장음표시 사용
181쪽
latur locus virgo. Plinius lib. xvii. cap. v. terrae anui seu e taeppponit terram pullam. Pullum Grammatici interpretantur quod aetate novellum sit. Pulla itaque terra est terra puella. Opus vero non est a Graeco πωλο- hanc vocem arcessere , cum ustaque eiusdemst originis. Ut enim a puer fit puellus & contracte pullus, ita a Graeco meis pro quo πόiρ dicunt Aeoles, formatur & contracte Rectius tamen pullum formes a Graeco πιλλος de quo insta. Quod vero colorem terrae virginis seu pullae attinet, illam Cato rubricosam, Plinius ex testimonio Homeri nigrescentem ex auro, alii rutilam appellant. Nec aliter sensit Josepus, qui ex istiusmodi terra Adamum Armatum esse scribit; ο ο ανΘρωπο ουτ
minit quoque Plinius lib. xxx m. cap. iii. yam regnaverat in Olcis Salauces ct fi busepes ' qui terram virginem nactus plurimum a genti aurique eruisse dicitur in Suanorum gente, o alioquin velleribus aureis incirio regno. In hac lectione conspirant plerique, nisi fallor, veteres libri, manifesto tamen errore, cum scribendumst Salauces ta suboles. Si Clementem Alexandrinum sequamur, terra virgo est ea quae Platoni v m. de Rep- dicitur terra figularis. Philo Byzantius in scripto de septem spectaculis terram virginem vocat terram immotam, qualis est ea quae profunde effoditur. Multa de hac Drsan non inutilia alibi a nobis dicentur. haec obiter monuimus, ut cognoscatur pullum colorem non esse atrum seu nigrum, sed vel rutilum . vel latiori significatu nigrescentem ex auro, ut habet Plinius ,& medium quodammodo inter coccinum & muricem. Tale erat vellus ovium Baeticaruin, unde est quod a Grammaticis pullus color. accipiatur pro Hispano seu Baetico, quem & nativum appellant.
Hederigera J Quemadmodum bacchantes, ita quoque isti Cybeles
semiviri hedera olim coronabantur , testaturque id ipsum scriptor Eumologici magni, cum dicit Ptolomaeum Philopatorem dictum fui sse Gallum, quod coronam gestarct hederaceam, Ioὶ το φ υλλα, κιρσου καπι φθ- ως οἱ γιλλοι. Sic lege. De hoc Ptolomaeo vide Justinum lib. xxx. In Gallis autem Cybeles non aeque crat per-Y petuum
182쪽
37o I. Vos sI OasERYATION Es, petuum ut capillos hedera implexoshaberent ac in Bacchis, quae
nunquam sine coronis hederaceis orgia celebrabant. Nora mulier J Perperam, ut puto, sic correxere, cum veterum librorum lectid sit nota pro notha, ut jam aliis observatum. Sic supra, notho lumine Irena. Linguis trepidantibus J Forsan strepitantibus aut crepitantibus . nam sequitur cura cymbala recrepant. Retineo tamen vulgatam lectionem . pro qua omnes stant veteres libri. Liuguis trepidantibus quamvis accipi possit pro cantibus tremulis, malo tamen communi sensu intelligere. Trepidant enim comites Attinis, utpote nescientes etiamnum quid agant. Rapida ducem sequuntur Galla pede propero' Cum praecedat rapida, ineptum est addere pede propero. In melioribus libris scribitur propere pede, unde feci properepedem, id est properipedem. Sic sol
bant veteres scribere & ita passim Lucretius ut consacere pro cons-cere, voceserari pro vociferari, confra uere pro confi ngere, plu-
