장음표시 사용
151쪽
AD C. VALERIuΜcα Tu et M. sibi veteres voluerint in recensendis Boeotiae oppidis tanquam vicini rae tamen in Ptolemaica descriptione. plurimum a se invicem absunt. In latitudine quidem. locorum Boeotiae adeoque totius Atticae non multum peccavit, in longitudine vero longe adeo a vcritate recessit, ut non duplatantum,sed&tripla onnunquam secerit intervallorum spatia. Non queat dare praesides J Nempe qui non ex legitimis essent prognati nuptiis, magistratu excludebantur, ct late reditur Scaliger. Stante Republica observatum hoc fuissse, vel ex hoc adparet Catulli loco. Sed mutatum fuish sub Caesaribus hunc morem, cum multis altis exemplis, tum quoque ex hoc satis liquet Plinii loco in Panegyrico. Praefuerat propinciae Quaestor unus ex candidam tu quem Oea, ciritas ampli reditus eglegia constitutionefundaverat. Noc Senatui allegandum putasti. Cur enim te Principe, qui neris tui claritatem virtute supcrasti, deterior esset conditio eorum . qui posteros liab re nobiles meruitur, quam eorum qui parentes habuissent. Sic enim levi mutatione resormandus hic. locus, qui viris doctis maunas osthdit tenebras. Oea civitas Africae amplissima& nota omnibus, quae huic
candidato reditus findaverat, id est certos fundos ad nara quemadmodum Cicero de alii loquuntur.
Aurunculeia periculum 66 Ut ab Aurunco est Aurunce iis, ita asAurunculo Aurunculeius. Ex historidis vero not est, non Aurun- cillesa tantulo, sed & Aurunceja similia, unde Aurunceia Flora & Aurunc a Felicula apud Gruterum in in riptionibus. Non sine ratione sit spicetur aliquis sit c quoque scripsisse Catullum. Nihil tamen mutandum puto, cum istiusmodi syncopae admodum sint se uentes pud Virgilium, Horatium. Lucretium, & ipsem quoque Catullum, ut in exules, singulum de aliis. . - . Prodeas nora nupta si jam ridetis o audias J Non placent ea quae viri . Meti ad hunc locum annotarunt. Pro si reponas', notam nemperilen- tu, de nihil supererit, quod quemquam morari possit. Sic itaque linear nova nupta isi o . yam videtur audiri '
rrigendus quoque Iuvenalis Sat. vi. . : admitte viros. st dormit adulter ', si aenim legimus, pro eo quod est in libris veteribus si dumit assul S 1 ire
152쪽
Ho I. Vos s I, o a' s s R V A τ 1 o N a ,,ur. In Varrone simile mendum suspicati sunt viri docti lib. iv de L L. ubi vulgo sic legitur. θ' Harpocratei igni Mi, qui sunt Taauus o Astarte apud Phanicas. Sed haec intempestiva & commentitia: sunt. Libri scori sic habent. Principes dei calum o terni: hi dei iidem qui ''pti Serapis 2 Isis, et i Harsocrates digito signi cai ut cata
se amidem principes in Milo Saturnus o Ops. Ut dubitandum iacin se quin vera sit lecti'; e Harpocrates digito ignificet,ut ea taceam. Ii- 'rim principes in Latia Saturnus 2 Ops. Probra turpia persequens J Probra sunt adulteria. Sic quoque infra, loquitur . sic quoque Plautus. Nec multum recedunt libri veteres, in quibus pro qua iuvia. Quapropter maluimus hoc, quam quod re posuere viri docti . . . O cubile quat omnibus Candida pede ecti I Haec est lectio meliorum librorum, nisi quod nonnulla exemplaria pro lectili boanti duci vel, laturu Supplendo huic hiatui quae viri docti interciunt, ea, .ut O nos, nollo Catullus pro suis ognoscere/ Candidum vero pedem vocat et naum. Vulgo ex ligno fiebant, unde apud Taentium Α- de pliis lectuli ilexu pedibu . Ficbant etiam e brusco, quod erat accris tuber, ut testatur Pliniui lib. vi. cap. xvi. Bruscum intornus crispum : mollusium si pli tu sparsa in; ct i magnitudinem mensarum peret, haud dubis praeferretur citro; ntinc intra prgillarea Dctorumque yiblicius aut lamiηvi raro usi stectatur. Sic lcge, rion siliceos, aut solicus, vulgo pro quo solidos reponit Salia sus sitis intempestive. Sublices vel sublicae, S inde sublic ii dicuntur non solam ii pali, qui- .bus pontes fulciuntur, scd & quasi bet tisna, quibus onus aliquod incumbit, sive illa erecta, sive obliqua, sive transversa *bsternantur.& soli vicem praehent, ut hae Livio constat . Ajublisci Galli, nisi sallor, Armaiunt socios. Perinde vero utrum substantive hoc accipiatur vocasulum, an adjective, id enim si sit, clarum quid subintelligatur. Utitur quoque hoc vocabulo Plinius junior Lib. D. Epist. xvii. Adhaeret dormitorium membrum iransitu iηierjacente.qui suspensuis Hiciis conceptum vaporem salubri temperamento huc illucque digerit O mini strat. Ita hunc Dcum legi jubet optimus noster liber manu eo gii Asricolae ἡ vetullissimis membranis Ferrariae desci iptus. Etiam apud Livium & alios vox subliciorum in sublicas est mutata. Si quis: ramen in loco Plinii pluteo malit, non res agabor. . De
