장음표시 사용
31쪽
CAP. I. DE RUBETANTIA SPIRITUALI. 17M quo patet, quod de natura gua sibi relinquitur unitas rationis in communicatione sua, et quod reddit. incommunicabilis per receptionem suam in materia. Sic S. Thomas ostendit materiam
esse principium individuationis in rebus sensibilibus opusc. XXIX. de princ indiv.). Tertio notandum, quod idem S.
Thomas, loquendo de substantiis separatis, in quibus non eat materia, sic explicat quomodo unusquisque angelus sit una species, et tamen non multiplicabilis in plura individua Si thinc albedo, inquit quaest de spirit creaturis art. 8. non prohibetur habere sub se mulcta individua eae hoc quod est albedo, sed eae hoc quod est in hoo id est alligata huic subiecto), ita natura huius angeli non prohGetur esse in multis eae hoc quod est natura in tali oriane remum, quod pertinet ad rationem speciei, sed eae hoc quod non est nata recipi in aliquo subiecto quod pertinet aa rationem individui. Quarto notandum, sententiam hanc, quod materia sit principium individuationis, salva debit S. Thomae reverentia fuisse a Suaresio late et strenue resutatam in suametaphysica, Disput. V., quam consule. I8. Nunc, ut ex iis, quae iam scimus de constitutivis ubstantiae spiritualis, inveniamus modum satisfaciendi quaestioni propositae, advertemus primo quod actualis terminatio actus primi et incompleti ad terminum, cui dat esse est relati trans .cendentalis, cuius undamentum est id, quo unum ad aliud resertur. Iam vero tam in substantia materiali, quam in apirituali, habetur aliquid per modum actus, quod de se et ex suo conceptu essentiali indiget terminari ad suum terminum, et aliquid per modum termini, quod de se et ex suo conceptu indiget actuari per illum actum. Ergo in substantia tam spirituali, quam materiali, id, quo actus et eius terminus ad invicem reseruntur, eat mutua indigentia et exigentia utriusque in ordine adeonstituendum unum ena reale completum. Quum autem sundamentum relationis formaliter consideratum non sit nisi ipsa relatio in actu primo, ut videbimus agendo de relatione, exigentia illa mutuae coinexistentiae vocari poterit terminatio in actu primo, vel actus primus terminandi ipsa vero mutua coinexistentia actus
32쪽
in suo termino et termini in suo actu, vocabitur eminatio in actu secundo Advertemus secundo, quod positis in rerum natura subiecto, termino et sundamento relationis, immediate, et sine ullo concursu alterius cuiuscumque entitatis, resultat relatio et sic posito in rerum natura actu et termino cum ea exigentia eoinexistendi mutua, ponitur in rerum natura ipsa eorum eo existentia, id est praedicta relatio transcendentalis, quae est unitas entis in suo esse eompleti quum enim actus et terminus conspirent in unitatem substantiae, id quod ex tali conspiratione resultat est unitas substantiae. Unde talem conspirationem vocabimus individuationem in actu primo et terminum resultantem ex conspiratione individuationem in actu Meundo, seu
individualitatem substantiam vero hac individualitate completam individuum; nam substantia in se indivisa et ab omnibus aliis divisa est individuum. Hinc sorma materialis conspirans
eum materia in unitatem substantiae habet se tamquam principium formale quod seu remotum, individuationis ipsa conspiratio habet se tamquam principium formale quo, seu proximum, et determinativum individualis unitatis unitas vero in substantia resultans est ipsa individuatio. Simili modo actus intellectivus conspirans cum suo termino intellecto in unitatem spiritus, habet se tamquam prin 'ium formale quod seu remotum individuationis conspiratio ipsa utriusque habet se tamquam principium formale so seu proximum et determinativum: unicitas vero amoris resultantis habens rationem ultimi complementi substantialis est ipsa individuatio. Atque haec omhia
confirmari possent ex eo quod ens et unum convertuntur: unde etiam entitas et unitas convertuntur. Ergo quo constituiturentitas, eo onstituitur unitas entis. Sed entitas constituitur per conspirationem actus cum termino ad coinexistendum et ad se mutuo complendos ' ego et unitas entis per eamdem conspirationem emeitur.
