장음표시 사용
231쪽
rum ingenia defatigatulam amplius exornem, in hisce temporis angultijs,iu hac ingenij mei mediocritate non . video, hic haerebo: cum praesese tim ad hanc noliram publicae laetitiae significationem, Caelitum quoque gratulatio videatur accedere. Intuentur enim illi Ι emplum hoc amplissimum, singularem totius humani labore nae artificij, omni iam erasa superstitione,in Dei potestatem peruenisse : asipiciunt sibimet hoc reseruatum veluti spolium,& trophaeum ex hostibus caelis, ac profligatis : laetantur,qubd monumentum illud triumphale grauissima populorum omnium approbatione, ac publica Pontificum auctoritate retentum sit,ut in eo queat unusquis que sanctistimae Virginis Deiparae dignitatem Nartyrumque res praeclare gestas intueri,ac le-- gere, tanquam in columnis illis ingentibus, iquas terrarum domini , ac victores
Principes ad aucupandam fibi gloriam, di nominis immortalitatem excis . A
232쪽
Sophistarum unum suilla accepimus, noua, dicendi calliditate,' atque artificio praeditum, Auditores: qui cum ea exquisitis proseque. retur laudibus, a quibus inductione naturae veli menter abhorremus uniuersi, in hominum coetu stequenti, mortem aerumnarum pol remam,iam vendibili exornauit oratione,ut libentissimis audiretur animis, & probaretur ab omnibus . Haud sane minorem,quam esset Alcidamo , exoptarim ego nunc eloquentiam : cum intelligam persimilem mihi materiam esse ad ducendum obiectam a Cruce: quam video a multis arborem infelicem dici, ab alijs stipitem det standum , a plerisque damnatum populorum
233쪽
omnium testimonio Agnunii. Quae cum ani-
mo reputo, ac recordor, sentio, meum hoc argumentum Alcidamo dignum esse , etc nihil prorsus a Sophistarum argumentis abhorrere.
Cum autem ornamenta plane diuina, quibus hodis colitur, cum ea nostrorum oratorum elogia quibus commendata seinper est, atque illustrata, commemoro , optime, ac penitus intelligo, nillil esse hoc argumento magnificentius , nihil, quod possit in auditorum animos influere facilius. Quis enim in templis augu-sissimae Crucis non audit assidue praeeonia quis eiusdem in dies gloriam toto terrarum orbe propagari non videt ' quis non intelligit, eam quotidie coli magis , atque ab omnibus obseruari l Quare pertimescendum mihi potius est , ne in tanta dicendi segete , ac materia , ne in latissimo laudis, & gloriae campo, haereamivel stupore defixus, vel obrutus copia. Sed
tamen quocumque se res habeat modo, hic orationi meae initium faciam, Auditores,eaq;breui ter explicabo,quae atrocissimus ille humani ge- neris hostis ad Crucis,vel aemuladam,vel euertendam gloria excogitarit. Antiquis plane tep tibvsicum Ethnicoru superstitio floreret,nouam quandam , atque inusitatam litandi rationem inuentam fuisse legimus. Nam, alijs ex eo genere praeteritis nugis , quas vetera scriptorum
234쪽
aerecynthia Deorum mater studiosissimὸ cele- .hrabatur,quoddam in eius honoremDeae sacri- ficium fuisse video sine dubio ad contumeliam Crucis malorum Daemoniim singularibus artificijs inititutum . Singulis quippe annis cer xa quaedam caedebatur pinus, in cuius utinoco , Iuvenis extensis utrinque brachijs face dolum iussis alligabatur. Quae cerimoniae ,
haud absimiles ijs sunt, quae in Isidis sacris
usurpabantur; cum succisa item, excavataque arbore, segmina diligenter legebant Sacerdotes, ex ijsq; Osiridis simulacrum coagmentatum
summa quadam obseruantia venerabantur .
