Cajus Valerius Catullus et in eum Isaaci Vossii observationes

121쪽

AD C. VALERium C ATu LLu M. ID diphthongum a , quam vetustiores Romani proserebant velut ai, pax lo ante Catulli tempora coepisse contrahi in a. ac tum sonuisse , non ut e Latinum , sed velut it Gradicunt. Non itaque magis hic locus , quam Horatianum istud Iam satu terris nivis, aurescit usquam debet oi dere, cum constet veteres terreis non terris pronuntiasse. Fru'stra sunt qui ex corrupta nostra pronuntiatione, de antiqua judicium serunt, & haec & similia loca emendare conantur. Porro quos dicit simul a domo profectos, illi a Graecis hio σοι, vel elegantius etiam' num ομο λοι vocantur. Dipersevero ita accipiendum, ut apud Suetonium in Galba cap. xlx, qui multifariam diversique tendebant.

AD PORCIUM ET SOCRATIONEM

Poaeci &Socration, duae sinistrie

Pisonis, stabies Amesque Mundi:

Vos Veraniolona eo , & Fabullo Verpus praeposuit Priapus ille Z . Vos convivia lauta sumptuose De die facitis, mei sodales Quaerunt in trivio vocationes pscabies sonesque Memini J Et Ela quoque retinenda librorum veterum lectio, Scabies famesque Mundi. Complures olim fuere sic cognominati. Nota est ex Josepho historia Decii Mundi, qui P lin in Serapidis fano stuprum intulir. Vos conriria latita sumtuosa De die facitis J De die id est statim, repente, ut interpretatur Donatus ad Terenti una. Porphyrio ad Horat. Epod. xiii. de die, inquit, id est primo mane , quod tamen hic locum non habet, neque enim quisquam tam perditis lina crat moribus, ut primo mane convivaretur, nam &illi qui hora quinta vel sexta genio indulgebant, justo tempestiviora dicebantur celebrarc convivia. illa. tempestiva demum censebantur convivia, quae hora solita, nona nempe vel decima, vergente jam sole, instituebantur. Scio quidelm virum magnum aliter arbitrari,& tempestiva convivia illa appest iis, quae a medio diead mediam noctem pro rabcbantur, &.i gare ulla sui sim

122쪽

aio T. Vos sI Oa saevATION et s. intempestiva convL ia; sed vero crebra nimis tam apud Graecos quam Romanos Occuriunt testimonia, unde contrarium evinci possit ac mstendi pleraque convivia vel justo tempestiviora, vel etiam ad multana noctem producta habita suisse pro intempestivis. Indignatur vero hoc loco Catullus quod Porcius iste & Socration quocunque templire genio possent indulgere, & quBoscunque etiam intempestivis convia viis interesse; cum Verannius & Fabullus in triviis exspectarc cog

tentur donec ad communes coenas vocarentur. Vocare enim & r

vocare absque alia adjectione poni pro vocatione & revocatione ad coenam , notissmuiu. Sed peccant viri docti, cum codcin sensu voca bulum hoc apud Justinum accipi de re putant atque hic apud Catullum. Verba enim cjus lib. xxxvia, de Mithridate, ita refingenda sunt ex libro nostro vetusto; Ileme dein appetente, non in convixio, sed in campo; nec in avocationibin , nec inter sodales; sed inter coaequatis aut equo , aut cursu, aut risiis contendebat. Avocationes & avocamenta accipi pastam pro ne otiis jucundioribus, quibus animi lavamus, norunt qui Latine sciunt.

AD IUVENTIUM.

MELLIT Os oculos tuos, Iuventi, Si quis me sinat usque basiare, Usque ad millia basiem trecenta. Nec unquam inde ero satur futurus, Non si densor aridis aristis Sit nostrae seges ostu lationis. .

Nec unquam saturum inde corsuturum est ' Nec haec lectio, nee illa, quam substituit Achilles Statius, placet. Librorum veterum scriptura est, Nec unquam inde ero satur futuris, hiante sillaba ut solet Caturulus. Non dubitavimus itaque sic rescribere.

AD M. TULLIUM.

123쪽

QAotque post aliis erunt in annis: Gratias tibi maximas Catullus Agi t pessimus omnium poeta: Tanto pessimus omnium poeta,

Quanto tu optimus omnium Patronus. Tanta pessimus omnium ροοM J Versio hic abest ae melioribus libris,

& sane citra damnum sententiae abesse potest. Quantuι, qualis, i similia pronomina saepe ponuntur absque relativis, quae se intelliguntur.