153쪽
AD C. VALE JuM CAT ut tu M. rq r Desertum domini audiens Concubinus amorem ' Discrepant & hielibri. Alii enim amorem, alii amores habent. Neutrum bene, cum amore vera sit lectio. . Des reus amore, ut desertus amicis, dese itus vento. . sordebam tibi inllice J Perperam haec immutarunt nonnulli, cum plerique se habeant veteres libri. Noli vero hoc loco Scaligerum audire, qui villicum interpretatur rusticum, cum dispensatorem vel reconomum dicere dcbuisset. Non villae tantum . sed & urbani dispensatores villici dicuntur. Gloss. Villicui, οἰ υνο αῖ , ωοι - λογγ, κ, ο σ οἰκῆον οἰκ&νομων. Hinc in carmine obscoeno, Villiciti aram, pro custode aerarii. Iidem, nisi filior, dicebantur quo-- que dulcens, qui censebantur instar duorum alioruin . Glossae , Dui-
census, λύος , cys πιρον 2-γάγωμμεν D. Festus accipit de eo servo, qui sit proximus herili filio. Duicensin dicebatur cum altero id est cum ilia, census. Reddendum id vocabulum Pomponio Ma
co apud Nonium in Verecunditer. Virginem praeteriens vidit dia en- sum in lud o a verecunditer non docentem codsipulum, verum sca*λ- tem nates. Perperam vulgo legitur duos censum. Varro apud Nonium n Exam ini. Quare si diu gens est ad am iiii, per me licet as mas tener λανον. Lege ; Guare si duisensus est adam im , Ierme licet afumus sυε Θ λιιιον. Sed & alibi idem Varro apud eundem is
Nonium in Caecum. Neque id caecitansulcs ecissent, quae mandata ar- rana T. amplo sedis sint, aut dividi centam Gn. Magnum. Et hic quoque, nisi tallor, rescribenduin; qua mandata arcaqa T. Ampio, dedissi ii ante dicenso Gn. Muni. Ut vero ad Catullum redeam, sciasus ejus
hic est: Sordebam tibi, inquit, o concubine villico, meque indignum tuis julicabas amoribus, elatus nempe & superbus sorimae tua praestantia, & simul quod villicus seu dispensator & omnia esses
pud dominum: sed concidet tibi iste spiritus, ac jam jam miser a
' nova nupta traderis cinerario, qui cum capillitio simul quoque istam, auferet arrogantiam. Notum vero est, ut puto, villicorum, atrien- sum, oeconomorum & similium id genus hominum, .utpote qui &
ipsi aliquid sibi csse videant . Hinc procuratoris vultus apud Mar- . Halem pro gravi di aspero. . Pessimo haec accepta ab interpretia
154쪽
r et T. Vos sI OEsERVATIONES, Nunc tuum cinerarius Tondet os J Recte dicit cinerarium, huta' concubini nota jussu mariti tondebantur, ut putabat Muretus, sed jussu novae nuptae, unde apud Martialem; Tondebit pueros jam novi nupta tuor. . cinerario* enim & cintllones, ndia virorum, sed mulierum servos fuisse notum est omnibus. Apprime aut huc facit locus Lucilii apud Nonium Marcellum in zonatim. Puer et onati irca implurium cinerarios eludebat. Sic enim legendum ex veteri nostro libro, in quos er et ostatim scribitur, pro puer et onatim. Manifeste enim loquitur de puero iam jam tondendo & cinerarios effugere cupiente, quem sensum ex ingenio quoque perspexerat Lipsius. Dictos autem putocinerarios, non Lcaleiaciendis in cinere calamistris, ut habet Varro, sed quod capillos tinere r*tilarent. Valerius Maximus lib. 11. Cap. i. de priscis matronis; inuo formam suam concinniorem is cerent summi cum diligentia capillos si ps cinere rati labant. Cato in origi inibus. aput Charisium; Mulieres nostrae capillum cinere inungitabant ut ru-. t l. r esset crinis. Recte vero dicit cinere inunxisse capillos, cinis quippe iste non erat pulvis dissolutus, sed lixivium aut sapo Gallicus. Pliniuς tabe. xxviri. Cap. xo. Prodest Osapo, Gallor in hoc inve rum rutilandis capillis. Fit ex sero ct cinere. Optimin sagina ct caprino , uobui nodis spissus ac liquidus. Uterqtie apud Germanos majore in usiu. Iiris, quam seminis. Meminit etiam utriusque Martialis. Spissis Sapo erat is, qui a Mattiacis in ellas densabatur , de quo in Ap
Si mutare parra longaevos, cane, capillos; 'Accipe Mattiacas quo tibi calva p) pilas.