ramodo & multamodo, pro plurimodo & multimodo, instatuit pro instituit, & complura alia, quae omnia viri docti invitis libris antiquis e Lucretio sustulerunt. Α properepede vel properipede, fit properi pedare, quo usus Accius apud Nonium in Niridant. Verum quia locus ille male admodum se habet. & ins liciter illum emendare aggressi sunt viri eruditi , totum illum adscribam, prout in veteribus concipitur membranis. Nitidant, abluunt, dictum a nitore.. Ennius Cresponte: Opie eam secum advocant, eunt ad fontem, nitidant corpora. Accius Thebaide: Quin id cisceo fonte tardiniunt mundula, niaridantur vulgo pripedantur seni pedum. Primo lege Opicam secum a voeant. Opicam id est, oscam vel spurcam & immundam. Locui vero Accii sic constitue; uvi de Dircea fonte adveniunt mundula Nili anti bijuga properipedantum sonipedum.. piger his labante languore J Melius, Piger his Iubantes languere ac las sopor operit. Trepidantem eum recepit dea Pasitheasnu J Bene inducit Pastheam, . quoniam Gratiae curas molestias sopire credebantur. Et hinc
183쪽
Ao C. VALERIu MCATu LLu M. est quod apud Hesychium Gratiar dicantur non δ γινες ut vulgo, quia nimirum saciunt ενδ ιν, id est ἡ χιὼζειν τα αλὲγεινά. Hinc quoque est quod nonulli eas Lethes seu obli bionis filias esse prodiderint,' ut docet Eustathius; quamvis &hoc aliter possit accipi, quia nempe ρρεικ, προδῶσ αλι- σκεται, ut loquitur Sophocles. Eaedem &-iδες quoque dicuntur apud Hesychium, ideo, nisi fallor, quod gratiosi esse soleant primi congressus. Porro Pasitheae nomen ex eo, quod omnibus, quasi ex aequo benigna sit haec dea, ideoque Somni conjux, qui& ipse curarum sopitor. Eadem autem ratione compositum est hoc vocabulum ac mmmera , quo usus Hermippus in --πωλin apud Pollucem lib. v I r. cap. xxx MI. ρός mmma 1 κκ-πινα.
Sic enim in optimo meo libro scribitur isse locus. Rapida 'e rabie J Utramque lectionem vetera exhibent cxemplaria rabida & rapida, & sane utrumque μηκωακπις convenit. Rabies & furor est in seipsum saevire, rapiditas vero notat τη - , ονον ζ -Θους seu aestum & celeritatem affectus, quoad istiusmodi furorem concitabantur, qui tantus erat, ut ipsi quid facerent nescirent. Fervorem vocat Papinius Statius Thebaid. x. Sic ebura terii cis genitrix Idaea cruentam Elicit ex adytis, consumtaque bracina ferror
S e sere libri veteres. Quae autem hic Statius consumta vocat brachia, illa Martialis lib. x r. Epigri de Antiocho tonsore, vocat orta; Orba minus saevis lacerantur brachia cultris, Cum furit ad Phrygios enthea turba modos. sie rectius in veteri meo libro scriptum inveni, quam quod vulgo istitur alba. Cum vero hoc loco describat Attin aestuantem quidem. sed tamen sine rabie utpote quae jam cessabat, ideo maluimus rapida ne rabie.
Patriam allocuta massa est ita race miseriter J Majestas de ajestat,
184쪽
quomodo habet liber meus, E suo loco ad marginem migrarat, uesaepe solent non intellectae voces, quia nempe masastantiquo more scriptum erat pro masta est. Maeeitiam vero Attinis , seu adolescentis istius, qui musica magnae matris in rabiem actus semetipsum castrasset, multis hic prosequitur Catullus, nee dubitari potest quin maeror & tristitia, qui tale factum sequebatur, immenuis omnino fuerit. Hinc explicandus, ut puto, Martialis lib. via. Epigr. ad Linum ,
Et Gallum timeo mimu recentem.
Nempe propter gravem halitum, qui tantum comitatur maerorem. Non assecutus est mentem hujus loci Turnebus & alii interpretes Ipse seipsum interpretatur Martialis cum alibi scribit
Non puer avari simu arte mangoxis Virilitatis damna maret ereptae. Maerentium vero anima quam sit gravis, idem satis declarat cum dicit Mastor u quod anhelitus reorum.