HEsTEαNo, Licini, die otiosi

Multum iusimus in meis tabellis, Ut convenerat esse, delicatos Scribens versiculos uterque nostrum, Ludebat numero modo hoc, modo illo

Reddens mutua per jocum, atque vinum. Atque illinc abii, tuo lepore Incensus, Licini, facetiisque, Ut nec me miserum cibus iuvaret Nec somnua tegeret quiete ocellos: Sed toto indomitus furore lecto Versarer, cupiens videre lucem, Ut tecum loquerer, simulque ut essem: At defessa labore membra postquam Semimortua lectulo jacebant, Hoc, jucunde, tibi poema feci. Ex quo perspiceres meum dolorem. Nunc audax, cave, sis: precesque nostris Oramus, cave de pura ocelle, Ne poenas Nemesis reponat. Ate in vehemens dea, laedere hanc caveto.

124쪽

rat L V o s s I Oas ratu ATI O N E s , Care despuas ocello J Prior lectio ocella, & omnino se scripserat catullus. Ne parram Nemesis reposcat a te J Reponat, non reposcat habentrita veteres: unde apparet legendum;

Ne poenam Nemesis reponat. Ate Esi rehemens Dea , Iadere hanc cavete. Ate, eade aqtiae Nemesis, non ex Homero tantum, sed vel ipso nota nomine. Verum ut multi non utram, sed plures Nemeses esse crediderunt, ita quoque plurali saepiusquam sagulari numero A in dicuntur, nec furias tantum, sed & parcas Mitem alias deas, omnes

Jovis & silias & in puniendis aut tollendis hominibus ministras, se dictas invenias. Ea dem apud Hes chium dicuntur Αιnes, nec audiendi sunt qui errorem subesse existimant, ut enim promiscue satum & fata. ita quoque A 1 seu Αἰτη , & cet' seu Aim dicuntur. Nec dubitandum quin hinc sit mῖοι de ma D. Nam certe ει άπα α , idem quod ἐπαί2α.

AD LESBIUM.

ILLE mi par esse deo videtur, Ille si fas est, superare divos, Qui sedens adversus identidem te Spectat, & audit Dulce ridentem, misero quod omnis

Eripit senses mihi: nam simul te Lesbia adspexi, nihil est super mi

Lingua sed torpet. tenuis sub artus Flamma demanat, sonitu suapte Tintinant aures. gemina teguntur Lumina nocte. Otium s

125쪽

. Otium , Catulle , tibi molestum est, Otio exultas, nimiumque gestis. Otium reges prius, & beatas Perdidit urbeS.

Sonitu suopte Tintinant aures J Scio quidem recte dici sonitu suopte, pro sonitu proprio , quemadmodum apud Ciceronem & alios passim

legas, pon cre suopte S tura seu pie , di c. non tamen probo ut hoc in loco suopte construatur curia sonitu ,& libentius amplector lectioncm veterum librorum, in quibus scriptum invenio, sonitu suapte Tintinant aures. Absolute hic ponitur suapte pro sponte. Sic quoque Lucretius VI. Sed natura loci hoc opus escit ipsa suapte. sed & apud Ciceronem & alios hoc vocabulii sic positu observavimus. licet perperam mutatum sit. Est autem suapte aeque ac caetera pronomi na quibus pie accedit, contractum ex sua pote, valetque idem quod θρη- te, quod oc ipsit in factum est cit se pote, interjecto n ut solebant veteres. Otium Catulle tibi molestum es J Haec non satis cohaerent cum praecedentibus, de cum plura hic habeat Sappho, sensui perquam idonea , non immerito aliquis suspicetur , excidisse hic nonnulla. Eso tamen libentius credo in medio conatu subsistere&abrumpere hic Camtullum , velut indignantem quod in tenui adeo labore, in vertendonem pe hoc Sapphus odario, suo abutatur,to. Si totam absolvisset odam, intempestiva omnino filisset haec indignatio. Nunc autem Olegantissima est , cum προσδοκιων fiat, ut solent saepe dithyrambici , quorum praecipuum artificium versatur circa digress nes. Sed ipsam nunc Lesbiam Musam loquentem audiamus, cujus odam relictam nobis Lonsini beneficio, emendatam adscribemus. Nam certe in hac corrigenda viri docti operam lusere. Φιεινε α Fοι ἴσί - θεοῖαν iς ,-I m

