장음표시 사용
351쪽
Petro, nil alius Aquila, genere etiam Ponticus, secudus interpres veteris tentamenti, qui abnegato, cui crediderat. Evangelio, proselytus fuit Scircucisus Judaeus, & Chri litani nominis accerri Hiero.in mus hostis, quem ideo Hieronimus,l Πρυg. aer Iudaizantes Iudaeos conuumerat. I. s. ET domessisse Getesiam eorum. Non hos tantum iubet salutare, sed uniuetiam etiam eorum familiam,quam hic fetusiam vocat, ob probatam sorte religionem, & celebrem inter Christianos sanctitatem. Habuerat enim, ut ait Chrysoli. biennio Paulum hospitio, a quo fuerunt satis edocti & bene instituti. Unde sumitur argumentum, illos Disse satis diuites, qui egentes Chrisestianos poterant in domu recipere sua, quam veluti collegium monitis instru rent, sapienterq; guberna PCnt.
o. Salutate Epaene um dilectnm mihi.)Nomen euiusdam Graeci hic erat quod Latin8 interpretatum,dicitur laudatus.
vel laudis si qui uti ob laudatissinios '' mores, fuit suo nomine dignus, & bea in Apostolo praecipue charus. : III. VI est primitisus Ossia in chrisi. - ω , ad Primus enim initota Asia fuit ad fidem Christi conuersus, quod erat ei ad magnam dignitatem.
I. salutate Guariam, qua multum ruborauit in vobis, idest. saluteni dicite Mariae meo nomine cqua in vobis. id est, inter vos, di pro Christi nomine um labor aut , idest, non citra pericu Ium N molestiam, multum officiorum in nos contulit. Hac e Minsa sorte erat ciuis Romana, vel sicut Phoebe aqliunde venisset Romam, ut inseruiret
Christo, eratq; forsitan Paulo de facie
I 3. Salutate eAndronicum, Iuniam, fiognatos re lonestiuos meos. 9 Saluere
etiam iubet hos duos, qui ut sanguinisi , cognatione, ita & captiuitatis societate, fuerunt Paulo aliquando lucti. Iunias, nomen videtur esse viri. non mulieris, ut ex subsequentibua constat.
I . QUI sunt nobiles in L solis. idest, inter Apostolos in signes ἰ unde Orig. coniecturam facit Orig. fuisse in numero. 72. Discipulorum, eminentes Orinnamentis verae religionis.
I s. un est ante me fuerunt in christo . IESU. 2 idelt, hoe dignitatis titulqmeipsum praeced ut, quod priores me, Christo sunt initiati. Nam si iure def- serimus honorem qui priores nati sunt a parentibus r quanto rectius deseretur iis, qui prius renati sunt in Christro Facit quidem hoe pro sententia Orig. quod hi duo fuerunt in tempo' inis. re Christi, inter Discipulos, &adieriit
Romam, ut Euangelico munere funge
I 6. Salutate inpliatum, dilecta mihi in Domino. 9 Hic rarae pietatis commedatione, charus erat beato Paulo: nam
quan uis ei, sicuti aliis, nihil egregium videatur ascribere Paulos, tamen ex hoe ipso quod dilectus erat ei, laudabilis.. . est valde, ut ait Orig. in Domino. Jid- est, Dilectione Charitatis quae est in christo.
7. Salutato tabanum adiutorem nostra
in oratio I V. idest, socium ex adiutorem laborum meorum, tu negoti js
I 8. ET Stachyn dii Iam meum. 9 Hic sorte consors erat Urbani, beato Paulo magnopere charus, quod indicium est magnae anctitatis, ideo ambos eadem salutatione complexus est. Is . Salutate O fpellen probam in Christo. 9 idest, approbatu sorte per aliquas tribulationes, iuxta illud Iob, Pmba- DF. 33. uit me sicut aurum quod per igne tr st. Sic iste Apelles multis aflictionibus pro Christo tolerandis, sorte explora tus, spectatum: , & probatus suit. Obserua hic eum Chrysost, quod Ap - αν
stolus neminem vocat Dominum. vel
quid simile quod tantum ad honoris titulum spectet, sed illa penitu de singulis proseri, quae sunt virtutis. Haec
nam; eximia erat commendatio, maxime ab ore Pauli nescientis hominia
352쪽
a . salutate eos qua sunt ex Oriristobosi domo. 2 idest, quotquot ad Aristobois familiam pertinent, salutate eo, t aquam religionis tyrones. Hic autem Aritiobo Amb. lus. iuxta Aiobr. congregator fidelium Dit, qui fortὰ tunc, vel mortuus erat, vel abiens, ideo eum non salutat. sed tantum eius domum veluti scholam fidei, S morum.
et t. Salutate Herodionem cognatu meia.