Lemma hujus disticlia esi sapo in plerisquh libris antiquis ' Perperam, e *erinscriptionem istam retulere ad praecedent distichon, cujus lemma reducendum est ejecto sapone, hoc pacto. . . Crines.
Cattica Teutonicos accendat spuma pillei, Captipis poteris cultior esse comis.
Sic reformanda sunt haec disticha aurium bus fere libri vetustis. Non
placebant nempe Germanorum stavi crines, nisi lavarentur spuma Cat- ica, seu sapone liquido, quo plus rutilarent. Spuma autem C*ttica est, puma Batava, ut ipse Martialis alibi docet lib. i I. cpigr. xxx III.
155쪽
A o C. VALn Riu M CATu LLu M. rq rt mutat Iulias spuma Batara comas. Polline vero oryzae, vel farinae, vel quocunque alio pulvere aut cinere seco & dissoluto, canitiem sibi conciliarie, uti hoc tempore si, nusquam, ut puto, legitur, nisi in luctu tantum, quando cinere capillos aspergebant. Illa quippe scobs attrea, qua Lucius Verus &Gasimus Impi'. usi, ac item Salomonis equites, ut est apud Iosephum, illa nihil ad rem facit. Forsan haec non fuit scobs simpliciater, sed tinctura aurea, quae ex scobe seli ramentis auri conficitur. De hae nonnihil alio diximus loco. Scimus, hac tibi, qua licent. sola cognita J Passeratius in Memmianis exemplaribus assirmat se reperisse sicimus hac tibi calibi
Hujus lectionis mentionem faciἴ etiam Robortellus in suis ad hoc epithalamium annotationiblis. Sanes vetusti alicujus exemplaria au- Aoritate sulciretur haec lectio crederem sic scripsisse Catullum,nimus hac tibi calibi 2 Soli Yognita. Retinui tamen lectionem vulgatam, quae in omnibus vetustis libris . quos vel Achilles Statius consuluit, aut 'os vidimus, chiasi anter scripta reperitur Scimus, inquit, haec sola, supple stupra, quφ licent, esse tibi coguita ; sed eadem nunc tibi marito non licent. - ua tibi sene serviet J Frigida lectio & quam frustra emendare &interpretari conati sunt viri docti. Scripti plerique codices sic ha- bent; qua tibi sine serpit. Proculdubio scripsit Cui istis; quo tibicine
serviat. & construendum cum sequentibus, usque dum tremulum morens occ. Sic quoque supra spondeum in prima sede posuit, in I ancul a. Ut autem in aedificiis tibicines dicuntur sulctu. quae tanquam tibiae partes ruituras sustinent, ita quoque hic maritus dotarii. vocatur tibicen. Sed& pro quolibet sustentaculo aocipi hoc vocabulum, ver
ex Petronii loco in epistola Circes ad Polyaenum satis colligi potest ;
Eod si idem sidus genua manu que tentaverit tuas, licet ad tibicines mittas. Lignea nempe fulcra intelligit, qualibus claudi & tripedes nuntur. Pessime haec vulgo interpretantur. Dicuntur quoque suis a ginati. - A
156쪽
io I. Vos si OBsE Ru AT IONAS, Ra itemque subi sorem D. Ex opere rasili, quod non tantum ligno . uti hic , sed & lapidibus & metallis ex aequo conventa Hesychius; Σοανων προγυρων , ἐξ σμενων. sic diuin e , nam ξόανον est opus ras te, idem nempe quod ξε ν , cum sit adjectivum. Hinc . - ξοανου columi rasilis, apud scriptorein chronici, Alexandrini ad annum iri. olymp. Cc Lxxvii. Alibi 'uoque ' vocabulum ita acceptum occurrit, licet perperam redditum ab inte
Aspice unus ut accubans J Mirisce. hunc locum vexarunt viri, sum uti, qui quamvis plurimum a se invicem, plus tamen a mente Catulli recesserunt. Scalige ascarpit Lipsius & merito, Lipsium carpit Scaliger in secundis ad Catullum curis, licet non recte, utrumque vero Salmasius,' nihilo tamen felicius. Omnes in eo pe cant, quod vulgatam immutarint lactionem, quae ori me sese habet , quaeque omnium librorum auctoritate firmatur. Unus hic accipitur pro solo, ut passim apud Ciceronem, Plautum, Terentium.