Cajus Valerius Catullus et in eum Isaaci Vossii observationes

291쪽

Illius hoc caeca nocte lcgat studium. Sed dicam vobis. vos porro dicite multis Millibus..& facite haec charta loquatur anus.

- . . .

Notescatque magis mortuus, atque magis: Ne tenuem texens sublimis aranea telam, Deserto Manlii nomino opus faciat. Nam mihi quam dederit duplex Amathusia curam, Scitis, & in quo me torruerit genere: Quum tantum arderem, quantum Trinacria rupes

Lymphaque in Oetaeis Daulia Thermopylis, Moeita neque assiduo tabescere lumina fletu . Cessarent, tristique imbre madere genae. Qualis in aerii pellucens vertice montis Rivus, muscoso prosilit e lapide. Qui quum de prona praeceps est valle volutus, . Per medium densi transit iter populi, Dulce viatori basio in sudore levamen, Quum gravis exustos aestus hiulcat agros. Ac velut in nigro jactatis turbine nautis Lenius aspirans aura secunda venit, Jam prece Polluces, jam Castoras implorante: Tale fuit nobis Manlius auxilium. Is Hausum lato patefecit limite campum, Isque domum nobis, isque dedit dominam:

Ad quam communes exerceremus amores,

Quo mea se molli candida diva pede Intulit, & trito sulgentem in limine plantam Innixa, arguta constituit solea: Conjugis ut quondam flagrans advenit amor

292쪽

Protesilaeam Laodamia domum Inceptam frustra, nondum quum sanguine sacro Hostia caelestis pacificasset heros. Nil mihi tam valde placeat, Rhamnusia virgo , Quod temere invitis suscipiatur heris. Quam jejuna pium desideret ara cruorem, Docta est amissis Laodamia viro

Conjugis ante coacta novi dimittere collum, Quam veniens una atque altera rursus hyems Noctibus in longis avidum saturasset amorem , ' Posset ab innupto vivere conjugio. Quod scὶbant Parcae non longo tempore abesse, Similes muros isset ad Iliacos Nam tum Helcnae raptu primores Argivorum Coeperat ad sese Troia ciem viros: Troia nefas, commune sepulchrum Asiae, Eur paeque, Troia virum, & virtutum omnium acerba cinis. Oucemet δε id nostro letum miserabile fratri Attulit. hei misero frater ademte mihil Hei misero fratri iucundum lumen ademptumi Tecum una tota est nostra sepulta domus. . . Omnia tecum una perierunt gaudia nostra, Quae tuus in vita dulcis alςbat amor. Quem nunc tam longe non inter nota sepulchra, Nec prope cognatos compositum cineres,

Sed Troia obscoena, Troia infelice sepultum

Detinet extremo terra aliena solo.

Ad quam tum properans fervensior undique γ' bra Graeca penetralis deseruere deos:

293쪽

Ne Paris abducta gavisus libera moecha otia pacat legeret in thalamo. Quo tibi tum casu, pulcherrima Laodamia

Ereptum est vita dulcius atque anima Conjugium. tanto te abλrbens vortice amoris 2Estus in abruptum detulerat barathrum:

Quale serunt Graii Pheneum prope Cylleneum . Siccari e mulsa pingue palude solum. Quod quondam caesis montis fodisse medullis

Audet falsiparens Amphitryoniades: Tempore quo certa Stymphalia monstra sagitta. Perculit, imperio deterioris heri: Turthys ut caeli tereretur janua divis, Hebe nec longa virginit te foret. Sed tuus altus amor barathro fuit altior illo, Qui in vita indomitum ferre ugum docuit.

Nam neque tam inrum confeci o aetate parenti:

Una caput seri nata nepotis alit. Qui quum divitiis vix tandem inventus avitis Nomen testatas intulit in tabulas,

Impia derisi gentilis gaudia tollens,

Suscitat a cano volturium capite Nec tantum niveo gavisa est pulla columbo Compar, quae multo dicitur improbius Oscula mordenti sem per decerpere rostro, . Quam quae praecipue multivolg in mulier. 'Sed tu olim magnos vicisti sola furores, Ut semel es navo conciliata viro: t nihil aut paulo cui tu concedere digna Lux mea se nostrum contulit in gremium.

