Lactum eis lib. De mortibus persecutorum cap. a. testibus , FLaetis olim exista erint, Neronem Antichrisum in fiame mundi futurum ob persecutiones , quarum ipse in eium feeit ; liquet, eum non tantum in Romanos , sed etiam in alios aliarum regionum Christianos furorem suum exercuisse et quod eo magis certum , quod pose Domitianum fecundum Ecclesiae persecutorem , Imperatores ,
qui Chrisianos exterminare voluere , noma plerumque e dicta a resus eos non emiserint , sed ea Neronis ac D mitiani iam hasere praeceperint , ut inter omnes com
Secundam persecutionem excitatam a Domitiano adeo brevem titisse vult Dodvvellus f. I 6. , ut vix tinum annum imelere potuerit. Asserit enim ex Brutii verbis apud Eusebium lib. I. Hist. Eccl. cap. 18. Christianos non nisi anno Christi ys. a Domitiano v xatos e quia videlicet ejus Principatus anno quinto
decimo, sui eidem anno Christi 93. respondet, Flavia Domitilla Flavii Clementis tunc Consulis ex sorore neptis, ob consessionem Christi in insulam Pometiam deportata est , & anno insequente die I 8. SOptembris occisus Domitianus , cum anno superiore
die x3. eiusdem mensis Tribunitiam potestatem iniisset. Addit ex Tertulliano, Domitianum ne ad cru ciatus quidem progressum esse , nedum ad caedem. Sic enim ille scribit Apologetici cap. s. Tentaverato Domitianus, portio Neronis de crudelitate, sed quino homo , facile coeptum repressit, restitutis etiam , quos
relegaυerat. Tentavit itaque duntaxat , non item Caesariano , quod fecit Nero , gladio serociit. Sed non absentitur Pagius ad an. 9o. f. 6. 8c 7. , quia ide Brutius, cujus liber periit , persecutionem cum anno XR
126쪽
Domitiani ,nxit , quia tum maxime grassata est . L
eque Flamius Clemens vix deposito Confulatu ordis ris occisus , o Domitilla eius neptis in insulam Pontiam deportata. Quae, utpote magis illustiis, a Brutis anno Domitiani XV. quo accidere , consanata. Ex quo male infertur , Domitianum ante in Chrisiams non friviisse ; ρraesertim cum Hieronymus tradat, Ioannem mvangelisam anno Domitiani XIV. in oleum qneum con--fium esse . Quia vero persecutio Domitianea Neroniana minor fuit , de ea loquitur Tertullianus quasi prioris tantum adumbratio fui flet, non quod multi occisi non fuerint , sed quod non tantae adisinus eos crudeliti. res exercitae. Quod si Tertullianus de relegatis tantum Ioquitur , factum id, quia eosdem Domitianus ante x mtem resiluit. Praeterea Domitianus , ut est apud Baronium ad an. 93. f. 3. , ab Ethnicis Nero appellatus est , Nerone saevior a Tacito , portio Neronis a Tertulliano ob caedes nimirum eius iussit factas; a eo falsum est, excitatam ab eo persecutionem crue
Quartam persecutionem, quae sub Hadriano saeviiD se dicitur , ita oppilenat Dodvvellus 3. 28. Antonino Pio ut pacem Christianis impetraret , Hadriani nomine usus es , qui vixit sub Hadriano S. Iustinuumri : qua fronte usurus, s ct ipse fuisset persecutus Nimirum Hadriani nomine usus est Iustinus Antonino Christianis propitiando, non quod Hadrianus Christianos numquam insectatus esset, sed quod eoς numquam damnasset sine inquisitione diligenti, & haud servatis judicii legibus. Siquidem refert Ju sinus , In
peratorem Hadrianum acceptis a viro clarissimo Senenio Graniano Proconsule litteris , quibus monebat, iniquum videri , Chrisianos nullo obiecto crimine , tumultuosis G uuias in De Vitis ilIustribus cap. q. tom. a. pag. s31. S in
Natthaeum cap. 22. tom. 7. pag. 1s6.
Chronicon Paschale pag. Eoo. edit. Venetae: Narrat Brutius multor Christianos tarea hune XIV. Domitiam annum martyrio
s isse sublator. 36 Vide eumdem Baronium ad an. 93. 3, 3. & 4. ad an. 4. g. 7. R ad an. 98. F. .