& ipsum quoque Catullum. Ex sequentibus ipsa luce clarius patet puellam necdum collocatam esse, quod tamen pleriques xissimarunt. Masitvi seorsim in alio discubitorio seu ςaenatorio toro exspectat donec sponsa conjugali toro a pronubis collocetur. Lege quae sequii tur, & fateberis, nihil hic sile quod quemquam possat offendere. At vero initu, vel intus si legas, nullum commodum expedias sensum. Intus accumbere eo intellectu, quo ipsi volunt, ne Latinum qui dem est. Quod vero Lipsius pari ratione id dici putet ac intus cariere , 'in eo fallit ipsum ratio. Aspendii citharistae intus cancre dicebantur. . Asconius Pediastus id sic interpretatur; Cum canbηt citharistae utriusseque vianus funguntur escio. Dextra plectro utimur, o hoc est foris ca- . nere. Sinistia digitis chordas carpit , o hoc est intus canere. Discile au- te ii quod Aspendius citharista faciebat , ut non uteretur cantu utraque manu, IV omnia id est una rosam cantione n intus 2 fini a tantum ma-
. nu complecteretur. Unde onmes, quotquot sui es erant, a Gracis tan
157쪽
An C. VALER rubi CATu LLuΜ. aqJlacrum dicit hujus citharista abstulisse Verrem. Fuisse autem fertur totae subtristatis, ut non exerta i ranu nervos citharae impellere, sed perquam occultis motibus, ac propterea proverbio aliter dictus est in se canere sol tus; simulque orator χανεντως, ut illum ipsum arti icio superasse videatur, callidiqrem videlicet ostendens hunc in surando, quam illum in psallenda. Aspendii nempe citharistat, aliique qui intus canere dicebantur, manu sinistra totum peragebant canticum. Illa autem Iatebat post magadem , ubi erant gradus, quibus ab uno sono ad alterum alcensus cit aut descensus. Futiles enim sunt , qui existimant inveterum lyris singulas chordas, surgulos tantum admisisse sonos, &non plures, uti iit in harpis vulsaribus, quas lyras barbarorum vocat Fortunatianus, &ante illii ia Diodorus Siculus. Porro de Aspendiis citharistis ita Zenobius , i δεμιαν φορον εξω zορευουG, πασας 2 ω τῶ ο γανω. Vos bone penibus unis Cunita verne femina J Haec est lectio meliorum librorutir, unde facile eruas veram & Catullianam lectionem, Vos bona senibus bonis Cunita bene feminae. At marite tuum tamen J Egi egie hunc locum emendavit Scaliger, cujus lectionem incunctanter ad in illinus. Ille ραIris foth et J Etiam hic locus multum vexavit interpretes, quorum conjecturas recensere non attinet , cuni nihil iis subsit solidi. Omnino scripserat Catullus; Ille pusvis Erythrii. Fefellit librarios antiquus genitivus putru pro pulveris. Erythron tractus est seu pars Cyrenaica, cuius mentionem facit Ptolemaeus. Tractus hic fatis late patebat, utpote quo non tantum promuntoriunx, quod E'ρυθ ρώνὰ κραν Stephanus vocat, sed complura insuper oppida seu vicos con- . tineret. Duo memorat Synesius Epist. Lxvi I. Palaebiscam nempe
oppidum mem6rat quoque Ptolemaeus in Pentapoli, vanivis pro Παλιδε α vulgo ap cum legatur A'λιἔοικκα. vel A υccακα. In hac olla regi et quae, ut vidimus, Γρυθρο- dicebatur, nata fuit T forsan
158쪽
ut inquit Suidas, vel ut habet alia. lectio quia nempe in Erythro tractii Batti sepulcrum es Iet. Plures tamen haec de Erythris Ioniae seu. Phrygiae intelligere malunt, quibus nolim adversari. Praeter memorata loca, complura quoque alia oppida seu vicos in Erythri, trami fuisse patet ex eadem Synesii epistola, utpote ex qua satis colligitur multas Erythritidas filisse Ecclesias. Porro ab Erythrio agro, ejusque oppidis Palaebisca& Hydrace incipiebat Libra siticulosa se arenosa. Idem Synesus; Γεγονα Q Παλωcισκαν τε κα ; κωριαs b c mG7πλεως θ F Λισυ ς ἀυ---Cum itaque Erythros vel Erythron vocetur illa Cy renaicae portio, quae Libyae arenosae est vicina, & ab eo dictus sit si nus Erythrius o κατ Eρυθρον υλπ', ut habet idem Syncsius Epist. Li. clarum est pulverem Erythrium a Catullo appellari arenas Cyrenaicas. Ipse semetipsum ex plicat in Epigrammate ad Lesbiam ,.
