Cajus Valerius Catullus et in eum Isaaci Vossii observationes

261쪽

diso L Vos; I Oast RVATION Es,nias ad primam hominum aetatem eos reserat, addens Iovem eum Sa. turno in iis. lucta, Curetas vero primos ibi cursu certasqunde haud di sculter confici potest, antiquissimain horum ludorunt institutionem, non Peloponnesiis, sed vero Cretensibus debere adscribi. Sero demum poli Minois aetatem, cessante potentia Cretensium, ut ante diximus, tum demum ab Hercule agon hic transsatus in Elidem , tum quoque factum videtur, ut quod ante annuum fuisset, postea triennales, & demum quinquennale factum fuerit certamen

Saepe vagus Liber Parnasi vertice summo J Nam Parnassiis, non Α- pollini tantum , sed & Baccho sacer eli. scholiastes Euripidis ;E'ν δει/οτέ ς -ις ακρως τά si ιρναμοῦ εἰ πν ἰεροι, τὸ διῆ A 'm Ἀων P , o Διονυσου. In hoc vero bicipiti monte solituni fuisse eundem deum vagari de thiasos in stituereide docet Euripides in Bacchis.

acciperent lati tarum fumantibus aris J Et haec quoque perperam.

inlitata sunt, cum in veteribus libris sic concipiatur hic versus; Acciperent lacti dirum. spumantibu aris Iam pro lacte more antiquo. Notum enim veteres dixisse non tan- .ium lac & lacte, sed & lactis in casu rectoia Bena vero spumantalim. sic Virgilius Eces. v. - . 'Pocula bina nινο stumantia lacte quotannis. Antiquissimis enim tena poribus & prae sertim seculo aureo, quod hic describit Catullus, lacte pro vino in sacrificiis urebantur, ut testantur cum alii complures, tum quoque Varro de R. R. & Pliniit I lib.

Hv. c p. xI P. unde lex Numae Postumia ; Vino rogum ne re pergito. In. . Bacchicis vero thiasis non tantum vinum & potum e melle , sed α laca ferri solitum fui sse testatur quoque Euripides in Bacchis ;

262쪽

Cantare rivos, atque truncis

Etsi me adsiduo consectum cura dolore Sevocat a doctis, Hortale, virginibus: Nee potis est dulcis Musarum expromere stetus Mens animi. tantis fluctuat ipsa malis. . Namque mei nuper Lethaeo gurgite fratris Pallidulum manans alluit unda pedem. Troia Rhetaeo quem sistiter litore tellus. Ereptum nostris obterit ex oculis. Alloquar rudierone unquam tua facta loquentem, Nunquam Ugo te vita frater amabilior Aspiciam posthac Θ an certe semper, amabo, Semper incesta tua carmina morte tegam: Qualia sub densis ramorum concinit umbris Daulias, absumti fata gemens Ityli. Sed tamen in tantis moeroribus, Hortale, mitto Haec experta tibi carmina Battiadae: Ne tua dicta vagis nequicquam credita ventis

263쪽

Esluxisὰ meo sorte putes anim Ut missiim sponsi furtivo munere nasum Procurrit casto virginis e gremio, Quod miserae oblitae molli sub veste locatum, Dum adventu matris psosilit , excutitur, Atque illud prono praecops agitur Huic manat tristi conscius ore

decursu. rubor.

Si β me a iduo confesti m J In quibuscum libris desectum, quod di

ipsum rectum est. In sequenti versu Hortale aspirate liabent libri , de sic Cicero ad Atticum lio. iv. epist. xv. Sed&pnti tua Suetonii sic habent exemplariar Constat Hinc stysse in Hortensi oratoris neporem. Vide de hoc Tacitum.

Nec potis est dulcis Musarum exponeresaeim J Quidam libri sessus,

id fetui, quod retinendum censuimus. Dulces fictus vocat clegos.& elegiam quae sequitur, quae est quali Mius comae Bcrcnices , nana comam inducit loquentem. Obterit ex oculis J Quaedam exemplaria vetera habent obtegit. Sed alterum rectius, passim mina obterere pro delcre accipitur. Sequentem rursum, Alloquar audierone Onquam tua sata laquentem reduximus, cum in antiquis etiam reperiatur exemplaribus, licet inplu bus desit. Et omnino recte se h bebit si fata is facta mutaveris. At cerus per amabo, semper m a tua J Conveniunt libri hac scriptura, aut tarte semper amabo. Unde fecimus; . An certe simper, amabo, Semper masta tua carmina morte tegam ' Redundat hic amabo, ut saepe apud Plautum. verentium & alios. unde factum ut nonnulli Grammatici istam particulam nullius es eputarint significationis, quemadmodum & licet, quod&ipsum saepe πλεονα ει. Sed cum prius blandietitis, alterum sit permittentis aut insultantis, redundant quidem, non tamen omnino otiosa dicenda sint vocabula. - . Dorias