Quam circum cursans hiric illiticispe Cupido

294쪽

Fulgebat crocina candidus in tunica. Quae tamen etsi uno non est contenta Catullo, Rara verecundae furta feremus herae: Ne nimium simu stultorum more molesti. . Saepe etiam Juno maxima caelicolum Conjugis in culpa s grantem quottidiana, Noscens omnivoli plurima furta Iovis: Atqui nec divis homines componier, aequum est: Ingratum tremuli tolle parentis onus. Nec tamen illa mihi Vesta deducta paterua. Fragrantem Asty rio venit odore domum. Sed furtiva dedit mira munuscula nocte, . Ipsius ex ipso dempta viri gremio. Quare illud satis est, si nobis is datur imus, Quem lapide illa diem cahdidiore notat. Hoc tibi quod potui consectum carmine mun Pro multis aliis redditur officiis: Ne vostrum scabra tangat robigine nomen, Haec atque illa dies, atque alia, atque alia:

Huc addent divi quam plurima, quae Themis olim. Antiquis sblita est munera ferre piis. Sitis felices es tu simul, & tua vita. . Et domus, ipse in qua lusimus ,& domina: Et qui principio nobis terram dedit, auctore

A quo primo sunt omnia nata bonar Et longe ante omnis mihi quae me carior ipso est Lux mea: qua viva vivere dulce mihi est. :

Accipe quis merserfortuna fluctibu se J In quibusdam libris verser, 'non mersis , sed non illud magis, quain alterum rectum. Sic quoque Horatius Epist. I. lib: i. mersor ciritibin undis, quamvis & illic v rient exemplaria..' χ QMd

295쪽

18 I. Vos sI Obs E 'VATION Esν . Quod hic quisquam de meliore nota J Haec non sunt sincera. Antiqua eiemplaria habent quisquis, non quisquam, & mox ero tepefecit . optimus liber habet tep0ant. Vix dabito, quin sic scripserit Catul- has i

hic vix cui de meliore nota Frigida d/serto tepefant membra cubili Veronae erat Catullus, unde ut Romam revertatur hortatur Manlius , ea praecipue de causa, quod non putarct Vcronae esse amicas quarum consuetudine melioris notae homines possent assici & detineri. in ex omnibus Italiae urbibus & provinciis quidquid pulchrum essedi Romam consueret. Hanc malo sententiain, quam legere te Dictat, quemadmodum in suo libro supra scriptum invenit Statius Achilles,. qui de Lesbia accipiendum putabat, cujus lectilin absente Catulli, requentarent ,. Motquot Romae essent melioris notae. Vix cui, pro vix

cuiquam . ..

d tibi non utriusque petenti copia fiota est J Reduxi veterem Io ctionem quae in plerisque manu exaratis comparet exemplaribus. Quod tibi non uirius ne petenti copia posta es. Sic Graeci, sic quoqueLatini passim loquuntur. Omnibin inque locis celebretuιfama sepulti J Abest hic versus Vibris quibus usi sunt Scaliger & Achilles Statius. Sane non esse Catulli etiam lippus viderit. Mediolanense exemplar, caeteri&oitinibus vetustius, alium exhibet versum, aliquanto quidem meliorem vulgato, . non tamen Catullianum, hunc nempe; Omnibia ct trixis vulgetur fabula Pim. Margini adscriptum erat eadem vetusta sane manu SENECA. SVP PLEVIT. Quisnam iste Seneca fuerit non multum latis laboro. Recordor me vidisse exemplar in quo Seneca dicebatur auctor esse qua tuor rer suum, qui . eidi praeti untur. Sed & in pluribus Lucani' dicibus, dicitur is ex abrupto di orsus subna poema addito hoc scholio; bos versu primos vii Seneca dicitur addidist, ui quidam volunt, avunculus Lucani. An hoc verum si alii arbitrentuta Florui liquendam fuisse, qui&ipse Seneca fuerit dictus, cujusque nonnulla exstant