Qui eκ hoc ipso dicitur fuisse Iudaeus, Tho. ut ait g. Th. 22. Salatate eos qui sani ex 2 arcissHmo. idest, domesticos Narcis , qui iuxta 6. Tho. & Ambro. dicitur fuisse. τ-' presbiter, & peregrinabatur per deser ta loca, ut fideles christi consortaret:
unde. quia tunc eum absentena noueis rat eise Apostolus, non mandat eum salutari, sed familiam eius. 3. UVI sint in Domino. Idest, qui
iam in Chri ilo renati sunt, hos ema tantu salutari mandat, caeteris vero in fidelibus qui in domo eius erant, Dcc. aue eis dici volebat, ut mandat be . . . tus Euanget illa Ioanne1.
e . Salutate Triphenam, ct Thriphosam, qua laborant in Domino. ldest,quae studio suo . curaq; iuuant reni Euangelican , n,ini lirantes sanctis, quod Dominus sibi reputat fieri,inquiens, quod . int δἴ Vni e et minimis meis fecistis, mihi seci ilis. et s. SA LUTAT E Fresideriebarissimam meam. Idest , unice mihi dile-ciam , propter singularem eius deuotionem. Vnde sequitur. 2 6. Q ν eis multum laborauit in Domno ) Idcii, quae multum sudoris imis pendit iuuando c lirilli Euagelio: alios quidem exhortando, aliis vero ministrando: & etiam in paupertate. & aliis spiritualibus laboribus quos ipsa subdim Domino, idest, pro nomine Domini. 27. Salutate R. fum electam in D mimo. Non de illa tantum electione inteligit generali, qua sunt omnes electi aute manda constitutionem . sed
significat virum pietate . ae religione
28. ET matrem eius, O meam id est. quam mihi eum illo communem esse duco. Mira sane Pauli humilitat. &illius sue minae dignitas, quae tanti viri mater ab eo ipso vocatur. serutare, in
quit, matrem reus, scit. carne e meam.
scit . beneficio . Me enim aliquando maternis visceribus tractauit: ideo ego ut propriam matrem habeo, venerabialiterq; iubeo, ut filius salutari.
Hermen Patrobam, Hermam, re qui cum
eis sunt fratres. 9 Hot simul salutat,quia simul concorditer habitabant, ut ait DTh. iuxta illud. Qui hibitare saeie Tis unius moris in domo Hermam, poste- riori loco ab Hermas , quem putat Orig. fuisse autorem illius libelli qui Orig. iusseribitur, Pastor. Hermen, vero priori loco, ab Hermes dicitur, quod est
3 o. Salutate Philologum ct 'uliam, G
mnes, qui cum eis Iunt, sanctos.) Idest. qui in illorum vivunt contubernio, per
fidem Christi sancti ficatos , hos ab 'tritulo etiam iubet salutari, quia ita sanctitate digni erant salutatione. Misba , dicitur Di sse uxor, Philolgi. Pro Olympiade , scribunt aliqui, Odimpam, ab Olympas.
3I. salutate inuisem in osculo sincto. Pro omnium pace & concordia, adie est hoc verbum, ne seil. qui in hac epistola non sunt nominati inuiderent nominatis : & qui nominati sunt , alios despicerent . ideo iubet ut se in uicent
salutent , in UZala sanctZo, id est Christianis digno, quod & callum sit,& siis
mulatione careat, sed verae concordiae non mendax sit argumentum. E st,entinti osculum libidinosum, de quo in Pr uerb. dicitur, Aprehensum deoscilla Pisu. ν tur iuuenem. Et est osculum Alasium, O
de quo ibidem meliora sunt vulnera diligentis,quam fraudulenta oscula inii mici. Et eit, osculam sanctum, ut in hoc loco, quod est verae concordiae signum.