Ut apud Urem ct ferarum J Sie in plerisque inveni libris,. quae pe
peram mutata erant ae viris doctis. Notum Idae verticem ab Homero vocari Γάργαρ ἀγαννιφοι. Ego mulier, ego adolescens J Subintelligitur sim, ut sepe. Itaque non probo lectionem Scaligeri, rescribentis, Ego pular , ego ad lascens. Sub altis Phusa relaminibus J Columina arbores interpretatur Turacbus, & reprehenditur hoc nomine a Maligero. Sed ipse fas tur, neque enim Latinum est sub culmine, pro in caenalae. Si c lumina Phrygiae pro ipsis Phrygiae accipias montibus, jam vivere sub montibus, est vivere ad pedes montium. Atqui hoc contrarium sensui Catulli , cum nullae ibi nives. Rectius itaque Turninus
Sie vertices Idae pro arboribus dixit Petronius in halosi Troja . -- Casi persico
185쪽
AD C. V 4 L r u M CATu La usi. 173ata quoque πόδες I δης , quam cis nonnulli interpretati sint τὰ κατωτατα μερη, alios tamen maluisse id accipere de arboribus , testis eli Hebchius. Ubi cerva sitricultrix ubi aper nemorivagus J In vertice nempe non ad pedem Idae. Ideo Homerus montem hunc vocat μητρα.
ηρ , id est ut explicat Hestchius. Ad
redem vero versabantur greges , unde μαΠω Eis I δό- dictum fuisse hunc montem τι πιλυ et ζαπν , idem testatur. Roseis ut binc libellis palam sonitus abiit. J Palam abest 1 libris, ex cepto Mediolanensi v pro abiit vero, pleraque vetera exemplaria .habent adiit, quod rectius altero, cum adire ad aliquem Latinum esse etiam pueri norint. Conjungendus itaque cum sequenti hic ve sus & sic constituendus;
Roseis ut hinc palam Iabellis senitru adli
Geminas deorum ad aures nora nuntia referens. 'lara vero recte se habet. Sonitus non unam modo, sed utramque Cybeles aurem perculit. Nota paraemia Eiς λων ω- ηλ- . . ' Geminas deorum ad aures nora nuntia referens J Geminas aures dixit quoque Virgilius, ut re te monitum Scaligero , sed idem non recte mutat sequentia. Nam quod&ipse & alii existimant nuntium in neutro pro re nyntiata non esse Latinum . in eo omnino falluntur. Adeo manifesta sunt loca antiquorum, ut qui ea cludere conentur, operam mihi videantur perdere. Versus Lucretii sic leguntur in omnibus vetustis exemplaribus; Refrigescit enim cunctando plaga per auro Nec calida ad sensum decurrunt nuntia rerum. Recedes a sense Lucretii & rei veritate si nuntia construas cum plaga. Clarus est etiam Varronis locus de LL. lib. v. Ubi noctu in temptui censiura austicaverit, atque de calo nuntium erit. Perperam & haec mut runt invitis antiquis exemplaribus & vetustis Grammaticis, Vulca
186쪽
et 7 I. Vos sΙ OBSERUAT. Io Nn s,tio Gallicano, Servio aliisque, qui nuntium in casu recto sic accipi affrinant. Esto ut hoc vocabulum non occurrat apud Ciceronem. Virgiliuin & Horatium; sed Nonio teste occurrit apud doctos. T les nempe inter Romanos habiti fuere praecipue Varro, Lucretius, ct hic noster Catullus. Quod autem Nonius ibidem istos doctos ne get receptae esse auctoritatis, id facit more suo, utpote qui in voce cinis, non Caesaris tantum & Calvi, sed & Catulli auctoritatem v cillare scribat. Quantum vero hac in parte faciendum sit istud Nonii judicium , alii expendant, mihi monuisse iussciat, quinam illisuerint, quos doctos appellarit ille Grammaticus. Ibi juncta jusa resolνens Cybele leonibus J Laborant numeri, & in hoc & in sequentibus, quod an librariorum factum sit culpa: an v c. ro Catullus in concitatis adeo exprimendis affectibus, studio quoque turbarit numeros, dictu dissicile. Larumque pecoru hostem J Sinistrum currus sui leonem. Nescio
quamobrem haec mutarint nonnulli.