19. Ex his sequitur, quaestionem de individuatione substantiae sive materialis, sit e spiritualis, sacile iam resolvi posse, et quidem eadem soliuione pro utraque substantia. am per illud indivi-
33쪽
CAP. I. DE SUBSTANTIA PIRITUALI. Is
duatur substantia, per quod habet esse hanc numero substantiam. Atqui esse hanc numero substantiam habet ab actuali terminatione huius numero actus substantialis ad suum terminum au
stantialem. Ergo ab eadem terminatione habet individuationem. Huius syllogismi maior patet: non enim aliud est realiter individuari, aliud fieri hoc unum substantiale, seu esse hane numero substantiam. Iam vero esse hanc numero substantiam ea esse Linti numeo aetum completum in esse perra ne terminum. Ergo
illud, quod iacit hune actum Me termino completum est principium individuationis proximum. Sed quod facit hunc actum esse hune est ipsa positio actus, quae nequit mae indeterminata, quum actus a nullo determinetur, sed ipse determinet alia etsi omnis actus se ipso est individuus quod vero saei hune actum hoe termino compleri non est ipse terminus, Vel materia, sed est terminatio unius ad alium, per quam eonstituitur hareunitas substantialis completa. am eo ipso quod per hanc te minationem eonstituitur una substantia in se completa, constituitur in se distincta ab omni quod non est ipsa, et consequenter
eonstituitur substantia numero hinc meus enim constitueretur
indeterminate, quod est impossibile. Unde necesse est dicere quod per illud substantia individuatur in actu secundo, seu inesse physico, per quod constituitur in se completa substantia, id
est per terminationem actus ad terminum.
Ac per hoc videtur sussicienter apparere, quod principium
individuationis substantiae et simile dici poterit etiam de individuatione accidentis non eat materia et quod substantia spiritualis individuatur per se ipsam sicut substantia materialia. Dissicultates vero contra hanc sententiam solvemus inham. 2Iet aequentibus. 20. Quaeritur deciminumis, virum Onmea Malaiaue spiritua meabile sint disera aperiri, an possint mae phara eiusdem aperiri individua. Respondeo, nihil prohibere, quominus in substantiis spiritu libus sint plura eiusdem speciei individua, sive aequalis persemtionis, sive inaequalia immo nullum Maedundamentum asserendi, C 2
34쪽
20 DE UBsTANTIA PIRITUALI. CAP. I.
quod existant substantiae spirituales in linea spiritualitatis specie diversae. rima pars huius responsionis patet ex praedictis; nam esse individuam substantiam nihil aliud significat nisi esse actu unam, in se indivisam, et ab omnibus aliis divisam. Sicut ergo posita una substantia eiusmodi, nihil prohibet poni aliam quamlibet, quae sit eiusdem speciei ita nihil prohibet poni plures substantias spirituales eiusdem speciei. Secunda pars constat ex eo quod intra eamdem speciem possit haberi magis et minus pediseetionis individualis quod ideo tantum negatum est a S. Thoma, quia, quum ipse putaret principium individuationis esse materiam, non potuit in spiritibus invenire rationem differentiae
individualis. Sed si semel constet, principium individuationis
non esse materiam, sed conspirationem actus primi cum suo termino substantiali ad coinexistendum in unitate substantiae, nulla est ratio, cur negetur posse plura individua spiritualia creari in una et eadem specie, quae habeant diversam persectionem substantialem. Si enim unus actus intellectivus sit entitative perseetior, dabit esse termino intellecto persectiori, et resultabit intensior complacentia de suo esse ac per hoc tota entitas individui materialiter spectati erit nobilior. Quod autem ponere actum intellectivum perlaetiorem non sit mutare speciem entis, mihi videtur adeo clarum, ut nihil supra. Secus dicendum esset, quod duo elementa materiae, si sint virtutis inaequalis, sint diversae speciei, et quod duo homines diversi ingenii differant specie, et multa similia, quae nemo admittet. Ratio est, quia
magis et min- non mutant periem, iuxta effatum. Hoc autem
eur valere non debeat in substantiis spiritualibus, nemo potest ostendere, vel saltem nondum ostensum est, ut ex dicendis parebit. Tertia vero pars constat ex hoc, quod omnis substantia spiritualis a nobis concipitur ut actus intellectivus primo terminatus ad suum eme per cognitionem sui, et ultimo completus in esse
substantiali per amorem primum necessarium ac substantialem resultantem ex necessaria congruentia cogniti cum cognoscente,
ut explicatum est Quum ergo in his solis tota habeatur