296쪽

An C. V ALTRIuM C A T L ii M. 28s' epigrammata inter ea, quae Pithaeus edidit, de alia nonnulla quae in Anthologia Luxorii occurrunt, & hoc quoque constat; sed an hic Florus hiliori iis, an alius , non satis certum. Hujus quoque Flori seu Senecae c*ditur esse Pervigilium Veneris, quin inepte Catullo tri- . buitur. Sane quicunque demum iste fuerit, ma num bonorum librorum insessorem de interpolatorem eum sitisse conliat. Nec tenuem texens sublimis aranea telam J Subtilis propnblimis habent libri nonnulli. Sed & alterum rectum. Adixit Hesiodus.

I deserto Allii nomine vis faciat J Quod in libris veteribus alii

eonstanter scriptum reperiatur, ideo nunc Manlium seu Mallium, di in quoque ibisse Allium existi abat Scaliser. Putat quippe hune Mallium ex Allia sitisse sente, adoptatum autem in Manliam, v catumque Manlium Allientim, pro quo Allium metri gratia diri it Catullus. Sed vix, ut puto, cuiquam docto istud persuaserit. Pro. euldubiose setipserat Catullus. UDeserto Malli nomine Opm faciat. . Nominibus propriis passim in veteribus libris desunt literae initiales, quae postea a librariis rubrica addebantur. Qua in re quam saepe negli-

genter versarentia , nemo qui vetera trivit exemplaria potest ignorare, utpote in quibus crebrae ubique istiusmodi compareant lacunae, quas unusquisque postea pro suo resarciret captu.

Nam mihi quam dederi duplex Amathusita curas J Duplicem viri εdocti accipiunt hoc loco pry dolosa & versuta, ut Horatius Ulyssem

R. vocat duplicem Od. v I. lib. I;

Nec cursis duplicis per mare in ei. Verum id aliter sese habet, neque enim duplex hJc dicitur Ulytas, . . sed duplicis hic ponitur pro duplices. Errores duplices Ulysiis ideo

dixit, quod multi e veteri crediderint, illum non totum consum-ssse decennium dum in mari vagatur interno, sed & externum mare seu Oceanum sulcasse, de conclidisse in Lusitania Ulymponr, &in Germania Ao Φρύγιον, de alibi alias civitates. Hujus erroris mentionem quoque facit Manilius, initio lib. II. cum sic canit; Erroremque ducis totidem quot vicerat anni

297쪽

i Inflantem bello, geminata per quora ponti. Ita quoque meus liber, qui Ionge Gemblacens est melior & emen

datior. Male aute- haec a viris magnis immutata & accepta suere, cum geminata Ponti aequora, ea qua diximus ratione exponi S in siligi debeant. Quandoquidem ergo duplex pro doloso ne quidem satis videatur Latinum, superest ut per duplicem Amathusiam , atra rem quo utrumque sexum persequebatur intes texerit Catullus. utpote qui non Lesbiam tantum, sed & complures deperiret adolescentes. Hunc verum esse sensem, vel ipsa satis ostendat quae in Amathunte