127쪽
iusti clamoressus gratificandi sudis , indicta eatisse Oeendere ς rescripssse Minutio Fundano Asiae Proco uti, nequis posiae Iine obiectu criminis , o lepitima accusati
ne condemnaretur. 7 Quae Eusebsi verba indicia sunt persecutionis ardentis , quod. negat Dodvvellus f. 31. Ad haec Iustinus agens de conversone sua quam contigis ie Hadriano imperante certum est , dicit se Christo nomen dedisse , quod audiret, calAmnis- , se Chrisianos deferrio intrepide autem V mortem ρο ' lia , quae territalia esse censentur omnia , adire conspis
ret. 38 Ex quibus. colligitur , etiam sub Hadriana
Martires claruisse. Quinta saeviente persecutione tantam non fuisse quanta, tantiis Eusebius, marinum multitudinem , ex ipsa Eusebii hisoria colligit Doclvvellus f. 43. Nec enima multos ille recensuit, nec vero admodum muItos fgnia scat a se esse praetermissos. Concedo , Eusebium haud multos Martyres recensuisse, nego autem, eum dem flanificare, non admodum multos ab se esse praetermissos. Primum verum est , quia primarios tantum Martyres nominavit , cum ad eius tunc institutum non pertineret de omnibus singillatim Christianis in hac persecutione interfectis narrare. Nam collestionem G Isiari sibus seiunctim ab Hisoria composuisse , mani Ue liquet tum ex lib. 4 cap. 14., tibi ae S. Pionis Ie-Erorem plura cupientem ad proprium opus De Ueterum Martyriis delegat: tum lib. s. c. a I. , ubi de Apollonio Senatore agit , qui capitali iudicio a Senatu damnatus fuerat. 9 Alterum est falsum , quia Eu-' sebius , cujus verba seperius posita sunt , aperte tradit , per omnes ubique locorum Ecclesias illussea esse confecta mari is, o innumerabiles mar rio coronatos Cum Eusebio facit Auctor Chronici Paschalis seu Alexandrini pag. 2I3. Severus dum Alexandria moratur
i Eusebius lib. 4. Ηist. Ecel. eap. g. pag. yy. 38 Apologia 1. pag. 3 - 3ς in Florentinius in Admonitionibus praeviis ad Martyr Inium Hieronymianum admonitione 3. pag. II.
128쪽
eontra Chrisianos persecutionem excitaKt , in qua complures. ex Alexandria, apto Augustamnica atoue ad o usque ad Thebaidem pro Christo martF m subin . iere. . Intentiam duntaxat ab Aureliano persecutionem , non item executioni mandatam , statuit Dodvvellus f. 64. quia id satis manifeste indicant Scriptores illis tem-
ibus proximi , Lactantius 41 ct Eusebius. Hie
enim ita loquitur de Aureliano in extremo cap. 3Cis. libri ν. Historiae Ecclesiasticae e Processu vero temporis aliter de nobis sntiens, quorumdam consiliis coepit impelli , ut persecutionem a ersus no bros commoveret. Iamque ea de re multus ubique rumor spargebatur. Sed eum paratum iam, o compostis contra nos edistis , ut ita dixerim subscribentem ultis eis divina iustitia , Gnstricto cubitu eonatum eius reprimens, simulque omnibus apertissime Vendens , nihil umquam huius munia Principibus a resus Christi Ecclesias licere , nisi Hopu gnatrix Dei dextera arcano quodam ac caelesti iudicio ad casuationem ρο emendationem nostram , quibus ipsi via
sum es temporibus id feri permiserit. Ex his ita colligit
Dodvvellus : Nondum igitur persecutionem excitaUerat, Uxdum etiam subscripserat mictis , cum a Deo punituro. Verum Eusebius , ut est apud pagium ad an-272. f. 7. , non negat , persecutionem ab Aureliano re pse excitatam : sed per ex gerationem , ct oratorie loquitur , ut saepe in sua Hisoria , o Vita Consantlas, adeoque in Historia non retrafiat , quod iam in Chronico' scripserat. a) Eum rhetρrice locutum duo demonserant G a Priat 4ο ὶ Gregorius Turonen s lib. r. Hist. Franeorum cap. 27. pag. 22. : Veniente perseeutione talia ibidem Diabolus beVa per rannum exercuit, or tanta ibi multitudo Cbristianorum ob eo fessionem Domini, nominis est iugulata , ut per plateas fismina eurrerent de sang&;ne Christiano et quortim nee numerum , neo nomina colligere potuimur. et Vide annotationem 1 g. pag. yo. a 3 Ad an. Domini a g. pag. ago. r Aurelianur eum ad versiam nos persecutionem movisset non intentasset, aut comis minatus esset Dimen iuxta eum, eomitesque eius ruis, ac nom
