장음표시 사용
391쪽
tum in Academijs exponere litter quas partim iipse, partim secti ad publicam utilitatem cons
cutis temporibus exposuerunt. Ac videte, Audia ltores, quam habuerit piae voluntati propitium, atque obsecundantem Deum. Cum animum imeredibili sane Iabore omnibus illis instruxisset di- 'sciplinis, quas instiuiendis Academijs, & propugnaculis hisce Religionis communiendis necelsarias existimabat, illico praeclari quidam Socij in
eius se disciplinam tradidere, tam vario genere litterarum expoliti, ac praediti, ut dimina virgula homini datos crederes, quorum doctiinam in publicis Gymnasijs, tanquam in bono lumine collocaret. Erat enim in his e vita pastoritiae , traductus ad litterarum studia iuuenis Allobrox, qui eos habuerat in Philosophia processiis , ut Lutetiae, in locis Aristotelis dissicillimis a clarissimo ea tempestate magistro consuleretur. Erat qui Aristotelem ipsum Parisijs , insignitus selemni laurea,publicὸ fuisset interpretatus. Erat qui Theologiam,sacrasque litteras ita calleret, ut egregiam Christianae Reipublicae operam n uarit in Concilio Tridentino. Erat qui Graecam linguam, totamq; polistioris litteratulae humanitatem cu grauioribus disciplinis ita coniunxerat,
ut excellentem praestantiam apud suos, apud exteros etiam praeconium,atque admirationem habet et . Nullus denique sese eoniunxit Ignatio, qui non esset insigniter , ac praeter caeteros es , ditus.
392쪽
ditus . Dabitis adeo hanc mihi veniam Patres. ut unum dicam, quod in specient quidem , vestram ipserum gloriam elevare videtur,sed re tamen vera exaggerat, atque amplificat magis.
Quid enim l Pleraeque Religiosiorum familiae, quae longe,lateque propagatae sunt, gloriose de se praedicant, e nullis initijs excitatas fuisse, parentes, atque auctores habuisse propemodum lia: sed, quemadmodum fluviorum natura est, ut e perexiguo fonte primum exorti paYlatim amplificentur, & crescant, se se crevisse tempore, paulatimque litteratis,& doctis hominibus abundasse . Dicunt haec sapienter ad Deiopt. Max. erga se tutelam,atque praesidium extollendum vobis vero eum gloriandi locum relictum esse non video : quorum sapientissimi, doctissmique parentes sunt,quorum initia,quaedam aliorum fastigia vincunt: quorum sontes illico diffusi in sitis ipserum incunabulis onerarias ferunt. Sed tamen haec ipsa singularem in vos Dei beneuolentiam praedicant: quorum cum ipse laborem, operamq; publicis histe Gymn tijs destinasset, eos vobis auctores, ac parentes dedit,is ijs vos initijs excitauit, unde illa sapientia facilὸ manaret ad posteros, quae iam omnes prouincias, totum ipsum terrarum orbem hominibus doctis,ac litteratis impleuit. sio prorsiis, venouae quaedam Athenae videantur illae ciuit res esse ubi doctrina vestra minime quaestuaria a 3 --
393쪽
exposita sit occupanti. Non est eius ten potis , quod mihi praescriptiam ad dicendum est,caete- stas persequi utilitates, quae a tm praeclara sGymnasorum institutione ad hominum conuentus, Ignatio duce, ac molitore,promanarunt. Sed tamen , quod minus persequi dicendo possum , non dubiis argumentis pleraeque nationes, ac populi prosequuntur. ad quos,ubi primum allatum est, factam iam esse potestatem, colendi pri- suatis sacris Ignatium, tam inusitata laetitiae si- ignificatione nuncium exceperunt , ut imperato
Ciuitatibus iustitio,indictis ludis,ac seriis,instr . ctis,ornatisque magnifice templis, summo sacrorum apparatu, siumma frequentia stitiam Ignatio, diem publice agere non dubitarin quem. priuatum,& Sodalitati proprium esse oportuisset. Nul lius ordinis in eo die splendide celebrando desi- derata diligentia est : non magistratus; qui Tri. bunalibus clausis, S soro, cum potestatis insignibus,ac stequenti comitatu sacris adsuerunt: non virorum Principum,ac nobilium; quorum vel ex
ponendis e moeniana luminibus , vel spargendis populo missilibus, vel epulo pauperibus dando , vel exhibendis more prouinciae ludis, spectata liberalitas est: non popularium,atque opificum , quorum occlusiae tabernae seriatam ab opere multitudinem ad spectaculum in templa,atque in publicas vias effuderant: non militum, S eorum
qui collocati a Regibus in praesidio sunt ; qu
394쪽
raim disposti per urbem orcianes, explicatis v xillis , triumphali pompa, militari carmine gratulabantur Ignatio: non mercatorum , ac naui cularioriam in littore; quorum tormentis,non amodo mare, sed atria, portus, viae ; ipsa etiam aeris intercepta caelo spatia, longe, lateque per λnabant. Quid causae putatis esse , cur Ignatius tam ampla populi praerogatiua Fastis propemodum adscribatur , atque hoc admirabiligentium praeiudicio legitima Iudicum anteuertatur sententia,nisi quia sic omnes animo persitalium habent. Ignatium prae caeteris mortalibus insigni beneficio suas ipserum patrias ornasse, ac ciuitates t At quae tandem ista beneficia sunt, quae caeterorum officia vincunt Multa dicet aliquis, eaque inaudita, & singularia; sed nisi mea me fallit opinio, tam ampla gratulatione ac significatione pietatis eum maxime fructum se debere profitentur Ignatio, quem expositis p blice Academ ijs, vel ad componendas ciuitates, vel ad iuuentutem instituendam , vel ad mores omnium calligandos, vel ad prouehendam , seruandamque religionem Christiana Respublica cepit uniuersa.
