장음표시 사용
411쪽
praedas ad Chironem Centaurum , & belluarum si olia conuectace. Quid de Hyppomedonte dicam λ quem puerum Euripides, Pindaro concinens, facit Musarum lenocinia respuen- item, in agris habentem semper , venatione a , curi, iaculatione, canibus, equisque se oblectantem : ea nimirum aetate, quae potissimum eli voluptatis indagatrix , quaeque per amaena quaedam , & mollia rerum inuitamenta sensum , animumque a dura laboris contentione
detorquet. Haud minus admirabilia sunt, quae de adolescentulo Theseo memoriae prodiderunt Troezeni j . Ad quos cum profligalis terrarum monstris , aliquando peruenisset Hercules , & accubiturus, Leonis spolium humi depositisset ; serunt, illud conspicatos repente pueros , e vestigio fugille uniueris, praeter unum Theseum . Qui arrepta praeteret e. seruorum manibus bipenni, in pellem ipsam, verum , spirantemque leonem este ratus, impetu virili, Heroicaque praestantia se concitauit. Ipse vero Hercules infans, & adhuc in cunis , nonne ad uos illos a Iunone submissos angues formidolosissimos illico manibu, elist, & mira celeritate iugulauit Ac ne semper haereamus in fabulis, illum quoque Cyrum excitabimus, Regum Persarum puerum prope diuinum e nisi tamen hic etiam a Xenophonte sit ad exemplarabs.lutissimi Principis, non ad se am veri-
412쪽
tatis expressus. Facit enim illum tanto pras ditum cόnsilio , tantaque utentem intelligentia mentis, ut sapiculistimorum hominum prudentiam , & Regum olimium in moderandis ciui. talibus facile vincat imperandi calli ditate auis. Haec antiquis non suturae virtutis modo, sed praesentis etiam diuinitatis argumenta quaedam esse videbantur. Iintelligcbant qllippe. , iiihil repente fieri posse summum, atque. peIseo tim : omnia demum suas paulatim habere progressones , quibus deueniatur a dia culmCn
Quod si haec de caeteris suspicari licuit , &ad augendam aliquorum indolem appellare diuina , quid de Aloysio dicendum, S existimandum erit, qui ben: puer ea persectae fata Etitatis indicia praebuit, ut parentibus iam tum in ipi aetatis vestibulo apicem obtinere castimoniae videretur. Hoc enim saepenumero commemorabant , in hoc ample , splendideque gloriabanturiillum ex iam aetate ad fastigium peruenisse religionis, ac pietatis : nec ea rudi menta esse, aut tirocinia pueritiae, sed virilis constantis, ad iam maturitatem perductae . documenta virtutis . . Minime adeo dubitabant, cylin cum primus. ille vitae actus tanto decorum apparatu mortalibus propositus , tanta cunnium consensione probaretur, reliquae partes aetatis felicissimo, atque optatissimo exi-
tu.clavderentur. Plenae simi historiae, plena
413쪽
moi timenta maiorum eius virtutis, quam Alexander ille Macedo declarauit puer, cum Bucephalum illum , sesibris impatientem , indomitum , & sternacem equum tandem aliquando compescuit, quem nemo ante quantumuis audax ,& peritus equorum moderator condocefacere potuerat. Id quod cum vidisset Philippus parens: nouum tibi regnum quaesiveris fili, dixit: Macedonia te non capit. Antullum videlicet locum illum, S plus nimio
putauit exiguum esse animo tam excelso, atque exaggerato, nihil dc missum , nihil humile pollicenti. Quid ni etiam Aloylij parentes dixerint , filium intuiti praeclara perficientem lacinora sanctitatis , abselutissmo iam viro digna , planeque sapiente i Haec domus Con- .χagarum auctoribus excitata Regil S, edticata a victorijs , maiorum triumphis illiis rata, te minor est Aloysi , tuoque animo videtur angustior. Aliam quaeras oportet, ac per nOS quidem licet, ampliorem , ubi tanta virtus excurrere commode posIit, ac libere peruagari. Hae auitae ditionis angis stiae tui magnitudinem consiiij capere non pollunt; nec illa mens his se patitur finibus circumscribi. Alio itaque tibi contendendum est sti: aliud exaggeratae glo-
