장음표시 사용
41쪽
2Ο Artes 7 uilisa propositie; &quam a parentibus doctus est, nisi habeat argumenta convincentia & probabilitatem excedentia de fallitate suae sectae. Quamdiu enim probabilis est. non
peccat eam sequendo. Erarias Billius tr. 3. c. 2.33. Hinc fit quod multae puellae usque ad vigesimum annum vix censeri possint haereticae. Quis enim dicet eas non habere argumenta probabilia suae sectat At nemo peccat sequens opinionem probabilem. Idem ibi
3 . Judex in terenda sententia non tenetur sequi opinionem quam judicat esse probabiliorem. Martinora. ubi supra seci. f. n. y6. referens Satis tr. 8. disp. 7. sech.
3 s. Si Judex reputaret utramque opinionem aeque probabilem, licite posset propter amicum judicare, secundum illam quae amico favet. Valentia in a. a. aest. F. 7- μ 4. 36. Posset etiam propter amicum , modo secundum unam , modo secundum alteram opinionem judicare. Idem, ibidem, cumque ipso Sanchre & Filiucius. 37. Judex tam supremus, quam inferior, ceteris p ribus ex parte facti ,. potest judicare secundum opinionem probabilem ex parte juris, relicta probabiliore, ata proinde ferre sententiam pro ea parte , cui minus probabiliter favent jura, leges & rationes. Salud ubi sun n. II 6. , II 8. Fagunden, de prMur. MAU. p. a. l. 3. c. 4. n. I. Manimus det mo insequisit. magic. t. s. q. xas' otiescumque. Estobar t. I. t. a. sec . a. c. 6. Hoblis I . Martinon disp. I . st y. s. u. y6. 39. Quid si alter possideatῖ tunc , ex mea sententia non potest... Dixi ex mea sententia .- . . nam ex bon rum Auctorum opinione posse video. Idem ibidem. .. o. Tametsi quispiam ex principiis intrinsecis certum putet, quod ludex in aequali utrimque probabilitate, non possit rem cui maluerit adjudicare, nihilominus ex principiis extrinsecis, propter bonorum Din rum auctoritatem, asserentium in hoc casi posse Iudicem pro suo amico, si maluerit. sententiam pronunti ae, censere potest esse Probabile, adeoque tutum tu Eva-
42쪽
Pontifiei se orbi denunclata. f. VI. . a I. Iudirem id posse. Tamburimu ibidem. Sic enim currit: o Judex in equali utrimque probabilitate, non
potest, ut ego certum puto, rem cui maluerit at dicare. ζ. . Dixi, Ut ego cerrum puto : nam propter extrinsecam bonorum Doctorum auctoritatem, asserentinm, in hoc casu posse Judicem pro suo amico, si maluerit, sententiam pronuntiare, potest id ut probabile, si velit, amplecti. i. Hunc licitum probabilitatis ussim pleriqued S tate Theologi adeo extendunt, ut illi etiam ex illis prae- 'ui, qui ex principiis intrinsecis de directis, videntur nonnullis rigide sentire, per reflexa probabilitatis prinua destruant, quod per directa aedificant, per reflexacusantes quod per directa damnarant, & per reflexar plectentes laxas nonnullorum opinationes, quas per dista improbarant. Constat id non solum in Tamburi- proxime laudato , sed de in Suareetio Theologorum cietatis principe, qui licet to. . in 3. p. disp. 1 f. sedi . statuat, hominem cum sela attritione krmidolosar Sacramentum poenitentiae justificatum, teneri nihininus in articulo mortis ad Miciendum divinae dii onis aetiim; addit tamen, quod is si contingeret hominem in eo casu mori sine actu amoris .... & sine novo peccato. . . . quia illum omisit ex probabili ignorantia obligationis seu juris. . . . homo ille salvar
ur. . . . quia tunc necessitas talis amas non est medii, sed praecepti; a cujus transgressione tunc exe Eabitur propter illam probabilem juris ignorantiam. ipsem constar in Fili utio, Rui unus est exa . seni us Escobarianis) qui licet tr. 21. de praecepto fidei, i & charit. c. s. speciale agnoscat praeceptum diligen-
Deum aliquoties in vita. & in articulo mortis; num. 7. a peccato excusat omittentem tunc actum dilectio, si ob autoritatem Aetorii de Sanchesii probabiliter. et dilectionis praeceptum istis temporibus non obli-
e. Uerum enim vero an ista sit sapientia carnis con-ntias pro libero dirigens, conscientiaeque libertatem vadam inducens , moralemque christianam probi
Picam cum fiuctario secietis, Essenon es: Liret,
43쪽
ix intei Jesuitica , . . inon licet: Peccat se nou peccas: Tenetur m non tenetur an sapientia Christi, judicet Apostolus : Anqirae cogiίo, inquit, hecundisva carnem. cogito, ut sit apud me es ,
non r Fidelis autem Deus quia hermo noster. . . non es in illo EsT NON. Dei enim -Filitis Iesus- risus. . non fuit EsT NON, sed Esae in illo fuit. 2. Cor. I. II. 1. Quando de Sacramentorum valore agitur , v. g. quando est probabile aliquam materiam aut irmam validam esse, & est probabilius illam elle invalidam, tunc per se loquendo, si Ala Sacramenti agatur reverentiai, potest quilibet sequi sententiam probabilem , aeque in hac materia, sicut in aliis. Per accidens autem non licet, quando praeceptum Ecclesiae obstat vel prohibet proximi charitas. De Rhodes sic. cit, j. 3. Coroll. 6. referens. Cassum ct rancheα.