353쪽
Nam, GHantea re potum, repraesentant sanctis linam Trinitatem, in qua est vera unitas , summaq: concordia. T,' Hine. ut aiunt D. Th. & Orig. mos inoru- Eeclesia inolevit ut fideles inter mi flarum solemnia, inuicem dent oscula pacis : quod quidem olim ore proprio
fiebat, nunc vero non nisi instrumento aliquo materiali, vel ligneo, vel argenteo. aut quouis alio simili, dempto ordine D. Bernardi, in quo adhue ivxta antio uum morem . aecedentes fratres ad sucharistiam , deosculantur se
mutuo, osculo oris sui. 3 2. Salutant vos omnes Eeelsa rariasi. Salutat eos ex parte, omnια- Eecksiaram Christi, id el .nomine & fide christi eongregatarum, dicens, salutant vos cte. Idest . ego Paulus in earum nomine vos saluto. tanquam earum Ap
notus. Sed forsan de omnibus Ecclesiis a se perlustratis hoe affirmat, mentio.
nem habentibus Romanorum, precan
tibusqi Apostolum vi ad eos scribens, illis omnium nomine salutem dioeret. Et sie erit sensis, Diatam πιι omnes Ecclesiia chras i. quarum ego noui animam erga vos propensissimum. 33. ROGO autem vos fratres. suauitate verborum exhortatur illos, non enim ait, praecipio ranquam Dominus vel magi ster, sed rogo vos fratres, ego frater vester, aequalis vobiscum
34. VT obsimetis.) Obseruare, in hoe Tho. loco, iuxta D.Th. nihil aliud est, quam diligenter considerare i & potest fieri
tribus de causis vel ad nocendum alio cui, vel ad immitandum bonum, vel ad cauendum malum quod ii Ie preeando admonet Paulus . Erant enim quidam
ad fidem conuersi , qui praedicabant
legalia esse observanda, ex quo sectaedi dissens,iones sequebantur in Eccleissa, dum quidam eorum erroribus adhaererent. alii vero in vera fide persisterent. Sequebantur insuper offendicula di scandala, dum quidam alios iudicabant , alii vero alios spernebant.
Hoc est ergo quod rogat obsci uandum
dicens, ut obstruetis, 2 idest, summa est
diligentia, de appertis oculis considereistis, cear cui dissensiones σ offendicati faciunt.) idest, serunt inter vos, pratre
tes vos in aliud genus doctrinae inducere . praeter id quod iam aee istis a veris Christi Apostolis, ae studentes Iudaismum cum Christianisno miscere. 3 3. ετ deelinare ab istis. Non ait,
parienter serte tolerateq: illos, neque docere aut informate, sed, declinare ab istis. Quasi dicat,agnosti te illos,ut agnitos vitetis, quandiu enim apparentia
vlla est Ze probabilitas, quod haereticus,schismaticus,vel seditiosus, emeriq; in bonum publieum pestilentes homines, ignorantia laborant, salutare est &charitatis officium , illos blandὸ sene, veritatisq; admonere, quoniam ignorantia meditabile est vitium. At vero
ubi prim b constat protervia iam , studioq; ,& animo sitate haerere suis sectinstatim declinandi sunt, iuxta illud, Hae- Tit. 6retieum hominem post primam & smeundam eorreptionem deuita. Et, μL a. .i traharis vos ab omni fratre inordinai. am lante. Declinandi ergo sunt, vel certe extirpandi. de medioq; tollendi. ne quorum salus membrorum depi rata est, eorum contagio reliquum in Leiat eorpus.
36. Huiusmσdi enim Ira Io Domino non struiunt , sed β. wntri. A s signae rationem quare vitandi sunt huiusmodi seductores, quoniam, Chrisso Domino non peruiunt, in non enim syncerὸ docent quod rectum est, nee purὸ agune
Christi negotium. sis ventri, Isui': eupiditatibus seruiunt. Corpora
lia omnia, ae temporalia inteligit nomine ventris, quo significatur corporea haec vita temporalis. Praedicabant isti,
non quidem propter gloriam Christi,
sed propter quaesium .ut suum ventrem implerent. . Qua etiam ratione Philippensibus ait ventrem esse pro Deo. Et Phade Cretensibus ad Titum iactauit illud Tu. . . Epimenidis . Cretenses malae bestiae , ventres pigri. Et ipse etiam Saluator aduersus huiusmodi, sic loquitur, qui Luc. as.