414쪽
patria digressus domo ἰ priscisque posthabiti,
malonini titulis, ordini adscriptus sacro Sodalitatis Iesii, eos habuit in omni virtutum genere processus, nouum Vt gloriae cumulum G Zagae familiae , noua nobilitatis insignia peperisse videretur Scio proditum esse litteris antiquo-riam, triumphales apud Romanos viros hostium spolia , & ornamenta vi floriae selitos suis se pro foribus, atque in valuis exponere: nec licuisse nouis dominis, ad quos perueniret aliquando domus, ea monumenta refigere: ut ignavos nimirum postesibres admonerent quotidie , se in alienum intrare triumphum, atque
in honores inuadere, quos alij sanguine sibi parassent, & vitae compendio . Sed alijs haee tradita sint monita , quae desidiosos , & degeneres reprehendant. Nullum tibi, clari II1ms . Iuvenis, subeste periculum potest, ne te maiorum ornamenta coarguant, neve in alienum
inuadere triumphum videaris. Quin potius ista sanctitatis insignia , quae velut in fronte tam is magnificae domus, atque in postibus affixisti, admonebunt semper , ac assidue posteros, ut relegant a te impressa vestigia religionis ; ut caueant etiam atque etiam , ne in alienam ipsi .loriam intrent, ne translatilium, traditumque per manus domesticae splendorem dignitatis o nubant. Quod superest , collige nunc tuorum
iucundissimum fructum laborum , tibi perpetuum s
415쪽
tuum , ac immortalem gentilibus tuis perhonoriscum & gloriosum . Fecisti enim, ut quoties istum apicem sanctitatis admirata posteritas intuebitur, toties a te amplificatum Gon1agae nomen, &gloriam gentis, in omnem
suturam memoriam , atque in omnia aetatis eonsecuturae tem pora recordetur:
416쪽
sarius hic luctus , & repetii a quotannis abstinentii a nullam a nobis , qui ex hoc loco gratulationes potius exequi publicas, S res maiorum praeclare gestas c6- mendare dicendo seliti simus , orationem postulare videtur: quia tamen hic ipse Iugentium habitus singularium est indicium , significatioque virtutum, quae stato tempore in Christiana R epublica iterum emorescimi, nullo modo faciendum putauimus, ut tam ampla seges, ac materia laudatioRis, eorum vel incuria , vel negligentia praetermittatur, qui S Auditoribus iucundillima, & ieligioni, ac pietati accommodatissima quaedam argumenta conquirunt . Etenim si temperantiam , aliasque virtutes tanti esse ducimus, ut eas in singulis hominibus publico praeconio dignas arbitremur λqui-
417쪽
quibus ossicijs ornandam esse putabimus pu-hlicam hanc Ecclesiae Christianae Temperantiam , quae tam sancte retinetur, & colitur, ut communem quamdam philosephiam una omnes commentari , & colere videamur. Recte sanEsapientium nescio quis pronunciauit , monilii simile videri, si quispiam in Scythia, Barbar xum illa regione,philosephus sit, contraque portentum, & pro miraculo haberi, nisi omnes in Attica philosephentur. Recte inquam id dictum de Atheniensibus est; sed multo verius in Christianam Rempublicam, atque in hanc, de qua verba facere sum aggressus Temperantiam diceretur: cuius ea species, ac ' dignitas est, ut hoc ipsb tempore non cum philosbphis Atheliis, sed cum Caelitibus in Beatorum domicilio vitam agere videamur. Si enim ea ciuitas ab Ari- sotele caeteris existimatur esse beatior, quae plures habeat adolescentes, & temperatos , &1ortes,quam ex hac lemni Christianorum rem perantia felicitatem existere putabimus, quae non unius tantum ciuitatis, sed totius est orbis terrarum , non iiivenum modo , sed omnium Ordinum: quae non uim 'na tantum sortitudine, sed cum virtutibus uniuersis, in primisquo sum religione , ac pietate coniungitur l: Quo magis intelligo, mearum esse partium, duo potissimum hac oratione complecti: quoium alteium communis huiusce Temperantiae
418쪽
