장음표시 사용
281쪽
- I. Vos sI Oes E R. V ATION ns, Et manis tiberi lactanti in summe Idat. Versus illi vulgo apud Nonium leguntur corruptissime. amque ego ab indi nis praemia uvlla peto J Omnino reddenda vetus lectio, quae in melioribus camparetribris, quam non admissam sit: semiror; Namqκe indignatu praemia nunt peto. In euatis id est ab illis quae indignae fuerint judicatae, quemadmodum dignatus pro eo qui dignus creditus. Undevirgilius; Conjugio Ancla a Venetis dignare superbo Sanguinis expertem non rotis esse inanime J Inlisida tactio & prorsi Catullo indigna. Monent Scaliger & Statius in libris veteribus legi non rotis, sed ν γ, quomodo & noli ra habent exemplaria. Ut veram haberemus lectionem .. non multum nobis laborandum fuit. Sic itaque scribito; Sanguinis expertem, non verticis esse tuam me Si potis es, largis esce muneribus. Apud Lucretium similiter potis es in potiu nutatum a librariis invinias lib. iv. ubi postquam recensuit horbas acrem exspirantes odorem haec
quarum man Meris Ieriter si forte duobus 'in potius noscas rerum simulacra retari Multa modis multis, nulla vi, cassaque sensu. '
Haec est scriptura veterum librorum, unde ut puto veram eruas lectio
nem si scribas; - Ieriter I forte eretras
quin po:is es noscas. in pro etiam, ut saepe apud Terentium & Plautum. Proximus I drochor j teret sarien J Bene Politianus lectionem
282쪽
An C. VALER rura C A Tu LLu M. priscam omnium librorum testimonio sustultant reduxit. Bene quoquzScaliger neglectis iis quae Muretiri & alii obstrepunt, sententiam Poli, tiam a sti ruit & Habilivit. Sed vero scias horum verborum dum explicare conatur, plurimum a ment Catulli aberravit. Utinam,inquit co- . ma, denuo rcedar capiti unde avulsa sum, per me licet ut Hydrochoo rQ in Wβ iit Orion, quantumvis a se mutuo remoti, & ut totius coeli situs & ratio invertatur, dummodo votis fruar & pristino restituar loco. Bene vero conjungit Orionem Hydrochoo, cum non hic minus quam ille pluvius censeatur. Ac si ostendere volui siet, non se morari coelum, &permissuram libenter ut aquosissima duo conjungantur sidera & ut diluvio denuo pereant omnia, dummodo ipsa amato reitituatur capiti Fulgerare vero pro fulguriire dixit quoque Pacuvius apud Diomedem Grammaticum lib. iii. ubi dicit verius vo
. dici, qui senantibus literis universim dictionem illustrant. qu les sunt illi Pacuvii: i
Memnonio Oceano Imperion fulgerat Turparciso, plaustro Boreas bacchatur aheno ,
Nesterio o Orion rotritur haustret ira Paraetosio juga CP thia proruit Ahstro. Versus illos insigniter vulgo corruptos, & a multis se astra tentato emendatos adseripsimus. Achilles Statius ad illa Catulli Ipsa Ieri feci:
volitantem flamine currum, ita e veteri libro producit prius hemistichium omnem non meo Oceano, unde secimus Memnoxio oceano. Est: vero Memnonius Oceanus. idem qui Indicus seu Orientalis, 'sic dictus a Memnone Aurorae filio, unde Memnones & Memnonidae, qui ad Solem orientem habitant. Nec desuere inter vcteres, qui apud . Homerum ubi vulgo est Zcς γ επ' ωκεανον μετ o χυμονας Αἰθιο ιις
283쪽
CAT. O dulci iucunda viro, jucunda parenti, Salue, teque bona Juppiter auctet ppe Ianua: quam Balbo dicunt seruisse benigne olim, quum sedis ipse senex tenuit:
Quamque terunt rursus voto seruisse maligno. Postquam es porrecto facta marita sene. Dic agedum nobis, quare mutata feraris In dominum veterem deseruisse fidem. IAN. Non, ita Caecilio placeam, quoi tradita nunc
Verum isti populo janua quid faciat'. Qui quacunque aliquid reperitur non benefactum ,