354쪽
amant salutationes In foro, & primas cathedras, & primos accubitus , qui &deuorant domos viduarum.
ctiones, seducunt eorda innocentium . P
Ars seductorum, haec est,nimirum,blais dis sermonibus S suavibus, magis qua. salutaribus dictis, seducere animos simplicium, quibus iacile imponunt simulatae pietatis praetextu. Per dulces seris mones, loquuntur pacem cum proximo sto , mala autem in cordibus eorum.
Et per benedictiones , quibus scit . beneis /λι dicunt, & adulantur illis qui eos sta. ' quuntur, quasi lupi rapaces sub ovina pelle,seducunt populiam, iuxta illud, Po P 'i' pule meus, qui te beatum dicunt, ipsi te decipiunt. Et tales benedictiones execrabiles sunt coram Deo. Vnde aitarii. a. per Prophetam, maledicam benedicti nibus vestris.
3 8. et eam enim obedientia, is omnἱ l a eo diuulgata est. Haec est secunda ratio praedictat admonitionis, quae sumi tur ex conditione Romanorum facit Ese exhibentium ad sequendum bonum di malum. Comendat itaq; eos prim bde facilitate ad bonum dicens, vestra enim obedientia, qua scit, tam promp-tε & synceriter vos subditis fidei, & Eouangelio, in omni uco, idest, passim,di ubique locorum fama volante dispergitur ad vestri comendationem. In quo innuit. Romanis magis cauendum esse, ne illorum bono nomini, impostores
illi maculam inserant. Nam propter dominium quod Romani tue obtinebat super alias nationes, quod ab illis fi
hae, de facili diuulgabatur ad alios. Vnde, quod in prohemio dixit de fide, dicit He de obedientia. 3 ρ. GAVDm igitur is τοbis. ) Que- admodum in prohemio pro fide Ro
manorum annutiata in uniuerso mun
do gratias agit, ita hic de obedientia eorude ubiq; diuulgata gaudet in illis,
tam prompte obtemperantibus Euangelio . Primus enim' ad pietatem gradus est, obtemperare.
o. SED volo vos sa enter esse in bono, O plicet in malo. Reddit illos cautos contra malum : nana quan uis simis
plicitas laudanda est, sed tamen quoniasuspitionem nescit, saepe obnoxia est
impolturae: ideo. etiam atque etiam circunspiciendum cui obtemperatur.
Et hoc est quod dicit c fled ιεὼ υοι θ-
pientes, idest, oculatos cesse in bono, stidest, ad ea sectanda quae bona sunt.&vitanda quae pietatis synceritatem vitiant. Et simplices in malo, ne scit,per aliouam simplicitatem declinetis ad malum, ut talis sit vobis simplicitas,
quod nemini noceatis, aut ne quem cireum ueniatis. Ideo enim iubet nos Do- Mat. ιδ minus, prudentes esse sicut serpentes, de simplices sicut columbae. Quo enim
ι rudentia, ubi eum simplicitate colu
ina coniungitur, praetiosior est: eo est . pernitiosior, si adiungitur, malignitati serpentis. Vnde malignus spiritus, quo nos in terram prosterneret, callidi se pentis induit sormam. Paraclytus au
tem Spiritus sanctus, qui nos prostratos leuauit, restituens in gratiam , sub effigie apparuit simplicis columbae: diis missa ergo malignitate serpentis, astu. tia eius eum simplicitate columbina hene componiturad persectione Chri
stianorum : nam opportet eos ea ut s
ac prudentes esse in bono. Simplices vero ac rudes ad malum, quasi nescietes male agere. Cuius contratium de
alus per Prophetam dicitur, Sapientes sunt ut faciant mala. benὸ autem face Hire. ἰte nesciunt. t. DEUS autem pacis, conterat M.thanam sub pedibus vestris velociteν . 9 Promittit Romanis auxilium Dei conistra huiusmodi deceptores quos appel Iat Sathan. Non enim daemonem tantum, sed omnem aduersatium significat vox Hebraea Sathan. Vnde Chris. tus Dominus Petro, Vade, inquit, retro me Sathanas. Adversabantur Eua-
gelio Christi, praedicti deceptores, per quos Sathanas, idest, diabolus eonabatur salutem mortaliu impedire, dum alia persecutionibus impetebant, alii falso religionis praetextu, a Christo alienabant, di ad Mosen pelliciebant. Ad-