Quam magnus numerus Libssa arena,
Laserpitiferis jacet Cyrenis &c. Qui vestri numerare volt Multa millia ludi J Ita mutarunt viri d I . pro eo quod est in libris Iudere. Cum vero in quibusdam veteriabus scriptum invenerim, lude vel Iudite, non immerito aliquis suspi. cetur sic scripssse Catullum , Qui vestra numerare volt. Multa millia Iucta. Nec se pectum esse debet vocabulum luctae, pro luctatu vel luctati ne . si verum sit, quod nonnulli assirmant, usum eo Hyginum in
Dulce rideat ad patrem J Locum Virgilii Incipe parve puer cui non risere parentes, non recte exponit Scaliger, omnino enim ille sic acciri debet, incipe
parve puer ijdere, ut tuo risu provoces etiam risuri parentuin , cuileium puero parentes non risere .
Nec Devi ham mensa, dea nec dignara cabilis
159쪽
AD C. VALERIuΜ CATu LLuΜ. rq Interpretatio Servii non discrepat .ab illa Quintiliani, ut iam aliis monitum. Nihilo felicior est Scaliger in corrigendo & exponendo loco Martialis lib. xii. Ep. xxi. ad Marcellinam conjugem.
Nec cito ridebit peregrini gloria parturi Romanam deceat quam magis esse nurum. Nullum subsidium adserunt libri veteres. nisi quod nonnulla exemplaria habeant, Romanam dicet te magis esse nurum. Frivola est Scalitari lectio scribentis Nec ciso ridebit peregrini Clodia partus. Noli dubitare quin sic scripserit Martialis. . Nec Sicori debet peregrini gloria partui , 'Romanam dicet te magis esse nurum. Debet hic accipitur passive, xes est ellipsis & subintelligitur aliquid vel quidquam ut saepe. Non. inquit, Sicori debetur gloria peregrini partus , ipse siquidem Sicoris non insitiabitur, te ingenio di moribus Romanis praeditam , Romanam potius , quam Hispanam esse di
IUVENES. Vesper adest, juvenes. consurgite. vesper Olympo Expectata diu vix tandem lumina tollit. Surgere jam tempus, jam pinguis linquere mensas , Iam veniet virgo, jam dicetur Hymenaeus. Hymen , o Hymenaee Hymen ades, o Hymenaee. . P U E L L L AE. Cernitis, innuptae, juvenes 8 consurgite contra. Nimirum Oetaeos se ostendit nostiter ignes Sic certe, viden' ut perniciter exiluere e
160쪽
Non tomere exiluere. canent quod visere par est Hymen, o Hymenaee Hymen ades, o Hymenaee. o
E S. Non facilis nobis, aequales, palma parataeae. Adspiciis, innuptae secum ut meditata requirant. Non frustra meditantur. habent memorabile quod sit. Nec mirum: tota penitusqux mente laboreny- . . Nos alio mentis, alio divitimiis auris. Iuroigitur vincemur. amat victoria curam. Quare nunc animos saltem convertite vostros:
Dicere jam incipient, jam respondere decebit : Hymen, o Hymenaee Hymen ades, o HJmenaee p U E D L . T. Hesipere, qui caelo sertur crudelior ignis'
Oui natam possis complexu avellere matris . Complexu matris retinentem avellere natam ,
Et juveni ardenti castam donare puellam pQuid faciant hostes capta crudelius urbe 'Hymen, o Hymenaee Hymcn Ues, o Hymenaee.
. Qui desponsa tua firmes connubia flamma Quae pepigere viri, pepigerunt ante parentes, Nec junxere prius, quam te tuus extulit ardor.
Quid datur a divis felici optatius hora 'Hymen, o Hymenaee Hymen ades, o Hymenaee.