- propria mirimendatione, alterum illius religi nis explicatione continebitur, quae quoniam sic, ut agimus, in escis, ac luxu iubet nos esse, temperantes, facit, ut communis haec abstine tia publica esse videatur expiatio quaedam mi . morum . Ac primo quidem, Auditores, in huius Temperantiae modum, ac rationem intuenti, tanta mihi eius apparet illico dignitas, ac pulcritudo, ut speciem quandam animis, atque oculis nostris obij cere possit eius saeculi, quod quia moderatissimum erat, mortalesque habuit omnes paruo contentos, & maxime temperatos, non a poetis modo, sed etiam a Philosephis a pellatum est aureum . Neque enim illud aurum significabat aliud, nisi moderationem ,εc temperantiam , quae tam magna eo tempore suisse dicitur , ut nullis homines uterentur cibis, nisi passim obuijs , hoc est sponte genitis e terra, a que, ut ipsi poetae loquuntur, inemptis. Num
existimatis ea fabulose de hominibus illis decantata fuisse
Contentique cibis nulla cogente ereatis Arbuteos foetus, montanaque fraga legebant. Cornaque,ct iu duris haerentia mora rubetis, Et ruae deciderant patula Iovis arbore glandes '
Nihil unquam a poetis in sabulis pronunci
419쪽
lassionem earnibus vesci mortales coeperunt ei quae victus, ac epularum ratio, quia minus antiquis quibusdam sapientibus videbatur eis naturae consentanea , ab ijs illam excogitatam , ac paratam se sin dixerunt, qui propter insignem crudelitatem serreo vixilia saeculo pediibentur. Si enis naturae inductione, aiebant isti, carni-hus uteretur humanum genus, ea esseς homo praeditus, instructusque consti titione corporis, quae caedendis animantibus es,et accommodata. Ubi veris sunt hamati digitorum ungues lubi tostrum illud aduncum p ubi dentium a
ritas, atque acumen i ubi villorum . integumentum i quibus praelidi js caeterae munitae s intantinantes, quae, cum ad eum cibatum natae , ac factae natura sint, necesse tabant cum ijs, quarum expetunt carnes, quotidie de vita , Scsanguine dimicare. An non ipsa in homine dentium laeuitas, oris teneritudo, digitorum mollities, totius corporis habitudo facilis ac temperata, plane significat, ingenium illud ad sumna anatum', esse ab animantium caedibus, atque ab ijs cibarijςalienum, quibus aliarum vita suste latur, & vis i Itaque hac imbutus opinione phialosophus haud obscuri nominis, ac famae Plutarchus, cum sapientium permultos mirari videret, & quaerere . quae , malum ratio in cana sentemiam adduxisset Pythagoram, virum cae recoqui pei spicacean, ta callulum , ut carnium
420쪽
vsii, & abstineret ipse, & caeteris hominibus interdiceret uniuersis ; mirari se potius dixit eorum seritatem P temeritatemque , qui primi
animantis mortuae degustare carnes, cadaueramentis imponere, bestiarum artus,ac membra , quae modo mouebantur,ac mugiebant,pro epulis habere non diibitarint. Existimabant enim , hominem crudelitatis minime ferendae fuisse , cuius oculi serre primi potuerint animalium , eaedem , cum iugularentur, cum expoliarentur pelle, cum secarentur in frusta, cum traiecta verubus assarentur. Dicuntur illa quidem seueriin , atque ex tristi veterum philosbpho I disciplina : sed tamen haud prorsus abhorrent ab ijs, quae in sacris litterarum nostrarum OK-
ginibus memoirae prodita sunt. Quamquam enim secundum illam vastitatem,eliuilonemque, qua terrarum demersus , & expiatus est orbis, .
eam primum callis illis hominibus, qui superstites erant, veniam datam fuisse legimus, ut animalium carnibus haud minus vescerentur in sposterum , quam arborum pomis, & virentibus ante usi fuissent oleribus, non tamen opinandum est, omnes omnino homines praeteritis ante temporibus ab eo carnium usii cupiditatem , &manus continuisse: sed eos tantummodo.qui mG-deratiores animo ellent, & retinenda religione sanctiores. Haud enim diu, multumque omnium pene commimis sanctitas, S tauta moderatioc c sitit