35쪽
essentia substantiae spiritualis, et sine his non habeatur, nouauperest aliquid nobis cogitandum in quo ponatur differentia essentialis seu specifica inter unum spiritum et alium spiritum. Ergo nullas species diversas spirituum cogitare possumus; quare nullum habemus sundamentum asserendi, existere spiritus specie diversos, saltem si ex divina revelatione aliud non constet puto autem, nihil esse explicite aut implicite revelatum de tali specifica differentia angelorum, licet ex scripturis sacris appareat unum angelum alio esse persectiorem. 21. Tota dissicultas circa hanc quaestionem videtur orta esse ex tribus capitibus : P ex supradicto principio individuationis: 'ex dicto Aristotelis, quod aperies rerum sunt sicut numeri 3 ex eo quod sormae extra materiam sunt universales ex quo etiam intulit S. Thomas, materiam esse principium individuationis. Dissicultatem ex primo capite deductam iam ex parte solvimus, ostendendo materiam non esse principium individuationis Am mentum autem S. Thomae in contrarium, quod supra u. I7ὶ retulimus, non dissicile solvetur, considerando quod in eo fit transitus ab ente logico ad ens physicum . Formae enim sunt
multis communicabiles secundum conceptum nostrum autum, non autem secundum realitatem physicam. Sic quum dico humanitatem, dico formam metaphysicam, quam concipio communieabilem innumeris individuis, non dico formam physicam. Iam vero forma illa metaphysica numquam individuatur physice, sed logice tantum, in quantum conceptu humanitatis, qui obtentus est per abstractionem a notis individualibus cuiusdam humanitatis physicae, seu cuiusdam hominis, vel quorumdam iterum componitur cum iisdem aut similibus notis individualibus a cogitante apprehensis, ac per hoc non obtinetur homo individuus, sed conceptus hominis individui, id est non ens physicum,
multae sunt philosophorum opiniones contrariae do principio individuationis, quibus non possum sine brevitatis iactura respondere directe et in particulari. Sed opinionom S. Thomae omnino discutiendam esse duxi,
quia censeo, numquam tantum doctorem osse derelinquendum, quin explicito afforantur rationes ad id cogentes. De caeteris opinionibus vi Suaresium De ea.
36쪽
ae logicum. Evidenter enim numquam fit homo individuus per hoc quod humanitas aliqua universalia eontrahat differentias aliquas individuales, quibus eoaretetur ad unum individuum physicum. Ergo totum quod ibi dicitur ara moma valet tantum pro compositione idearum, non pro constitutione entia realis physici ens enim physicum v. gr. homo hic, non componitur ex humanitate et hoc vel illo individuante, sed ex hae anima et ex hoe corpore individuis. Quomodo autem et anima ait Lee, et corpus ait Me supra dictum est u 193.22. Ex seeundo capite si argumentatur S. Thomas p. 1. q. 50. a. 23. Disserentia est, quae e stituit aperiem. Unumquodque autem constituitur in specie, securidum quod determinatur ad alia quem aperialem gradum in entibus; quia aperies sunt sicut numeri, qui disserunt per additionem et a diaetionem unitatis, ta dieiturin 8. -tmph. In rebus autem materiaturus aliud est quod determinat ad epecialem gradum, aestiret forma, et aliud quod determinatur, scilicet materia unde ab alio remitur genus, et ab alis differeritis. Sed in rebus immaterialibus non est aliud detem ana et
determinatum sed umqvieque earum secundum rimam tenet
determinatum gradum in entibus; et ideo gemus et disserentia in
eis non acripiuntur ecundum aliud et aliud, sed secundum unum et idem, quae tamen disserunt secundum considerationem n tram: in quantum enim interuetus noster considerat rem illam ut indeterminate, accipitur in eis ratio geristia, in quantum vero considerat ut
determinate, aeripitur ratio disserentia. Diversitatem igitur interres spirituales a materiale quoad speeiem constituendam desumit S. Thomas ex eo quod in re materiali ab adio remitur genus et ab alio disserentia, in re autem immateriali non item Quum enim materia prima in physica Aristotelica consideraretur tamquam primum ubiectum omnium rerum materialium, quod indigeret determinari ad tale esse substantiale per formam, ideo ex materia tamquam determinabili accipiebant genus, et ex formatamquam determinante accipiebant specificam differentiam. Sed, quum materia, omnibus latentibus, non habeat esse nisi persormam substantialem, cum qua constituit unum ena et unum
37쪽
cAP. I. DE SUBATANTIA PIRITUALI. 23