3. Si quis probabiliter credat se jam confessum de
illo mortali, vel se non commisisse tale pCccatum. . . . . . non tenetur ad . confestionem illius, etiamsi serte probabilius sit consensiue vel peccasse mortaliter, vel conses sum non tu isse. t Dicastilla de confess tr. 4. disp. 9. b. 8 i
Fibutium, Taunium is Joannem de Lugo. . Si non obstet Ecclesim usus dc consuetudo recepta. de in administratione sacramenti sit varietas opinionum probabilium , sive circa materiam sive circa sommam, licitum est sequi opinionem probabilem , dc ex illa colligere judicium conscientiae, quod liceat ita administrate sacramentum , etiam pro parte minus tuta, in qua potest elle periculum essiciendi sacramentum imritum, aut cilcinam. illius , si selam attendamus reverentiam debitam sacramento, ut dixi. Vasqueet, in I. 2. q. I9. a 6 Disp. 63. c. 2. s. Si is qui recipit sacramentum vult accedere cum sola attritione, sermidolosa utique cum posset accede re cum contritione , non fit contra charitatem ei debμtam, si ei hoc modo disposito conferatur beneficium a solutioni S. . Vasquea ibidem is Sancheet, qui tamen artiaculum excipit mortis.
6. Sacerdos qui probabiliter existimat sussicienti se
44쪽
Pontifici is orbi denumitata. f VI. 1
,testate Praeditum ad excipiendas confestiones, etiam- probabilius existimet oppositum, talis nullo modo pe abit aiadiens consessiones, ut optime Suarm. Sanchen ibis L. C. P. n. 3 - Θ 3s, 47 . amvis sacerdos ille careat jurisdictione in momtayia . qtata tamen in conlassionibus semper quisquam fatetur aliqua venialia cum mortalibus, mortalia cum illis indirecte & per accidens virtute illius absolutionis remitteritur : atque exci sabitur poenitens ab eis iterum Confitendis, ratione justa ignorantiae, eo quod juxta in Pinionem probabilem credatur vera illius sacerdotis ab-1olutio. Sanciae ibidem. 8. Licitum est medico applicare medicamentum, quod putat probabile , saltem per extrinseca principia,co omisso, quod sibi probabilius 3c securius videtur. Salm supra disp. I. μοῖ. I . n. 136. Castro Palao to. I. disp.
9. Professor docere potest probabiles opiniones , mtiam praetermissis probabilioribus , seclu2 standa o. Tamburinus I. I. in Decl. c. 3. 3. .so, Non solum non peccabit mortaliter talis professer. imo nec venialiter; licet enim cuique sequi sentemtiam probabilem. De Rhoris q. 2. sin. 3. g. 2.&apud ipsum Cestio contra Sanchem, qui putat id esse peccatum veniale, & Suarem, qui putat esse mortale. si. Cuivis licitum est varios adire Doctores , donec inveniatur qui respondeat ad libitum , dummodo recta, f. sit intentio nillil utique faciendi nisi probabiliter licitum... Sanchez l. I. in Decal. c. s. n. sero Palao p. 3. n. 6. Drabar l. a. n. s8.es De peccam ct occasionubus peecarorum. x .sti edere di bibere usque ad satietatem abl- , que necessitate. ob selam voluptatem seu de- . u. lectationem cibi ec potus, modo non obsit valetudini, nullum est peccatum, quia licite potest appetitus natu- aalis suis actibus frui. Dcobar tr. a. exam. a. n. I OM
45쪽
αψ Artes Jesutilaasa. Multi graves Theologi docent non magis in v
tio esse gustus voluptatis sine necessitate consectari, quam auditus, odoratus, aspectus. Apologia Casustarum pag. I 3 6.s . Opus conjugii ob selam voluptatem exercitum omni ponitus caret culpa ac destistu veniali. Estob,
f. ornatus corporis, si fiat non malo fine, sed ob reaturalem fastus inclinationem , aliquando nullum est
peccatum. Dcobari tr. I. exam. b. u. F. y6. Non apparet cur non liceat operari praecise propter honorem cum debita moderatione. Burghabercenturia I. casu o. ad quartum. y 7. Ambitio peccatum est ex genere veniale tantum.