264쪽

Daulias ab uniti Druseinens Ityli J Nul ius est momenti lectio, quam ex suo libro adduxit Scaliger. ivli recte se lubet; ita quoque Ho-

metus Od. T. Πιώδ' ολοφυρομενη Gυλον pίλον. Haec e cerpta tibi carmina Battiada J Ita mutatum , cui in libris plerisque scriptum sit, hac experta tibi, quod omnino reducendum. Experta hic est tentata, unde inexpertum apud Virgili iam pro inten latum. Sic quoque ideo in Eclogis dixit experiri carmina. V: missium Γροψ furtiro munere malum J Mala amantium semper sui se munera de obscenam continere significationem , satis vel ex pri mo patet Catulli epigrammat & multa satis de his collegerimi viri docti. Nec florentibus tantum Graeciae & Romanorum rebus, sed& collapsa utrorumque fortuna , 'andem permansisse significationem, satis docet exemplum Paulini, interemti propter pomum minsum ab Eu Iocia imperatrice. de quo vide Chronicon Alexandrinum de complures historiae Brzantinae scriptores. .

Atque illud prono praceps J In libris quibusdam, atque illinc pipio.

. Omnia qui magni dispexit moenia mundi. Qui stellarum ortus comperit, atque obitus Flammeus ut rapidi solis nitor obscuretur Ut cedant certis sidera temporibus, d It Triviam furtim sub Lamia saxa relegans, Dulcis amor clivo devocet acrio: Idem me ille Conon caelesti lumine vidit E Bereniceo vertice caesariem, Fulgentem clare: quam multis illa deorum, ' Levia protendens brachia pollicita est. Qua rex tempestate novo auctus Hymenaeo Vastatum sinis iverat Assyrios Dulcia nocturnae portans vestigia rixae,

265쪽

Quam de virgineis gesserat exuviis. Estne novis nuptis odio Venus ' anne parentum Fru strantur falsis gaudia lacrimulis, bertim thalami quas intra limina fundunt 8. Non, ita me divi, vera gemunt, iuverint. Id mea me multis docuit repina querelis,

Invisente novo praelia torva viro. . Et tu vero orbum luxti deserta cubile,

Et fratris cari flebile discidium:

Ouum penitus moestas exedit cura medullas. Ut tibi tunc toto pectore sollicitae Sensibus e rectis mens decidit Θ at te ego certe Cognoram a parva vi fine magnanimam. Anne bonum oblita os facinus, quo regium adepta es. Conjugium, quod non sortior ausit alis 8 sed cum moesta virum mittens, quae verba locuta es ' Iuppiter, ut tristi lumina saepe manu. . Quis te mutavit tantus desis ρ an quod amanteis Non longe a caro corpore abesse volunt ZAt quae ibi, pro cunctis, pro dulci conjuge, divis Non sine taurino sanguine pollicita es, Si reditum tetulisset. Is'aut in tempore longo Captam Asiam Egypti finibus addiderat. . Queis ego pro sacris caelesti reddita coetu .

Pristina vota novo munere dis tuo. . Invita, o regina, uo de vertice cessi , Invita. adjuro teque, tuumque caput

Digna serat, quod squis inaniter adjurarit. Sed qui se ferro postulet esse parem ZIlle quoque eversus mons est, quem maximum in oris Progenies Thiae clara supervehitur:

266쪽

olium Medi petarere novum mare: quumque juvem

Per medium classi barbara navit Athon. Quid D ent crines, quum ferro talia cedant ξJuppiter, ut cellum omne genus Pereat. Et qui principio sub terra quaerere venas Institit, ac terri singere duritiem . . Abruptae paulo ante comae mea fata sorores Lugebant, quum se Memnonis 2Ethiopis Unigena impellens nutantibus aera pennis 'Obtulit Arsinoes Chloridos ales equus. Isque per aetherias me tollens advolat umbras . Et Veneris casto conlocat in gremio. .

Ipsa situm Zcphyritis eo famulum legarat, Gnata Canopiis in loca litoribus Sidere ibi vario ne solum in lumine cail

Aut Ariadneis aurea temporibus Fixa corona foret: sed nos quoque fulgersmus Devotae flavi verticis exuviae. Uvidulum afluctu cedentem ad templa deum me Sidus in antiquis diva novum Posuit, . Virginis & saevi contingens nanque leonis Lumina, Callisto justa Lycaonida, Vertor in occasum tardum dux ante Bboten , - Qui vix sero alto mergitur Oceano. Sed quanquam me nocte premunt vcstigia divum, . Luce autem canae Tethyi restituor: Pace tua fari haec liceat Rhamnusia virgo:

Nanque ego non ullo vera timore tegam,

Non si me inscitis discerpant sider dictis ..