primum subiectum reale, non potest diei, quod ab alio reali accipiatur genus et ab alio reali accipiatur differentia ubi enim est unum reale non est aliud et aliud reale. Unde est, quod sieut in rebus immaterialibus, sic etiam in materialibus enua et disserentia non eripitur secundum aliud et aliud aedisecundum unum et idem, in tamen si erunt recundum eo sider tionem nostram atque ideo disparet ratio diversitatis a S. Thoma introducta. Et hoc valet semper, quando quaestis est
de Matantia ut primo est, seu sub ratione substantiae aliud autem esset, si ageretur de natura materiali composita ex pluribus substantiis elementaribus tunc enim materia compositi non esset materia prima, sed materia actuata per suam sormam substantialem, et haberet veram rationem subiecti ulterius actuabilis, quod actuatur per actum compositionis dantem tali materiae esse talem naturam. Sed tunc non ageretur amplius de forma substantiali dante primum esse materia, sed de forma superveniente dante primum esse tali naturae compositae, ut invincibiliter probavimus in tractatu de primis principiis rerum
naturalium . ΙΙΙ. Tunc ergo natura specifica rei materialis haberet aliud et aliud reale, nempe elementa tamquam materiam et compositionem tamquam formam naturalem et sic posset in
tali composito ab alio accipi genus, ab alio differentia. At si
consideretur unicum elementum materiale, seu substantia materialis, ut Me statim apparebit, non inveniri aliud et aliud reale; quia in elemento simplici unica est realitas et unicum ens licet secundum considerationem nostram cogitari possit per modum duorum, seu sub duobus conceptibus inadsequatis. Atque hoc idem lautinus dum cogitamus substantiam spiritualem, cum hac disserintia, quod quia actus substantiae spiritualis dicit ordinem ad intelligibile, non ad locomobile, eius passivitas est intellectiva, non materialis et dicitur intellectus passivus, vel conscientia primo actuata, non materia. Quidquid ergo S.Ihomas dicit de re immateriali, dici etiam debet de substantia materiali, inquantum ad conceptum generis et differentiae. Si ergo non possunt esse plura individua spiritualia eiusdem speciei sequitur,
38쪽
24 DE UBηTANTIA PIRITUALI. CAP. I.
nec posse esse plura elementa materialia eiusdem species. Sed hoc consequens est salsum. Ergo et antecedens. Concludendum est ergo, quod sicut substantia materialis, ut sic est una species naetaphysica, ut alibi diximus, in qua actus habet rationem generis, et passivitas Ommotionis, seu materia, rationem diffsrentiae unde etiam a peripateticis definitur ens mobile), ita substantia spiritualis reati est una species, in qua actus habet rationem generis, et passivitas intellectiva rationem differentiae. 23. Quod autem S. Thomas ex Mistotele proseri, aperie erae sicut numeros, qui disserunt per additionem et stibtractionem unitatis, id nullo modo necesse est eoneedere. Numeri enim possent differre per additionem et subtractionem unitatis dupliciter: primo, in quantum additio praebet novam materiam, subtractio vero tollit et haec differentia est materialis tantum secundo inquantum materia illa, seu unitates omnes, alio et alio modo constituuntur unus numerus, seu in quantum talis materia habet hanc vel illam formam, a qua accipit unitatem, et dicitur unus numerus; et haec, si daretur, esset differentia larmatis. Quum ergo disserentia specifica in composito reali accipiatur a forma, non a materia, si numeri mutarent speciem propter additionem vel subtractionem unitatis, dicendum esset, singulos numeros habere diversam formam, a qua accipiunt esse. Atqui contrarium accidit. Ergo numerus non mutat speciem per additionem vel subtractionem unitatis. inor vero probatur. Nam addita, vel subtracta unitate, mutatur quidem materia, sed sorma dans illis unitatibus esse unum numerum numquam specifice mutatur, quum haec forma sit id quo plura ad unum reducuntur:
a plura redue ad unum significat hic plura colligi in unam
summam. am autem colliguntur in unam summam tres unitates, quam decem : id est non aliud est, quo materia tripartita accipitur ut unum, aliud quo materia decipartita accipitur ut unum secus tot essent species operationum arithmeticarum in additione, quot sunt numeri, quibus addi potest unitas. Atqui additio est unica specie operatio, et similiter subtractio. Ergo dicendum est, numeros distingui tantum secundum quantitatem
39쪽
CAP. I. DE SUBSTANTIA PIRITUALI. 25 materiae, non autem secundum id, quo constituuntur numeri.