126쪽

πιθναναε ολιγου I lxου . A τε λακα, more Tolum, qui solent a praeteritis seu activis seu mediis verba formare, sit τεθνακω , ut a

127쪽

AD QUA L naan MCAT ut Lu M. ars mari: μι-κω , a κέκρογα κεκραγω, ab ἐ γσω ἐπιπιω& infinita similia. Itaque mθνtalis seu τεθνάκεω est τε θναν . P stremo denique, ἄλλα Solicum est pro αλαλη, id est muta, mortua,&similiter δελ est ἁλι- , ut testantur Grammatici veteres, qui de dialectis scripsere. Sed quandoquidem & altera Sapphus oda, quam nobis conservavit Dionysius Halicaminensis,multum viros doctos exercuit; non ingratam, ut opinor, curiosis operam praestabimus. si & hanc quoque a mendis, quibus iam pridem inquiuata est, expurgaverimus. Sic itaque illa sese habet. Ποικιλοφδεον ἀθανατ A'φροA - Πή ιλος σολοπλοκε , λιμυ Mη μ αἴσιμα μηδ' αrimm δάμνα Ποτνια θῆμον.

128쪽

E'κ μευμναν, ομοι δε tu οι πιλειψα Θυα ἰμερρ ἡ πν, σο δ' ια τα Συμμ, γ ερτε 'Vulgo scribitur Πριαιλο ονε, quod quamvis rectum possit videri , cuin notum sit quam variis in locis templa & sedes ilia habeat dea , attamen cum in scripto Dionysii libro invenerim 1πικιλοφρον, vocandi casu a πρικιλοφρων , malui lic rescribere , sensu conveniente, & more Solico, ut notant Grammatici. Qui sequitur loeus vulgo corrupti ssimus. ille sic concipitur inscriptis Dionysii Halicarnas sensis libris; A'λλα αδ' ἔλθ' - mκα κατ ἔρω s. τας ἀυδως φοισα πιλύ. Unde secimus, AἈα άιπικοι κατερωτα πις ἔμας αυδας άιοισα mP.υ. Citat quoque haec Priscianus, qui habet τυι θ ελθ', & rei te otianino, nam τυι δε . licum pro UA. Nec . les solum, sed & Cretes quoque sic diccbant, ut ex Hesychio constat, cum mi interpretatur ω A. Apud cundem quoque legas Tυδοι ,

ξ me α. Αἰολεις, pro ιδε. Sic quoque legendum apud illos, qui de dialectis scripsere. Ex καὶ' ερωτα secimus -πρωτα, quod& ipsum est Eolicum , pro ἐτέρω . Hesychius, Κατερωτα , , ἄλλοτ1. Sic lege. Apollonius in Grammatica το C J- , ΓΠρωθε, άφ' ου S ra et w ' Αἰολευαν Priρωτα. Cum vero in libi is sit. τας ἐμῆς - δα ς ιαοια πιλλυ , id cit , ἐριους ιιιδους πιλυάωσα π αυδως vel potius αύδως , uti est in alio libro, acci ipossit pro cultu & observantia , quemadmodum saepe alibi : sed ii bentius credo si recte se habet scriptura , o δως Solice positum proin δας , mutatumque ab imperitis in αιδως. Simile mendum jam olim in Euripidis Hippolyto observavimus, ubi cnim ille cori nam Dianae offert. ille occii sit versis; Αἰδως ο πιαμ stim ac sinci δεόπις. Pudor enim, sive dea, sive affectus, quid hic ad rem secit λ Proiecto scripserat Euripides δήως ο πιαμίcram κη- dirae Omς. Aurorae est enim, non pudoris, matutini rigare ictram. mn υ vero pro λυ reposuimus more Tolico, qui solebant liquidam istam geminare, ut ex Etymologo & aliis constat Grammaticis ItaquEoc ιπλάνος & pro αλάνοι & i ta

129쪽

AD C. VALERIuM CATu L Luam arrdicebant. Hinc est quod prima in μελ , non tantum a Graecis, sed & a Persio producatur, ubi tamen vulgo pro melas rescripsere nectar. Hactenus invocatio. Sequitur dein, E'κλυες, & mox, de demum Aii α αλ' ἐξ oowπ. audiri li, venisti. sed cito venisti. Sequentia in libris sic concipiuntur etsi ρας μελαινας κνά δεναώτες ἄερ α ' ων νωθερ t μεμω. Priorem

vocem correctores absurde mutarunt in ac si Veneris currus a nigris traheretur alitibus. Quis non videat Iegendum esse