id de Proser naeiacrificijs dicam, quae sine
arbore caesa rite fieri, ac celebrari non poterant i Ex eo quippe ligno Virginis essigiem conformatam , ingentique pompa in urbem subue- id am quadraginta deplorabant noctes maximo cum ululatu,ac planctii,& ijsdein ad extremum
clamoribus , eadem collacrymatione tandem
aliquando sepeliebant. Intelligitis Auditores, quid pessimus ille , atque insensissimus homunum hostis huiusnodi sacrificijs moliretur, quid se adepturum existimaret, non ignoratis . Quid enim quaese aliud horum repertorem sacrorum secutum esse credamus, tau potisimum illud ut cum siummam Crucis gloriam suturam esse prouideret, honores Cruci reddendos , sibi pet illa sacra, deceptis mortalium animis,uiuspare l. Vide
235쪽
Videbat niminim, Crucis triumpho toto terra-nim orbe amplisiimam aperiendam esse viam avidebat,eius imperium gentes uniuersas volen tes , libentesque suscepturas esse ; videbat eo, qui omnibus imponeret , veraeque religioni sucum faceret , una Crucis potestate, ac victoria in ultimos Inserorum specus deturbari debere. Vexabatur videlicet, cum secum ipse reputaret, asperum hoc patibulum no amplius hominibus, sed sibi ipsi Crucem futurum: angebatur, quod a mortalibus illis, quos tam crudeliter opprim Iet,quos in parte quamlibet impelleretaaluberrimae Crucis beneficio cosectituris postea temporibus esset ipse a corporibus obsessis extermina dus. Dolebat eos,quos augurijs, ac superstitionibus deuinctos teneret,quos inanibus Deorum Ganulacris addixerat, deposito illo cultu, cerimonias esse veteres aspernaturos. Nihil igitur miruest , si ea excogitaret sacrificia, quibus id ageret
Unum,&sequeretur,ut eam Crucis gloriam obscuraret,contaminaret, obtereret .Qtud enim a
liud mos ille Phrygiae nobis ostedit,quid Iuuenis pastis,extensisq; brachijs trunco deuinctiismissi Christum Seruatorem patibulo Crucis impo situm , atque obligatum p quid ligneae Deo- sum imagines, quid planetiis, quid luctus ille tota permnans ciuitate, uisi lacrymas, quae secundum eiusdem obitum ex Christianorum oculis promanarunt λ Et profecto id sibi voluisῆst vG
236쪽
se versutum illum veteratorem , ut Crucis dignitatem, S maiestatem eluderet, pollueret 'religionem , gloriam sunditus euerteret, alia praeterea declarant multa; sed illud praesertim,
quod a doctillimis , sanctissimisque scriptoribu
memoriae proditum est. Tradunt enim stimmo apparatu, ante aras, auro,argentoque orna
tas, coram frequenti populo arietem sacerdotes ad radices arboris mactare selitos suisse : qui fit se sanguine , spinas, vepreRue respergeret arbori circumiectos. Haec videlicet eo consilio faciebat, ut irrisuri .iret arietem illum ab Abrahamo inter vepres inuentum , atque mactam
tum t qui Christum Liberatorem vepribus coronandum,immolandumque in ipsa Crucis ara, significabat . Sed quantum aberrauerit assutisesima serpens, ostendit summa Christianorun hominum in Crucem pietas; ostendunt honores , qui patibulo Seruatoris habentur amplissi, mi , Ο:tendunt eiusdem Crucis eximiae laudes , quibus ubique terrarum ita templa quotidiressinant, ut ea sola religio , veteribus antiquatis , ac deletis, florere hoc tempore videatur . Ergo non iam amplius infame patibulum, non damnata stirps, non execrandum suppliciun , sed arbor aurea dicitur , S su 'gida , sed . um phaeum spoliis onustum Regiis, tella curulis,aetriumphalis , thronus felicissimi sponsi , una, omesuri voce nominatur. liceas sa
237쪽
bulosam illam arborem , quae ramos aureos h buisse perhibetur, cum nostra componere sententia; e Cruce ramum illum existere dixerim , cuius beneficio in loca etiam inaccessa , atque hauia liceat impune penetrare . Quid cnim aliud erat sanguis ille, qui e Liberatoris corpore de qfluens , Crucem ipsi , ct caetera mortis i strumenta respersit, nisi praestantissimum aurum cuius nos pretio ex hostis crudelissimi vinculi eripuit, pristinae restituit libertati , atque in eas amulie orbium caelestium aedes , quarum sorex onmibus osna obstructas eiusdem obieetii Crucis , & suo ipsius fimere patefecit Quid e