Atque haec distinctio, etiam iuxta principiam Thomae deberet diei distinctio individui ab individuo, non speciei a specie quum ponat materiam esse principium individuationis. Quod autem
dicitur a plurimis, ultimam unitatem dare speciem numero, resutabitur suo loco, agendo de quantitate. Sed ut magis pateat, specie non esse sicut numeros quidisserunt per additionem unitatis, et simul appareat, plura posse existere individua spiritualia in eadem specie discutiamus hic alia argumenta, quibus utitur'. Thomas ad stabiliendum ontrarium.
24. Itaque p. l. q. 50. a. 4. quaerit utrum angeli differant specie et incipit cum hoc argumento: In his, quae sunt unius speciei, non est invenire prius et posteriua, sed in angelis, etiam unius ordinis, sunt primi, medii, et ultimi, ut dies Dionysius. Ergo angeli non sunt eiusdem speciei. Ut hoc argumentum sitessica oportet supponere, vocabula primi, medii et ultimi non
significare tantum diversitatem ossiciorum, aut donorum superi naturalium, nec tantum maiorem vel minorem claritatem intellectualem, sed etiam diversitatem circa ipsam naturam specificam actus substantialis. Hoc autem esset supponere id quod est in quaestione. Vel saltem oportet exponere maiorem ita, ut significet, omnem actum magia intensum in ratione actus entitativi esse specie diversum a minus intenso et tunc negabitur maior. Νeqne enim diversae intensitates entitativae necessario constituunt diversas species, ut cito videbimus.
25. Addit ibi S.Ihomas: Ea, qtiae conveniunt specie et disserunt
numero, conveniunt in forma, sed distinguuntur materialiter. Si ergo vel non sunt compositi eae materia et forma, ut dictum est supra, equitur quod impossibile sit esse duo angelo eiusdem speciei sicut etiam impossibile esset dicere, quod essent plures albedines separatae, aut plures humanitates quum assedines non sint plures, nisi secundum quod sunt in plurictus substantiis. Huic argumento respondetur, nullam esse necessitatem admittendi, quod ea, quae conveniunt specie et differunt numero, debeant
40쪽
M DE sunsTANTIA PIRITUALI CAP. I, aut convenire in forma aecundum omnem modum, aut disserre per
materiam proprie dictam quia sorma intensioris virtutis, licet non omni ex parte conveniat cum sorma minoria virtutis, potest tamen esse eiusdem specifice virtutis, ut apparet in elementia materiae et materia proprie dicta non est necessaria ad distinctionem numericam. Et sic prinoipium, in quo sundatur argumentum, in hoe sensu acceptum, negandum est. Sed illud idem principium in hoc alio sensu accipi potest: arim conveniunt epecie et disserunt numero, a conriderentur secundum Onceptum formalem, conveniunt, sed distinguuntur secundum eas materialiteraeceptum et in hoc sensu propositio vera est, sed non est apthad probandum quod intenditur. Nam ad concludendum quod angeli differunt specie oporteret quod subiungeretur haec propositio minor Atqui angeli non possunt conriderari secundum easematerialiter' aceeptum, sed tantum secundum formalitatem velieitatis. Haec autem est simpliciter salsa, etiamsi sit verum
angelos non constare ex materia et forma. Nam ex communi
sensu philosophorum distinguitur materiale et sormale etiam in iis, quae vera materia non constant, ob analogiam actus et potentiae cuiuslibet ad formam et materiam proprie dictam. Unde licet angeli nequeant dici compositi ex materia et forma, possunt tamen metaphysice considerari materialiter et formaliter; et sic optime poterunt convenire in specie, et differre numero.
Etenim distingui materialiter unum ab alio signifiea distingui
secundum entitatem actualem absolute consideratam, id est secundum esse physicum quod esse physicum nullam involvit necessitatem materiae, sed dicitur materiale a metaphysicis,
quia concipitur actuari per Armam, quam includit. Et ideo, ut duo differant numero, sussicit ut eadem formalitas specificabis inveniatur in esse hoc enim esse, prout est bis dicit distinctionem materialem, prout vero est eiusdem formalitatis, seu rationis, dicit convenientiam in specie. Dico autem eiu dem formalitatis, potius quam eiusdem formae; quia forma