395쪽
T si prudenter Atheniensitim illa Respublica sanxerat, ut maxima ludoriim celebritate, ac totius conuentu Graeciae laudarentur ij, qui pro p tria sortiter occubuissent m lisnius tamen, atque restriactius publicum illum honorem tribuisse videntur hominibus, cum unam sortitudinem eo dec 'Iandam praemio ducerent, quod virtuti generatim , uniuerseqtie debitum estet . Quid enitIL est,cur innocentia, cur castitas, & religio , cur animi moderatio, & temperantia, caeteraeque virtutes publico excipiendae praeconio non sint ,
396쪽
cum haud minorem excitent admirationem mi , Misam qui conserunt in praelio manus, & collatis signis interriti, armis, atque audacia cum hoste decernunt Quod si fortitudini selitarientam publicae commendationis quasi mercedent propriam esse in ea Ciuitate placebat, nequ . alias virtutes tam ample remunerandas existimabant, illud profecto meminisse debuerunt , mrtitudinem non in acie tantum , & . puluere dimicare, sed etiam intra parietes, atque umbra hostem inuenire, quem vel aggrediatur oppugnando, vel a capite, atque a ceruice defendendo propulset. Liberalius igitur habitam, ornatamque magnificentius milieαε virtutem intuemur in Cliniliana Republica: quae nor eam tantum admiratur armis circumstrepentem militum confidentiam, & mortis in cenissimo belli discrimine contemptionem; sed leniora etiam, sic quietiora castissimae vitae studia , eamque sortitudinis partem in publica luce consiluit, quae, ut tectiorem aduersatium, hoc est ab oculis remotum habeat, habet audaciorem tamen, ac pugnae diuturnitate pertinaciorem .
Vel hie ipse.beatissimus Adolescens Aloysius
Conaeaga ; cui,stata die,selemnis iam, atque approbata populi consensione, ac Principum. auctoritate gratulatio repetitur, ostendit, quam ampla dontesticam quoque, ac bellorum expertem sortitudinem remuneratione dignam existi
397쪽
nemus. Non enim in campo, castrisque vers his, aut hostium copias in fugam auertit, aue,ppidorum moenibus insiluit primus, aut agge- es, & munimenta diruit : sed illud perturbatio nun disiecit, ac dissipauit agmen, quod identilem in arcem rationis incurrit : spiritus, atque irrogantiam fregit ; ipsa pene silperbiae Ρrop Inacula, & turres euertit: de voluptate, de re .um humanarum illecebris, ac blandimentis , tuae rara,Iuueni praescium, victoria est, trium-hum longe puitherrimum reportauit. Ac Aloy
ij quidem parens Ferdinandus,Castellionis dilar hio, ut erat bellicae laudis, S gloriae cupidisimus, sperauit aliquando fore, ut Aloysitis ipse nilitari studio ea victoriarum au.eret instonia , piae in bellicosia illa, & triumphatrice domo si e videret amplissima . Cum enim hunc prinum e Martha Tana clatissimae nobilitatis se nina fithim suscepisset, coepit illicd puertim , pem posteritatis,& futurum auitae ditionis hae-edem, liberaliter, ut eam familiae claritatem alecebat, habere, ac ludicris armis, quantum erebat aetas, ad militiae quoque decora ten um illum animum inflammare. Comiamdum laterea Ferdinandus a Catholico Rege cum .iniplissima Praefectura ad Tunetanam expedi-onena euocatura Quare cum quatuor homium millia repente stripsistet, eaque in suae di-ionis oppidoleropportuno recenseret, ordines
398쪽
anteire iubebat Aloysium Iorica instructum, &elypeo : qui tametsi quinto anno nondum excesserat, illa tamen armorum tractatione mirifice delectatus , futura in adulta aetate militaria studia pollicebatur. Ergo indolem illam intuitus Marchio,plenus spei copias quo vocabatur educit : unum , atque alterum annum domo abella