Condita quin veri peia oris CVoluam

267쪽

Non his tam laetor rebus, quam me absore semper, Absore me a dominae vertice discrucior. Quicum ego, quum virgo quondam fuit, omnibus cxpers Unguentis, murrae millia multa bibi. . .. Nunc vos, optato quae junxit luna ine tarda, Non post unanimis corpora conjugibus: Tradite nudantes rejecta veste pipillas, Oua iucunda mihi munera libet Onyx: Vester onyx, casto quaeris quae jura cubili.

Sed quae iς impuro dedit adulterio, Illius ah mala dona levis bibat inrita pol vis.

Nanque indignatis praemia nulla peto. Sed magis , o nuptae, semper concordia vostras, Scin per amor aedis incolat adsiduus. Tu vero, regina, tuens quum sidera, divam

Placabis sestis luminibus Venerem:

Sanguinis expertum non verticis este tuam me,

Si potis os largis adfice muneribus. . Sidera quur iterent ρ utinam coma regia fiam, Proximus Hydrochoi fulgeret Oarion.

Vix elegantius. carmen Romano scrinone scriptum haberemus, si quemadmodum illud e Callimacho expressit Catullus, ita .quoque hoc nostro legeretur .secato. Nunc vero cum ut ubique, sic etiam in Catullo grassata sit temporum injuria, quodque prius cultissimum, idem jam omnium mendosissimum factum iit poematium, nec hillam profuerint doctorum medicinae, qui bene suo se sun hos ossicio credidere, quod ulccribus librariorum cicatrices induxerint; non ingratum veteris literaturae amantibus fore confido, si deterso situ & Vetustate,poctatum doctissmo antiquum reddam nitorem, essiciamque ut non in ccelo tantum, ita & luc quoquo lucidum splendeat Bereni-ecs capillitium. Omnia

268쪽

AD C. V A OR tuM CATu LLu M. a37 Omnia qui magni di 'exit lumina mundi J Scripti libri habent munera

non lumina. Omnino Catullus scripserat moenia. Passim in veteribus libris haec vocabula sibi invicem pcrmutantur, munia, moenia, munera, moenera. Moenia mundi vocari coeldm notius cst quam ut moneri debeat. Sic passim loquuntur non poetae tantum sed & Seneca Philosophus, ideo nempe quod ut ipse Naturat. lib. v M. cap. xtar.

ex quorundam opinione scrinat; summa caeli ora solidi ina es ct in modum testet durata. Ineptum est quod vulgo legitur tecti. Ut Trii iam sur: im sub Latmia saxa relegans J Latinus insula nee

non & Latinas Cariae mons satis est notus. Sed vero libri veteres legunt sublimia, aut sub Lamia, quod postremurn verum est. Lamia laxa sunt juga Ociae montis, ad cujus radices sita eli urbs Lamia, quae etiamnum hoc nostro seculo nomen suum retinet. Ab hac di tus sinus Lamiacus, idem qui Maliacus, licet diversa ratione, nam Meliacus seu Maliacus a Mesiensibus dictus, Lamiacus vero a Lamia urbe. Utrique enim linum hunc accolebant & Melienses& Lamienses. Apud Scylacem cum post Μηλιεις recenset omnino

η πζωτη πιλις Δαμια, εχάτη O E P . Sic quoque postea. Hac ratione omnia plana fiunt in hoc vetuiti mino scriptore, qui certe errare non potuit in re omnibus Graecis notissima. Multus est in hoc Scylacis loco vir doctus. Jacobus Palmerias, ubi excutit observatiunculas, quas pueri olim edidimus, sed ut hoc, ita quoque caeteris in locis feliciorem instituere potuisset censuram. Pluribus de his alibi. Porro quod ea, quae de Endymione traduntur, non Latmo Cariae,

sed Lamiis saxis, id est Oetae monti, adscribat Catullus, inco secutus Rhianum, & Nicandrum, qui in secundo de Europa, & in Ttolicis idem prodidere. Vide schol: a in Apollonium & Nicandrum,& Etymologici tmeni scriptorem in Λάληνιι ορη. Existis cognosces ambulatoriam fuisse istain de Endymione fabellam, nec unam filisse gentem, quae hunc Lunae sibi vindicarit concubinum, cum &Cares, & utrique Locri Epionem idii inquam & Ozolae, & insuper Etoli & Elienses de hoc litigarint Heroe. Patet itaque in hoc Catulli loco Lamia saxa recte se habere, & Endymionem aeque bene Lamium ac Latmium dici. Patet quoque, cum Endymion in Oeta habitasse dicatur, quare & AEtoli, & utrique Ozolae hunc sibi vindicarim, Kk cum