μιελιώνας πυκνά λναυτες ἄερ ἀπ' ωροιν ωλργ ais μεμω ; id est, dicium μελαίνης et κνά δινών ς' πίεω απουρμνου μεσου πιθόο . Passim occurrit γέ ιι αελιυγα, estque perpetuum epitherum. In sequentibus , ut in Aii ' άλλ' ἔξικονο & in nuri κάλημμι secuti sumus librorum fidem, &omnino sunt meliora & Αἰολι ια nes , quam quae vulgo leguntur Κ' οβι num καλ μιριι, quare jam dudum te invocem. Sic paulo post

πώ 1μ ρει σαγηνίασαν φιλοτητα , id est πε Θω σαγην cου- φιλοτηm , fiam in libris scriptis inveni πέλεικ. Σα γην αν φιλοτη- est ιωχμαλωῖον-. Cujus, inquit, o S - ,ho iterum capta amore teneris 3 Sic apud Phaedrum, formosam ct eculis venantem viros. Dcnique cum in iisdem Iibris scriptis invenerimi: ουκι ἐθελοις, non dubitavi & sic rescribere, vel potius η ου, δε ελ λοις more Colico. Est autem σαυεκφωνηος, ut apud Homerum. H' 1 χ αλις ορι γ-ιώκοις αναλκιδας ηπιρο - εις.

AD SE IPSUM DE STRUMA ET VATINIO. Quid est, Catulle, quid moraris emori P . Sella tqcuruli Struma Nonius sedet:

' Per consulatum peierat Vatinius.

Quid est, Catulle, quid moraris emori '

quid moraris emori sic Achilles Statius in suis , & nos quoqucia fit invenimus libris, non quod, ut prius.

DE QUODAM ET CALVO. . Risi nescio quemanodo in corona, Qui, quum mirifice Vatiniana Mem

130쪽

ii8 1. V ossI O a s a v v AT ao Nas. Meus crimina Calvus explicasset, . Ad mirans ait haec, manu sque tollens:

Di magni, salicippium dilertum.

Calpus explicast tJ Ex hac Calvi oratione contra Vatinium seperest fragmentum apud Aquilam in Rhetorica ubi agit de Climace. Meminit quoque hujus orationis Charisius. Paulo post salicinium legendum

esse diximus ad Melam. Nequid tamen omisisse videamur. istua quoque jam addimus, in libris veteribus tam Senecae, quam Catulli, sic concipi hync vocem, salapatiam, sialparium, de salipati m. unde videri possit sel istium veram esse lectioneui, quemadmodum olim legendum esse conjiciebamus.Salapitia vaGlossis optimis exponitur omσροι seu c laphus. Hinc ad scurras qui capita alapis & contumeliis exponerene detortum vocabulum, ut nempe silpitiones, salvitones & salutiones dicerentur. Transit haec appellatio ad Corneliam Scipionum gentem . quorum aliquem a similitudine mimi Salvitionem fuisse dictum constat ex Plinio & Suetonio. A Plutarcho hunc vocari Σηιπιαναλουλύνα, Se similiter a Dione, licet vulgo Σαλά ρων legatur, ann rarunt viridocti. Sed de apud eundem Plutarchum in vita Bruti occurrit γελω πιιος Σακουλίων ς proculdubio pro Σαλουῖων. Corruptius etiamnum apud Eunapium in vita Proaeresi scriptum invenias hoc vocabulum, cum dicit Anatolium per contumeliam vocatum filisse, quod nominis ut sciamus quid significet, consulendos esse ait thymelicos. Ego ne dubitandum quidem existimo quin vox haec, dum a Graecis ad Latinos, & ab his denuo ad Graecos migrat , variis adeo modis ascenicis inflexa & depravata sit, a αλπιζειν

quippe & omnia detorta sunt, unde non minus fit σαλοπις ς quam σαλπιβιτὶς , & σαλπιβων aeque ac σαλπιζων. Α σαλmρων & σαλm ριων, sal pitto, salvito, & salutio. Causa nominis ex eo, quod scurrae qui capita contumeliae locabant, quo sonantiores fierent alapae, tubicinum instar malas inflare solerent. αhac ratione aemulum tubae reddere sonum. Tales proculdubio erant Latini & Mamercorum alapae, quae apud Martialem Panniculo infiiguntur. Patet itaque quinam fuerint dicti sal pyctae, sal pitta & salapiitae. Sed & alaudam a sonoro cantu fic dictam existimo, nam quo