Agedum inquit age ferox fac ut hunc furor J Sic fere libri veteres, nisi quod in quibusdam furoribus legatur. Proculdubio periit hemiastichium, in cujus locum migravit hemistichium sequentis versus. Velle vero ulaus hoc ex ingenio sanare, id demum lacrit in tenebris
Mea libere nimis J Sic e libris reposuimus. Mox iidem libri Face
Ferus ipsesese adhortans J In libris fere omnibus est adortalis. M
diolanense exemplar habet ad ora talis. Qui adhortans legendum credidere, illi proculdubio addiderunt sese. Sed vera, ut puto, lectio est illa quam dedimus;
. Fervi ipse ardore talis rapidum incitat animum. Currum Cybeles a leonibus trahi notum. Qua vero ratione Galli adeo mansuetos redderent istos leones, docet Varro apud Noniuna in MAnsuete; Nam vidi simulacrum leonis ad Idae lucum, ubi quondam subito eum quum vidissent quadrupedem Galli, tu potu adeo secerunt na suem , ut tractarent manibus. Et profecto ubique sere gentium hac ratione domantur belluar: nec in belluis tantum , sed & in hominibus sere semper contingit ut major & altior clamor seu sonitus
187쪽
obtundat minorem, & ut qui exili sint voce, velint nolint obtemperent vocatioribus. Ut vero ad lectionem Catulli revertamur , licet sensum dederimus, an tamen ipsa assecuti simus verba, ideo
dubito, quod cum in plerisque fere quos vidimus libris sic scriptum
Ferus ipse sese adortalis rapidum incitat animum In uno vero qui olim Palatinae fuit Bibliothecae ;Ferus ipse adertalis rapidum incitat animum Unde facimus , Fervi ipse , a de talis, rapidum incitat animum Arde, id est, ardore. Aliquis sorsan malit. Ferus ipsis arde talii
quod tamen non opus, cum Catullus passim istos vocalium amet hiatus. Utitur hac voce etiam Varro ad finem librorum quos de re rustica scripsit, ubi de piscina Luculli sic loquitur; In Bajano autem ardu tanta, ut architecto permiserit ut suam pecuniam consumeret, dummodo perduceret specus e piscina in mare. Idem in γνω& σεο πν apud Nonium in ritum. Amor arde seta lampade. Sic turges & turgor, ualles & squalior & complura alia , a quibus verba in eo & es o desinentia formantur. Sic quoque terres pro terrore apud Florum. Nam quo loco lib. m. cap. II. Vulgo legitur; Sic ad meridiem - populus Romanus. Multo atrocius o multipliciter magis ct a septentrione saevitum. Sic habent pleraque vetera exemplaria; or multipliciter ct magis eptentrione veniente. Nempe scripserat Florus; Multo atrocitu multiplici terre magis a septentrione veniente. Reddenda quoque cadem vox cum alibi tum quoque lib. i v.capix. Ubi sic de Antonio; Nec ille defuit
vitiis, quin periret. Imo omnia expertus ambitu ct luxuria, ptiimum bosteri. deinde cives,tandem etiam terre peculum liberavit. Vulgo terra, non bene..
Si non affectat, utitur saltem obsoletis & inusitatis istiusmodi v cibus scriptor iste, cui ne displicuit quidem impes pro impetu. Quod' siquis mendosum esse existimet, habeat is & alterum locum unde eerto colligi possit illum ab hoc non abstinui illa vocabulo. Capito enim quarto libri secundi, ubi, vulgo sic legitur; Gallis Insubribus Obis accolis Alpium, animi ferarum, corpora plusquam humana erant:
188쪽
1 6 I. V ossI ovsvRvATION Es, sed experimento deprehensum est, quippe fcut primus impetus eu major , quam virorum est , ita sequens minor quam feminarum, ecquis neget sie resormanda esse haec verba ; Sed experimento deprehensum est , quod impes sicut primus eis major quam virorum est , &s. Sed & lib. iv
cap. o. ubi vulgo legitur, nisi quod amplior, eoque acrior Caesari norum impetus fuit, cum optimus liber habeat impos, non dubito. quin reducendum sit hoc vocabulum.
radii fremit ct restiuit J Sic habet liber optimus. Mox dein libri
habcnt. At ubi humida albicantis, quod nescio qua de causa mutarint viri docti. Cybele, Didymi dea, dominaJ Varro apud Servium docet domi
nam proprie matrem Deorum dici.