129쪽
Primum edissis ut ita dixerim subscribentem ulla est divina iustitia. Nota haec verba , ut ita dixerim. S cundum quasi constri 'o cubitu conatum ejus reprimens , ex versione Nesi. si are Eusebius contrarius non es radiantio , prodit persecutionis decretum rena emissum fulse , sed antequam ad ulteriores Imperii provincias perlatum esset, Aurelianum intcriisse. Ipsemet Eusebius nobis conseremit orationem Constantini Magni ad Sanflorum coetum , ubi hic Imperator in cap. 2 . , quia inscribitur : De Decii , Ualeriani & Aureliani calamitoso 'itae exitu ob persecutionem Ecclesiarum , Aurelianum ita alloquitur. Tu etiam , Aureliane , omnium scelerum incentivum , cum in Thraciam quasi aperto marte & insanae mentis impetu ferebaris, in media via caesus , orbitas in via impressas impio cruo- .re complevisti. Quod s minas tantum Aurelianus intentast et , nullumque Chrisianum sanguinem fudisset , eum inter saeviores Ecclesie persecutores Consantinus non recensuisset. Quare Eusebio in mentem venire non potuit . ab Aureliano nullam reapse perfectitionem excitatam esse.
Cia veteris Oeeiditur. Obiicit Dodvvellus Hieronymum huius Chronici interpretem male mentem Eusebii quaesυi se potius in Chronico , quam in Historia . At ipse Dodvvellus Lu pra g. 36. agens de Marci Aurelii persecutione Chronico potius aecedit, quam Historiae Eusebii. S. Augustinus De Civitate Dei lib. I 8. cap. 32.: Aurelia.
no nonam persecutionem compurant. Quam numerandi rationem
inire haud potuerunt, si nihil crudelitatis Aurelianus adhibuit in Christianos. Vide Pagium ad an. 27 a. f. 8. & seqq.
130쪽
De MDνmo Latinorum INtricatissimam de Aetymo Latinorum di sputatio
nem , quae viros magnos traxit in diverin, 1 aggredior , facem praeserentibus Francisco Macedo , et & Honorato a S. Maria . 3 Horum ego vestigiis insistens connitor suadere , Latinam Ecclesiamarymo pane ad Eucharistiam conficiendam ex Apostolica Traditione semper usam esse . Quod antequam facio , illud pro certo pono, quod adversarii ipsi concedunt atque confirmant, Latinos post sarculum VIII. aut IX. panem aetymum , fermentato abIecto , con secrare coepisse , & post sarculum X. saltem aut XI. hoc est post tempora Michaelis Cerularii ritum conis secrandi panis agymi in Ecclesia Latina fuisse comis munem. Hoc igitur posito atque concesso , fac ritum illum non esse ab Apostolica Traditione, unde-
et firmondus in Disquisitione de Aetymo edita anno
x6s I. cap. a. & 3. Operum Variorum tom. 4. pag. 3s4. &gs s. docet , Larinam Eeclesiam Qque ad annum Chi isti ες 3. ac durentis quoque post annit aramis abstinuisse , s aramoruns initiam apud Latinos ad inter IIum illud refert , quia Phorium inter o Certilarium , hoe es ab anno aera CHistianis gεν. ad ros4. interressit. Bona lib. I. Rer. Liturgic. cap. 23. 3. I s. e Valde proueastis oeeredibile fit , maiores nostros octo falaem Ueι novem prior us f eulis nullum potius diserimen inter adymum & fermentatum tDd pro disersa loeorum s temporum occasone aIterutrum in odisserenter obtinuisse. Auctores, qui hane quaestionem tractarunt in partem utramisque colligit Caietanus Maria Meratus , qui Gavanti Υhesaurum sacrorum rituum eruditissime illustravit , tbm. r. pari. I. Pag. 3Ο. 3. 13. edit. Rom. 3736. in Φ.s a In Disquisitione Theologiex De ritu a2ymi & fermenistati edita Veronae I 674. in ..