Vcneris olim fuit cifigies . de qua sic Hosychius; Αφοολτο- ὼεο:φω Γύγ μεν τὸν ἐρμα φροί, τιν b -- Α'γκαφως II πιμι ι ν άνίλια τξω θεον ἐκ ματ ι Κυπρωλε A. Sic concipiendus est iste Hesychii locus. Παι em id cu A pol . lini vel Esculapio, nam & hic quoque aliquando imbcrbis fingebatur teste Pausania. Haec est nempe Venus illa δείλογ- quae ut nunc, ita quoque olim. non a Cypriis modo, sed di mollis quoque aliis c Iebatur gentibus & promiscue quidem ab utroque sexu, quodque magis mirere sine invidia. Qui enim puerorum tenentur amore contemnunt mulieres, κλ ργάζουσα vero contemnunt viros. Pertractando enim & fricando crescit clitoris etiam ad magnitudinem membri virilis. Hinc κλειπυα ειν a Polluce exponitur τι 2δει λαθι λα- ν ἀω κλει re θα,. Vulgo tamen Da αμ λαθαλάμ ν legas 2 i αν, μαλάω ν, quam lectionun licet Eustathius aliqua ratione eonfirmare videatur, eo tamen minu4 sequor, 'uod alteram in optimo meo libro, quique raro & sere nunquam sallit, invenerim. Nam sanem re Venerea notum,quid sit ψαθαλ ιν seu ψαλα,- σεον. Nec tamen ad persabor siquis existimet vocem 2 ψαθα. λάψειν ex varia lectione αμ: αθαλλεω & alsi αλάω ειν formari potuisse , quil, is demum glossematis loco accesserit 2 ψαν ὐριωλάμε v. Ut ut sit constat in mulieribus aeque ac in viris partes istas tractando crescere; cujus rei vel e pueris castratis sumas licet documentulin illis enim si a Venere abstineant, nunquam ea pars cum reliquo augetur corpore. In mulieribus vero exemplo sint hermaphroditi , qui utaturimum verae sunt mulieres, non discrepantes a

. caetcris,

298쪽

AD C. VALERIuM CATu LLuΜ. 287 catuis, nisi excessu membri, quo viros imitantur , quoque omnia ea quae viri peragant, non in suum tantum, sed& virilem quoque sexum prodigiosam frangendo Venerem , ut merito Seneca epist. xcv de illis dixerit; mi illas deaeque male aerdant: adeo perversum commenta genus impudicitiae; viros ineunt. Talis quoque apud Marti lem tribas Philaenis, quae pueros paedicabat. Nec dubii ndum quin . istiusmodi quoque fuerint i stae seminae, quas in mares permutatas fisia se, testantur Plinius & Phlegon in mirabilibus & complurex alii. Olim prodigiis accensebantur, de vel mari mergebantur, vel deportabantur ad insulas. Sed vero suo tempore in deliciis habitas suisse icti-bit Plinius. v L)mphisque in Oeteis Malia Thermopylis J Ita hunc locum restituit

Scaliger, non male quidem, dubito tamen an vere. Libri scripti habent Maulia. Iam saei e monuimus non nimium csse fidendum literis initialibus, utpote quae a veteribus absint exemplaribus. Cum vero in eo codice qui olim fuit Hieronymi Commetini scriptum sit Daulia, utique non rejiciendam existiino eam lectionem. Daulis oppidum Phocidi; stum est in excelso jugo ad pedem Octae montis, unde Daulia regio, quae aliter Drymaea appellatur. Cum vero Thermopylae in Phocide collocentur, Daulia vero regio ea fiterit Phocidis pars quae Oetae monti adjacet, manifestum est quare Catullus in Daulide ponat Thermopylas , quas tamen alii in thesiensi seu Maliensi tractu collocant. Iidem vero sunt Melienses & Malienses, quamvis Scylax eos distinguat. Sed apud illum ubique legendum Λαμιεις, non Porro quod de Daulidis etymol cribunt veteres, cam dici quod arboribus opaca sit, id an verum sic dubito. δεα non tantum διασαο, sed & facem & incendium notat, idem nempe quod δαλ a διαιω. Non enim aquas tantum,

sed & flammas aquis permixtas vomit mons Oeta, ut non solum ex

299쪽

igῖ L Vos sI Oes v ATIONAs,buendum quati aliis Grammaticis. Ignes huic monti subesse sive illi sint conspicui, sive occulti, ipse aquarum servor vel potius ardor

declarat. Attamen ut credam nonnunquam fiammas & incendia, etiam cum accolarum damno, eructare hunc montem, praero C

tulli & Luciani testimonia, facit quoque Papinii Statii locus in Epicedio Pileti Ursi;