355쪽
uersus hoς promittit Paulli et fauorem coeli: nam licet ver,um sconterat.) sit. T- optantis, est etiam, iuxta Theophilaris, S prae licentis iarurum : & lic per mi dum prophetiae, vim habet & indicatiui faturi. Quo verbo coibriat eos Pat Iia ς,& inducit ad perseueradum, qualieorii sinctis ccinatibus deesse non posist i eta', quo propugnatore, nihil es formidandam. Inquit ergo Deas aut εracis,' scit, actor, qui dissensiones odit, quas isti faciut, issest vi porciuior scor rat) pro conterer,comimi et a: Sathanam ) oppugnatorem c sub p/dibus seserru, I victum & prci stratu sebiicut tal. , si a virtute, idq; cmucis scit, in aduentu n eo. Bene quidem poterat hoc absque iactintia promittere diuinus Apostolux, propter virturem sibi, cari Lue. ιο. APOitoliva Chlilio domino cola luam, lcandi ieil. super serpentes, α scorpione , & omnem virtutem inimici. Sic etiam praedictum saerat olim Marci per Propheta dicentem, Calcabiti α ima' pios. cum furent sicut cinis fiala planta podam vestrorum. Quo autem a P pertius omnia reserat in gloriam Dei, non dicit, conteram, nec conteretis, sed
Romanis, qua oratione penetrat coe Met sanctissimus Paulus. Est enim tam breui S, quam deuota quin etiam & nece IIaria in omni cipere Chriistiano.Q iidquid enim ad nostram saltitem pertinet, per gratiam id Christi mediatoris nostri per fiet rur. Ait igiturna.) idest . fauor omisi is νι IESU Corasti mobiscνm,) vel, vobis in dativo. l. adiit. vel aspirer. qtiae sufficit ad vos tuendo'. iuxta illud Domini Sal. - uatoris ad Paulum, Sufficit tibi gratia
43 . Salutat vos Timotheus adiutor mesu. Sal stat Romanos quorundain nomine. qui in negotio Euangelico erant ei socii: & primo loco constituit Timo-teum consortem laborum Pauli. ut ait Amb. Rinbros. N inclytum eius discipulum. Fuit Thimoteus. Durb. us natione. pa Act. ιώ. tre Gentili tutus, matre vera, Iudaea, qua ratione fuit a Paulo cireues et ad sedandum Iudaeorum tumultum. S. lutat, inquit. vG 2 o Romani Thimo- reus J Derbensis, saHuror meus, 2 idest, iii Enangelii praedicam i munere collo
4. ET Lacius est Iason. '' Sosipat'. e gnari mei. Hi erant Iudaei, & ideo vocat eos cognatos. Vel soran cognario hae ex baptismo contra eta es . Nam licer. vi ipse ait non fuerit missus haptizare, sed Euangesizare.baptirabat ta- r. Gmen nonnullov. Lucius hic.iuxta suspiationem Orig. suit beatus Lucas Euan pelliti de quo ad c olosseri se , salutat, inquit.vos Lucas Medicus charisiimus. Iasson autem dicitur fuisse Ciprius genere . antiquus discipulus, qui Thesl
lonicae sese pro Paulo S Sylla , obiecit populari furori. Sosipater, fuit ΡΠ i fi- M. , lius Beroesis, ut collat ex Aetis Apoit. Σαε s. saluto vos ego Tertius , qui ''si
Distolam hane in Domino. Tertius rinnordini et nomen sed viri, ut ait Ambe. Amb. nam sicut apud Romanos, praenomina erant S nomina, Quintus.& Sextu .ita& hie amanuesis Pauli, appcllatur Teristius. Utebatur enim Paulus inseribendit Epistolis, aliquando manu propria, aliquando aliena .qua hanc stripsit Epistolam. Fuit autem antiquus m am nuensimn ut aiunt quidam .de saeuitate patroni, proprio nomine salutem dic re. lux ra hunc igi rur moren inquit, alais vos ego Tertius, nomine, at
characteribus in Domino, ideli, in nomine Domini. Studio enim pietatis hie Tertius. scriptoris operam comod uit beato Paulo, hanc Epistolam dicinianti. 6. Salutat vo catus bosses meus. λHie fuit unus inter paucos, quibus Paulus administrauit bapti sinu, apud quε tune diuersabatur Corinthi, ubi Epi tota haec scripta fuit.