s8. Licitum est concionatoribus primarias ambire cathedras ob finem perveniendi ad episcopatum per viam aestimationis & meritorum. Amymm Iesu ita, in in cultatibus propositis Illustrissimo D. Archiepiscopo Rothomagensi. 1 9. Licitum est quaerere sibi quodcumque Beneficium annexam habens curam animarum. Idem ibidem. 6o. Invidia peccatum est, quod licet Augustino teste contrarium sit charitati, si sit de bono spirituali, mortale est; at de temporali, est tantum veniale. Quia bonum temporale ita minutum est, di tam parvi praecaelestibus momenti, ut apud Deum dc Sanctos pro nihilo pendatur. Faunius in summa pag. I 23. edie. 6. Qui tamen alibi pro ejusmodi bono permittit invaλ-
61. Avaritia est inordinatus amor divitiarum; stliuri venialis est culpa. Vcobar loco cit. n. I9.6a. Quodnam peccatum gula est y Ex genere suo veniale. Idem ibidem. n. F6. 63. Saepe cibo & potu implere se ad vomitum, di hunc ideo subinde procurans, ut iterato colpedere tabibere possit, non peccat mortaliter, secluso scandalo dc aliis. Burghaber casu 6 .
O . Quaeres, quomodo sit theologice describendia ebrietas p
46쪽
Pontifici ct orbi denun ta. f. VI. xyvictas P Acispondeo, hoc modo : ebrietas est excessiisci Potia in Ebriante voluptatis causa, donec rationis usus xclimatur Unde, proprie, formaliter & theologuce loqUerido, non est ebrius, qui ob aliam causam. quam ob voluptatem, privavit se ratione per Porum .....
5s. Hinc refutatur Sylvius, qui negat in definitione ebrietatis necessario ponendas esse illas duas particulas. uoluptatu causa, sim illum proprie & theologice esto ebrium . qui potavit voluntarie usque ad privationem usas rationis , sive interim , quod potando quaesivit. sit delectatio, sive amici complacentia, sive e morte quae ipsi intentatur, evasio, sive aliquid aliud. Ibidem.
dam , fas est vino sopire rationem. ut explicabo infra a Cur non etiam ad efiugiendum grave fustuarium 3 Ibidem e. I 8. sec3. r. n. 9.
67. Insero illum non peccaturum mortaliter contra rietatem, qui se voluntarie inebriaret, sciens sibi suppetere pulverem, quo sumpto rediturus sit ad Iationem, infra breviculum tempus. Ibidem c. 6. n. I. 68. Non est peccatum inebriare se ex ptae scripto medicorum, si aliter ianitas recuperari non possit. B--mbaum l. s. de peccat. c. 3. dus. I. A. 2.
69. Nec est peccatum si quis ad id cogatur intento ense. Idem ibidem, reserens Linium, AZorium, Rc-ginaldum, Baldellum. 7o. Si grande malum non possit aliter impediri, nisi
author inebrietur, est licitum eum inducere ad ebrietatem, Litem quae non sit ipsi voluntaria. Ibidem. ri. An vero liceat etiam ad voluntariam Dubium est. Lelsus inirmat: Layman rectius negat. 72. Sunt excusendi caupones, quando volentibus set Miare astatim vinum praebent, ideo quod timcant probabiliter, ne ab iis afficiantur contumeliis, si negent. :t aut quando timent, ne, morose negando, minua ilia, tur numerus M affluxus hospitum. Gobat Deo rit. c. 3. ea. s. n. ψ7 LSR 73, Lyeatus mali qui accidunt in ebrietate commu- Η Π:ter