Ad me omnes clamant: Ianua culpa tua est, CAT. Non istac satis est uno te dicere verbo: Sed facere, ut quivis sentiat, & videat. Qilid possis, nemo quaerit, nec scire laborat. . Nos volumus. Nobis dicere, ne dubita. IAN. Primum igitur, virgo quod fertur tradita nobis, Falsum est. non qui illam vir prior attigerit, Lannuidior tenera quoi pendens succula beta Nunquam se mediam sustulit ad tunicam. Sed pater ille sui nati violasse cubile Dicitur, & miseram conscelerasse domum: Sive quod impia meus caeco flagrabat amore: Seu quod iners sterili semine natus erat. Quaerendumque necunde foret nervosius illud,
284쪽
Quod posset zonam selvere virgineam. C AT. Egregium marras mira pietate parentem, Qui ipse sui gnati minxerit in gremium. JAN. Atqui non tum hoc se dicit cognitum habere Brixia Cycnea supposita specula: Flavus quam molli percurrit fluminc Mela:
Brixia Veronae mater amata meae:
Sed de Posthumio, & Corneli narrat amore: Cum quibus illa malum fecit adulterium. Dixerit hic aliquis, Qui tu isthaec, Ianua, nosti. Quoi nunquam Divum limine abesse licet, Nec populum auscultare: sed huic sufiixa tigillo Tantum operire soles, aut aperire domum ZSaepe illam audivi furtiva voce loquentem. Solam Caeciliis haec sua flagitia, Nomine dicontem, quos diximus: utpote quae mi
Speret nec linguam esse, nec auriculam. Praeterea addebat quendam, quem dicere nolo Nomine, ne tollat rubra supercilia.
Longus homo est, magnas quoi lites intulit olim
Falsum mendaci ventre puerperium. Postquam est porrecto facta marita seηe J Multa quidem ad hunc locum Scaliger, sed nihil omnino quod Catullo aliquid adferat lucis. Si januam maritam dici existimemus ea ratione qua Livius dixit maritas domos, nihil ctiamnuin cffciemus. Liber scriptus qui olitii fuit Hieronymi Commetini aliam hic lectionem suppeditat, istam nem
Postquam est porrecta facta marita soror. Licet commodior videatur haec lectio, & sensum contineat aliquanto M in Pla-
285쪽
in L Vos sI OasERVATIONES, planiorem , attamen de ejus sinceritate nihil omnino assirmare ausim, cum & histolia dc personae de quibus hic agit Catullus prorsus inc
gnitae, sunt, & non supervacuum tantum, scd & stultum sit nostro. hoc seculo de iis velle divinare quae vivente etiam Catullo a paucis. duntaxat rei gnaris intelligerentur. Quamvis autem historia lateat , rectius tamen, nisi fallor, in hac lectione soror, quae mipserit suo fratri. dicitur marita facta, quam janua. Se ion satis constat an projecto, an vero porrecto legendum sit, utrunque eitim invenio in
libris veteribus. Sive hoc , sive illud malueris, subintelligendum. sene, quod praecessit, &verisimile illud interpretationis loco adscriptuin in causa fuisse, ut vox soror absit ab aliis libris. Projectis id est
expulso, vel dimisi o& derelicto, ut Nonius interpretatur. Porrecto vero id in mortuo, transsato vocabulo a situ mortuorum & dormientium, quorum naturalis maxime status est ut sint cxtenti & recti. Varro Endymionibus, apud Nonium in fxporrectum. Quares insomnuru,
recideris, ex Ioripede eris itirum exporrectus. Ita feliciter nisi fallor emendamus hunc locum, quem si ustra alii aggressi sunt. Loripedes enim ut notum opponuntur rectis, & nPluin dormituros licet curvi jaceant, mane tamen recto inveniri corpore. Nic mirum debet
videri Latinum vocabulum Graeco permutatum , cum id alibi in ipso quoque factum sit Nonio, ut in Agrypnuntibus Naevii, & aliis licet
Iaris. Longe enim crebrius, ut Graeca Latinis scribantur litoris vocabula. Cum pluribus aliis in locis, tum quoque in alio id factum.