cogitur in Hispania; ad extremum honorifice dimisitis, Castellionem reuertitur. Sed qui putaret, spiritus illos Aloysi militares auctos iam ,& cum tempore prorsus adoleuisse; videt a pucro alia longe praestantioris militiae tirociniae posita esse. Incredibile namque dictu est quantum iam ab illo mutatus videretur Aloysius, quam grauem, quam seueram,qtiam religiosam vitae rationem, ac viam in illo vitae principio 'instituisset. Nihil e rebus humanis, ne sum .e domesticis admirari .: gloriam, honoresque despicere uniueisos, certam morum, certam verborum, certam cragitatioisum suarum temperantiam , ac modum habere ; familiarium declinare colloquia, raro cum hominibus esse, cum Caelitibus semper, ac Deo. Hic ille videlicet est eampus, in quem a primo ingressiis' tempore, quo per aetatem sapere, ac rationis usuram habere coepit, ita pugnaciter ac strenue locum tenuit, ut omnium Imperatorum sortitudinem, militaremque scientiam vicisse videatur. Quando igitur id agimus : ab hoe eius primo cum
399쪽
voluptate conflictu faciamus initium. Cun enim duae illae sint, & poetarum carminibus, Sedoctissimis philo phorum disputationibus celeberrimae viae , quae in prima ipsa capiendi consilij deliberatione in adolescentiuna oculos in
currunt, ardua una, &confragosa , facilis ait ra, & complanata: in tempore hoc veluti bivium, ilias anguilias occupat blanda illa naturae con- iciliatrix voluptas , ut deliberantium consiliunias santeuertat, ut excipiat incautos,ut subeuntes fa- 'cili, splendidoque fallat ingresIu, quibus carcerem, S vincula, quibus seruitutem acerbissimam in illo deliciarum regno comparauit. Hic ergo
prima suit Aloysj pugna , hic arena Tyroni j
praeclaro : ubi adulta iam ratione,virtutis initu rus viam in insidijs collocatam offendit volu- iptatem, quae in illo aetatis, atque itineris flexu omnibus instructa dolis , armata lenocinijs, procliues adolescentium animos opperitur. id pluribus opus est verbis' nihil aspectu commotus adolescens, cum hoste congreditur, loco mouet; declinatis insidijs , salebrosam, & spinis obsitam virtutis ingreditur viam , ne minimo quidem , quod difficillimum est,accepto vulnere a callida illa, & fallaciarum omnium scientissima cupiditate . Nemo facile potest hanc victoriae dignitatem, magnitudinemque perpendere, nisi diligenter intueatur, quam pauci mortaliuiruis adant ex illo discrimine , atque insidiatricia
400쪽
voluptatis effugiant in eo praelio manus. Vix enim est, qui ijs deprehensus angustijs non aliquantulum aduersario cedat , qui dilutum venenis meretriculae poculum vel non exhauriat,vel
primoribus certe labris noli delibet: qui, si minus intret penitus in voluptatis imperium, limen certe, ae eius vestibulum ditionis non aliquando
contingat . Sunt tamen qui venenum Ore
conceptum extemplo reij ciant multi, stat qui referant e vestigio pedem, sunt,qui, ubi catenas,& vincula conspiciunt, primo quoque tempore se vindicent in libertatem. Sed qui Circem iulam constante vultu, atque obfirmatis praeterierint oculis,qui domum voluptatis in eo bivio, ne primo quidem a limine salutarint,ita paucosimenias, ut non cum sortibus hominibus , sed cum Dijs, veterum sapiontium iudicio conserantur. Huc videlicet ille Prodiei Chil iam puber, & de vitae ratione institvenda in eo bivio delibetabundus spectabat Hercules. Nam quia videbant Antistites illi sapientiae, neminem e mortalibus esse, qui lubricum hunc, & praecipitem adolescentiae subterfugeret locum , Deum aliquem, & eum, qui ad veram fortitudinis formam esset expressus , habendum existimabant, qui in tam iniquo, & perplexo itinere aduersarium euitaret, hoc est, inlidias sugerce voluptatis. Multa profecto poetae, caeteriaue scalptorum adiutrantur in Hercule: hydras ustu