q7. ET uniuerse Ptelesiis ) Resertur ad hospes, stit, meus, & uniuersa Ecckse hosti a. Quia non soli im beato Pauislo, verumetum uniuersae congrcgationi
356쪽
eredentium. Caius iste benignum praebebat hospitium cum erat opus. Atq; adeo dignus est habitus, ut beatus Euangelista loan. ad eum scriberet tertiam canonicam, quae fere tota vetia tur circa commendationem & laudem
charitatis, ac pietatis huius illustrissi-ini Christiani.
8. Salutat vos Erastas, Arcarius elui . tatis. Publico aerario praesectus, dici tur Arearius. qui scit, custodiebat arca communem, idest, communes redditus ciuitatis Vel quod idem est, significae dispensatorem, & quaestorem, qui uniueriam domus curam habet: & qua uir taceat cuius ciuitatis, videtur fuisse Arearius siue quaestor Corinthii. Hie igitur Erastus Corinthioru urbis quaestor aerarius, salutat Romanos. Facit autem mentionem dignitatis istitis. ut
doceat quod Ecclesia Christi abinitio semper habuerit seeum personas illuntres, ex quibus nonnihil accipit sple dori . Qua etiam ratione in Aesibus. Apostolorum fit mentio de Cornelio V Centurioue. Et in ea quam seripsit ad
P. D- Philippenses, de Christianis qui de domo Caesaris erant.
alius fidelis eui nomen erat Quarms, de est penultimus huius Epistolae salutantium Romanis. Ultimas est ipsemet Paulus, cuius salutatio est quae subse. quitur. o. GRATIA Domini nostri rasta L HRISTI, eum omnibus vobM. Amo. Pulchra ac dulcis salutatio, uratia Domini nostri 'ESU christi, quae mater, omnium bonorum est, i ccum omχιbus
vobis. scit, sit ves omnibus vobis seimper adsit, Amen, in idest, fiat. est enim
verbum optantis, ac si ita diceret, vo ta mea circa salutem vestram, rata, firmaq; faxit Deus.s t. EI autem qui potens est vos eam
firmare iuxta Euangelium meam, es pra
dieationem IESU Christi. J Concludit Epistolam eum gratiarum actione, utvnde fundamentum ieeerat, inde etiam
Diligiti illi imponatu I, evrdio enim dixit, primum quidem gratias ago Deo meo, hie vero ait e. autem, scit, Deo vni in Trinitate qui potent est,) citra
nostram operam , per gratiam suam, vos confirmare,) idest, stabilire. in isto scit, vitae instituto quod accepi liis sium a Gangelium meum,) idest mihi comi iasum, O pradicationem IESU Christi, . idest, de Iesu Christo. Appositio est &declaratio prioris, quasi diceret Euangelium meum, quo scit, praedico Iesum
Christum. a. Secundum reuelationem Usteri .
Idest, secreti redemptionis Filii DEI
inca mali. & reuelati Paulo & Apostolis,& per ipsos uniuerso mundo. Vnde euin dixi sset,secundum Euangelium meii, O pradicationem Iesu Christι. statim adisdit, secundum reuelataonem mysteri , quo niam arcanum hoc nisi per reuelati nem sciri non potuit, εἰ sic cognitum est ab Apostolis, iuxta illud. Nobis autem reuelauit Deus per Spiritum suu . l. . . 3. Temporibus at ἰs tuiti. γ idest, quam pluribus retro seculis celati. AZ- remitas enim pro nimia duratione etiatamitur, iuxta illud Palm. Illuminans Pst. tu mirabiliter a montibus aeternis. Sed qui non esset celatum arcanum hoc cuadhue erat in pectore patris, per Isaia Nai. a . Prophetam dicentis, secretum meum mihi, secretum meum mihi. At verb, paucis amicis subindicatum est, tam ex gentilitate, quam ex Iudaismo, Patriarchis & Prophetis de alsis, sed no ita apperte & manifeste sicut nunc tempore gratiar : nam unigenitus qui est in n. , sinu Patris, ipse enarrauit.