Varronis loco. eodem capite apud cundem Nonium in Temulenta. Varro, est modus matula, πει μεθης. Quis in omni vita H 'ελίαιο olfacit temetum. Poculum nempe seu scyphus Solis, vocatur mare, hujus namque aquis pasci Solem multorum semper fuit opinio.Notum vero Solis poculum Herculi propter bibacitatem, ut Athenaeus & alii scribunt, ab Apollinc donatum , quod tantae suisse capacitatis dicunt mythologi , ut navigii loco usus sit. Recte itaque H 'λιοιοπις de temulento de bibacc accipitur. Simili, nisi fallor, ratione Tertullianus in carmine de Iona, nondum quod sciam hactenus edito, mare vocat poculum caeli; Fit poclum caeli pelagus, niger ambitus undas
is cit , in tenebras ruit aether O mare surgit:
286쪽
Verum isti populo jansa qui te faciant J Haec eli lectio cum aliorum
librorum, tum etiam Mediolanenss codicis, qui caeteris est veti stor. Ego posthabitis caeterorum conjecturis, quae nec commodum fundunt sentimi, & plurimum saepe recedunt a veteri scriptura , non dubitavi rescribere,
rerum illi popula janua quid faciat e
Languidior tenera cui pendens sicula beta J Licet clarum sit quid hoc
loco per sculam intelligat Catullus, tamen cum in optimo exemplari scriptum invenerim piscula , non dubitavi illam lectionem alteri praeferre cum nemini corum,.qui veteres libros versare assueverunt, Lgnotum sit, solere librarios ignotiora vocabula notioribus permutare. Quamvis vero utro lix modo sucula & succula in veteribus libris scriptum reperiatur, rectius tamen sucula dicetur, si etymologiam spectemus. Est vero sucula lignum teres, vel trabs minuta. Glosiae succula, δοκις. Graeci vocant λαὸς me, aliquando ονον sive asinum, nonnunquain etiam et wω. Attamen sciendum suculam
non notare,totam machinam,sed tantum axem seu trabem, quae centro
peritroch: i seu tympani inseritur. Quaedam enim suculae carent tym pano, si nempe sint perforatae & transmissis vectibus aut porculis, ut loquuntur Latini, circumagantur, tunc quippe porculi vicem praestant Umpani seu peritrochn. Pli bus haec alibi persequimur. Nam sane infeliciter in his versati sunt mathematici, ac pejus ctiamnum Grammatici, illi rerum, alii vero verborum ignoratione. De suc la sic Festus. Sucula est machina genus , teretis materiae ct forata ac crassa, quam ut uberscrofae, porci circumstantes rersentesque ductarios ne volvunt. Eodem nomine Jellas quinque dicunt, quas aliter appellarunt a pluria Υ αδας Graeci. Nostri exi limant eas a subus dici, unde Latine laestentes dixerunt eas suculas. Ita con stitiaendus est locus. Et quarendum unde seret nervosius illuc J Haec longe recesunt a Isinione veterum librorum, in quorum optimo sic scriptum invenimus; .
Quaerendumque necunde foret nervosius illia Quemadmodum in suis quoque libris reperit Parthenius. Necunde ut necubi de alia id genus. Gkisiae; Necunde, μ πιθεν.