47쪽
16 Artes Iesiuiticaeniter sunt a casu, 8t ita non debet homo eos praecavere. Vasique et in I. a. disp. I 27. c. 3. n. 9.
4. Multa dicta & facta ebriorum non reputantur peccata, quae alioquin essent Qualia sunt dicta vel ficta contumeliae ex quibus non sequitur ullum detrumentum . sicut & alia peccata quae postulant scienter fieri, ut imputentur. Hujusmodi cst peccatum blasphemiae, infidelitatis & perjurii. Idem ibidem n. II. 7s. Etiamsi eventus soleant esse frequentes ei qui in ebriatur; si tamen tempore quo inebriari voluit, non habuit ullum dubium aut cogitationem de illis, nec in
' specie . nec in genere, minime imputantur culpae: quia procedunt ex quadam inadvertentia naturali, ac proince , nec in se, nec in sua causa liberi sunt. Sanchez l. r.
in Decal. c. I 6. n. 2. referens UasqueZ.
6. Tres sunt iententiae de peccatis in ebrietate
commissis. Prima, censeri peccata, non in se proprie loque do, sed in sua causa. Secunda, esse peccata in se, noti tamen distincta malitia a malitia suae causae, sed dici peccata denominatione dc imputabilitate extrinseca , quam contrahunt ex praeterita negligentia voluntaria. Tertia non esse peccata, etiam denominatione extrinseca scd esse solum quosdam voluntatis praecedentis effectus: unde inseri VasqueZ non esse necessarium exprimere in confestione ea peccata , sed satis eo se exprimere causam datam non opponendo diligentiam ad ea praecavenda, cum paruvisa fuerunt. Omnes has
tres sententias censeo satis probabiles, & tuto amplecti posse. Sanchen n. 43'. is seqq. 77. Quod si, cum inebriari vult, advertat peccata Myericula inde consurgentia, tunc imputabuntur culpae, si non adhibeat prudentem dc cautam diligentiam, De aliquid eorum eveniat; ea autem adhibita, etsi postea eveniant minime imputabuntur. Nec similiter impcitabuntur. quando juxta temporis & loci circumstantias nullum apparet periculum , dc ideo nulla diligentia ad id cavendum allata est. Sanchen ibidem η. εχ. cum H queia c. 3. 8. 2. IO. 7S.
48쪽
8. Quamvis ebrietas sit mortalis, si negligentia vi-mdi fuit levis, erunt venialia, ut bene docet Leonardua essus lib. de just. cap. 3. Sanu et loco est. 9. Fateor raro contingere ut quis specialiter
So. Sodomia ex suo genere minus peccatum est fuma triginta regalium. Vasiqued in I. a. q. 72. a. 4. g. b. AmadeIM Guimenuos tr. de peccat. propos Ιχ. ct iubella sun ci ad S. Congreg. c. 2. f. 3. 8 I. Per se, atque ut Communiter fit, ebrietas estravior fornicatione. Si artim in re onf. ad art. sdi
lectos a. 8. 8a. Habens voluntatem peccata omnia venialia 'ommittendi, non peccat mortaliter. Grana I. 2.
utrovers. 6. tr. 2. disp. 2. seer. 7. di probabile censet scobar Th. Mor. l. 3. p. 83. 83. Clericus recitans horas de praecepto in peccato tortali, cum proposito a fluali peccandi mortaliter, In peccar. Quia voluntas colendi Deum stat curato proposito. Saniae: v. Mor. l. I. c. a. dis. 9.S . Herus & ancilla necessario separandi non sunt: apsus ipsorum pene quotidiani non sint, sed semel iterum singulis mensious simul peccent, nec ab invia in sine gravi detrimento disjungi possint. Baunius sitimma Gallica. pag. IOS2.8s. Etiamsi peccandi occasio sit quasi certa, non est rcessario deserenda , si poenitens eam deserere non 3ssit, quin sermonem populo det, dc incommodi ali-nd accipiat. Quia praeceptum deserendi non obligat casu talis nece. litatis. Ibidem n. Io83. dc Io8 . 86. Quando justae di rationabiles causae non tollendi aediciam occasionem sproximam subsistunt, etiamsi pe mincidat poenitens, non cogendus est illam tolle- occasionem, v. g. dum tolli n potest absque gravi inno, in fama, vel pecunia. Dicastilio tr. 8. de poe-
87. Docent Theologi, non esse dimittendam pro-B 1 sedi
49쪽
tes Iesiatica fessionem , in qua periculum est Deum sepius offen- endi, animamque suam perdondi, si professio illa Scile dimitti non possit, Apotuim Cassistarum pag. 8.