s .' QVOD nune patefactum est per
Acripturas Prophetarum . b id est, per ora cula priscorum Prophetarum, prolatu.& appertum est, Euangelio coruscante. Nam luce Euangelii, patenter intelectae sunt scripturae veteris testamenti, de omnibus quae ad opus redempti nis pertinent, Christo di eius Apost lis declarantibus. Ordinatione di iussu Dei ita factum est, qui, ut ait D. Tho. No. aeterno proposito, ea quae vult, temporaliter facit. Ideo dicit.
357쪽
s s. Serηndum preceptum atrem Dei.λidest. Patris mittentis filiu , constitutura. a. ab eo Regem super Sion montem sanctum eius, praedicamem praeceptum eius.& filii eius IESU Christi Domini
noliri, qui ficut misit eum Pater, misit ipse Apostolos de Discipulos, quibus praedicandi munus, & efferendi secreti negotium delegauit Alcens. Ite in mun--r τι dum vniuersum, & praedicate Euanget
6. AD Obed timrim fidei. J Duo sunt
ad salutem necessaria, nempὸ, fῶν σελHemia. Et ad haec duo tendebat omnis Apostolica praedicatio. Docete. inquit, omnes gentes baptiZantes e S, ecce pradicario. Qui crediderit, eera misi. Et baptizatus fuerit, ecce obedun tia. Saluus erit , reee Laias. Unum sine altero non sufficit ad salutem: nihil prodest fides sine obedientia. δέ econ uerso. Non enim sat est credere rufi
baptizatus fueris et nec baptizari, nisi
I. I tunc ιι genti,Ms cinniri. JIdest. pro ivlgati iam apud omnes gemtes. Resertur ad mysterium, siue arca. nun religionis Euangelieae, perquam di abrogatu et est omnis daemonum cui tu , ae Mosaicae lepis ceremoniae cessa.
Derunt. Ante cuius prouulgationem neminem obligabat. ita ut non creden.
do. quis peccarer peceato infidelitatis. Nam si non venissem,inquit Dominus. di locutus eis per me,scit . di per meos. non fui stem, peccatum non haberent.
scit. In fidelitatis. Iam vero poli tam sufficientem prouulgationem, a Christo& eius Apostoli; factam. 3t ab Ecclesia fit quotidie,nemo excusatur a non cremdendo,& obediendo. SOLI sapients Deo. Verba Pauli serὸ in omni biis sui Epistolis , quasi
quaedam eatena se habent, ita ut sonuens verbum a nexum sit praecedenti, scut in hoe loco. Cum enim de ob
dientia fidei mentionem fecit, statim subiungit cui obediendum, nempE,soli Evienta Dco. Hoc est. Deo, qui solus est
vere sapiens per essentiam , unusquisqi sese debet submittere. Penes quod notatur error credentium insipientibus. di non Deo, qui solos est vere sapiensi mendacibus, di non Deo, qui solus est verax, imo ipsa veritas. Iniquis, di non Deo, qui solus est bonus di odit iniquitatem. Propterea merito ipse con queritur de hoc , apud Ioanneni sese quiens , si veritatevi dico, quare non I .gis
Sobaudi gratias agimus vel agite; a scit. supra posto, nempE, Deo Memo σε μωpum3, per Iesem Christaem, dilectum suu per quem omnia accipit & dat. & nisi per ipsum nih:l vult dare nee accipere.