269쪽

diues I. Vos sI OEs ERYATIONES, eum mons Oeta utranque contingat gentem, ut ex iis, quae supra de Helicone & Oeta diximus, manifeste colligi potest. Dulcis amor Vro derocet aerio J Non damnarem hanc lectionem , nisi veteros libri meliorem suggererent. Statius in suis exemplaribus scriptum se reperisse testatur, non mo, sedgi rodero. Posteriores duae syllabae manifeste ex repetione sequentis vocabuli devocet accrevere. Giro vero mutandum eli in citro, quomodo in melioribus libris scriptum inveni. Non potest luna deliquium pati & nobis deficere nisi sit supra horizontem, & versetur in clivo aethereo, uti eleganter v cat sornicem seu clypeum coeli, id est hemispi xii a nobis conspicinini. Non habet palatum nec aptus cit ad literarum studia, qui hanc non admittit lectionem. Idem me ille Conon J Quantus ille vit suerit, licet cx iis quae A chimedes de spiralibus scripsit lineis abunde constare possit, longe tamen illui frior est versibus hujus Veronensis poetae , quam praeconio mathematicorum coryphaei, & quidem tanto magis, quanto a pluriabus semper lecta suere Catulli carmina, quam scripta Archimedis. Ex hoc vero loco apparet Cononem non geometrica tantum , sed de astronomica scripsisse. Qui Hainium vel Hamaeum hunc geometram fuisse dicunt, illi gentile faciunt a gente quae nus litam iuit. Non tan tum eae Hygini astronomico, sed & ex Pappo teste cerussino colligo Samium fuisse. Is quippe Mathematicarum collectionum lib. i v.

Proposit. xi I x. Cononem hunc vocat Samium geon Ctram. Com

mandinus vitiosum secutus exemplar Hamium reddidit, unde sorsan error ad alios propagatus. Hujus quoque Cononis meminerunt G Iosiasae quae Philoxeno tribuuntur, in quibus similiter Samius vocatur ina thematicus. Male vero non tantum apud Pappum, sed & pallim apud Archimedem Κωνων legitur, pro Κονων. Priarem enim Hllabam corripiunt Callimachus S hoc loco Catullus. T ν τοι seu galea tum ea vox notat, a m P seu Gνν , idem quod κων , quod& galeae & barbae naturalis ea sit lauta. A καυῆ enim , pro quo AE las & Boeoti dicunt κραυη, est κραυρο, κων , νουνν &ra , a galeis enim desumtae figurae conicae.

Caelesti numine vidit J Legendum caelesti in lumine ridit. Sie Callimachus :

270쪽

Idem v cro dicunt Callimachus & Catullus, cum hic ideas, ille deos nomina, quibus Beronice suos consecrarit capillos. Graeci enim de deabus passi in loquuntur ac si dii essent, nam ο λὶς saepe illi, idem quod ἡ λος. Imitantur idipsum nonnunquam Latini, ut Virgiliusta ante eum Calvus, c quo affert Servius, Pollentenique deum Venerem. Licet deum hoc loco accipi possit pro deorum. Stic quoque idcin Callimachus ἀνα dixit pro ανα et in versibus. qui apud Eusebium de prirparat. occurrunt lib. Hi . cap. v m. Adstri bellius illos . prout

emendandos ei se ex illimavimus , idque eo libentius, quod viri d fucos admodum difficiles esse crediderint, Ot πως κλεινιον εργον ε ς ξοπι' ,Δην δηναιογλυφου ω οἴνοι - θα σανίς.

Τεθελου idem est quod θεσμου. Nequaquam, inquit, praecbrum opus suisti o statua, quippe tu, o dea, superstruem ligntim antiqui 3c simplicis operis titisti aliquando asser seu pluteus, ut de hac Samia dea habet Arnobius. Neque id mirum debere videri, cum&fignum & templum primitivum Minervae Lindiae a Danao consecratum, simplicis & vilis admodum fuerit operis, & binc in scholii, Pindari ad oden vi i Olymp. templum hoc vocatur Αθηνἀς μιαι ς; nisi tamen hoc loco malis Δινλας. Quam de virgineis gesserat exuviis J Gesserat, pro habuerat. Vide Nonium in gerere. Ut vero hic Catullus gerere rixam, sic Cyprianus scripto de Mortalitate dixit gerere parricidium. In sequenti versi libri veteres atque parentum . non anne parentum, quod invitis libris& sensu viris doctis placuisse miror. at tu non orba Iuxti deserta cubile J Haec neque cum praecedentibus, Kk r neque