EPITHALAMIUM THETIDIS ET PELEI
PELIACO quondam prognatae vertice pinus Dicuntur liquidas Neptuni nasse per undas Phasidos ad fluctus, & finis AEetaeos: Quum lecti juvcnes Argivae robora pubis,
Auratam optantes Colchis avertere pellem, Ausi sunt vada falsa cita decurrere puppi, Caerula verrentes abiegnis aequora palmis: Diva quibus retinens in summis urbibus arces Ipsa levi fecit volitantem flamine currum, Pinea conjungens inflexae textatarinae. Illa rudem cursu prora imbuit Amphitriten. Quae simulac rostro ventosum proscidit aequor, Totaque remigio spumis incanuit unda, Emersere seri candenti e gurgite vultus A quoreae monstrum Nereides admirantes, Illaque hautque alia viderunt luce marinas Mortales oculi nudato corporeNymphas
Nutricum tenus extantis e gurgite cano.
Tum Thetidis Peleus incensus fertur amore,
189쪽
Tum Thetis humanos non despexit hymenaeos,
Tum Thetidi pater ipse jugandum Pelea sanxit,
O nimis optato siclorum tempore nati Heroes salvete, deum genus, o bona mater: Vos ego sepe meo vos carmine compellabo, Teque adeo eximiae tedis selicibus aucte
Thessaliae columen Peleu, . quoi Juppiter ipse,
Ipse suos divum genitor concesut amores. Tcne Thetis tenuit pulcherrima Neptunine 'Tene suam Tethys concessit ducere neptem ZOceanusque, mari totum qui amplectitur orbem ZQuae simul optatae finito tempore luces Ut venere, domum conventu tota frequentat Thessalia. oppletur laetanti regia coetu . Dona serunt: prae se declarant gaudia voltu. Deseritur Scyros: linquunt Phthiotica Tempe, Cranonisque domos, ac moenia Larissaea. Pharsaliam coeunt, Pharsalia tecta frequentant. Rura colit nemo, molleseunt colla juvencis. Non humilis curvis purgatur vinea rastris. Non glebam prono convcllit vomere taurus. Non falx attenuat frondatorum arboris umbram. Squalida desertis robigo insertur aratris. Ipsius at sedes, quacunque opulenta recessit Regia, fulgenti splendent auro, atque argento. Candet ebur soliis, collucent pocula menta.
Tota domus gaudet regali splendida gaza. Pol vinar vero divae geniale locatur Sedibus in mediis, Indo quod dente politum Tincta tegit roseo conchylii purpura suco.
190쪽
I. V ossI Ous KRVATIONAS, Heroum mira virtutes indicat arte.
Nanque fluentisono prospectans litore Diae Thesea cedentem celeri cum clame tuetur . Indomitos in corde gerens Ariadna furores . Necdum etiam , sese quae visit visere credit .. Utpote fallaci quartum primum excita somno Desertam in sola miseram se cernit arena. Immemor at juvenis fugiens pellit rada remis . Inrita ventose linquens promissa procellae. Quem procul ex alga moestis Minois ocellis , Saxea ut crites bacchantis prospicit Evoe, Prospicit, & magnis curarum fluctuat undis. . Non flavo retinens subtilem vertice mitram , Non contecta levi velatum pectus amictu Non tereti strophio lactantis vincta papillas omnia quae toto dei apsa e corpore passim Ipsius ante pedes fiuctus salis alludebant.
Sed neque tum mitrae, neque tum fluitantis amictus. Illa vicem curans, toto ex te pectore. Theseu, Toto animo, tota pendebat perdita voce.
Ah miseram assiduis quam luctibus externavit Spinosas Erycina serens in pectore curas. Illa tempestate serox. & tempore Theseus Egressus curvis e litoribus Piraei Attigit injusti regis Gortynia tecta. Nam perhibent olim crudeli peste coactam Androgeoneae poenas exoluere cadis, Electos juvenes simul & decus innuptarum Cecropiamsolitam esse dapem dare Minotauro Queis angusta malis quum moenia vexarentur , Ipse suum Theseus pro caris corpus Athenis