287쪽
Brixia China a supposita specula J Nusquam hujus speculae nomen,
invenias. In libris nonnullis veteribus legitur Ciconia non Chinea V
ra lectio est Cycnea. Collis iste, in arce Botiensi hoc templatu etiam- Num.conspicitur, sic dictus a Cycno rege Ligurum, piopinquo, ut singunt, Phaethontis, quem istic loci habitasse ex Ovidio S Pausania constat. Scholiastes Germanici; Cycniu quoque rex Liguria Phaethontis propinquus dum fleret, in cycnum ιonversu 6l, lucoque moriens sebile .cauit. Sic lege. Cui nunquam Domini limine abesse licet Haec quoque perperam mutata isunt, cum libri meliores habeant dirum limini, Divi vel divi sta tres passim appellantur lares & penates. Lex XII tabularum ; Diros, ct
eos, qui caelestes semper habiti, colunto, ct Ollos, quos endo caelo merita vocaverint, Herculcm, Liberum, culapium, Castorem, Pollucem, . uirinum. Supra nominavit Diros parentes, ubi vulgo penates lege-hatur. Proprie lares dicebantur dcfunctorum animae; itaque non recte cum geniis confunduntur. Genius enim est cujuscunque rei ctiam inanimae natura. Lares vero nunquam, nisi de animatis, aut iis quae aliquando animam habuere accipiuntur. Regum itaque & Imperatorum.& sortium virorum animae , postquam ipsi e vita excessissent, . Laribus accensebantur, ac tum demum eorum statuae aut sigilla in lararii collocabantur. Hinc Lampridius in vita Alexandii Severi; .
Matutinis horis in iurario suo, inqt. ct di Us principe, sed optimos electos, o sanctiores a vivira , in queis ct Apollonium ct qVantum scriptor suoruin temporum dicit, Christum, Abraham ct Orpheum 9 Diosores habebas ac majorum effigies, rem divinam faciebat. Sic emcndari dei t hic locus qui multum viros cruditos exercuit. Hinc patet quid sit lararium pro quo malo apud Suetonium in Domitiano legas horarium. Recte vero se habent versus Calpurnii Ecl. i. in quibus stultra se torquendi
Nec prius ex meritis defunctos Roma penates . Censeat. occasio nisi cum rellexerit ortus. Optat ut vel semper vel quam diutissime vivant Caesares 3 ut illos dea fiuictos Romae non prius accenseat penatibus, quam ortus attingat occasum. Nihil clarius. Non rcine vero confundunt quidam lares fi- miliares
288쪽
Qui in penetralibus aedium colebantur, quosque infra Catullus vocarpenetrales deos. Lares vero caelestes credebantur versari in eo spatio, quod Lunam & terras interjacet, quam stationem Heroum animis tribuunt plerique Gr ci& Latini. Hinc cculo potentes dicuntur in in- . scriptione antiqua, apud Tertullianum libro de spectaculis cap. v.
CONSUS CONSi LIO, MARS DUELLO, LARES COILLO POTENTES. Sic habet liber Agobardi; unde Salmasius sa
ciebat COLIO. A colo nempe ipse formabat collum, pro loco qui incutitur. Mirifice sane. Ecquis vero dubitare possit quin CO ILO hie scriptum fuerit antique pro caelo ' Lares coelo potentes , sunt lares coelestes. Mirum tamen virum eruditu in adeo sibi placui se in hoc vocabulo ut inde quoque formarit coliginem. Apud Arnobium quippe lib. ii. sic rescri pii t; In penetralibus coliginis perpetuos foretis locos e Istiusmodi vocabulis tuto carere possit lingua Latina. Longe rectius legas, coeligenis. An inquit in penctralibus ae dium perpetuos ignes
fovetis laribus coeligenis 3 Attamen cum Lipsius in scripto de Vesta de Vestalibus moneat in veteri libro ita hunc Arnobii locum concipi ;In pene in penetrabilibus ct colignis perpetuos fovetis focos, rectius sic scri bas; In peno, in penetralibus 2 colinis perpetuos sepelis focos ' Penus Vellae quid sit notum ex Festo & aliis. Hinc pen tes iidem qui lares,