88. Causem justam non deserendi proximam occasionem, SuareZ, Sanchra, Lugo, Arriaga de alii apud Bosco de poenit. disp. 7. n. 272. esse censent, quando deseri non potest absque gravi damno , spirituali vel temporali , v. g. uti Munius exemplificat Th. Mor. tr. . de poenit. q. I . n. β3ὰ absque gravi damno infima, honore, pecunia. 89. Eam deserere compellendus non est famulus, qui manet apud licereticum , in occasione proxima transgrediendi Ecclesia praxepta, vel adhaerendi dam- Matis haereticorum dogmatibus, necessitate compulsus, ob defectum alterius conditionis, seu famulitii. Apologia Cassistarum pag. ψ8.so. Eorum ego Iubens subscribo sententia, qui au unt posse omnes ad infideles expeditionem ficere, ut conversioni earum dent operam , cum manifesto pec-ςandi periculo. Baunitιε.
91. Licere item singillis lupanar ingredi, ad
' dium peccati ingenerandum meretricibus, etsi metus sit, ac vero etiam verisimilitudo non parva , eos peccaturos; eo quod malo suo sepe sunt experti, blandisse muliercularum sermonibus ac illecebris flecti solitos ad libidinem. Baunum Th. Mor. p. I. tr. 4. de poenit, I . referens Castro Palaum is Salas. 91. Sequitur ex dictis absolvi polle taminam , quae domi suae virum excipit, cum quo Ope peccat, si eum honeste inde non potest cicere, aut caiisam aliquam habet eum retinendi, dummodo firmiter proponat secum eo amplius non peccaturam. Ibidem n. 9 .
93. Excusamus fratrem habitantem in eadem domo parentum cum sorore, licet hab ratio illis sorte sit caua peccandi: quia ejusmodi occasio non est v luntarie assumpta. Tamburium l. 3. c. I. 9 i. n. ψ.ρέ. Cauis juis excusantes eos qui ver1antur in occasione proxima patiendi pollutionem, eae ilia sunt. quae bona fide apparent necessariae utiles, imo de com-
50쪽
Ponti ei se orbi denunctata. g. VI.
octae Corpori, vel animae, etiam ubi nec necessitas, oec utilitas adest. Idem i. 7. c. 3. f. s. n. fa .s r. Si poenitens nolit deserere occasionem proxnmam , V. g. famulus, dum conductus est, familiam in qua PCCCat cum domestica; caupo, qui consiuetudinem
habet se inebriandi 8cc, potest absolvi. Quia licitum est justa de causa, prout in his casibus , exponer8 se occasioni peccandi proximae, dummodo absit voluntas CCandi. Francificus Deus e Soc. Iesu S. N. Duaci Professor, in a. Theolog. An Θ quando neganda sit, aut disserenda absolutio. -
que jactura temporali notabili, prout nequeunt caupo, auriga, chirurgus, qui peccare solent in siua arte. nec aliam noverunt; si nulla sit emendatio, dc bis terve λλlutio imis in eo statu concessa fuerit, nonnulli dicunt etiam in hoc casu semper abit vendos, nec c Indos ad deserendam occasionem proximam. Quia stolor appareat essicax, recusatio qua nolunt vitare occalionem proximam, non videtur contraria huic dolori ; quandoquidem manere in tali occasione non sit per se peccatum. Alias ne quidem licitum fuisset manere vel prima vice. Idem ibidem
nam sine jactura centum aureorum , seu ducatorum poterit Conistarius pro re nata amplecti sententiam Joannis Sancti, absbluid scribentis, illum qui sitae comi cubinae dedit mutuos centum aureos. eos, si dimitat. non recepturus, haud teneri eam dimittere. Gobat da
98. Vel sequi poterit sententiam Oviedi, eam doctrinam solum admittentis respectu hominis habentis tam tum necessaria ad parce vivendum; non autem respectu mediocriter divitis. Ibidem. 99. Fas est permanere in occasione proxima id est in qua constitutus certo moraliter quis est pcceaturus, novo peccato mortali, prout explicat n. 2ς. seu etiam adire occationem proximam, quando grave. . . . malum corporis honoris aut fortunarum alias Bret perferendum uidem n. f 29.' B 3 ι ,