go tam magnifice, mirificEque ab aureo illor mo praestitum esse fabulae confinxerunt , quod ab aurea Christi in e facilius exhibitum , &maiori cum admirabilitate non si Si enim eo praelato Inseros impune fas erat adire:huius. benescio rami , qui decerpitur e ouce , licet in caelum penitus intrare, atque in iis Caelitum, domicilijs aeuo conquiescere sempiterno . Si vin auulse, confestim iucundissimo miraculo . suboriebatur alter; hie nobis multiplici surculo: anillulat, & silee it semper, nec um, aut alteri , tantummodo conceditur e progenie De i rita , sed in medio positus est occupanti, & cum unoquoque mortalium communicatur . Si denique ramus ille aureus Proserpitiae munus esse dicebam caelesti , -- bitum
238쪽
bitum Parenti est singulare, a nobis videlicet deserendum , antequam pedem in sedem illam ,& Regiam aeternae felicitatis inseramuS . Laur. darunt antiqui saeculum illud auieum, eo praesertim nomine, quod ea . tempestate poma vulgo , ac passim legerentur e spinis, frumenta inter horrida senticeta absque ullo mortalium cultu prouenirent uberrime , quod baccas sum. uissimas sylvae ipsae nullo hominum . labore proferrent, quod omnia e terra, non hominum arte, sed Naturae beneficio exorirentur. O no strum hoc vere saeculturi aureum Auditores quo ex ipsa Cruce, infelici quondam arbore , beatitatem sempiternam legere licet , & smetus uberrimos immortalitatis. Quis enim eam gloriam. laborum . sitorum fructum existimet , quae omnibus antecellit honoribus, quae voluptates Omnes , opesque mortalium infinito stiperat interuallo Beneficium lane, ac munus est asperrimae Crucis , fructus eorum ' veprium , quibus obfitum, ac laceratum augustisiimum
Seniatoris c ut intuemur. Caeterum qilam quis haec ita sint , & sic, ut diximus, honorari coeperit aliquando Crux, non tamen hic mali Daemonis artes, & praestigiae desti tete : n 'hic ille, ne aliquantulum quidem haesiti neque ulla inhibitus est.ratione , quo minus suu IIimum illud signum conuellere, ac prorsiis 'iae
Ure conaretur. Cum enim tantam Christiano in
239쪽
rum erga Crucem pietatem , ac religionem ense, cum eius quotidie cultum, ac venerationem
amplificari , cum homines a sua ipsius diatione paulatim abduci videret, nouis profecto
machinis eos,cliti Crucis promouebant gloriana, concutere conatus est, funditusque, ac radicistus extirpare. Quare impios Reges, ac Principes flagitioses commouit, ut Crucis illos de- senseres , assertoresque, aut immanissimis cruciatibus perderent , aut stippliciorum iniecto terrore , ex illa Christianorii in praeclara secietate seiungerent. Non oscitanter, aut incuriose peis aiosi Reges, atque Imperatores authoris pessinu mandata reCeperunt. Extemplo Christiani sanguinis auiditatem explere aggressi, stiriarum sitarum ardentibus incitati facibus, accersiri unumquemque iubent, qui Crucem veneraretur , & coleret; crudelissimae Praetorum cupiditati permittunt, tormentis incredibilibus
excruciant, noua , atque inusitata morte contrucidant . Itaque coacti liint religiosissimi viri Ciuitatibus excedere, hominum consiletudinem fugere, Crucis gloriam speluncis abdere , atq; intra illa gurguitia continere, quo ad rem diui iram peragendam ipses rerum sacrarum Amillire, Viderent esse compul s. Extitit tandem aliquando Magnus ille Constantinus, Christiani nominis propagator, atque assertor pri nitis ; qui Crucem, nostrae libertatis aia a
240쪽
siimmo ipse studio, atque obseruantia coluit , &alijs colendam amplissima lege p oposuit, de oppugnatores eiusdem insensissimos admirabili victoria fregit, ac profligauit. Sed id, qua ratione factum sit, videtur altius ex antiquorum memoria i epetendum. Cum enim Constantinus
Maxentij tyrannidem quotidie Romae grassari
magis intelligeret, videretque ad eius audaciam coercendam paratum esse neminem , ditiino commotus inllinctu , statuit ex ea illum armatis copiis expellere , atque urbem omnium Regi, nam gentium in libertatem magnopere a ciuibus exoptatam vindicare . Repente itaque scribi
militem iubet, Aquilas extolli, legiones e proximis stationibus euocari , ex amicis denique Regibus, ac foederatis auxilia contrahi. Sed dum humanam tanto studio,ac labore conquirit opem, dii milites ea diligentia,& cogit,& educit in campum, effulget inopinato, ac subito diuina lux : quae non selum Maxentij, sed ipsam etiam inferorum vim , ac potestatem iacile disjcere posset. Adstitit inquam ; dum sitas copias Vrbi salutares moenibus prope iam admoueret Constantinus,puro, serenoque caelo descriptum,& radijs circumsusum clari itimis signum. quod Imperatoris percellens oculos, ita hominem inQlita illa luce oblectauit, ut certam ei victo riam polliceri, ac portendere videretur. A