quorum si na canina pelle contecta custodiae gratia collocabantur in pono, in culmis circa focum, & denique in cavaedi: s& penetralibus qua tumus exiret , aur ubicunque corum tutela prodesse credeba-
Solani conciliis hac sua' illa J Ita habciat libri veteres quod alii aliter, ego sic mutandum esse arbitror, Solam Caeciliis haec sua flagitia. Cum cnim haec scriberet Catullus Caecilio inscrviebat janua , praecessit enim Non ita Caecilia placeam cui tradita nunc sum. Intelli 'it vero Caecilium Metellum Consulem, de quo postea , & si mul hujus fratres vel gentiles. Ex hoc vero loco & ex altero satis collisti potest istos Caecilios moechos fuisse insignes. Inducitur autem
hic janua loquens Romae, nota Brixiar aut Veronae ut ex illiinabat Sca
289쪽
α I. Vos sI OBSERvATION Es, una curn suis amatoribus moechatum 2 contulerat Blix iam. Ideo sub jicit, qui tu istaec janua notti, cum semper limen servare cogaris nec liceat tibi peregrinati & vagari ut solent moechae, & φοι-λe uti a Graecis appellantur. Istiusmodi moechas & meretricet Latini vocant limaces . id est γυμνοολίας, quae nempe versantur & vivunt extra testas, & opponuntur cochleis, quibus aeque ac testudianibus comparantur mulieres castae, quae nempe domum servant. Ita accipiendum hoc vocabulum apud Plautum & Varronem, frigida enim sunt quae istie annotarunt viri docti. Speraret nec linguam esse nec auriculam J Reposui e libris ;Speret nec linguam se nec auriculam. Quare haec lectio displicuerit doctis, nescio, cum prorsiis sit Catulliana, ut jam sepius monuimus.
QUOD mihi fortuna, casuque oppressus acerbo, Conscriptum hoc lacrimis mittis epistolium: Naufragum ut ejectum spumantibus aequoris undis Sublevem, & a mortis limine restituam: Quem neque sancta Venus molli requiescere so
Desertum in lecto coelibe perpetitur: Nec veterum dulci scriptorum carmine Muta Oblectant, quum mens anxia pervigilet: Id gratum est mihi, me quoniam tibi ducis ami
Sed, tibi ne mea sint ignota incommoda Manli , Neu me odisse putes hospitis ossicium: Accipe queis mcriter fortunae fluctibus ipse, Ne amplius a misero dona beata petas.
290쪽
Tempore quo primum vestis mihi tradita pura est , Jucundum quum aetas florida ver egeret: Multa satis lusi. non est dea nescia noli ri, Quae dulcem curis miscet amaritiem. Sed totum hoc studium luctu fraterna mihi mors Abscidit. o misero frater adempte mihi. Tu mea, tu moriens fregisti commoda, frater. Tecum una tota est nostra sepulta domus. Omnia tecum una perierunt gaudia nostra, Quae tuus in vita dulcis alebat amor. Quoius ego interitu tota de mente fugavi Haec studia, atque omnis delicias animi, uuare . quod scribis Veronae turpe Catullo Esse: quod hic quisquis de meliore nota Frigida deserto tepefecit membra cubili: Id Manli non est turpe: magis miserum est. Ignosces igitur, si, quae mihi luctus ademit, Haec tibi non tribuo munera, quum nequeo. Nam quod scriptorum non magna cst copia apud
Hoc fit, quod Roma vivimus. illa domus , Illa mihi sedes, illic mea carpitur aetas:
Huc una ex multis capsula me sequitur. Quod quum ita sit, nolim statuas me mente malia gna Id facere, aut animo non satis ingenuo:
Quod tibi non utriusque petenti copia posta est. Ultro ego deserrem, copia si qua foret. Non possum reticere, deae, qua me Manlius in rc Juverit, aut quantis juverit ossiciis: Ne fugiens seclis obliviscentibus aetas