Si vel fumante. rvina Ructassent dites Vesuvina incendia Locros..Locros dites vocat Locros Opuntios, qui ditissimos & selicissimo, possidebant campos, cum & Epicnemiali & alii Locrimi litani, aeque ac eorum vicini Λιμ δωνεῆς, terram inhabitarent admodum famelicam. Non intellexere hunc locum Siniani interpretes. Non poste vero haec incendia accipi, nisi de incendio Oetae montis, quem accolebant Locri Opuntii, libenter ut puto fatebitur, siquis Strabonem de veteres consulat Geographos. Olympum pro Oeta posuit Manilius lib. s.

Sunt autem cunctis permixti partibus ignes graridas habitant fabricantes fulmina nubes Et penetrant ter ι, AElnamque minantur Olympo , . Et caltavi reddunt ipsis in I tibiis undas.

sic recte habent libri veteres. Mani seste hic agit de Thermis Locrei sium , quae erant in Oeta monte, non autem in Olympo. Attamen fieri potest, ut & in Olympo monte istiusmodi fuerint loca sulfurea , nam certe & huic vicini fuere campi Phlegrati , & hinc sorte Gyrt nil, qui ad pedem Olympi habitabant , dicti Phlegyae. Cum vero dicit Et namque minantur, intellige incendium simile maeo, pari ratione ac apud Statium Vesurina incendia accipi debent, pro incendiis, quae similia sint Vesuvinis. Audior Et1 molosici magni istunt fervorem a Minerva monti huic inditum esse scribit, idque in gratiam Herculis. Φιλελεγ καλῶ Τ επει Acti A θη-

300쪽

Dulce viatori lassa in sudore se ino J Cum in plerisque libris vetustis scriptum sit balso in sudore, utique cana lectionem amplexi sumus. Bisus idem est quod crassus& pinguis. Glossae; s Q υλ D. Bulpulus χυς , rara cως- sas litaι ιαχυτης. Sed & in Latini; Glollis passi in invenias , Bassus, pinguis, obesus. Hinc Bassus &Bassa cognomina apud Romanos. Eii vero hoc vocabulum ab cadem origine, qua oracoro & --ων, quo & Homerus utitur. Ac*chius Πάρσονα, παχυτερον ἡ πλοι- ρον f παρσους ειν . Ab eadem origine possit videri Germanicum rati , ves, seum, quod pinguem notat, nec incommode omnia derives a mos & -οα. s. Sed analogice magis deducas a παχυς , ππDων, παμων, unde

μίω , ut interpretatur auctor Etymologici. Bassus itaque sudor est pinguis & copiosus.

3am prece Pollucis jam Castoris implorat a J Castorem es Pollucem

ecelo receptos a Iove patre impetrasse sibi stationem istiusmodi, ubi commode navigantibus possent prodesse, ac propterea τους σι - ρας appellari. cx tabulis notum. Sed vero illos post hoc beneficium opus habuisse, ut in singulis navigantium periculis, apud Jovem intercederent , id nescio an alibi invenias. Quare videndum num melior Iibrorum quorundam scriptura ;3 iiii prece Polluces iam Castoras implorantes. Quod si istud αλο ιυ γανες displiceat, rectius implorante legas, ut

nempe construatur cum prece. Notandum vero Dioscororum opem

non olim invocari solitam, nisi vel metus vel periculum praecessisset, quod ipsum quoque hic observat Catullus. Artemidorus Oncir. ii. cap. x L i i, de Dioscoris; Σωτηρες-εἰσὶν ei λοὶ, ἀλλα των αυ-mρον Tri 2νι ς οσω ἡ κινδαώω λομενων. Huic ροκρον λοια Laeonibus dicti, ut docet Simplicius ad secundum Physicae acroaseos librum, ideo nempe quod non nisi parum a morte remotis auxi

라틴어 텍스트