Christus igitur est via petendi di accipiendi, dandi & postulandi tam a Deo. quam ab hominibus, quibus per Iesum Christum, nihil negare debent homines, sicut de pater ipsius nihil negat potentibus per ipsem, teste ipse qui ait, amen dico vobis, quid quid petieritis . . patrem tu nomine meo dabit vobis. 6o. C VI MMν es gloria. Idest Chrialis Domino cst, honoν O gloria, cui post
suam a mortuis resurrectionem , datae it Omnis potestas in coelo S in rcrra. Merito enim suae eximiae humilitatis diobedientiae datum est illi nomen super omne nomen. ut in nomine i ESU omne genu flectatur eoelestium, terreo strium & infernorum . Potest etiam , iuxta D.Th. sic ordinari littera, ei, scit. m.
Ita Issienti D EO ,sit g ia per Iesum Christis, qui Deum glorificauit: illaq; est vera gloria grata & accepta, quae est per lesum Christum, ve dictum et . i. scit. Christo', est, honor O' gloria, tanquam Deo di Redemptori. 6r . y secuta fidiciamism, Amen. Est Christus Dominus rex, non quidem
temporalis . aut mortalis, quales sunt omines reges ictrae, sed rex omnium seculorum , idest, aeternus di immortalis.& ideb gloriI eius. gloria est aeterna. Cui di ego licet indignissimus , cum
358쪽
dignissimo Paulo, Summas gratias ago,
qui nie adoptatum finem huius Epi-itol e peruenire cocessit. Precorq; ipsum coelestem regem, ut hic meus tenuis la
bor sit semper pro sua gloria,& pro utilitate Ecclesiae suae. Cuius iudicio quae
in his commentariis scripta sunt, libenter relinquimus examina da, & emendanda.
360쪽
RIORVM F. GVNDIS ALVI DE LA CERDA
IN EΡISTOLAM. D. PAVLI, AD ROMANOS. AN ρ statim Pausi, exclasi non erat
Iadcι. praesertim qui inurgentes habitabant. pagina. g. numero. P.
braham regnovis per sidem mystcii iun, pagi nil hristi, quae est causa iastitia es, salutis nostrae. Pings3 nu Τ.Abrahae fidei pηlchritudo γ' puritas. pag.
Abrahae dignitas. p. 84. n. 29.. brahae filiorum di Ferenti r. p. po. r. 48..Abraha legitimi fisj, qua dicantur .pβ ἀ
. Acceptio persin rum. p. a . n. 3t . . IAcceptum serre, quid in cet. y l. n. 1 . dam fuit Chrim forma multis modis.
Ada peccatum fuit inobedientia. p. LI n 37- in Adoptio flis, quid significet. p. IZ 2.n. O. Aduentus christi. p. tia Nu. 4. Nuptrorum dementia circa idololatriam. De s. m. q. sectus O settio in quo diserant. 2.
Amettio esse non potess υbi desuest eharitas Dei, O fides Iesu Christi. p. ibid. A erat rarum actione inchoanda sic;rt bona
. tatur. p. δ q. n. 4. Amoris dimns teneritudo. P. I 4. n. q.
-ngeli peccantes, non fuerunt eapaces beanigmtαtis, ct pati: miae Dei. p. 37 π. 1. 6tolorum tria muria. p. g. n. .
Hobr christi, ceu diuinis organis est autoritas Dei, quibus proinde si Angeis
de Caeso aliud rara eri, ret, firmi 1 AEdebetur fides. pag. . . LApostolus nominatur a Paulo etiam Chri- .stus Dominus. HII. n. II.l Ap - ρ sacrati imam Virginem, priamo gratia cst charitatis gradu, conari' runt diuinitus. p./83. n. 66 Appetitus noster, est veluti coridus. p. 1 o.
petitu qui ducitur, Gam caecitatem Opirnitiem non intuetur. ibid.
petitum siquens, non potest sequi Prias. m. ibid. A rout a diuina essentiae: p. D. 2L I, Autoritas vetustatis, est dogmatibus eo mino is, Missima omnium colicula, in his praestatim quae ad christianam religi nem pertinent. p. Iz. Π.s 2. Maritia, quid sit. p. IO. N. s. T
B ti alii fantis mira pulchrituis
Bapti ui christi, est baptisimus omnium
RVt: us Ioannis, quare dicebatur bapti
Tarbarus, qη id βnificet. p. I. u 3 . Retrum triplex, ab antiquo serpente causo
Bellum publicum inter Christianos, prorsus es reotandum, O propellen m. p. 204